Thế giới hôm nay: 22/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vladimir Putin đồng ý “về nguyên tắc” sẽ tham gia các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian vào tháng tới, sau khi ông gặp Steve Witkoff, đặc phái viên của Donald Trump, tại St. Petersburg. Ukraine chưa cho biết liệu họ có tham gia hay không. Nga đã thả một tù nhân người Mỹ như một cử chỉ thiện chí. Nhưng nước này vẫn tiếp tục nã pháo vào Kyiv. Trong tháng này, Trump đã đình chỉ một số lệnh trừng phạt đối với Nga và đồng ý mua dầu diesel của nước này; chuyến tàu chở dầu đầu tiên sẽ khởi hành vào hôm nay.

Doanh thu hàng quý của Meta tăng vọt lên 64,6 tỷ USD, tăng 26% so với cùng kỳ năm ngoái. Công ty cho biết họ sẽ tạo ra một loại cổ phiếu không có quyền biểu quyết mới để tài trợ cho các khoản đầu tư vào AI. Meta đã khấu trừ 9,9 tỷ USD từ lợi nhuận của mình sau khi dàn xếp xong một vụ kiện liên quan đến nhiều bang về vấn đề an toàn cho trẻ em. Trong một diễn biến khác, một thẩm phán ở New Mexico đã ra lệnh cho công ty này phải trả cho bang 25 tỷ USD vì lừa dối người dùng về quyền riêng tư dữ liệu.

Tesla báo cáo lợi nhuận hàng quý đạt 787 triệu USD, giảm 43% so với cùng kỳ năm ngoái. Con số này thấp hơn kỳ vọng của các nhà phân tích. Doanh thu tại công ty xe điện của Elon Musk gần như không thay đổi, ở mức 28 tỷ USD, trong khi mục tiêu chi tiêu vốn cho năm 2026 đã hạ từ 25 tỷ USD xuống còn 20 tỷ USD. Tuần này, Musk cho biết Tesla đang xem xét việc sáp nhập với SpaceX, công ty AI và tên lửa của ông. Hôm thứ Ba, SpaceX đã báo cáo lợi nhuận hàng quý là 4,4 tỷ USD.

Nhiều trang web trên toàn thế giới phải gấp rút tạm ngưng hoạt động sau khi “những lỗ hổng nghiêm trọng” được phát hiện trong PHP, ngôn ngữ lập trình được cho là đang được sử dụng trên 70% các trang web. Các lỗi này – vốn có thể dễ dàng bị tin tặc lợi dụng – đã được các nhà nghiên cứu phát hiện bằng cách sử dụng một mô hình OpenAI tiên tiến. PHP Foundation, một tập thể tự do chuyên phát triển công nghệ này, đã phát hành các bản vá bảo mật.

Mỹ ra lệnh rút các nhân viên chính phủ “không khẩn cấp” khỏi Ả Rập Saudi. Động thái này diễn ra trong bối cảnh phiến quân Houthi được Iran hậu thuẫn tiếp tục tấn công các mục tiêu trên khắp vương quốc này. Hôm thứ Tư, một cuộc tấn công vào Sân bay King Fahd ở Dammam đã làm một người thiệt mạng và tám người khác bị thương. Giao thông tại Sân bay Quốc tế King Khalid ở Riyadh vẫn bị hạn chế sau nhiều cuộc tấn công tại đây.

Emmanuel Macron chỉ trích gay gắt các nhà lãnh đạo thế giới vì đưa ra “những bình luận không thể chấp nhận được và thậm chí là ngu ngốc” về các cuộc bạo loạn tại Pháp. Một số người, bao gồm cả Trump, đổ lỗi bạo lực là do người nhập cư, một tuyên bố mà Macron gọi là “hoàn toàn sai sự thật.” Tổng thống Pháp cho biết những hình ảnh do AI tạo ra về những người biểu tình cũng đang bị lan truyền. Bất ổn chính trị đã góp phần làm tăng lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Pháp, vượt mức 5% lần đầu tiên kể từ năm 2002.

eBay dự kiến cắt giảm 9% lực lượng lao động – khoảng 1.000 nhân viên – để “tập trung vào các ưu tiên chiến lược.” Đây là đợt sa thải thứ hai của công ty trong năm nay. Chợ thương mại điện tử này đã phục hồi trong những năm gần đây, thúc đẩy nhiều danh mục bán hàng chuyên biệt thông qua các thương vụ mua lại. Các ví dụ nổi bật gồm việc mua lại Goldin, một thị trường dành cho đồ sưu tầm, vào năm 2024; Caramel, một nền tảng bán xe hơi, vào năm 2025; và Depop, một chợ đồ cũ, vào tháng 02/2026. Công ty sẽ báo cáo doanh thu hàng quý vào tuần tới.

Con số trong ngày: 15 tỷ Euro, là số tiền mà EU dự kiến chi cho một mạng lưới vệ tinh viễn thông mới.

