Kinh Thánh nói gì về vấn đề di cư và tị nạn?

Print Friendly

Tác giả: Joel Baden | Biên dịch: Nghiêm Anh Thảo

Nhằm hồi đáp lại sắc lệnh di trú của Tổng thống Donald Trump, nhà truyền giáo Franklin Graham đã nêu quan điểm: tị nạn vốn không phải là mối quan tâm của Kinh Thánh (“not a Bible issue!”) Tuy nhiên, nhận định đó có chính xác hay không?

Thật ra, cả Kinh Thánh Cựu Ước và Tân Ước đều đề cập rất rõ ràng và đồng nhất về thái độ và cách hành xử đối với người ngoại xứ. Bắt nguồn từ những mẩu chuyện lịch sử, những điều khoản luật pháp, đến văn thơ, ngụ ngôn, lời tiên tri, Kinh Thánh đều nhất quán khẳng định rằng người bản xứ có nhiệm vụ phải tôn trọng, quan tâm, và bảo vệ khách ngoại kiều, hay người lạ đến trong xứ mình.

Cả Kinh Thánh là một bản tường thuật về hành trình của những người di cư xa xứ. Sách Sáng Thế Ký mở đầu với cuộc hành trình của Áp-ra-ham, “ông tổ đức tin,” khi rời bỏ quê cha đất tổ Ur để đi đến Ca-na-an, vùng đất được Chúa Trời hứa ban cho mình. Sách Sáng Thế Ký tiếp tục với những câu chuyện khi gia đình Áp-ra-ham đến vùng đất hứa, nơi lúc này đã có dân bản xứ đang sinh sống, và cách ông và gia đình được chấp nhận và đón tiếp vào cư ngụ ở giữa họ.

Câu chuyện Xuất Ê-díp-tô ký một lần nữa khẳng định cuộc sống của dân Israel trong xứ lạ Ai Cập. Cách hành xử tàn nhẫn của Pha-ra-ôn đối với dân Israel cũng xuất phát từ một luận điệu khá quen thuộc: “Nầy, dân Y-sơ-ra-ên đông và mạnh hơn chúng ta. Ta hãy dùng mưu chước khôn ngoan đối cùng họ, kẻo họ thêm nhiều lên, một mai nếu có cơn chinh chiến xảy đến, họ sẽ hiệp cùng quân nghịch đánh lại ta, và ra khỏi xứ chăng.” (Xuất 1:9-10) Rõ ràng chính sách cai trị của vị Pha-ra-ôn này dựa trên nỗi sợ hãi và sự dè chừng. Khi rời khỏi Ai Cập, dân Israel đã tiếp tục không ít lần bị dân các xứ khác từ chối cho quá cảnh qua đất của mình, chỉ vì nỗi sợ hãi mông lung về mối an nguy của bản thân họ.

Các điều luật trong bộ sách Ngũ Kinh đều hoàn toàn đồng nhất với nhau về cách dân Israel phải đối xử với những người khách lạ đến ở giữa mình: “Khi kẻ khách nào kiều ngụ trong xứ các ngươi, thì chớ hà hiếp người. Kẻ khách kiều ngụ giữa các ngươi sẽ kể như kẻ đã sanh đẻ giữa các ngươi; hãy thương yêu người như mình, vì các ngươi đã làm khách kiều ngụ trong xứ Ai Cập: Ta là Giê-hô-va, Đức Chúa Trời của các ngươi.” (Lê-vi Ký 19:33-34)

Sách tiên tri Ê-sai cũng nêu rõ ràng ý muốn của Đức Chúa Trời đối với cách dân Israel đối xử với người ngoại bang tìm kiếm sự giúp đỡ: “Hãy che giấu kẻ bị đuổi; chớ bươi móc kẻ trốn tránh! Hãy cho phép những kẻ bị đuổi của ta trú ngụ nơi ngươi! Hãy làm nơi ẩn náu cho Mô-áp khỏi mặt kẻ tàn hại!” (Ê-sai 16:3-4)

Có lẽ minh hoạ rõ ràng và hùng hồn nhất về vấn đề này trong Kinh Thánh Cựu Ước là sách Ru-tơ. Ru-tơ kể lại câu chuyện của một người phụ nữ ngoại bang đến cư ngụ trên đất Israel, làm lụng nơi đồng ruộng để hi vọng có một cuộc sống tốt đẹp hơn. Và chính người phụ nữ ngoại bang này, một người nhập cư tìm kiếm chốn an bình, bằng sự tận tuỵ và long trung tín, đã trở thành tổ phụ của vua David lừng lẫy, và sau đó Chúa Jesus đã đến trong dòng dõi của bà.

