Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Lực lượng cứu hộ Trung Quốc tạm dừng nỗ lực tìm kiếm những người sống sót sau thảm họa tại một khu vực trên biên giới Nepal – Tây Tạng, sau khi có cảnh báo về khả năng xảy ra thêm lũ quét. Ít nhất 475 người đã thiệt mạng và hàng trăm người khác vẫn đang mất tích khi một trận lũ tràn qua khu vực này vào hôm thứ Tư. Thảm họa dường như bắt nguồn từ việc một mảng sông băng lớn bị nứt vỡ và đổ ập xuống thung lũng bên dưới.
Một thẩm phán ra phán quyết rằng quyết định của Bộ Chiến tranh Mỹ về việc đưa Anthropic vào danh sách đen là bất hợp pháp. Hồi tháng 3, Lầu Năm Góc chính thức xem Anthropic là một rủi ro đối với chuỗi cung ứng, đồng nghĩa với việc các công ty có hợp tác với Bộ sẽ không thể làm việc với phòng thí nghiệm AI này. Anthropic đã chọc giận Nhà Trắng khi yêu cầu được bảo đảm rằng công nghệ của họ sẽ không bị sử dụng cho các loại vũ khí tự hành hoặc để giám sát hàng loạt người Mỹ.
Donald Trump ký một sắc lệnh hành pháp đổi tên Hồ Ontario thành Hồ America. Động thái này cho thấy quan hệ Mỹ-Canada đang trở nên tồi tệ, có thể đẩy hai quốc gia đến bờ vực của một cuộc thương chiến toàn diện. Tên gọi mới sẽ được các cơ quan liên bang và hệ thống bản đồ sử dụng. Nhưng cũng giống như khi Trump đổi tên Vịnh Mexico thành Vịnh America, rất khó để cộng đồng quốc tế công nhận tên gọi mới này.
Sau một đợt giảm nhẹ ngay khi công bố báo cáo kết quả kinh doanh hàng quý, giá cổ phiếu của Nvidia đã tăng vọt 8,7% vào hôm qua. Điều này giúp định giá của công ty tăng thêm 442 tỷ USD, đánh dấu mức tăng trong một ngày lớn thứ hai trong lịch sử (giá trị của Microsoft từng tăng 450 tỷ USD vào tháng trước sau khi công ty báo cáo kết quả kinh doanh). Nvidia đã gây ấn tượng với các nhà đầu tư khi thông báo rằng họ kỳ vọng doanh thu sẽ tăng 70% trong năm tài chính tiếp theo.
Giá hợp đồng tương lai của lúa mì chạm mức cao nhất trong ba năm – 7,67 USD/giạ – khi giao tranh giữa Ukraine và Nga ở khu vực Biển Đen làm tắc nghẽn nguồn cung. Hai nước này sản xuất khoảng một phần ba sản lượng xuất khẩu toàn cầu; nhưng xuất khẩu gần đây đã bị đình trệ do mỗi bên ngày càng tăng cường tấn công vào các chuyến hàng của đối phương. Hiện tượng El Niño mạnh cũng được xem là một rủi ro lớn đối với nguồn cung.
Các thông tin chi tiết tiếp tục được hé lộ về một cuộc gặp tại Moscow vào đầu tuần này giữa Giám đốc CIA John Ratcliffe và các quan chức Nga, được cho là bao gồm cả người đứng đầu cơ quan tình báo, Alexander Bortnikov. Ratcliffe dường như đã thảo luận về cuộc chiến ở Ukraine và gây áp lực buộc Nga phải đi đến một thỏa thuận. Trong khi đó, hôm qua, một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Nga đã đáp trả việc Anh tiếp tục ủng hộ Ukraine bằng cách đe dọa tấn công các mục tiêu quân sự của nước Anh.
UEFA tuyên bố đang chuẩn bị đệ đơn tố cáo hình sự đối với Gianni Infantino, Chủ tịch FIFA. Cơ quan quản lý bóng đá châu Âu cho biết họ đang yêu cầu công bố các tài liệu được nắm giữ bởi Thrive Capital– một công ty đầu tư do Joshua Kushner, anh trai của con rể Trump, điều hành. Infantino được cho là đã ngầm sắp xếp để Thrive có khả năng mua lại cổ phần tại World Cup mà không cho các liên đoàn bóng đá quốc gia biết. Làn sóng phản đối dữ dội sau đó đã buộc ông phải từ bỏ ý định này.
Con số trong ngày: 0, là ước tính sơ bộ về số lượng người nhập cư ròng vào Mỹ trong năm 2025, giảm mạnh so với mức hơn 2 triệu người mỗi năm trong giai đoạn 2022-2024.
TIÊU ĐIỂM
Yếu tố khoa học mang tính tàn phá đằng sau những trận lũ quét ở Nepal
Hai ngày sau khi một dòng nước khổng lồ ập xuống các thung lũng Bhote Koshi và Trishuli ở Nepal và Tây Tạng mà không hề có dấu hiệu báo trước, hàng trăm người đã thiệt mạng và hơn 1.400 người khác vẫn đang bặt vô âm tín. Sự cố này dường như là hậu quả của một trận lở tuyết trên sông băng, trong đó những tảng băng nặng hàng triệu tấn vỡ ra và lao thẳng xuống từ sườn núi.
