Quân ủy Trung ương Trung Quốc sẽ còn “rỗng ruột” đến bao giờ?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “How long will China’s top military body remain hollowed out?,” Nikkei Asia, 15/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chiến dịch thanh lọc lòng trung thành của Tập đã làm trống rỗng bộ máy chỉ huy quân đội Trung Quốc trong lúc một cuộc họp quan trọng đang đến gần.

Trung tâm đầu não của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc – nơi đưa ra những quyết định cuối cùng về việc triển khai quân đội – hiện vẫn trong tình trạng thiếu hụt nhân sự nghiêm trọng.

Sau một loạt cuộc thanh trừng sâu rộng, Quân ủy Trung ương, cơ quan quân sự tối cao giám sát Quân Giải phóng Nhân dân, giờ đây không còn một sĩ quan nào có thể trực tiếp chỉ huy quân đội trên thực địa. Continue reading “Quân ủy Trung ương Trung Quốc sẽ còn “rỗng ruột” đến bao giờ?”

Ngoại giao gấu trúc của Trung Quốc ngày càng mất sức hút

Nguồn: Brahma Chellaney, “China’s Panda Diplomacy Is Losing Its Charm”, Project Syndicate, 14/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong chuyến thăm Washington gần đây, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thông báo rằng Trung Quốc sẽ gửi một cặp gấu trúc lớn có khả năng sinh sản đến Vườn thú Atlanta. Hai “sứ giả hữu nghị” mang tên Bình Bình và Phúc Song đã đến nơi chỉ vài ngày sau đó. Đây hoàn toàn không phải lần đầu tiên Trung Quốc sử dụng loài gấu mang tính biểu tượng của mình như một công cụ quyền lực mềm. Thông qua việc cho các vườn thú nước ngoài mượn gấu trúc, Bắc Kinh tìm cách xây dựng hình ảnh Trung Quốc không phải là một con rồng đáng sợ, mà là một quốc gia mạnh mẽ nhưng đáng yêu và dễ mến. Continue reading “Ngoại giao gấu trúc của Trung Quốc ngày càng mất sức hút”

Trung Quốc và Ấn Độ có nhiều mục tiêu tương đồng tại Nam Á

Nguồn: Chietigj Bajpaee, “China and India Want Much the Same Things From South Asia”, Foreign Policy, 14/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Hội nghị thượng đỉnh BRICS diễn ra tháng trước đã đánh dấu đỉnh cao của quá trình tái thiết lập quan hệ Trung Quốc – Ấn Độ đang diễn ra. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có chuyến thăm Ấn Độ đầu tiên sau gần bảy năm để tham dự hội nghị. Chuyến thăm này diễn ra sau khi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đến Trung Quốc vào năm ngoái, cũng là chuyến thăm đầu tiên của ông sau bảy năm, để tham dự Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) tại Thiên Tân.

Quá trình bình thường hóa một phần quan hệ giữa hai nước diễn ra sau cuộc xung đột biên giới năm 2020, đợt đụng độ nghiêm trọng nhất giữa hai quốc gia trong hơn bốn thập kỷ. Những bước đi nhằm khôi phục quan hệ bao gồm nối lại các chuyến bay thẳng, nới lỏng hạn chế về thị thực và đầu tư. Ngay cả vấn đề biên giới vốn dai dẳng và khó giải quyết cũng đã ghi nhận những tiến triển thực chất. Điều này được thể hiện qua cuộc gặp hồi tháng Tám giữa Cố vấn An ninh Quốc gia Ấn Độ Ajit Doval và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị, khi hai bên đạt được đồng thuận tám điểm trong khuôn khổ cơ chế Đại diện Đặc biệt. Cũng trong tháng đó, hoạt động thương mại qua ba cửa khẩu biên giới đã được nối lại sau sáu năm gián đoạn. Continue reading “Trung Quốc và Ấn Độ có nhiều mục tiêu tương đồng tại Nam Á”

Trung Quốc không cần xâm lược vẫn kiểm soát được Đài Loan

Nguồn: Michael Poznansky và Ian Easton, “China Doesn’t Need to Invade Taiwan to Control It,” Foreign Policy, 06/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một chiến thắng chính trị không đổ máu có thể là bài toán hóc búa hơn nhiều cho Washington.