Kinh Thánh Tân Ước cũng mở đầu bằng câu chuyện cả gia đình hài nhi Jesus phải chạy tị nạn vì lệnh truy cùng diệt tận của vua Hê-rốt. Xoá bỏ những lằn ranh ngăn trở, phá đổ những bức tường chia cách cũng chính là sứ mạng của Chúa Jesus khi đến trên đất: “Nhưng trong Đức Chúa Jêsus Christ, anh em là kẻ ngày trước cách xa, hiện nay đã nhờ huyết Đấng Christ mà được gần rồi. Vì, ấy chính Ngài là sự hòa hiệp của chúng ta; Ngài đã hiệp cả hai lại làm một, phá đổ bức thường ngăn cách… Dường ấy anh em chẳng phải là người ngoại, cũng chẳng phải là kẻ ở trọ nữa, nhưng là người đồng quốc với các thánh đồ, và là người nhà của Đức Chúa Trời.” (Ê-phê-sô 2:14, 15, 19) Xuyên suốt các sách Tân Ước, lời răn dạy này cũng không ngừng được nhấn mạnh: “Chớ quên lòng hiếu khách đối với người lạ; có khi kẻ làm điều đó, đã tiếp đãi thiên sứ mà không biết.” (Hê-bơ-rơ 13:2)

Quan tâm và chăm sóc kẻ yếu thế không chỉ là việc Kinh Thánh khuyên chúng ta nên làm, mà đó là bản tính của chính Chúa Trời: “[Ngài] bào chữa công bình cho kẻ mồ côi và người góa bụa, thương người khách lạ, ban đồ ăn và áo xống cho người.” Vì lẽ đó, Cơ Đốc nhân cần nghe rõ và thực hành lời dạy dỗ này trong chính bối cảnh thực tế xung quanh mình hiện nay: “Vậy, các ngươi phải thương người khách lạ, vì các ngươi đã làm khách trong xứ Ê-díp-tô.” (Phục Truyền Luật Lệ Ký 10:18-19)

Thần học Tân Ước cũng hé lộ bức tranh về lai thế, một thiên đường tương lai được hứa trước và chuẩn bị sẵn. Theo đó, tất cả chúng ta đều là “kẻ tạm trú” hay “khách bộ hành” qua thế giới tạm bợ này, nên thật không khó để Cơ Đốc nhân định vị mình với danh tính của những người tị nạn, những kẻ rời bỏ thực trạng bất ổn để hướng về một tương lai tươi sáng và tốt đẹp hơn. Có lẽ không phân đoạn nào trong Tân Ước làm sáng rõ vấn đề này hơn khung cảnh Ngày Phán Xét được miêu tả trong Ma-thi-ơ 25. Lúc này Chúa Jesus sẽ phân chia người công bình và kẻ ác tuỳ theo cách họ đã đối xử với Ngài. Theo đó, người công bình sẽ được ban thưởng bởi lẽ: “Vì ta đói, các ngươi đã cho ta ăn; ta khát, các ngươi đã cho ta uống; ta là khách lạ, các ngươi tiếp rước ta.” (Ma-thi-ơ 25:35) Trong khi đó, kẻ ác sẽ bị rủa sả vì khi “…ta là khách lạ, các ngươi đã không tiếp rước.” (Mat 25:43) Và khi họ chất vấn rằng, thưa Chúa, chúng tôi đã làm những việc này cho Ngài khi nào, họ sẽ nhận được câu trả lời: “Quả thật, Ta nói cùng các ngươi, hễ các ngươi đã làm việc đó cho một người trong những người rất hèn mọn nầy của anh em ta, ấy là đã làm cho chính mình Ta vậy.” (Mat 25:40)