Trong trường hợp này, một mảng sông băng rộng 600 mét trên dãy núi Himalaya đã vỡ ra và rơi tự do từ độ cao 1,2 km vào ngày 26/08. Động năng từ cú rơi đã làm tan chảy một phần lượng băng này, đủ để tạo thành một trận bùn lỏng cuối cùng đổ ập xuống các thung lũng bên dưới. Các trận lũ cũng làm hư hại nhiều nhà máy thủy điện, làm tê liệt khoảng 8% công suất sản xuất điện của Nepal.
Thật không may, rất khó để phòng chống lở tuyết từ sông băng. Các hệ thống cảnh báo tốt – giống như những hệ thống đang được sử dụng cho sóng thần – sẽ cho phép sơ tán kịp thời trong một số trường hợp. Nhưng các chuyên gia tin rằng các hệ thống này đã thất bại do tốc độ lũ quét diễn ra quá nhanh trong sự cố lần này. Trận đại hồng thủy tuần này cho thấy cuộc sống ở vùng ranh giới giữa băng và nước thật sự rất bấp bênh.
Iran tìm cách kéo dài thời gian cho mình
Tính đến hôm nay, Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury) đã diễn ra đúng sáu tháng. Mỹ và Israel từng hy vọng rằng sức mạnh áp đảo sẽ giúp họ đánh gục chính quyền Iran. Nhưng ngay cả khi thủ lĩnh tối cao Ali Khamenei đã bị tiêu diệt, các cuộc tấn công chỉ càng củng cố thêm quyền lực của phe cứng rắn. Để trả đũa, Iran nã tên lửa vào các quốc gia đồng minh Vùng Vịnh của Mỹ, đồng thời đóng cửa Eo biển Hormuz – nơi khoảng một phần năm sản lượng dầu mỏ toàn cầu từng đi qua. Giá năng lượng theo đó leo thang, kéo theo tình trạng lạm phát trên toàn thế giới.
Khi bom đạn không mang lại kết quả, Tổng thống Donald Trump chuyển sang đề nghị dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và cung cấp các khoản đầu tư nếu Iran mở cửa Hormuz trở lại và từ bỏ tham vọng hạt nhân của mình. Tiếc thay, nỗ lực này cũng thất bại. Tuần này, chính quyền Mỹ công bố một “D-Day kinh tế” với các lệnh trừng phạt khắt khe hơn. Nhưng chính quyền Iran có lẽ sẽ không chịu khuất phục trước những biện pháp mới này – dù chúng đã làm mếch lòng Trung Quốc, một khách hàng lớn mua dầu của Iran. Các quốc gia Vùng Vịnh đang rất nóng lòng muốn các chuyến hàng dầu được lưu thông trở lại; hôm qua, Thủ tướng Qatar đã đến Tehran để nỗ lực làm trung gian hòa giải. Trong khi đó, Trump đã không còn nhiều lựa chọn đủ tốt để giải quyết cuộc xung đột này trước đợt bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Hãy gọi đó là D-Day dân chủ.
Thế hệ đóng băng của Nhật Bản
Các dữ liệu được công bố hôm nay cho thấy tỷ lệ thất nghiệp của Nhật Bản chỉ giảm nhẹ, từ 2,5% trong tháng 6 xuống còn 2,4% trong tháng 7. Trong lúc dân số Nhật Bản đang ngày càng thu hẹp, số lượng người làm việc hoặc đang tìm kiếm việc làm đã tăng lên, lần đầu tiên vượt mốc 70 triệu người vào năm ngoái. Phụ nữ chiếm phần lớn trong đợt gia tăng này. Và khoảng 26% những người từ 65 tuổi trở lên hiện vẫn đang làm việc, tăng từ mức 22% của một thập kỷ trước. (Nhưng ngay cả với mức này, để đạt được những mục tiêu tăng trưởng khiêm tốn thì vẫn cần thêm nhiều lao động nước ngoài, một vấn đề đang trở nên khó khăn về mặt chính trị).
Số năm làm việc dài hơn không chỉ phản ánh việc con người đang già đi khỏe mạnh hơn, mà còn là một nhu cầu về kinh tế. “Thế hệ kỷ băng hà” – chỉ những người hiện đang ở độ tuổi 40 và 50, bắt đầu đi làm trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế đầu những năm 1990 – đã phải dành nhiều năm ròng rã làm những công việc bấp bênh với mức lương rẻ mạt. Nền kinh tế tuy đã khởi sắc hơn, nhưng giờ đây những người trẻ tuổi thích nhảy việc lại chiếm trọn các cơ hội tăng lương. Thu nhập thấp hơn trong suốt cuộc đời làm việc dẫn đến lương hưu thấp hơn, vì thế, nhiều người thuộc “thế hệ kỷ băng hà” sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải tiếp tục làm việc khi đã về già.