Hiện nay đang có những cuộc tranh luận nảy lửa về việc liệu Mỹ có nên và có thể bảo vệ Đài Loan trong trường hợp hòn đảo này bị Trung Quốc tấn công quân sự hay không. Tuy nhiên, dòng sự kiện có thể diễn ra theo một cách khác, không liên quan đến một cuộc phong tỏa kịch tính hay một cuộc đổ bộ xâm lược: đó là sự chuyển hướng liên minh không dùng vũ lực, hoặc trong kịch bản tồi tệ nhất, là sự sáp nhập không đổ máu. Khi đó, một chính phủ dân cử ở Đài Bắc sẽ ký một hiệp ước thực chất là nhượng lại lãnh thổ Đài Loan cho Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Một chiến lược như vậy, được gọi bằng những từ ngữ mỹ miều như “thắng mà không cần đánh” hay “thống nhất trong hòa bình,” chính là kết quả mà Bắc Kinh mong muốn nhất. Còn Washington lại chưa hề chuẩn bị cho điều này. Continue reading “Trung Quốc không cần xâm lược vẫn kiểm soát được Đài Loan”

Quan hệ Nhật-Trung khó tan băng tại thượng đỉnh APEC năm nay

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “A thaw in Japan-China ties at APEC remains elusive,” Nikkei Asia, 08/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thông điệp của Ngoại trưởng Trung Quốc khiến nhiều người phải tự hỏi nên hiểu thế nào cho đúng?

Những phát biểu của Vương Nghị vào cuối tháng trước với cựu Ngoại trưởng Nhật Bản Takeshi Iwaya tại Bắc Kinh đã làm dấy lên vô số đồn đoán về ý định thực sự của nhà ngoại giao hàng đầu Trung Quốc.

Khi ấy, Iwaya là người dẫn đầu một phái đoàn kinh tế của Hiệp hội Xúc tiến Thương mại Quốc tế Nhật Bản, một tổ chức lâu đời có mục đích tăng cường giao thương và trao đổi kinh tế giữa hai nước. Continue reading “Quan hệ Nhật-Trung khó tan băng tại thượng đỉnh APEC năm nay”

Ý nghĩa đằng sau căn cứ không quân mới của Trung Quốc tại Lào

Nguồn: Hunter Marston, “What to make of China’s new air facility in Laos”, The Interpreter, 08/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thông báo về một cơ sở quân sự mới do Trung Quốc tài trợ tại Lào nhằm huấn luyện phi công không quân nước này đã làm dấy lên câu hỏi liệu nơi đây có hoạt động trên thực tế như một căn cứ quân sự của Trung Quốc hay không, và nó có thể mở rộng khả năng triển khai sức mạnh của Bắc Kinh trên khắp khu vực như thế nào.

Trung tâm Huấn luyện và Hỗ trợ Chung kiêm Học viện Hàng không Hữu nghị Trung Quốc – Lào nằm tại Sân bay Ban Keun, cách Viêng Chăn khoảng 50 km về phía bắc. Bộ Quốc phòng Trung Quốc nhấn mạnh rằng cơ sở mới sẽ được sử dụng để huấn luyện phi công Không quân Lào, tăng cường “hợp tác quân sự thực chất” và thúc đẩy “hòa bình và ổn định khu vực”. Tuyên bố chính thức của phía Trung Quốc cũng nói thêm rằng trung tâm huấn luyện này “không nhằm vào bất kỳ bên thứ ba nào”. Continue reading “Ý nghĩa đằng sau căn cứ không quân mới của Trung Quốc tại Lào”

Trung Quốc bước vào thời kỳ suy thoái kéo dài?

Nguồn: Carl Minzner, “China’s Long Twilight”, Foreign Affairs, 05/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong những năm bùng nổ của thời kỳ cải cách, từ năm 1978 đến đầu những năm 2000, Trung Quốc là một đất nước tràn đầy sức lao động. Tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động, từ 15 đến 64 tuổi, tăng từ 57% vào năm 1978 lên mức đỉnh gần 75% vào năm 2010. Lực lượng này đã xây dựng đường sá, nhà máy, khu chung cư và doanh nghiệp, tạo động lực cho ba thập kỷ tăng trưởng gần 10% mỗi năm, giúp quy mô nền kinh tế tăng gấp 20 lần.

