Nguồn: Ted Kennedy, “liberal lion of the Senate,” dies at 77, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 2009, Edward “Ted” Kennedy, em trai út của Tổng thống John F. Kennedy, người từng là Thượng nghị sĩ bang Massachusetts từ năm 1962 đến năm 2009, đã qua đời vì bệnh ung thư não ở tuổi 77 tại nhà riêng ở Hyannis Port, Massachusetts. Là một trong những thượng nghị sĩ tại vị lâu nhất trong lịch sử nước Mỹ, Ted Kennedy được xem là nhà lãnh đạo của Đảng Dân chủ và là người phát ngôn cho các lý tưởng tự do, đồng thời cũng nổi tiếng với khả năng hợp tác với các cá nhân ở cả hai phe của chính trường.
Edward Moore Kennedy sinh ra tại Boston vào ngày 22/02/1932, là con út trong số chín người con của Joseph P. Kennedy Sr. – nhà tài chính giàu có từng giữ chức chủ tịch đầu tiên của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ, rồi sau đó trở thành Đại sứ Mỹ tại Anh – và Rose Fitzgerald Kennedy, con gái của một chính trị gia ở Boston. Sau khi phục vụ trong Quân đội Mỹ vào đầu những năm 1950, Ted tốt nghiệp Đại học Harvard vào năm 1956 và lấy bằng luật tại Đại học Virginia vào năm 1959. Khi còn là sinh viên, ông chính là người quản lý đứng sau chiến dịch tái tranh cử thành công vào năm 1958 của người anh trai John để giành ghế Thượng nghị sĩ bang Massachusetts. Cũng trong năm 1958, Ted Kennedy kết hôn với Joan Bennett; cả hai có với nhau ba người con. Cặp đôi ly hôn vào năm 1982, và đến năm 1992, Kennedy kết hôn với Victoria Reggie, một nữ luật sư ở Washington đã có hai con.
Vào tháng 11/1960, John Kennedy đắc cử trở thành Tổng thống thứ 35 của nước Mỹ. Một tháng sau đó, một người bạn của gia đình Kennedy đã được bổ nhiệm để lấp vào chiếc ghế Thượng viện bị bỏ trống của vị tổng thống cho đến khi một cuộc bầu cử đặc biệt được tổ chức. Sang tháng 11/1962, Ted Kennedy, người vừa tròn 30 tuổi vào đầu năm đó – độ tuổi tối thiểu theo quy định đối với một thượng nghị sĩ Mỹ – đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử đặc biệt ở Massachusetts để đảm nhiệm phần còn lại trong nhiệm kỳ Thượng viện của anh trai mình, kết thúc vào tháng 01/1965. Các cử tri Massachusetts đã bầu Ted vào vị trí này thêm tám lần nữa, vào các năm 1964, 1970, 1976, 1982, 1988, 1994, 2000, và 2006.
Kennedy xuất thân từ một gia đình danh giá, nhưng bi kịch chẳng phải là điều xa lạ với gia đình ông. Anh cả của ông, Joseph Kennedy Jr., một phi công Hải quân, đã tử trận trong Thế chiến II, trong khi người chị thứ hai của ông, Kathleen, thiệt mạng trong một vụ tai nạn máy bay năm 1948. Tổng thống John Kennedy bị ám sát vào năm 1963. Năm sau đó, Ted Kennedy bị thương nặng trong một vụ tai nạn máy bay khiến ông phải nằm viện sáu tháng. Năm 1968, Thượng nghị sĩ Mỹ Robert Kennedy cũng bị ám sát. Sau cái chết của Robert, Ted Kennedy trở thành trụ cột của gia đình và là người cha thay thế cho 13 đứa con của hai người anh trai đã khuất.
Vào ngày 18/07/1969, Ted đã vướng vào một sự kiện gây tranh cãi, làm hoen ố phần còn lại trong sự nghiệp của mình, khi ông vô tình lái xe lao xuống một cây cầu trên Đảo Chappaquiddick của Massachusetts, khiến hành khách đi cùng là Mary Jo Kopechne thiệt mạng do chết đuối. Kennedy đã không trình báo sự việc với chính quyền suốt gần 10 giờ đồng hồ. Ông khẳng định sự chậm trễ này là do bản thân bị chấn động não và đã kiệt sức sau nỗ lực cứu Kopechne. Sau đó, ông nhận tội rời khỏi hiện trường vụ tai nạn và phải nhận bản án hai tháng tù treo. Tuy nhiên, Kennedy vẫn bị bủa vây bởi những câu hỏi về hành vi của mình, cũng như mối quan hệ của ông với Kopechne, người từng là nhân viên trong chiến dịch tranh cử của Robert Kennedy. Sau này, ông gọi hành động của mình là “không thể bào chữa được,” và nói rằng cái chết của Kopechne “ám ảnh tôi mỗi ngày trong đời.”
Năm 1980, Ted Kennedy đã có một nỗ lực bất thành khi đối đầu với Tổng thống Jimmy Carter để giành đề cử tổng thống của Đảng Dân chủ. Ông không bao giờ chạy đua vào Nhà Trắng nữa, và thay vào đó tập trung vào công việc trên Đồi Capitol, nơi ông được mệnh danh là “sư tử tự do của Thượng viện.” Xuyên suốt sự nghiệp gần 47 năm của mình tại Washington, D.C., Kennedy đã đấu tranh thành công cho các đạo luật liên quan đến giáo dục, cải cách nhập cư, chăm sóc sức khỏe, tăng mức lương tối thiểu liên bang, quyền bầu cử, nhiều chính sách bảo vệ người tiêu dùng khác nhau và bảo vệ quyền bình đẳng cho các nhóm thiểu số, người khuyết tật, phụ nữ, và người Mỹ đồng tính. Trong các vấn đề chính sách đối ngoại, ông là người phản đối các cuộc chiến ở Việt Nam và Iraq, đồng thời là người bảo vệ kiên cường cho nhân quyền ở những nơi như Châu Phi và Nam Mỹ.
Vào tháng 05/2008, Ted Kennedy được chẩn đoán mắc một khối u não ác tính. Tháng 8 năm đó, dù sức khỏe yếu, ông đã có một bài phát biểu đầy cảm hứng tại Đại hội Toàn quốc của Đảng Dân chủ ở Denver để ủng hộ Barack Obama, người được ông lựa chọn cho chức vị tổng thống.
Sau khi qua đời vào tháng 08/2009, Ted Kennedy được an táng tại Nghĩa trang Quốc gia Arlington của bang Virginia, gần mộ của hai người anh trai John và Robert.