TIÊU ĐIỂM

Bước đệm cho thỏa thuận thương mại Ấn Độ-EU

Khi Narendra Modi đến thăm Ba Lan vào năm 2024, đó là chuyến thăm đầu tiên của một thủ tướng Ấn Độ trong vòng 45 năm. Hai nước đã nâng cấp quan hệ lên thành “đối tác chiến lược,” một thuật ngữ ngoại giao cho việc đồng ý thắt chặt quan hệ thương mại. Để tận dụng sự gắn kết mới này, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk sẽ gặp Modi vào hôm nay, trong khuôn khổ chuyến thăm kéo dài ba ngày tới Ấn Độ, cùng phái đoàn tháp tùng gồm đại diện từ 100 công ty.

Ba Lan muốn tăng cường thương mại song phương, hiện chỉ trị giá hơn 6 tỷ USD mỗi năm. Các công ty Ba Lan sẽ giành được quyền tiếp cận một thị trường tiêu dùng và công nghiệp khổng lồ. Đổi lại, nước này cũng có thể cung cấp một cơ sở sản xuất cho các công ty Ấn Độ đang tìm kiếm chỗ đứng tại thị trường chung EU. Đó sẽ là nền tảng đáng hoan nghênh cho một thỏa thuận thương mại giữa Ấn Độ và EU, vốn đã kết thúc đàm phán vào tháng 1. Được ca ngợi là thỏa thuận lớn nhất từ trước đến nay mà hai bên đạt được, thỏa thuận này dự kiến sẽ được ký kết vào tháng 12 khi Modi đến thăm Brussels.

Quyết định lãi suất nan giải của Thổ Nhĩ Kỳ

Ngân hàng trung ương Thổ Nhĩ Kỳ đã giữ nguyên mức lãi suất chuẩn ở mức 37% kể từ tháng 1, trong một nỗ lực nhằm kiềm chế mức lạm phát hai con số của nước này. Nhưng sau khi tỷ lệ lạm phát hàng năm giảm xuống dưới 30% vào tháng 9, lần đầu tiên trong gần 5 năm qua, các nhà đầu tư kỳ vọng rằng một đợt cắt giảm lãi suất có thể sắp diễn ra khi ủy ban tiền tệ của ngân hàng nhóm họp vào hôm nay.

Điều đó có thể giúp thúc đẩy nền kinh tế Thổ Nhĩ Kỳ, vốn tăng trưởng chậm hơn dự kiến trong quý II, ở mức 2,3% so với cùng kỳ năm ngoái. Các nhà phân tích cũng cảnh báo về những thiệt hại kinh tế tiềm tàng khác từ một vụ bê bối quỹ đầu tư nổ ra hồi giữa tháng 9, khiến gần nửa triệu nhà đầu tư mất phần lớn tài sản của họ, và thổi bay hơn 100 tỷ USD khỏi thị trường chứng khoán. (MSCI, một đơn vị cung cấp chỉ số, cảnh báo rằng Thổ Nhĩ Kỳ có nguy cơ bị hạ bậc khỏi danh sách thị trường mới nổi.)

Tuy nhiên, lạm phát vẫn ở mức cao đáng lo ngại. Là một quốc gia nhập khẩu năng lượng, Thổ Nhĩ Kỳ đã phải gánh chịu hậu quả khi giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng cao. Nguy cơ giá tiếp tục tăng có thể thuyết phục các lãnh đạo ngân hàng Thổ Nhĩ Kỳ giữ nguyên mức lãi suất hiện tại.

Ngành thuế nhắm đến giới siêu giàu Trung Quốc

Cơ quan thuế của Trung Quốc đang truy thu thuế của giới nhà giàu với một quyết tâm mới. Hôm nay là hạn chót để họ tuân thủ việc nộp thuế đối với các quỹ tín thác ở nước ngoài, nếu không sẽ phải đối mặt với các hình phạt vì chậm thanh toán. Từ lâu, nhiều người giàu Trung Quốc đã sử dụng các cấu trúc này như một kẽ hở để giảm bớt tiền thuế của mình. Nhưng vào tháng 7, chính phủ đã thay đổi các quy tắc, cho phép những người sở hữu quỹ tín thác có 90 ngày để nộp mức thuế 20% đối với phần giá trị gia tăng của các tài sản được chuyển vào quỹ kể từ đầu năm 2023.

Một số người thậm chí phải gấp rút bán các khoản đầu tư để huy động tiền mặt cần thiết. Những yêu cầu kiểu này đang trở nên thường xuyên hơn. Trong năm qua, những người Trung Quốc có tài khoản đầu tư nước ngoài đã nhận được các thông báo thuế trên điện thoại của họ. Chính phủ Trung Quốc đang cố gắng tăng thêm nguồn thu trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chậm lại. Nhưng việc siết chặt giới nhà giàu là một canh bạc chính trị: cơ quan thuế đang có sự hiện diện ngày càng lớn hơn và sâu hơn trong đời sống hàng ngày.