Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Scott Bessent, Bộ trưởng Tài chính Mỹ, đe dọa mở rộng các lệnh trừng phạt thứ cấp đối với các đối tác thương mại của Iran, nhắm vào các lĩnh vực như tài sản kỹ thuật số, công nghệ, vàng, hàng không, và vận tải biển. Gọi kế hoạch này là “Chiến dịch Loại trừ Kinh tế” (Operation Economic Outcast), ông cho biết Donald Trump đang yêu cầu các nhà lãnh đạo thế giới “chấm dứt các tương tác” với Iran. Nhưng Bessent không nêu tên bất kỳ quốc gia nào cũng như không đặt ra bất kỳ thời hạn nào. Iran có lẽ sẽ lại phớt lờ những lời đe dọa của Mỹ.
Các quan chức Pakistan cho biết đã đạt được “tiến bộ đáng kể” nhằm chấm dứt chiến tranh ở Iran, khi họ kết thúc chuyến thăm Tehran. Quốc gia này là một trong những nhà hòa giải chính trong suốt cuộc xung đột. Trong chuyến đi, Asim Munir, Tổng tư lệnh Quân đội Pakistan, đã tổ chức hội đàm với các nhà lãnh đạo Iran, tập trung vào các biện pháp bao gồm việc mở cửa lại Eo biển Hormuz. Có thông tin cho rằng trước đó ông cũng đã nói chuyện với Trump.
Trump cho biết Mỹ sẽ tăng thuế đối với xe hơi, phụ tùng xe hơi, và thép của Canada lên 50%, bắt đầu từ ngày 01/01, theo đó làm leo thang tranh chấp sau khi các cuộc đàm phán thương mại sụp đổ vào tuần trước. Mỹ trước đó đã áp mức thuế 50% lên lượng hàng hóa trị giá 20 tỷ USD của Canada. Về phần mình, Thủ tướng Canada Mark Carney hứa sẽ trả đũa bằng cách áp thuế lên các sản phẩm của Mỹ bao gồm thép, các sản phẩm từ sữa, và đồ điện tử từ ngày 08/09.
Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ được cho là đã gửi trát hầu tòa tới một số ngân hàng ở Phố Wall liên quan đến sự sụp đổ của Situational Awareness, một quỹ phòng hộ tập trung vào AI. Cơ quan quản lý muốn có thông tin về hoạt động giao dịch của quỹ này và các cuộc trò chuyện của họ với những bên cho vay đã cung cấp đòn bẩy tài chính. Situational Awareness từng vay những khoản tiền khổng lồ để đầu tư vào AI, nhưng buộc phải bán tháo tài sản trong đợt bán tháo tài sản công nghệ vào tháng 7.
Ngoại trưởng Mỹ và Hàn Quốc đồng ý “duy trì liên lạc và hợp tác chặt chẽ trong việc giải quyết vấn đề hạt nhân của Triều Tiên”, theo Bộ Ngoại giao Hàn Quốc. Đây là một thời điểm căng thẳng đối với hai nước đồng minh; Trump gần đây đã ra lệnh thu hẹp quy mô các cuộc tập trận quân sự với Hàn Quốc, đồng thời ca ngợi “mối quan hệ rất tốt đẹp” của ông với Kim Jong Un, nhà độc tài Triều Tiên.
Các tay súng đã giết chết hai lính gìn giữ hòa bình của Liên Hiệp Quốc trong một cuộc phục kích ở Nam Sudan, theo lời phái bộ Liên Hiệp Quốc tại địa phương. Bảy người khác bị thương, bao gồm lính gìn giữ hòa bình, nhân viên dân sự, và các sĩ quan cảnh sát Nam Sudan. Phái bộ cho biết họ triển khai lực lượng để bảo vệ khu vực. Bạo lực giữa chính phủ và các nhóm phiến quân đã leo thang trong những tháng gần đây. Tuy nhiên, các cuộc tấn công vào lực lượng gìn giữ hòa bình là rất hiếm.
Chính quyền Trump đề xuất mức phí 103.265 USD cho các đơn xin thị thực H-1B, một loại thị thực được các công ty công nghệ ưa chuộng. Mức phí này sẽ thay thế khoản phí tạm thời 100.000 USD được áp dụng vào năm ngoái và gần đây đã bị một thẩm phán liên bang bác bỏ. Chính phủ ước tính khoản phí mới sẽ giúp họ thu về 8,8 tỷ USD một năm, mà họ cho biết sẽ tài trợ một phần cho “hệ thống nhập cư hợp pháp” của Mỹ.