Nhiều Cơ Đốc nhân hiện nay kiên quyết khẳng định rằng vấn đề di cư và tị nạn chả liên quan gì đến tôi cả, hay tôi chẳng cần phải quan tâm, vì trong Kinh Thánh có đề cập đâu?! Qua bài viết này, tôi khẩn thiết mời các bạn nên cân nhắc lại quan điểm của mình. Nếu chúng ta đồng lòng tuyên xưng rằng, Kinh Thánh là lời sống và linh nghiệm, thì tôi tin rằng những lời dạy từ hàng ngàn năm trước, vẫn có giá trị hùng hồn và mạnh mẽ trên đời sống của mỗi một chúng ta trong giai đoạn hiện nay, trong một thế giới đầy sóng gió và biến động.

Nghiêm Anh Thảo dịch và biên soạn từ bài giảng của giáo sư Joel Baden, trường Thần học Đại học Yale, tháng 2/2017.

Tranh tiêu đề: Abraham’s Journey of Faith (Jozsef Molnar)

This entry was posted in An ninh quốc tế, Bình luận, Các vấn đề toàn cầu, Tôn giáo and tagged , , , . Bookmark the permalink.
  • HN

    Chả liên quan đến VN. Kinh thánh là của dân Do Thái, phương Tây mượn làm của họ, rồi buộc các dân tộc nhỏ yếu hơn họ phải theo. Ông Thảo này lại còn tiếp tục nhận vơ tổ phụ Abraham thay cho Hùng Vương, chuyên đi dịch hay viết những bài sặc mùi Kito đem lên đây, chả có giá trị học thuật gì cả.
    Mà nếu lý luận kinh thánh bảo sao thì giờ ta làm vậy, có lẽ ông cũng nên viết, ít nhất là một bài, về những chuyện như truyền thống “anh chết thì em trai cưới vợ của anh” của dân Do Thái cổ để khỏi mai một cái truyền thống đó nhỉ?

    • Nguyễn Nam Khánh

      Phương Tây hùng mạnh mà còn phải nghe lời răn bảo của Thiên Chúa của người Do Thái thì điều này chứng tỏ Thiên Chúa của người Do Thái là chân thật và duy nhất!

      • HN

        Bạn nên đọc thêm nhiều để biết TCG đang trên đà đi xuống ở phương Tây hùng mạnh như thế nào. Người đi lễ hàng tuần đã ít, ngày một ít. Mà bạn lấy đâu ra cái lý luận quái gở vậy? Vì họ hùng mạnh, nên họ làm cái gì thì ta làm theo?
        châu Âu từ khi bị TCG thống trị, trải qua hơn ngàn năm gọi là đêm trường trung cổ, lạc hậu. May đến những năm thế kỷ 16, 17 khoa học dần phát triển, nhà thờ không đủ sức kiềm chế nổi (và bản thân nhà thờ cũng bị chia rẽ, đấu tranh giữa CG và Tin lành), thì phương Tây mới nổi lên thống trị thế giới. Nhân tiện đem cái bả tôn giáo cho các dân tộc khác ăn.
        Giám mục Desmond Tutu của Nam Phi nói thế này: “khi những người truyền giáo đến châu Phi, họ có Kinh Thánh và chúng tôi có đất đai. Họ nói “hãy cầu nguyện”. Chúng tôi nhắm mắt lại. Và khi chúng tôi mở mắt ra, chúng tôi có Kinh Thánh, còn họ có đất đai” (When the missionaries came to Africa they had the Bible and we had the land. They said ‘Let us pray.’ We closed our eyes. When we opened them we had the Bible and they had the land.”)
        Hy vọng bạn cũng mở mắt ra mà chưa kịp mất gì cả.

