Thế giới hôm nay: 31/07/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng Hội đồng Hòa bình của ông đã đạt được thỏa thuận để Hamas và các nhóm chiến binh khác ở Gaza giải trừ vũ khí hoàn toàn. Hamas xác nhận đồng ý với đề xuất này, nhưng chỉ khi Israel rút quân khỏi khu vực. Israel hiện vẫn chưa đưa ra bình luận. Việc Hamas giải trừ vũ khí từng là một điểm nghẽn trong các cuộc đàm phán hòa bình giữa hai bên.

Ả Rập Saudi đề xuất thành lập một liên minh phòng thủ hàng hải quốc tế, trong bối cảnh các tàu chở dầu trên Biển Đỏ bị tấn công bởi phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn. Bộ Quốc phòng Ả Rập Saudi cho biết hàng chục quốc gia đã họp bàn về kế hoạch này hôm qua; 14 nước, bao gồm cả Ai Cập và Qatar, bày tỏ sự ủng hộ. Trước đó, Mỹ đã không kích các tỉnh phía nam Iran để đáp trả một cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran nhắm vào lực lượng của Mỹ ở Jordan.

Anthropic phát hiện ba trường hợp các mô hình của công ty thoát khỏi môi trường thử nghiệm và xâm nhập vào hệ thống của các công ty khác. Phòng nghiên cứu này đã phát hiện ra các sự cố trong một cuộc rà soát được tiến hành sau khi OpenAI thừa nhận vào tuần trước rằng hai trong số các mô hình của họ đã xâm nhập nền tảng AI Hugging Face. Hôm thứ Tư, khi được hỏi về vụ việc của OpenAI, Donald Trump phát biểu rằng chính quyền của ông đang “xem xét các biện pháp kiểm soát” đối với các hệ thống AI.

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản quyết định giữ nguyên lãi suất ở mức 1.0%, nhưng ám chỉ về các đợt tăng trong tương lai. Đồng tiền yếu của nước này đang gây áp lực lên các hộ gia đình khi đẩy giá nhập khẩu lên cao. Hôm qua, đồng yên đã tăng giá trong chốc lát từ mức 163 yên đổi một đô la lên 158 yên sau khi các cơ quan chức năng can thiệp – dù giá trị đồng tiền đã giảm trở lại vào hôm nay.

Tây Ban Nha triển khai quân đội tới Ceuta sau khi hàng ngàn người di cư bơi vào vùng lãnh thổ hải ngoại ở Bắc Phi của nước này từ nước láng giềng Morocco. Ít nhất chín người đã chết đuối trong đợt sóng người này, mà Tây Ban Nha đổ lỗi cho các mạng lưới buôn người. Đầu tháng này, Tòa án Tối cao của nước này ra phán quyết rằng những người di cư bị chặn lại trên biển không thể bị trả về Morocco ngay lập tức.

Citadel, một quỹ đầu cơ lớn của Mỹ, đã mua lại nhiều cổ phiếu được nắm giữ bởi Situational Awareness, một quỹ mới nổi đang thua lỗ nặng nề do đợt bán tháo cổ phiếu AI. Situational Awareness được điều hành bởi Leopold Aschenbrenner, một “thần đồng” Thung lũng Silicon 24 tuổi không có kinh nghiệm giao dịch trước đó. Trong những ngày gần đây, quỹ của Aschenbrenner – từng có thời điểm phát triển lên tới 45 tỷ đô la – đã tìm kiếm thêm vốn từ các nhà đầu tư.

Các liên đoàn thành viên của bóng đá châu Âu bỏ phiếu tẩy chay các giải đấu của FIFA, bao gồm cả World Cup, nếu cơ quan quản lý này bán cổ phần trong việc điều hành các giải đấu. CONCACAF, tổ chức quản lý môn thể thao này ở Bắc và Trung Mỹ, cũng bác bỏ kế hoạch do người đứng đầu bóng đá toàn cầu, Gianni Infantino, vạch ra. Ông đặt mục tiêu huy động lên tới 4,2 tỷ đô la và chia tiền cho các liên đoàn thành viên quốc gia của FIFA.

Con số trong ngày: 6,22 đô la, là giá của một chiếc bánh Big Mac ở Mỹ.

TIÊU ĐIỂM

Liệu “Chủ nghĩa Manchester” có hiệu quả với nước Anh?

Hôm nay, Andy Burnham sẽ phải đối mặt với thử thách bầu cử đầu tiên kể từ khi trở thành thủ tướng Anh, khi kết quả của cuộc đua nhằm thay thế ông làm Thị trưởng Greater Manchester được công bố. Công Đảng từ lâu đã thống trị khu vực này nhưng vừa hứng chịu thất bại nặng nề trong cuộc bầu cử địa phương trên toàn quốc hồi tháng 5. Thất bại thảm hại đó cuối cùng đã khiến người tiền nhiệm của Burnham, Sir Keir Starmer, phải từ chức.

Burnham nói rằng “Chủ nghĩa Manchester” (Manchesterism) sẽ là khuôn mẫu để ông điều hành đất nước – mà không giải thích điều đó có nghĩa là gì. Ông đã chọn thành phố này để đặt văn phòng “Số 10 phía Bắc” mới, như một cách để chuyển dịch quyền lực khỏi Westminster. Burnham rất được mến mộ ở Manchester, và ứng viên của Công Đảng, Bev Craig, được dự đoán sẽ dễ dàng giành chiến thắng trong cuộc bầu cử thị trưởng. Đảng này cũng đang vươn lên trong các cuộc thăm dò quốc gia khi cử tri dần có thiện cảm với các bài phát biểu công bố chính sách dân dã (nhưng thường hời hợt) của vị thủ tướng. Tuy nhiên, việc chứng minh rằng những gì đã hiệu quả với Greater Manchester cũng có thể mang lại kết quả cho cả đất nước sẽ là một thách thức lớn.

