14/08/1784: Người Nga bắt đầu định cư tại Alaska

Print Friendly, PDF & Email

alaska

Nguồn: Russians settle Alaska”, History.com (truy cập ngày 14/08/2016)

Biên dịch: Nguyễn Ngọc Tường Ngân

Vào ngày này năm 1784, trên đảo Kodiak, Grigory Shelikhov, một nhà buôn lông thú người Nga, đã thành lập nên khu định cư Vịnh Ba Thánh (Three Saints Bay), khu định cư thường trực đầu tiên của Nga ở Alaska.

Người châu Âu khám phá ra Alaska năm 1741 khi một đoàn thám hiểm của Nga do nhà thám hiểm người Đan Mạch Vitus Bering lần đầu nhìn thấy đất liền Alaska. Các thợ săn của Nga sau đó đã nhanh chóng xâm nhập vào Alaska, khiến những người Aleut bản địa phải chịu nhiều tai họa do bị truyền nhiều căn bệnh lạ. Khu định cư Vịnh Ba Thánh đã được thành lập trên đảo Kodiak năm 1784, và Shelikhov sống ở đó trong hai năm với vợ và 200 người khác.

Từ Vịnh Ba Thánh, người Nga dần mở rộng khám phá đất liền Alaska, và các trung tâm buôn bán lông thú khác đã được thành lập. Năm 1786, Shelikhov trở về Nga và năm 1790 cử Aleksandr Baranov đến quản lý công việc của mình ở Alaska.

Baranov thành lập Công ty Mỹ Nga (Russian American Company) và đến năm 1799 thì được cấp độc quyền khai thác Alaska. Baranov mở rộng giao thương của Nga xuống bờ biển phía tây Bắc Mỹ, và vào năm 1812, sau nhiều nỗ lực không thành công, đã thành lập được một khu định cư tại Bắc California gần Vịnh Bodega. Các tàu buôn của Anh và Mỹ sớm phản đối yêu sách của Nga đối với bờ biển phía tây bắc nước Mỹ, và người Nga phải rút lui về phía bắc tới biên giới phía nam hiện tại của Alaska. Mối quan tâm của Nga đối với Alaska giảm dần, và sau cuộc Chiến tranh Crimea vào những năm 1850, một nước Nga gần như kiệt quệ đã tìm cách bán lãnh thổ này đi.

Chính phủ Sa hoàng đầu tiên tiếp cận Hoa Kỳ để bán lãnh thổ này là trong thời kỳ chính quyền của Tổng thống James Buchanan, nhưng cuộc đàm phán đã bị đình trệ bởi sự bùng nổ của cuộc Nội chiến Hoa Kỳ. Sau chiến tranh, Bộ trưởng Ngoại giao William H. Seward, một người ủng hộ việc mở rộng lãnh thổ, đã mong muốn mua vùng đất rộng lớn của Alaska, vốn lớn bằng một phần năm phần còn lại của Hoa Kỳ. Ngày 30 tháng 3 năm 1867, Bộ trưởng Ngoại giao William H. Seward đã ký một hiệp ước với Nga để mua Alaska với giá 7,2 triệu đô la. Mặc dù mức giá của thương vụ là khoảng hai xu một mẫu Anh, nhưng việc mua Alaska đã bị nhạo báng trong Quốc hội và được báo chí gọi là “trò điên rồ của Seward”, “hộp đựng nước đá của Seward”, và “vườn gấu Bắc cực” của Tổng thống Andrew Johnson. Vào tháng Tư năm 1867, Thượng viện phê chuẩn hiệp ước với chênh lệch chỉ một lá phiếu.

Mặc dù việc định cư người Mỹ từ lục địa Hoa Kỳ ở Alaska bắt đầu một cách chậm chạp, nhưng việc phát hiện ra vàng năm 1898 đã nhanh chóng dẫn tới một làn sóng người nhập cư vào lãnh thổ này. Alaska, vốn giàu tài nguyên thiên nhiên, đã đóng góp vào sự thịnh vượng của Mỹ kể từ đó. Vào ngày 3 tháng 1 năm 1959, Tổng thống Dwight D. Eisenhower đã ký một tuyên bố xác nhận lãnh thổ Alaska trở thành bang thứ 49 của Hoa Kỳ.

Xem thêm:

Các vùng lãnh thổ được mua bán ra sao?

This entry was posted in Sự kiện and tagged , . Bookmark the permalink.