        • Nguyễn Nam Khánh

          Em biết tội ác của phương Tây khi nhân danh Thiên Chúa làm điều tội lỗi với dân tộc khác chứ! Ý em là Thượng Đế – Đấng Tạo Hóa là hiện hữu và duy nhất! Nhưng rất nhiều dân tộc tạo tác một Thượng Đế theo hình ảnh của họ. Người Hồi Giáo cũng có Thượng Đế là Thánh Ala. Các vua phong kiến Trung Quốc và cả Việt Nam đều xưng là Thiên Tử (Con Trời) – được Đức Chúa Trời phái xuống để trị vì thiên hạ. Dân Do Thái là một dân tộc bé mọn, thông minh nhưng không có nhiều sức mạnh quân sự mà cả lục địa già Châu Âu và nước Mỹ đều phải đón nhận Thiên Chúa của họ thì điều này chứng tỏ Thiên Chúa của người Do Thái là Thiên Chúa chân thật.

          • Nguoi Mien Tay

            nếu họ thông minh thì tại sao họ để mất nước, mải đến hơn 2000 năm sau phải nhờ thế lực của phương tây mới tái lập quốc …so với người minh thì chưa hẳn họ thông minh hơn !

          • Bluebonnet Nguyen

            Họ bị lưu lạc gần 2k năm, điều này đã được tiên tri trong KT từ trước khi nó xảy ra. Và trong suốt chiều dài lịch sử của dân DT, họ đã bị lưu đày ko chỉ một lần.KT nói rõ vì cớ tội lỗi của họ, ko vâng lời Thiên Chúa nên họ sẽ bị sửa phạt, bị mất nước và lưu đày nhưng cuối cùng thì Thiên Chúa sẽ nhóm họ trở về lại xứ sở của họ. Có dân tộc nào trên thế giới bị lưu lạc cả hàng ngàn năm, bị xoá sổ trên thế giới lâu như vậy mà vẫn có thể trở về lập quốc lần nữa?

          • Nguoi Mien Tay

            TC nhóm họ hay các đế quốc Anh, Pháp, Mỷ nhóm họ lại để làm đà quan sát cho chúng ở Trung Đông ?

          • HN

            Thiên Chúa thật hay không, chắc chắn không phải căn cứ theo sức mạnh. Chúng ta biết trong lịch sử, các đế chế nổi lên rồi lụi tàn, không lẽ theo mỗi thời kỳ chúng ta lại đổi Thiên Chúa cho phù hợp?
            Thiên Chúa thật hay không, thì phải xem khi có chiến tranh xảy ra, ngài có can thiệp để cứu con người hay không. Đàng này, lịch sử loài người đến nay đã có biết bao cuộc chiến nhân danh ngài, khi hai phía đều tin vào Thiên Chúa – chỉ có cách hiểu khang khác một chút.
            Thiên Chúa hiện hữu? Trong kinh thánh có nói, chẳng ai thấy ta mà còn sống. Vậy lấy ai làm chứng cho sự hiện hữu này, hay là bạn chỉ lặp lại những gì đã được nhà thờ dạy?
            Bạn cũng thừa nhận phương Tây gây tội ác với nhiều dân tộc ở châu Á, châu Phi, châu Mỹ. Tôi cho rằng họ làm vì tham lam và vì hạn chế trong văn minh tại thời điểm đi bành trướng, trong quá trình đó thì tôn giáo cũng là một công cụ được sử dụng. Vấn đề là nếu Thiên Chúa có thật như bạn nói, thì sao ngài không can thiệp để chuyện đó không diễn ra theo cái cách mà nó đã diễn ra? Chẳng phải một đấng toàn trí thì sẽ phải biết chuyện đã, đang, và sẽ diễn ra tệ hại thế nào? Chẳng phải một đấng toàn bi sẽ có lòng thương và mong muốn con người và trái đất này được tốt đẹp? Chẳng phải một đấng toàn năng sẽ có khả năng ngăn chặn những người xấu làm việc xấu nhân danh ngài?
            Câu trả lời thường được nghe lại là “God works in mysterious ways.”
            Mà thôi, nói mãi lan man, đi xa chủ đề người nhập cư quá rồi. Chuyện đó để Mr. Trump lo.

