Thế giới hôm nay: 17/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Jared Kushner, con rể kiêm đặc phái viên của Donald Trump, hội đàm với các nhà lãnh đạo Hamas tại Ai Cập trong nỗ lực khôi phục lệnh ngừng bắn đang bị đình trệ ở Gaza. Cuộc gặp diễn ra sau khi Israel bác bỏ kế hoạch hòa bình gồm 15 điểm do Mỹ đề xuất vào tuần trước. Kushner dự kiến sẽ gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vào hôm nay.

Trump công bố kế hoạch “cắt giảm đáng kể” các cuộc tập trận quân sự chung với Hàn Quốc, ngay trước khi hai nước đồng minh bắt đầu cuộc tập trận thường niên Lá chắn Tự do Ulchi. Cuộc tập trận kéo dài 11 ngày dự kiến sẽ có sự tham gia của khoảng 18.000 quân nhân Hàn Quốc. Tổng thống Mỹ viện dẫn việc Hàn Quốc không tham gia vào cuộc chiến chống lại Iran và “mối quan hệ rất tốt đẹp” của ông với Kim Jong Un, nhà lãnh đạo Triều Tiên.

Những người di cư tổ chức biểu tình ở Ceuta, yêu cầu Tây Ban Nha cấp quyền tị nạn cho họ. Ít nhất 96 người đã thiệt mạng vào hai tuần trước, khi khoảng 72.000 người di cư tràn vào vùng lãnh thổ hải ngoại của Tây Ban Nha ở Bắc Phi. Khoảng 67.000 người trong số này đã quay trở lại Maroc. Những người ở lại phàn nàn về điều kiện tồi tàn trên bãi biển nơi họ đang cắm trại. Tây Ban Nha tuyên bố chỉ một số trường hợp ngoại lệ nhất định mới được cấp quyền cư trú hợp pháp.

Hai người thiệt mạng trong các vụ cháy rừng ở Salamina, một hòn đảo Hy Lạp, trong lúc 260 lính cứu hỏa nỗ lực dập tắt ngọn lửa. Cùng lúc đó tại Bỉ, một đám cháy bùng phát hôm thứ Sáu đã thiêu rụi 30 km² đất thuộc High Fens, khu bảo tồn thiên nhiên lớn nhất đất nước. Các nhà chức trách gọi vụ hỏa hoạn này là “lớn nhất trong lịch sử gần đây” của Bỉ. Thời tiết mùa hè khô hạn bất thường đang gây ra nhiều vụ hỏa hoạn trên khắp châu Âu.

Nền kinh tế Nhật Bản tăng trưởng 1,1% trong quý II so với cùng kỳ năm ngoái. Con số này thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng 2% của các nhà phân tích. Giá năng lượng cao do chiến tranh Iran, chi tiêu tiêu dùng yếu, và đầu tư thấp đều góp phần vào số liệu GDP đáng thất vọng này, dù mức tăng trưởng chậm đã được bù đắp phần nào bởi các số liệu xuất khẩu mạnh mẽ. Trong quý I, tốc độ tăng trưởng của nước này là 1,8%.

Máy bay chiến đấu của NATO vừa bắn hạ một máy bay không người lái bay vào không phận Romania. Đây là vụ xâm nhập thứ tư vào nước này trong năm nay. Các nhà chức trách cho biết máy bay không người lái này “dường như là của Nga.” Hôm thứ Sáu, máy bay chiến đấu cũng bắn hạ một máy bay không người lái đi lạc khác ở Latvia, gần biên giới với Nga. Lực lượng vũ trang Latvia đổ lỗi cho “chiến tranh điện từ của Nga,” nhưng không cho biết thiết bị này thuộc về ai.

Australia bắt đầu tiêm vaccine cho khoảng 5.000 chú Cánh cụt Nhỏ (Little Penguins) ở bang Victoria, sau khi một con chết vì một chủng cúm gia cầm có khả năng tàn phá nghiêm trọng. Australia là quê hương của hàng trăm ngàn chú chim thuộc loài này, loài cánh cụt nhỏ nhất thế giới và cũng là một điểm thu hút lớn đối với khách du lịch. Việc bắt và tiêm chủng cho những sinh vật này không hề đơn giản, nhất là khi chúng còn cần đến hai mũi tiêm.

Con số trong ngày: 100, là số bóng mà mỗi đội phải đối mặt trong The Hundred (Một Trăm), giải cricket quốc nội của Anh với cái tên đúng như ý nghĩa của nó.

