Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Internet tại Iran

Nguồn: Sara Bazoobandi, “Iran’s Other Front: The War Over the Internet”, War on the Rocks, 10/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Từ lâu, chính phủ Iran đã coi việc truy cập internet tự do là một đặc quyền mà nhà nước ban phát cho những ai sẵn lòng truyền bá thông điệp của mình và tước đoạt từ tất cả những người còn lại. Khoảng bốn giờ sau khi các cuộc không kích của Israel và Mỹ bắt đầu, lưu lượng internet đã sụt giảm tới 98% — một tình trạng mất kết nối gần như hoàn toàn. Cơ sở hạ tầng truyền thông của Iran đã bị chính phủ cố tình tháo dỡ và lưu lượng internet bị đình chỉ hoàn toàn. Các cuộc tấn công được thực hiện bởi các đối thủ của chính phủ Iran nhằm vào các cơ sở quân sự, năng lực tác chiến, cùng giới lãnh đạo chính trị và quân sự cấp cao. Trong khi đó, lệnh phong tỏa internet lại do chính phủ áp đặt, nhắm trực tiếp vào người dân Iran. Hàng triệu tình nguyện viên trên khắp thế giới đã chung tay giúp đỡ người dùng bên trong Iran bằng cách âm thầm quyên góp băng thông cá nhân của chính họ. Continue reading “Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Internet tại Iran”

Tại sao Internet không mang lại tự do cho Trung Quốc?

Nguồn: “Why the internet has not freed China”, The Economist, 13/3/2021.

Biên dịch: Nguyễn Thanh Hải

Vào buổi bình minh của kỷ nguyên số, Bill Clinton đã dự đoán rằng nền kinh tế thị trường cùng hệ thống mạng toàn cầu Internet có thể khiến Trung Quốc đi theo hướng tự do hóa. Tầm nhìn này của ông rất táo bạo, đầy lạc quan nhưng rất tiếc là sai lầm. Năm 2000, tổng thống Mỹ lúc bấy giờ đã được chứng kiến một cuộc cách mạng khi Đảng Cộng sản Trung Quốc từ bỏ vị thế độc quyền của mình trong việc phân phối mọi thứ, từ việc làm, nhà ở cho đến tin tức. Clinton cho rằng trong thời đại có nhiều cơ hội và nguồn thông tin mới, khả năng kiểm soát người dân sẽ bị hạn chế. Theo ông: “Trong thế kỷ mới, quyền tự do sẽ lan rộng thông qua những chiếc điện thoại di động và modem kết nối Internet”. Biết được việc Trung Quốc đang cố tìm cách kiểm soát hệ thống Internet của họ, ông phản ứng một cách đầy mỉa mai “Chúc may mắn, nỗ lực này sẽ chẳng đi đến đâu giống như việc cố gắng đóng đinh một miếng thạch rau câu vào tường”. Continue reading “Tại sao Internet không mang lại tự do cho Trung Quốc?”

Kinh tế chính trị của truyền thông xã hội tại Việt Nam

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Giới thiệu

Tới Trung Quốc và Việt Nam và người ta sẽ nhận thấy một khác biệt lớn trong cách hai nước ứng xử với Internet nói chung và truyền thông xã hội nói riêng: Trong khi các nền tảng truyền thông xã hội phương Tây như YouTube và Facebook bị chặn ở Trung Quốc, chúng lại rất phổ biến ở Việt Nam. Ví dụ, theo Statista, số người dùng Facebook tại Việt Nam dự kiến ​​sẽ đạt 45,3 triệu người trong năm 2019, tăng từ mức 41,7 triệu người vào năm 2017. Việt Nam xếp thứ bảy trong số các quốc gia có số lượng người dùng Facebook lớn nhất thế giới tính đến tháng 7/2019, và có tỷ lệ người tích cực dùng mạng xã hội lên tới 64%. Continue reading “Kinh tế chính trị của truyền thông xã hội tại Việt Nam”