          • Nguyễn Nam Khánh

            Dạ em hiểu cách suy nghĩ của anh! Cách suy nghĩ của anh không phải là không có lý! Theo em xin mạn phép đi xa chủ đề nhập cư một chút nhé. Có gì anh bỏ qua cho. Anh em chắc không gặp nhau ngoài đời được nên có gì em biết em chia sẻ. Coi như là duyên kỳ ngộ vậy. Thiên Chúa bày tỏ sự hiện hữu của Người qua hai cách: một là qua vũ trụ; hai là qua dân riêng của Người là dân Do Thái và bản Kinh Thánh – Giao Ước của Đức Chúa Trời với dân riêng Ngài tuyển chọn qua đó để hiệp nhất nhân loại nên một.

            Thứ nhất vũ trụ tồn tại trước con người sinh ra và đã tồn tại mãi cho đến hôm nay. Sức mạnh để duy trì ánh sáng Mặt Trời, sự vận hành của các thiên hà và vạn vật đã đứng vững muôn đời. Điều này tỏ lộ Đức Chúa Trời là Đấng Toàn Năng, không gì Người không thể làm được.

            Thứ hai, dân Do Thái và bản Kinh Thánh của họ được lưu truyền và được dịch ra nhiều thứ tiếng nhất. Nếu Kinh Thánh là lời dối trá thì nó không thể lưu truyền đến hơn 2000 năm như vậy. Điều này chứng tỏ Đức Chúa Trời là Sự Thật và là Đấng Công Chính và Trung Tín. Khi xưa để hoàn thành Giao Ước với người Do Thái Đức Chúa Trời đã sai con Một của Người là Chúa Jesus để làm của lễ cứu chuộc nhưng người Do Thái không tin. Do đó Đức Chúa Trời đã trừng phạt Người Do Thái hơn 2000 năm. Vì tôn trọng ý chí tự do đã ban cho nhân loại nên Đức Chúa Trời đã lập ra giao ước để khi phục đức tin của họ. Bí mật về quá trình Đức Chúa Trời hiệp nhất nhân loại làm một sẽ được bày tỏ cho con người vào ngày tận cùng.

            Anh tham khảo link này để có phát ngôn của bên trung lập nhé: http://tinhhoa.net/vi-sao-nguoi-do-thai-von-thong-minh-nhung-phai-song-lang-bat-suot-2000-nam.html

            Vấn đề là ma quỷ, Satan, con rắn xưa, đã cám dỗ Adam và Eva trên vườn địa đàng và nhân loại đã giao nộp ý chí tự do cho con rắn. Hắn sẽ dùng mọi phương kế để làm nhân loại hiểu sai về Thiên Tính của Đức Chúa Trời hoặc thậm chí cám dỗ nhân loại Đức Chúa Trời không tồn tại. Các cuộc chiến tranh từ xưa đến nay luôn liên quan đến chiến tranh về niềm tin vào Đấng Tạo Hóa.

            Và giao ước với nhân loại qua Chúa Jesus Christ cũng gần đến hồi kết thúc. Ngày Chúa Jesus đến lần 2 để tái lập vương quốc thánh thiêng của Người sắp đến. Nhưng trước đó nhân loại sẽ được ban cho thời gian để sám hối tội lỗi và những biến động về chiến tranh tôn giáo và chính trị (chiến tranh thế giới thứ 3) sẽ phải xảy ra như một cuộc thanh tẩy cuối cùng với nhân loại. Anh tham khảo website sachsuthat.com để biết thêm thông tin nhé.

            https://sachsuthat.com/thien-chua-cha-vi-day-la-giai-doan-cuoi-cung-chuong-cuoi-cung-trong-viec-hoan-tat-thanh-y-cua-ta/

            https://sachsuthat.com/an-thu-hai-chien-tranh-the-gioi-thu-3/

            Có gì anh cứ liên hệ với em qua email: [email protected] hoặc facebook:https://www.facebook.com/nguyen.namkhanh.1 nhé anh. Hân hạnh làm quen với anh!