TIÊU ĐIỂM

Màn đấu sức trong bóng tối trên Bán đảo Triều Tiên

Hôm nay, một sự kiện mùa hè thường niên sẽ bắt đầu. Mỹ, Hàn Quốc, và các đồng minh của họ bắt đầu cuộc tập trận Lá chắn Tự do Ulchi kéo dài 11 ngày – mô phỏng chiến tranh với Triều Tiên để tăng cường khả năng sẵn sàng chiến đấu. Triều Tiên sẽ đáp trả bằng một loạt những lời phàn nàn về “cuộc diễn tập cho một cuộc chiến xâm lược” này, trong khi vẫn tiếp tục củng cố lực lượng quân sự của riêng mình. Trong tuần diễn ra trước các cuộc tập trận, Triều Tiên đã tiến hành các vụ thử tên lửa.

Cả hai bên đều khẳng định rằng năm nay có sự khác biệt. Hàn Quốc và các đồng minh cho rằng Triều Tiên đã rút ra được nhiều bài học từ việc hỗ trợ cho Nga trong cuộc chiến ở Ukraine. Đợt tập trận năm nay sẽ mô phỏng tình trạng gián đoạn GPS, các cuộc tấn công mạng, và tấn công bằng máy bay không người lái. Về phần mình, Triều Tiên tuyên bố rằng các cuộc diễn tập của kẻ thù có “tính chất khiêu khích và nguy hiểm nghiêm trọng hơn so với năm ngoái.” Tuy nhiên, Donald Trump vừa ra lệnh cho Bộ trưởng Chiến tranh “cắt giảm đáng kể” các cuộc tập trận, lấy lý do “quan hệ rất tốt đẹp” của ông với Kim Jong Un, nhà độc tài Triều Tiên. Việc nhấn mạnh tầm quan trọng của cuộc tập trận năm nay vốn là chuyện thường thấy. Nhưng việc hai bên tỏ ra thiện chí với nhau thì lại là điều mới mẻ.

Mạng lưới điện Mỹ cần các quy định mới cho các trung tâm dữ liệu

Mạng lưới điện của Mỹ vẫn có công suất dự phòng. Nó đủ sức tạo ra 1.250 GW điện, nhưng nhu cầu cao điểm chỉ gần 750 GW. Hàng trăm gigawatt hiện không được sử dụng, và các trung tâm dữ liệu đang khao khát chúng. Khoảng 1.000 GW trong các yêu cầu “phụ tải lớn” – các địa điểm đơn lẻ yêu cầu hơn 50 MW (khoảng bằng một nhà máy lớn) – được cho là đang chờ xếp hàng kết nối. Không phải tất cả các dự án này đều là thật (nhiều dự án mang tính đầu cơ). Nhưng phụ tải lớn từng là điều hiếm hoi, và các quy định xung quanh chúng chỉ mang tính ứng biến. Việc giải quyết vấn đề có thể mất nhiều năm.

Hoặc có thể không. Hồi tháng 6, cơ quan quản lý lưới điện Mỹ đã ra lệnh cho sáu nhà điều hành lưới điện lớn: hoặc bảo vệ các quy định hiện hành đối với các phụ tải lớn, hoặc xây dựng quy định mới trong vòng 60 ngày. Hạn chót chính là hôm nay. Cơ quan quản lý đã đề xuất rằng các nhà điều hành lập ra các quy trình chính thức, trong đó các đơn vị tải lớn phải trả thêm phí và các trung tâm dữ liệu chỉ được phép kết nối nhanh chóng nếu chúng giảm điện năng khi lưới điện đạt công suất. Những quy định này có thể đẩy nhanh “con đường tiếp cận điện năng” của họ. Nhưng các nhà phát triển phải đối mặt với một trở ngại khác: làn sóng phản ứng dữ dội và gay gắt ngày càng tăng từ người dân địa phương.

Những robot hình người của Trung Quốc mơ về lợi nhuận khổng lồ

Có một vài lý do khiến đợt IPO của Unitree, một công ty robot hình người của Trung Quốc, trở nên đáng chú ý. Trước hết, đây sẽ là nhà sản xuất robot hình người đầu tiên lên sàn đại chúng. Công ty có trụ sở tại Hàng Châu này đang hy vọng huy động 900 triệu đô la trên sàn giao dịch chứng khoán Thượng Hải thay vì ở Hong Kong, nơi từng là địa điểm ưa thích của các công ty công nghệ Trung Quốc để tìm kiếm nhà đầu tư. Và có vẻ như thương vụ này đã nhận được lượng đăng ký vượt xa mọi dự đoán.

