Thế giới hôm nay: 27/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nvidia bác bỏ quan điểm về bong bóng AI, dự đoán rằng doanh số của họ sẽ tăng 70% vào năm tới, và yếu tố kìm hãm họ là nguồn cung chứ không phải nhu cầu. Nhà sản xuất chip của Mỹ đã báo cáo doanh số kỷ lục 96 tỷ USD và lợi nhuận gần 60 tỷ USD trong quý vừa qua. Cả hai con số này đều tăng hơn gấp đôi so với một năm trước, và một lần nữa vượt qua mọi kỳ vọng.

Ít nhất 160 người thiệt mạng và hàng trăm người khác vẫn đang mất tích sau khi lũ lụt tàn phá các cộng đồng dọc theo biên giới giữa Nepal và Tây Tạng. Hàng trăm du khách nước ngoài nằm trong số những người chưa rõ tung tích. Các đội cứu hộ từ Nepal và Trung Quốc đang tìm kiếm trong khu vực. Giới chức trách đang điều tra xem liệu nguyên nhân của thảm họa này có phải là băng và đá bong tróc sau một trận động đất mạnh 4,4 độ Richter hay không.

Thủ tướng Qatar, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani, sẽ đến thăm Tehran vào hôm nay, theo Bộ Ngoại giao nước này. Ông sẽ gặp các quan chức Iran trong nỗ lực “giảm leo thang căng thẳng” và khôi phục đối thoại giữa Iran và Mỹ. Các nhà trung gian hòa giải Pakistan cũng vừa có một chuyến đi tương tự hồi đầu tuần này. Trong khi đó, Donald Trump tuyên bố rằng cuộc chiến sẽ “tiếp tục chừng nào còn cần thiết.”

Lợi nhuận công nghiệp ở Trung Quốc chỉ tăng 11,2% trong tháng 7 so với cùng kỳ năm ngoái. Trong nửa đầu năm 2026, con số này đã tăng 18,7% so với cùng kỳ năm ngoái, nhờ nhu cầu đối với các mặt hàng xuất khẩu liên quan đến AI tăng vọt. Lợi nhuận đã tăng nhẹ vào năm 2025, lần đầu tiên kể từ năm 2021. Nhưng cầu trong nước vẫn còn yếu.

Meta đồng ý trả tới 16,7 tỷ USD để dàn xếp vụ kiện đình đám do 29 bang của Mỹ đệ trình. Vụ kiện cáo buộc rằng gã khổng lồ mạng xã hội đã thiết kế Facebook và Instagram để khiến trẻ em nghiện và gây hiểu lầm cho công chúng về những rủi ro. Thỏa thuận dàn xếp đề xuất bắt buộc áp dụng các hạn chế mới trên các nền tảng của Meta, bao gồm cả việc giới hạn thời gian lướt mạng của giới trẻ.

OpenAI thừa nhận đã quan sát thấy những “dấu hiệu cảnh báo” trong các mô hình AI của mình vài tuần trước khi chúng lọt ra khỏi quá trình thử nghiệm và tiến hành một chiến dịch tấn công mạng chưa từng có vào kho lưu trữ phần mềm Hugging Face. Trong báo cáo về sự cố tháng 7, công ty cho biết lẽ ra các tín hiệu đó phải thúc đẩy họ phản ứng nhanh hơn. OpenAI hứa hẹn sẽ tăng cường giám sát và kiểm soát truy cập trước đợt niêm yết trên thị trường chứng khoán với giá trị tiềm năng lên đến 850 tỷ USD.

Kusama Yayoi, nghệ sĩ tiên phong người Nhật Bản, qua đời ở tuổi 97. Những họa tiết chấm bi, các căn phòng gương vô cực sống động, và những tác phẩm điêu khắc bí ngô đã giúp bà nổi tiếng trên toàn thế giới và mang lại thành công phi thường về mặt thương mại. Từ khi còn nhỏ, Yayoi đã phải chịu đựng chứng ảo giác, nhưng cũng chính điều này đã khơi nguồn cho niềm đam mê mãnh liệt của bà với sự lặp lại và các hoa văn. Bà tự nguyện sống trong một bệnh viện tâm thần ở Tokyo từ năm 1977, đồng thời sáng tác ra những tác phẩm đầy mê hoặc của mình tại một xưởng vẽ gần đó.