          • Bluebonnet Nguyen

            Lịch sử loài người từ xưa đến nay luôn là cá lớn nuốt cá bé, mạnh được yếu thua. Ko chỉ phương Tây ” ăn hiếp ” các nước khác ở châu Á, Phi.. nhưng chính lịch sử châu Á cũng cho chúng ta thấy Trung quốc từ hàng ngàn năm luôn hà hiếp các nước nhỏ xung quanh. VN cũng hà hiếp Champa, Campuchia, Lào… Thậm chí, VN cũng đã xoá sổ Champa ra khỏi bản đồ thế giới. Ko chỉ phương tây ” gây tội ác” với dân khác mà ngay cả các nước ở châu Á như TQ, như Nhật, như VN và nhiều nước khác cũng gây tội ko ác kém với những dân tộc khác.

          • HN

            Vấn đề của các bạn là lý giải Thiên Chúa của mình cho phù hợp thực tế, chứ không phải kể một lô một lốc những câu chuyện lịch sử rồi kết luận như đúng rồi, mà lờ đi vai trò của Thiên Chúa, mà như các bạn tin là ngài ấy “đã có trước vô cùng, và bây giờ, và hằng có, và đời đời chẳng cùng”. Nếu ngài ấy đã luôn luôn có mặt, luôn luôn theo dõi (con chim đang bay trên trời muốn rớt xuống còn phải đợi ý chúa cha), quyền năng vô tận, yêu thương hết thảy mọi loài, thì ngài ấy đã ở đâu, làm gì, suy nghĩ gì, mà để cho những “tội ác” như bạn nói xảy ra?
            Đấy là mình chỉ hỏi những việc mà chúng ta nghĩ là do con người ngốc nghếch làm ra, chưa nói đến những việc do thiên chúa trực tiếp thực hiện (ví dụ giết chết sạch con một của các gia đình người Ai Cập, vốn chả liên quan gì đến cuộc tranh chấp giữa Pharaoh và Moses), hay những việc do những người cuồng tín tin vào chúa gây ra (những cuộc thập tự chinh, tòa án dị giáo, hay khủng bố hiện tại).

    • XP Tran

      Xin Ông HN cho được biết ” Giá trị học thuật là gì” theo quan điểm của Ông ?
      Cảm ơn !

  • HN

    Nói vậy không có nghĩa tôi phản đối ý tưởng cốt lõi của bài viết trên. Ông Trump này cực đoan quá, đi ngược lại những tư tưởng nhân văn truyền thống của Mỹ thường dung nạp mọi thành phần dân chúng. Dù tránh nói nhưng chính sách của ông rất gần với đám White Supremacists. Ông sẽ thất bại, hoặc ít nhất thì sẽ chia rẽ nước Mỹ một cách sâu sắc, và nước Mỹ bị chia rẽ là một đất nước không tiến nổi.

  • Nguoi Mien Tay

    Nếu mang kinh thánh ra để lý giải thì chánh quyền của ông Trùm có điều kiện bắt buộc người dân Mỷ phải tuân theo luật lệ của ông ta đề ra . Kinh thánh phán :
    “Thái độ đối với chính quyền
    1 Ðối với quyền chức hiện dịch, mọi người phải biết phục tùng. Vì không quyền bính nào mà lại không do tự Thiên Chúa, và những quyền chức hiện hữu đã do Thiên Chúa thiết định.” trích Tân ước sách Rom 13:1.
    Ông Trùm và đại đa số người Mỷ là con chiên ngoan đạo củng như đa số nhà thờ Mỷ đều ủng hộ ông ta. Bài viết nầy có phải là tiếng kêu từ đáy giếng không ?

  • Bluebonnet Nguyen

    Ko đồng tình với quan điểm của người viết về bài này khi trích dẫn lời của Franklin Graham. Vấn đề người tỵ nạn nhập cư từ các nước HG cực đoan nguy hiểm vào Mỹ và những người tỵ nạn đến từ những nước bình thường khác là hai vấn đề khác nhau. Ông Trump ko hề bài xích hay cấm hẳn người tỵ nạn nhâp cư Mỹ, ông chỉ ban bố sắc lệnh ” tạm thời” trong vòng mấy tháng để xét duyện, sàng lọc kỹ càng để bảo vệ an ninh nước Mỹ. Ông ko hề cấm nhập cư từ những nước khác. Do đó, nếu dùng KT để nói về chính sách tạm thời của ông Trump là hoàn toàn ko đúng.