Nguồn: British Army officer Orde Wingate killed in plane crash, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1944, Thiếu tướng Orde Wingate, chỉ huy Lữ đoàn Ấn Độ số 77, còn được gọi là lực lượng Chindit, đã qua đời ở tuổi 41 trong một vụ rơi máy bay vận tải.
Tốt nghiệp Học viện Quân sự Hoàng gia Anh, Wingate là người nổi tiếng có tính cách lập dị, vừa hay trích dẫn Kinh Thánh, vừa ủng hộ các chiến thuật chiến tranh phi tiêu chuẩn. Sự nghiệp chiến đấu du kích của ông bắt đầu khi ông tổ chức các cuộc tuần tra ngầm của người Do Thái để đẩy lùi các cuộc đột kích của người Ả Rập ở Palestine do Anh kiểm soát vào thập niên 1930. Năm 1941, Wingate chỉ huy một lực lượng liên quân Ethiopia và Sudan chiếm lại Addis Ababa, thủ đô của Ethiopia, từ tay quân Ý, những người đã xâm lược vào năm 1935.
Khi chiến dịch Trung Quốc-Miến Điện của Nhật Bản bắt đầu, Wingate được cử đến Ấn Độ để vận dụng kinh nghiệm chiến đấu du kích của mình và tổ chức lực lượng sau này được gọi là Chindit – một lữ đoàn gồm các binh sĩ Gurkha (Nepal), Miến Điện, và Anh được huấn luyện đặc biệt. Lực lượng Chindit bao gồm hai đơn vị của Nhóm Thâm nhập Tầm xa, mỗi đơn vị đều gồm binh lính và những chú la. Wingate và lữ đoàn của ông tiến vào Miến Điện do Nhật kiểm soát từ phía tây, vượt qua sông Chindwin, và bắt đầu các hoạt động phá hoại: lén lút thâm nhập vào lãnh thổ do Nhật chiếm giữ, tấn công các tuyến đường tiếp tế, và cắt đứt liên lạc. Khi đã ra chiến trường, lực lượng Chindit bị cắt đứt khỏi các đơn vị khác và chỉ có thể được tiếp tế bằng đường hàng không.
Một trong những cuộc tấn công hiệu quả nhất của lực lượng Chindit là nhắm vào tuyến đường sắt Mandalay-Myitkina, khi họ làm nổ tung ba cây cầu trong lúc đánh bật quân đội Nhật Bản đang quyết tâm ngăn chặn đòn phá hủy này. Lực lượng Chindit sau đó tiếp tục gieo rắc sự tàn phá – có lúc tiêu diệt đến 100 lính Nhật trong khi chỉ để mất một người – cho đến khi việc thiếu hụt tiếp tế và địa hình hiểm trở buộc họ phải rút về Ấn Độ.
Vào đêm 24/03, Wingate lên một chiếc máy bay vận tải tại Căn cứ Broadway ở Miến Điện, hướng đến Ấn Độ. Phi công trước đó đã phàn nàn về hoạt động của một trong hai động cơ của máy bay, nhưng sau khi Wingate nói chuyện với phi hành đoàn, họ đã quyết định cất cánh. Chiếc máy bay rơi ở khu vực hiện nay là Manipur thuộc đông bắc Ấn Độ. Vụ tai nạn thảm khốc đến mức người ta gần như không tìm thấy bất kỳ mảnh hài cốt nào của Wingate.
Thủ tướng Anh Winston Churchill đã đọc điếu văn ca ngợi Wingate trước Hạ viện vào tháng 8 năm đó: “Ông ấy là một thiên tài, một thiên tài lẽ ra đã có thể trở thành một con người của vận mệnh lớn lao. Ông đã ra đi, nhưng tinh thần của ông vẫn sống mãi trong các nhóm thâm nhập tầm xa, và nó đã làm nền tảng cho tất cả các chiến dịch không vận cũng như các chiến dịch quân sự táo bạo và phức tạp dựa trên hoạt động vận tải và tiếp tế bằng đường không này.”