Con số trong ngày: 200 USD, là mức giá của một con kiến chúa thu hoạch châu Phi (African harvester queen ant) trên chợ đen.

TIÊU ĐIỂM

Liệu Kevin Warsh có thể thuyết phục được thị trường?

Các vị thần kinh tế đã ưu ái Kevin Warsh trong mùa hè này. Lạm phát hạ nhiệt và số liệu việc làm suy yếu giúp giảm bớt áp lực buộc chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang phải tăng lãi suất. Nhưng ông vẫn cần khôi phục lại uy tín của mình sau một cuộc họp báo không mấy suôn sẻ vào tháng 7, khiến các nhà đầu tư không tin rằng ông có thể kiểm soát được lạm phát. Họ đã bán trái phiếu dài hạn, đẩy lợi suất tăng cao. Công việc của Warsh đã trở nên khó khăn hơn vào tuần trước khi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố tăng cường mua lại nợ dài hạn – một hành động can thiệp dường như đi ngược lại với mong muốn của Warsh rằng các nhà đầu tư hãy “tập trung vào trận đấu, chứ không phải trọng tài.”

Ngày mai, Warsh sẽ phát biểu tại hội nghị thường niên của các thống đốc ngân hàng trung ương thuộc Fed ở Jackson Hole, Wyoming. Ông có thể sẽ cố gắng chuyển hướng cuộc thảo luận sang chương trình nghị sự rộng hơn của mình, bao gồm AI và năng suất. Các nhà đầu tư sẽ quan tâm nhiều hơn đến lãi suất. Cuộc chiến với Iran và các đợt thuế quan liên tục vẫn có thể đẩy lạm phát lên cao hơn nữa. Nhưng những ai đang hy vọng vào sự xuất hiện của một định hướng nào đó có thể sẽ phải thất vọng. Warsh thường thích để thị trường phải tự suy đoán.

Lực lượng nổi dậy bất khả xâm phạm của Yemen

Xung đột đã quay trở lại Yemen. Lực lượng Houthi, phe nổi dậy do Iran hậu thuẫn, cáo buộc chính phủ được quốc tế công nhận của Yemen và đồng minh chính của họ là Ả Rập Saudi đang âm mưu một cuộc tấn công lớn. Suốt tháng 8, các cuộc không kích bằng máy bay không người lái và tên lửa của Houthi đã nhắm vào các căn cứ của chính phủ, cướp đi sinh mạng của hàng chục binh sĩ và dân thường. Kể từ giữa tháng 7, lực lượng dân quân này cũng bắn phá các cảng biển, sân bay, nhà máy lọc dầu, và các tàu liên quan đến Ả Rập Saudi ở Biển Đỏ.

Houthi có hai mục tiêu trước mắt: một là gây áp lực buộc Ả Rập Saudi phải tài trợ tiền lương cho khu vực công của Yemen, và nới lỏng các hạn chế đối với các chuyến bay cũng như hoạt động vận tải biển; hai là tấn công phủ đầu trước bất kỳ chiến dịch nào do Ả Rập Saudi hậu thuẫn. Tuy nhiên, tham vọng của họ còn tiến xa hơn thế. Houthi muốn có quyền kiểm soát sâu rộng hơn đối với các mỏ dầu của Yemen và tuyến đường vận tải qua eo biển Bab al-Mandab gần đó.

