Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Các quan chức Mỹ cho biết lực lượng Iran đã tấn công hai con tàu đang đi qua Eo biển Hormuz. Các báo cáo cho thấy cả hai con tàu đều bị hư hại nặng. Các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa hai nước, bao gồm cả các cuộc thảo luận về việc mở cửa lại vĩnh viễn eo biển này, đã bị đình chỉ do Iran đang tổ chức quốc tang cho Ali Khamenei, nhà lãnh đạo tối cao đã thiệt mạng trong cuộc xung đột hồi tháng 2.
Israel bác bỏ thông báo của Hamas về việc nhóm này sẽ trao lại một số quyền điều hành Gaza cho một cơ quan được Mỹ hậu thuẫn. Nhóm chiến binh này tuyên bố đã giải tán nhánh hành chính của mình, nhưng không cam kết giải trừ vũ khí – điều mà Mỹ và Israel đã kêu gọi. Một quan chức Israel khẳng định động thái này “không có ý nghĩa gì” vì các thành viên của Hamas “vẫn giữ nguyên vị trí của họ” trong chính quyền.
Canada chọn TKMS, một công ty của Đức, để đóng một hạm đội tàu ngầm mới. Thủ tướng Canada, Mark Carney, nói rằng đây là đợt mua sắm quốc phòng lớn nhất trong lịch sử đất nước. Các báo cáo cho thấy hợp đồng đóng tàu ngầm có thể trị giá khoảng 14 tỷ đến 21 tỷ USD. Chính phủ Canada đang muốn tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035, từ mức 2% hiện tại.
Thủ tướng Ấn Độ, Narendra Modi, đến Jakarta để gặp Tổng thống Indonesia, Prabowo Subianto. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ ký một số thỏa thuận, bao gồm một thỏa thuận quốc phòng có thể liên quan đến việc Ấn Độ bán cho Indonesia hệ thống tên lửa BrahMos của mình. Modi cũng sẽ tới thăm Australia và New Zealand trong tuần này khi ông tìm cách củng cố quan hệ với các nước trong khu vực.
Lưới điện của Cuba đã bị sập. Liên đoàn điện lực nước này tuyên bố đang điều tra nguyên nhân và một số máy phát điện đã được khởi động lại. Tình trạng mất điện ngày càng trở nên phổ biến trên hòn đảo này; các lệnh trừng phạt do chính quyền Trump áp đặt cũng như việc phong tỏa nhiên liệu càng làm trầm trọng thêm sức ép lên mạng lưới điện ọp ẹp của quốc gia này. Bộ trưởng Năng lượng Cuba gần đây cảnh báo rằng lưới điện đang trong tình trạng “nguy kịch.”
Microsoft cắt giảm 4.800 việc làm, tương đương khoảng 2% lượng nhân viên của mình. Xbox – bộ phận máy chơi game có hiệu suất công việc kém – đã mất 1.600 người, và vẫn còn 1.600 người bị sa thải khác được lên kế hoạch vào tháng 7/2027. Amy Coleman, giám đốc nhân sự của công ty, tuyên bố sự thay đổi công nghệ đã khiến việc cắt giảm nhân sự trở nên cần thiết, nhưng phủ nhận việc các nhân viên bị sa thải đang bị thay thế bởi AI.
Donald Trump thừa nhận rằng ông đã yêu cầu FIFA “xem xét lại” thẻ đỏ dành cho Folarin Balogun thuộc đội tuyển bóng đá nam của Mỹ, nhưng phủ nhận việc gây ảnh hưởng đến quyết định của cơ quan quản lý này trong việc để cầu thủ này thi đấu ở trận loại trực tiếp World Cup gặp Bỉ. Hành động can thiệp này gây ra một làn sóng phẫn nộ, nhưng cuối cùng cũng chẳng giúp ích được gì nhiều. Bỉ đã đánh bại Mỹ với tỷ số 4-1, và Balogun hầu như không tạo được ảnh hưởng gì đến trận đấu.
Con số trong ngày: 3,5%, là mức GDP mà châu Âu đã cam kết chi cho quốc phòng vào năm 2035.
TIÊU ĐIỂM
Cuộc họp ngượng ngùng của NATO tại Ankara
Hãy giữ cho mọi thứ ngắn gọn. Nhấn mạnh những tin tốt lành. Tránh các chủ đề ngượng ngùng. Cố gắng nhẫn nhịn. Càng tẻ nhạt càng tốt. Giống như đang chuẩn bị cho một cuộc tụ họp gia đình khó khăn, các nhà lãnh đạo NATO sẽ cố gắng tránh một cuộc cãi vã với Donald Trump khi hội nghị thượng đỉnh của họ tại Ankara bắt đầu vào hôm nay.
Chương trình nghị sự rất ngắn gọn: tóm tắt tiến độ trong việc thúc đẩy chi tiêu quốc phòng và sản xuất vũ khí; tái cam kết hỗ trợ Ukraine. Và món quà để xoa dịu Trump là lời hứa về các hợp đồng trị giá hàng tỷ USD cho các nhà sản xuất vũ khí của Mỹ.