Con số trong ngày: 21%, là tỷ lệ phiếu mà Volodymyr Zelensky sẽ nhận được trong một cuộc bầu cử tổng thống, theo một cuộc thăm dò.
TIÊU ĐIỂM
Phán quyết về một trong những tù nhân chính trị nổi tiếng của Thổ Nhĩ Kỳ
Hôm nay, tòa án nhân quyền hàng đầu châu Âu sẽ một lần nữa ra phán quyết về việc bỏ tù Osman Kavala, một nhà từ thiện người Thổ Nhĩ Kỳ đã trải qua gần chín năm sau song sắt. Năm 2019, Tòa án Nhân quyền Châu Âu đã ra lệnh thả ông, nhận định rằng việc giam giữ ông mang động cơ chính trị (Thổ Nhĩ Kỳ cáo buộc ông tổ chức các cuộc biểu tình ở Công viên Gezi, làn sóng biểu tình chống chính phủ đã càn quét đất nước vào năm 2013). Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã không tuân thủ. Sau khi xét xử lại, Kavala đã bị kết án vào năm 2022 vì cố gắng lật đổ chính phủ và bị kết án tù chung thân.
Tòa án giờ đây sẽ quyết định xem phiên tòa dẫn đến bản án đó có vi phạm các quyền của Kavala hay không. Tuy nhiên, ngay cả khi tòa án ra phán quyết có lợi cho ông, điều đó cũng có thể không tạo ra nhiều khác biệt. EU từng lên tiếng mạnh mẽ về việc bỏ tù ông, nhưng nay đã trở nên im lặng hơn khi Thổ Nhĩ Kỳ (một thành viên NATO) ngày càng trở nên quan trọng đối với an ninh của khối này. Vì vậy, các thẩm phán ở Strasbourg nhiều khả năng sẽ mang lại cho Kavala sự minh oan hơn là tự do.
Cuộc chiến kinh tế của Trump nhắm vào Iran có thể phản tác dụng
Hôm qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã công bố “Chiến dịch Loại trừ Kinh tế” nhắm vào Iran. Trong khi tiếp tục phong tỏa các hoạt động xuất khẩu dầu của Iran, Mỹ cũng lên kế hoạch gia tăng áp lực lên các đối tác thương mại của chế độ này và các tổ chức giúp họ luân chuyển tiền. Bessent cảnh báo về các lệnh trừng phạt mới nhắm vào các lĩnh vực như công nghệ và vận tải biển. Nhưng Mỹ chưa có hành động ngay lập tức nào chống lại các quốc gia riêng lẻ, như Trung Quốc, nước mua hơn 80% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran.
Iran đang trong tình cảnh kinh tế vô cùng khó khăn. Xuất khẩu dầu của họ đã sụp đổ, đồng rial chạm mức thấp kỷ lục, và lạm phát đang tăng vọt. Nhưng rất khó để chèn ép nước này thêm nữa, bởi, chẳng hạn, Trung Quốc có thể sẽ chống lại áp lực của Mỹ. Và chế độ Iran có thể đáp trả bằng vũ lực, bằng cách tấn công các quốc gia hợp tác với Mỹ hoặc nhắm vào các cơ sở năng lượng và tàu thuyền ở Vùng Vịnh. Donald Trump hy vọng đòn bóp nghẹt kinh tế sẽ thành công ở nơi mà bom đạn và ngoại giao đã thất bại. Nhưng thay vào đó, nó có thể sẽ châm ngòi cho một vòng chiến đấu khác.
Cuộc đua kế nhiệm Lindsey Graham
Hôm nay, các đảng viên Cộng hòa ở Nam Carolina sẽ đi bỏ phiếu lần thứ tư trong mùa hè này để chọn ra ứng viên thay thế Lindsey Graham, vị thượng nghị sĩ đã qua đời vào tháng 7 sau hơn hai thập kỷ làm việc tại Đồi Capitol. Em gái của ông, Darline Graham – người được thống đốc bổ nhiệm để tạm thời lấp vào chiếc ghế của Lindsey – sẽ phải đối mặt với Ralph Norman, một nghị sĩ và thành viên của House Freedom Caucus, một nhóm bảo thủ theo đường lối cứng rắn. Graham đã giành được sự ủng hộ từ Donald Trump. Hôm thứ Sáu, Tổng thống đã bay đến Myrtle Beach để vận động tranh cử cùng bà.