Quân đội Yemen đã phản công quyết liệt, nhưng không đạt được nhiều thành công. Được củng cố vững chắc trong mạng lưới hang động và boong-ke rộng lớn khắp các vùng cao nguyên, phiến quân có thể bắn hạ các máy bay không người lái tân tiến và ẩn nấp an toàn trong các cuộc oanh kích của máy bay chiến đấu. Một hệ thống buôn lậu tinh vi cũng giúp họ né tránh các lệnh phong tỏa. Cho đến nay, đánh bại Houthi vẫn là một nhiệm vụ vô cùng gian nan.

Cơn đau đầu do vấn đề nhập cư của nước Anh

Tình trạng nhập cư vào Anh đã giảm mạnh trong hai năm qua. Nhưng điều đó không đủ để xoa dịu các quan ngại của các cử tri. Một nửa người dân Anh vẫn cho rằng lượng người nhập cư đang tăng lên. Công Đảng cầm quyền đã phải hứng chịu hậu quả khi cử tri mất niềm tin vào khả năng kiểm soát biên giới của họ; sự phẫn nộ đối với vấn đề này đã giúp sức cho Đảng Cải cách, một đảng cánh hữu theo chủ nghĩa dân túy. Một nguyên nhân là số lượng người xin tị nạn. Những người di cư vượt Eo biển Manche trên những chiếc thuyền nhỏ vẫn xuất hiện nhan nhản. Nhiều người trong số đó là những thanh niên chấp nhận sống hàng tháng trời trong các khách sạn hoặc những ngôi nhà chật chội, thường là ở những khu vực khó khăn, trong khi chờ đợi yêu cầu xin tị nạn của họ được định đoạt.

Hôm nay, Bộ Nội vụ Anh sẽ công bố các số liệu thống kê mới nhất về nhập cư, tính đến tháng 6 năm nay. Số lượng các chuyến vượt biển bằng thuyền nhỏ được giảm bớt hoặc lượng hồ sơ tị nạn tồn đọng ít hơn sẽ là một món quà đáng mừng đối với tân Thủ tướng Andy Burnham. Ông đã hứa hẹn sẽ xử lý các hồ sơ xin tị nạn nhanh hơn và trục xuất nhiều hơn những người không có quyền ở lại. Với việc Đảng Cải cách đang bám sát gót, Burnham đang phải chịu áp lực phải sớm mang lại kết quả.

Các ứng cử viên tổng thống Pháp đối đầu

Đợt “Rentrée” năm nay của Pháp – đợt trở lại làm việc sau kỳ nghỉ hè dài – sẽ đánh dấu mốc khởi đầu không chính thức cho chiến dịch tranh cử vị trí kế nhiệm Emmanuel Macron. Cuộc bầu cử tổng thống sẽ diễn ra vào tháng 4 năm sau, với vòng hai vào tháng 5. Hôm nay, bảy ứng viên sẽ bước lên sân khấu tại một sự kiện do MEDEF, Liên đoàn Doanh nghiệp Pháp, tổ chức. Những người này bao gồm Marine Le Pen của phe cánh hữu dân túy; Jean-Luc Mélenchon của phe cánh tả dân túy; hai nhân vật trung dung là Édouard Philippe và Gabriel Attal; cùng Raphaël Glucksmann của phe trung tả.

Các ứng viên sẽ tranh luận về nền kinh tế, đặc biệt là việc phải làm gì với tình hình tài chính công đang căng thẳng của nước Pháp. Nhưng sự kiện này cũng sẽ là một bài kiểm tra sớm về mức độ tương quan lực lượng giữa họ với nhau. Các cuộc thăm dò cho thấy Le Pen đang dẫn trước một cách thoải mái. Một cuộc khảo sát được công bố tuần này cho thấy bà sẽ nhận được 35-38% số phiếu ở vòng đầu tiên, và Mélenchon, với 16-17% số phiếu, nhiều khả năng sẽ đánh bại Philippe, với 14-19% số phiếu, để bước vào vòng loại trực tiếp. Nếu điều đó xảy ra, Le Pen sau đó có lẽ sẽ đánh bại Mélenchon với tỷ lệ 68% so với 32%.