Nhưng có rất nhiều cạm bẫy tiềm ẩn. Trump đang cắt giảm lực lượng ở châu Âu. Ông vẫn tức giận trước cái gọi là sự thiếu “trung thành” của các đồng minh trong cuộc chiến của ông với Iran. Ông cũng thèm muốn Greenland, vốn là lãnh thổ của Đan Mạch. Và ông vẫn giữ thái độ mềm mỏng một cách kỳ lạ đối với Nga cũng như sự hoài nghi đối với Ukraine trong lúc cố gắng chấm dứt cuộc xung đột của họ. Trump khẳng định ông tham dự hội nghị hoàn toàn vì sự tôn trọng đối với Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ, Recep Tayyip Erdoğan. Các đồng minh hy vọng nước chủ nhà cũng có thể giúp họ bước ra khỏi hội nghị cùng với một liên minh xuyên Đại Tây Dương vẫn còn nguyên vẹn.
Hàn Quốc đặt cược vào chip nhớ
Samsung Electronics đang sản xuất tủ lạnh, điện thoại, và ngày càng tập trung vào chip. Công ty Hàn Quốc này là một trong ba nhà sản xuất chip nhớ băng thông cao duy nhất trên thế giới, loại chip rất cần thiết để xây dựng các mô hình trí tuệ nhân tạo ngày càng mạnh mẽ. Sự bùng nổ của AI đã mang lại lợi ích cho công ty khi họ báo cáo thu nhập sơ bộ hàng quý vào hôm nay. Lợi nhuận hoạt động của Samsung đạt 58 tỷ USD, tăng hơn 19 lần so với cùng kỳ năm ngoái.
Ngành công nghiệp chip nhớ nổi tiếng là có tính chu kỳ – các nhà máy sản xuất chip mất nhiều năm để xây dựng, và đến lúc đó cầu có thể đã giảm. Vì vậy, Samsung đang thận trọng tăng cường năng lực sản xuất. Nhưng Tổng thống Hàn Quốc, Lee Jae-myung, xem đây là một cơ hội để thúc đẩy nền kinh tế của các khu vực kém phát triển hơn. Tuần trước, Samsung và SK Hynix – nhà sản xuất chip đối thủ sẽ niêm yết trên sàn giao dịch Nasdaq của Mỹ vào thứ Sáu tới – đã đồng ý chi hơn 500 tỷ USD để biến khu vực tây nam của đất nước thành một trung tâm sản xuất chip. Và Lee đã ra lệnh cho chính phủ của mình cung cấp cho hai công ty này tất cả nước, điện, và đất đai mà họ cần.
Ngày phán quyết cho Marine Le Pen
Hôm nay, Marine Le Pen sẽ biết liệu bà có thể tranh cử Tổng thống Pháp vào năm tới hay không. Tòa phúc thẩm sẽ thông báo liệu họ có giữ nguyên lệnh cấm tranh cử chức vụ công đối với nhà lãnh đạo của Đại hội Quốc gia (National Rally, RN) cánh hữu dân túy hay không – lệnh cấm này được áp dụng sau khi bà bị kết án vào năm ngoái vì sử dụng sai mục đích quỹ của Nghị viện Châu Âu. Tòa án có thể lật ngược phán quyết, hoặc giữ nguyên bản án nhưng rút ngắn hình phạt, theo đó cho phép bà tranh cử. Nếu không, Le Pen và cấp phó của mình, Jordan Bardella, 30 tuổi, đã đồng ý rằng ông sẽ thay bà đứng ra tranh cử.
Cả hai đã xuất hiện cùng nhau để thể hiện sự đoàn kết kiên quyết tại một sự kiện vào cuối tuần. Nhưng nếu Le Pen có thể tranh cử, điều này sẽ đẩy Bardella trở về dưới cái bóng của bà. Nếu bà bị cấm tranh cử, thì đảng bị gia đình Le Pen chi phối suốt hàng thập kỷ sẽ dồn mọi sự chú ý vào Bardella. Dù bằng cách nào, các cuộc thăm dò đều cho thấy mỗi người đều có tỷ lệ dẫn đầu áp đảo ở vòng bỏ phiếu đầu tiên và ám chỉ rằng một trong hai người có khả năng sẽ giành được chức tổng thống.
Vẫn chưa thấy dấu hiệu khả quan nào cho Haiti
Vào ngày này 5 năm trước, các tay súng đã ám sát Tổng thống Haiti khi đó là Jovenel Moïse, đẩy đất nước này vào một vòng xoáy suy thoái. Các băng đảng tiếp quản nhiều khu vực của thủ đô Port-au-Prince; bạo lực nhanh chóng leo thang; và mọi hy vọng về các cuộc bầu cử đều tan biến. Hồi tháng 5, một tòa án ở Miami đã kết án bốn người đàn ông sống tại Mỹ vì có liên quan đến vụ ám sát Moïse. Nhưng ngoài chuyện đó ra, có rất ít tiến triển nào khác.
Một đội ngũ luân phiên gồm các hội đồng không qua bầu cử và các thủ tướng tạm quyền đã cố gắng lấp đầy khoảng trống quyền lực, được hậu thuẫn bởi các phái bộ an ninh do nước ngoài dẫn dắt nhằm chống lại các băng đảng. Cuộc bầu cử đầu tiên của Haiti trong một thập kỷ dự kiến diễn ra vào ngày 30/08, nhưng dường như nó khó có thể được tổ chức. Thủ tướng tạm quyền, Alix Didier Fils-Aimé, nói rằng đất nước không đủ an toàn. Trong khi đó, vào tháng 6, Tối cao Pháp viện Mỹ đã ra phán quyết rằng chính quyền Trump có thể tước bỏ quy chế được bảo vệ đối với những người di cư Haiti, khiến khoảng 350.000 người có nguy cơ bị trục xuất trở lại tình cảnh khốn cùng mà họ đã phải chạy trốn.