Darline là ứng cử viên sáng giá, nhưng đã có một chiến dịch tranh cử không mấy tốt đẹp. Trong một cuộc tranh luận vào tuần trước, bà đã vấp váp trước một câu hỏi về Trung Quốc và Đài Loan trước khi thừa nhận rằng “an ninh quốc gia không phải là thế mạnh của tôi”. Sai lầm này đã làm nổi bật sự non nớt của bà trong các vấn đề chính sách đối ngoại mà anh trai bà từng xem là trọng tâm trong sự nghiệp của mình. Những đảng viên Cộng hòa đang tìm kiếm một người thay thế vai trò của ông như một tiếng nói diều hâu chống lại chủ nghĩa biệt lập MAGA có thể sẽ thất vọng.
Lego tiếp tục gặt hái thành công
Hai thập kỷ trước, Lego từng suýt phá sản. Công ty đi chệch khỏi những viên gạch lắp ghép nhiều màu sắc của mình khi các trò chơi điện tử và giải trí kỹ thuật số lên ngôi. Bài học đó đã được khắc sâu và Lego đã quay trở lại với cội nguồn của mình. Doanh thu của công ty kể từ đó tăng hơn 10 lần, lên tới 83,5 tỷ DKK (13 tỷ USD) – nhiều hơn tổng doanh thu của Mattel và Hasbro, hai đối thủ lớn nhất của hãng, cộng lại. Khi Lego báo cáo kết quả tài chính cho nửa đầu năm 2026, hãy kỳ vọng sẽ có thêm nhiều tin tức tốt lành.
Sự hoài niệm là một nền tảng cho thành công của hãng. Lego đang thu hút những người trưởng thành sẵn sàng vung tiền cho các bộ sưu tập đắt đỏ. Các bản sao của Nhà thờ Sagrada Família và Tháp Eiffel, được thiết kế để trưng bày thay vì để chơi, được bán với giá hơn 500 bảng Anh (680 USD). Nhóm khách hàng trưởng thành này hiện chiếm một phần năm doanh số bán hàng.
Dù vậy, mối đe dọa từ kỹ thuật số vẫn chưa biến mất. Theo một số báo cáo, Lego đã tăng gấp ba lần lực lượng lao động công nghệ phần mềm kể từ năm 2022. Kênh YouTube của hãng tự hào có hơn 21 triệu người đăng ký. Tuy nhiên, cốt lõi trong sứ mệnh của Lego vẫn là những viên gạch nhựa đầy màu sắc – và điều này hầu như không thay đổi kể từ những năm 1950.
Một bước ngoặt đáng lo ngại đối với nền dân chủ Zambia
Tuần trước, Hakainde Hichilema đã được tuyên bố là người chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống Zambia. Hạn chót để các đối thủ của tổng thống khiếu nại việc ông tái đắc cử lên tòa án là hôm nay. Nhưng có một vấn đề: hôm qua, các tòa án đã bị đóng cửa vô thời hạn, với lý do nhà chức trách đưa ra là những lo ngại về an ninh. Điều đó khiến Brian Mundubile, ứng viên đối lập chính, gần như không còn cơ hội.
Cảnh sát cũng đã triệu tập Mundubile trong khi chính phủ điều tra điều mà họ cho là một âm mưu nổi dậy. Ngày 14/08, lực lượng an ninh đã bắn chết một cộng sự của Mundubile và bắt giữ 11 người khác. Ông đã đề nghị Liên Hiệp Quốc bảo vệ, tuyên bố rằng mình mới là người chiến thắng trong cuộc bầu cử và kết quả đã bị đánh cắp khỏi tay ông. Một nhóm các nhà thờ Zambia – những người theo dõi quá trình kiểm phiếu – cho rằng Hichilema đã thắng, nhưng với cách biệt thấp hơn con số mà ủy ban bầu cử công bố. Tranh chấp này đánh dấu một bước chuyển đáng lo ngại đối với một quốc gia từ lâu đã nổi bật trong khu vực nhờ thành tích chuyển giao quyền lực một cách hòa bình.