Khi cổ phiếu của Unitree bắt đầu giao dịch trong tuần này, giá của chúng có thể sẽ tăng vọt, giống như hầu hết các đợt IPO ở Trung Quốc đại lục. Tuy nhiên, lĩnh vực robot hình người đang ở trong một giai đoạn phát triển khó xử. Các công ty Trung Quốc đang vội vã tiến lên phía trước: hơn 14.500 robot tự động đã được giao hàng trên toàn cầu vào năm ngoái, tăng từ con số khoảng 3.000 vào năm 2024, và hầu như tất cả đều đến từ Trung Quốc. Nhưng các chuyên gia đồng ý rằng sẽ phải mất nhiều năm nữa trước khi robot có thể rửa bát và đổ rác cho chúng ta. Việc duy trì mức giá cổ phiếu cao có thể sẽ rất khó. Một đợt tăng giá ngoạn mục được theo sau bởi nhiều năm hoạt động kém hiệu quả cũng là điều phổ biến đối với các cổ phiếu Trung Quốc.

Kiểm tra tình hình chi tiêu của người tiêu dùng Mỹ

Các nhà đầu tư sẽ có một cái nhìn tổng quan về cảm nhận của người tiêu dùng Mỹ, khi Walmart, Target, và Home Depot báo cáo thu nhập trong tuần này. Trong vài quý vừa qua, các giám đốc điều hành của các chuỗi siêu thị lớn đã lo lắng về nền kinh tế “hình chữ K,” trong đó những người có thu nhập cao được hưởng lợi từ việc tăng giá tài sản trong khi nhiều người có thu nhập thấp lại chần chừ không muốn chi tiêu. Mô hình này vẫn chưa làm tổn hại đến sự tăng trưởng doanh số của các công ty, chủ yếu là do mức chi tiêu của những người mua sắm giàu có đã bù đắp cho sự thận trọng của những người nghèo hơn.

Tuy nhiên, kết quả trong tuần này có thể cho thấy điều đó đã thay đổi. Cuộc chiến của Mỹ với Iran đã đẩy giá cả lên cao, đặc biệt là giá xăng dầu, làm tổn hại đến túi tiền của ngay cả những người tiêu dùng khá giả. Điều này có thể đặc biệt tồi tệ đối với Home Depot, nhà bán lẻ dụng cụ và vật liệu xây dựng. Công ty này đã công bố mức tăng doanh số 4,8% so với cùng kỳ năm ngoái trong quý đầu tiên của năm 2026. Nhưng khi người tiêu dùng căng thẳng về kinh tế, việc cải tạo nhà cửa là một trong những thứ đầu tiên họ gác lại.

Tham vọng khiêm tốn của Uniqlo

Hôm nay, Uniqlo, nhà bán lẻ quần áo lớn của Nhật Bản, sẽ ra mắt bộ sưu tập khăn trùm đầu hijab đầu tiên của mình tại Malaysia, Indonesia, Singapore, và Philippines. Những chiếc khăn trùm đầu này sẽ được bán với nhiều kiểu dáng và chất liệu vải thấm hút mồ hôi phù hợp với khí hậu nhiệt đới. “Thời trang khiêm tốn” (modest fashion) đang trở thành xu hướng. Nike và Lululemon, hai thương hiệu đồ thể thao của Bắc Mỹ, cũng đã bắt đầu bán khăn trùm đầu hijab.

Thị trường chính của các công ty quần áo này là khoảng một tỷ phụ nữ Hồi giáo trên thế giới, nhiều người trong số này ăn mặc rất kín đáo. Các quốc gia Hồi giáo, chẳng hạn như Indonesia, quốc gia Hồi giáo lớn nhất thế giới, là những nền kinh tế phát triển nhanh. Chi tiêu của người Hồi giáo cho thời trang dự kiến sẽ tăng 6% mỗi năm và đạt 444 tỷ đô la vào năm 2029. Nhưng phong cách khiêm tốn có thể thu hút nhiều người hơn. Chúng phù hợp với xu hướng hiện tại ở nhiều nước phương Tây về quần áo dáng rộng với đường viền dài hơn, và nhìn chung rất phù hợp với những phụ nữ muốn ít khoe da thịt. Trong ngành công nghiệp thời trang, ít hơn không còn là nhiều hơn nữa.