Nguồn: Caroline Herschel becomes first woman credited with discovering a comet, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1786, Caroline Herschel – em gái của William Herschel, nhà thiên văn học đã phát hiện ra Sao Thiên Vương một năm trước đó – đã phát hiện một sao chổi sau khi quan sát nó qua kính thiên văn. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, một phát hiện sao chổi được chính thức ghi nhận là do một phụ nữ thực hiện.
Herschel, một người phụ nữ Anh gốc Đức, bắt đầu công việc trong lĩnh vực thiên văn học thông qua việc phụ giúp anh trai mình. Khi làm trợ lý của William, Caroline Herschel đã thực hiện rất nhiều tính toán trong các nghiên cứu của ông. Năm 1782, trước khi phát hiện ra sao chổi, bà đã ghi chép lại vị trí của các thiên thể mới vào cuốn sổ nhật ký của riêng mình.
Dù không được ghi nhận nhiều như William Herschel, Caroline vẫn được Vua George III của Anh – vị quốc vương mà người Mỹ từng chống lại trong Chiến tranh Cách mạng Mỹ – ghi nhận những đóng góp và cấp lương cho bà. Điều đó đã giúp Herschel trở thành nhà nữ thiên văn học chuyên nghiệp đầu tiên. Trong 11 năm tiếp theo sau khám phá đầu tiên đó, Herschel đã phát hiện thêm bảy sao chổi nữa.
Nhiều địa danh và thiên thể trong lĩnh vực thiên văn học – trong đó có miệng hố C. Herschel trên Mặt Trăng – được đặt theo tên bà, dù Caroline không nhận được sự ghi nhận tương xứng với người anh nổi tiếng của mình. Tuy nhiên, theo Mary Cornwallis Herschel, biên tập viên cuốn Memoir and Correspondence of Caroline Herschel (Hồi ký và Thư từ của Caroline Herschel), xuất bản năm 1876, người phụ nữ nổi tiếng này vốn rất khiêm nhường.
“Những cống hiến của bà trong lĩnh vực thiên văn học thực sự rất đáng nể, và về sau bà đã nhận được sự tôn vinh cũng như công nhận từ nhiều học giả và hội khoa học danh tiếng,” Mary Herschel viết. “Nhưng suy nghĩ của bà luôn chỉ có một: ‘Tôi chẳng là gì cả, tôi cũng chẳng làm được điều gì. Tất cả những gì tôi có, tất cả những gì tôi biết, đều là nhờ anh trai tôi. Tôi chỉ là công cụ do anh ấy rèn giũa để phục vụ công việc của mình – ngay cả một chú chó được huấn luyện tốt cũng có thể làm được chừng ấy.’”
Ngày nay, Bảo tàng Thiên văn Herschel tại thành phố Bath (Anh) là nơi lưu giữ và tôn vinh di sản của cả hai anh em nhà Herschel.