Vận may của các ông lớn ngành dầu khí vẫn tiếp diễn

Trong tuần này và tuần tới, các công ty năng lượng lớn của phương Tây sẽ công bố báo cáo thu nhập quý II – và chúng được dự đoán sẽ khổng lồ như các siêu tàu chở dầu. Giá dầu thô và nhiên liệu tinh chế tăng vọt sẽ bù đắp cho thiệt hại từ nguồn cung bị mắc kẹt ở Vùng Vịnh: Trung Đông cung cấp 20% lượng dầu khí của ExxonMobil, và 5% của Chevron. Đây cũng là thời điểm hoàn hảo. Lợi nhuận quý I của các ông lớn Mỹ đã sụt giảm do các khoản lỗ trên sổ sách do các biện pháp phòng ngừa rủi ro trước chiến tranh. Nhưng khi các hợp đồng cơ sở được hoàn tất, tác động này sẽ dần phai nhạt.

Tuy nhiên, các công ty châu Âu có lẽ là những người chiến thắng lớn hơn. BP, Shell, và TotalEnergies sẽ không chỉ hưởng lợi từ giá hydrocarbon đắt đỏ hơn và biên lợi nhuận lọc dầu kỷ lục, mà còn từ các bộ phận giao dịch bí mật của họ – một lợi thế mà các đối thủ Mỹ không có. Những bộ phận này phát triển mạnh trong các thị trường đầy biến động, khi khoảng cách giá cả về mặt thời gian và không gian mang lại vô số cơ hội kinh doanh chênh lệch giá. Shell đã công bố một trong những mức lợi nhuận hàng quý cao nhất từ trước đến nay. Chương trình ngoại giao thất thường của Donald Trump đang giúp các nhà giao dịch thêm bận rộn và túi tiền của họ thêm rủng rỉnh.

Cơ quan quản lý của Hàn Quốc “mất bò mới lo làm chuồng”

Tuần này, Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc đã lên tiếng xin lỗi vì cho phép ra mắt các quỹ ETF đòn bẩy theo từng cổ phiếu riêng lẻ. Và quả thực ông nên làm như vậy. Những sản phẩm này sử dụng tiền vay để khuếch đại mức độ tiếp xúc của nhà đầu tư với biến động giá cổ phiếu trong ngày của một công ty – thường là SK Hynix hoặc Samsung Electronics, hai nhà sản xuất chip đang hái ra tiền. Lợi nhuận có thể được nhân lên, nhưng các khoản lỗ cũng vậy. Bởi vì các quỹ phải tái cân bằng danh mục mỗi ngày để duy trì đòn bẩy, chúng buộc phải bán ra khi thị trường rớt giá. Kể từ khi chỉ số chứng khoán chuẩn của Hàn Quốc giảm 40% so với đỉnh hồi tháng 6, các quỹ ETF đòn bẩy đã đốt sạch tiền.

Hôm nay, Hàn Quốc dự kiến siết chặt hoạt động của các quỹ ETF này bằng những quy định mới, có thể bằng cách giới hạn số tiền mà các nhà đầu tư có thể rót vào chúng. Việc niêm yết mới cũng bị cấm. Nhưng những hạn chế này có thể đã đến quá muộn. Một quỹ ETF nổi tiếng gắn liền với cổ phiếu SK Hynix đã giảm hơn 80% giá trị so với mức đỉnh. Rủi ro đã quá rõ ràng khi các cơ quan quản lý phê duyệt các quỹ này hồi tháng 4. Những nhà đầu tư không đọc kỹ bản cáo bạch sẽ phải nhận một bài học đắt giá.

Các chi nhánh của DSA, hãy đoàn kết lại!

Tổ chức Dân chủ Xã hội Chủ nghĩa Mỹ (DSA) lẽ ra phải đang cảm thấy hân hoan. Các thành viên của phong trào cánh tả này đã giành được những chiến thắng lớn trong các cuộc bầu cử sơ bộ của Đảng Dân chủ năm nay. Nhưng khi nhóm này gặp nhau ở Chicago vào hôm nay, để tham gia Hội nghị Thượng đỉnh Xã hội Chủ nghĩa thường niên, thái độ gay gắt có thể làm hỏng bầu không khí. Chi nhánh New York và Ủy ban Chính sách Quốc gia (NPC) đang chia rẽ về việc nên ủng hộ ai làm ứng viên của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2028.

Chi nhánh Thành phố New York, chi nhánh lớn nhất và thành công nhất về mặt bầu cử của DSA, ủng hộ nữ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez. Nhưng NPC lại chỉ trích bà vì quá mềm mỏng đối với vấn đề “giải phóng Palestine.” Trong tháng này, NPC đã hủy bỏ một cuộc thăm dò ý kiến của các thành viên nhằm đánh giá sự ủng hộ dành cho các ứng viên tổng thống tiềm năng mà Ocasio-Cortez có thể sẽ dẫn đầu. Các thành viên DSA ở New York đang vô cùng tức giận; thủ quỹ của chi nhánh đã nói với NPC rằng “các người cần chúng tôi hơn là chúng tôi cần các người.” Để biến những chiến thắng gần đây thành sức mạnh chính trị lớn hơn, DSA phải hàn gắn được sự chia rẽ nội bộ của mình.