Nguồn: Marine jet severs ski-lift cable in Italy, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1998, một chiếc máy bay phản lực của Thủy quân Lục chiến Mỹ bay ở tầm thấp qua thị trấn Cavalese thuộc dãy Alps ở Ý đã cắt đứt dây cáp treo trượt tuyết, khiến một cabin rơi xuống đất và làm 20 người thiệt mạng.
Cavalese nằm trong dãy núi Dolomite, cách Trento, Ý khoảng 32km về phía đông bắc. Năm 1976, cũng tại khu vực này, 42 người, trong đó có 15 trẻ em, đã thiệt mạng khi dây cáp giữ cabin cáp treo của họ bị đứt. Chiếc cabin rơi xuống từ độ cao hơn 210m, và bộ khung treo phía trên đã rơi đè lên nó.
Ngày 03/02/1998, 20 người châu Âu, chủ yếu là người Đức và Bỉ, đang đi cáp treo lên núi Cermis thì một chiếc EA-6B Prowler do Thủy quân Lục chiến Mỹ vận hành bất ngờ bay qua. Chiếc máy bay chống radar này đã cắt qua dây cáp thép giữ cabin, khiến nó lao xuống đất từ độ cao hơn 76m. Tất cả mọi người trên cabin đều tử vong ngay lập tức.
Chiếc máy bay chỉ bị hư hại nhẹ và đã quay trở lại căn cứ tại Ý. Phi công, Đại úy Richard J. Ashby, và hoa tiêu, Đại úy Joseph Schweitzer, vội vã tiêu hủy một cuốn băng video ghi lại chuyến bay của họ trước khi cuộc điều tra bắt đầu. Tuy nhiên, người ta sớm phát hiện ra rằng chiếc máy bay đã bay ở độ cao chỉ khoảng 110m so với mặt đất, bất chấp các quy định thiết lập độ cao tối thiểu cho các chuyến bay là 610m. Tiết lộ này khiến các cuộc biểu tình chống Mỹ lớn nổ ra trên khắp nước Ý. Tổng thống Bill Clinton sau đó xin lỗi gia đình các nạn nhân và hứa bồi thường, nhưng theo quy định của NATO, quân đội Mỹ được quyền xét xử vụ án, bất chấp sự phản đối từ các công tố viên Ý.
Tại tòa án quân sự ở Trại Lejeune, Bắc Carolina, Ashby và Schweitzer bị buộc tội ngộ sát và vô ý làm chết người. Họ khai rằng thiết bị của họ bị trục trặc và bản đồ không hiển thị vị trí của cáp treo. Bất chấp cáo buộc từ phía Ý rằng các phi công Mỹ thường xuyên và cố tình phớt lờ các quy định an toàn để thực hiện các chuyến bay nguy hiểm, phi đoàn này vẫn được tuyên trắng án vào tháng 03/1999. Ashby và Schweitzer sau đó bị tòa xét xử vì tội cản trở công lý do hành vi tiêu hủy băng video và bị trục xuất khỏi lực lượng Thủy quân Lục chiến.
Sang tháng 05/1999, Quốc hội Mỹ không thông qua quỹ bồi thường cho các nạn nhân. Tuy nhiên, phía Ý đã phê duyệt khoản bồi thường gần 2 triệu đô la cho mỗi nạn nhân, và theo quy định của NATO, Mỹ phải chịu trách nhiệm chi trả 75% số tiền thiệt hại này.