Nhưng trong thập kỷ qua, xu hướng này đã đảo chiều. Chính sách một con của Bắc Kinh, cùng những lực lượng xã hội vốn đã kéo mức sinh ở Đông Á xuống mức thấp lịch sử, đã khiến tỷ lệ sinh của Trung Quốc nằm dưới mức thay thế suốt ba thập kỷ, làm cạn dần nguồn nhân lực từng thúc đẩy sự trỗi dậy của đất nước. Tổng dân số Trung Quốc đạt đỉnh 1,4 tỷ người vào năm 2021 và hiện giảm từ ba đến bốn triệu người mỗi năm, tương đương với việc mất đi một thành phố cỡ Los Angeles mỗi năm. Continue reading “Trung Quốc bước vào thời kỳ suy thoái kéo dài?”

Bài học về quản trị AI từ thảm họa Hiroshima và Nagasaki

Nguồn: Hiroyuki Akita, “Hiroshima and Nagasaki disasters offer lesson for AI governance”, Nikkei Asia, 04/10/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Việc ngăn chặn thảm họa do công nghệ gây ra đòi hỏi phản ứng nhanh hơn nhiều so với quá trình kiểm soát vũ khí hạt nhân.

Kiểm soát trí tuệ nhân tạo song song với việc khai thác công nghệ này vì sự thịnh vượng của nhân loại đã trở thành một trong những thách thức lớn nhất của thế kỷ 21. Tại cuộc gặp thượng đỉnh ngày 24/9, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhất trí tiếp tục thảo luận về vấn đề này.

Hai cường quốc có những tính toán chiến lược khác nhau đối với AI. Mỹ, quốc gia hiện đang dẫn đầu cuộc đua công nghệ, tỏ ra thận trọng trước việc áp đặt các quy định có thể kìm hãm sự phát triển của lĩnh vực này. Trong khi đó, Trung Quốc hy vọng bắt kịp bằng cách đi đầu trong việc thiết lập những quy tắc có lợi cho mình. Đây chính là lý do ông Tập Cận Bình nhấn mạnh sự cần thiết của việc quản trị AI trong chuyến thăm Mỹ. Continue reading “Bài học về quản trị AI từ thảm họa Hiroshima và Nagasaki”

Trung Quốc ứng phó với cú sốc dầu mỏ như thế nào?

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “How China Managed the Oil Shock,” Foreign Policy, 02/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bắc Kinh chọn dồn tác động lên các nhà máy lọc dầu thay vì người dân.

Kể từ khi tình trạng mà Cơ quan Năng lượng Quốc tế gọi là “đợt gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ toàn cầu” xảy ra vào tháng 2, Trung Quốc – quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, với hơn 90% lượng nhập khẩu qua đường biển – đã không vội vã tranh mua từng thùng dầu thay thế. Đến tháng 6, tức bốn tháng sau khi nguồn cung bị gián đoạn, Trung Quốc đã cắt giảm lượng dầu thô nhập khẩu xuống mức thấp nhất trong gần một thập kỷ. Bắc Kinh chỉ bắt đầu thận trọng khôi phục nhập khẩu dầu thô vào tháng 7, nhưng đà phục hồi mua sắm vẫn yếu trong suốt tháng 8 và tháng 9, thấp hơn nhiều so với mức trước khủng hoảng. Continue reading “Trung Quốc ứng phó với cú sốc dầu mỏ như thế nào?”

Donald Trump sập bẫy Đài Loan của Tập Cận Bình

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Donald Trump steps into Xi Jinping’s Taiwan trap,” Nikkei Asia, 01/10/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Phát ngôn của Tổng thống Mỹ về “đồng minh Thế chiến II” đã trao tính chính danh lịch sử cho Trung Quốc ngày nay.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hẳn đã thầm mỉm cười sau khi kết thúc chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài ba ngày tới Mỹ, dù chuyến đi này không mang lại nhiều tiến triển rõ rệt về các vấn đề kinh tế và thương mại.

Thành tựu lớn nhất của Tập thực ra lại là một câu nói của Donald Trump. Tổng thống Mỹ đã gọi Trung Quốc là một đồng minh trong Thế chiến II. Phía Mỹ sau đó còn phát hành một tài liệu chính thức lặp lại những lời này. Continue reading “Donald Trump sập bẫy Đài Loan của Tập Cận Bình”

Cuộc khủng hoảng Đài Loan đang đến gần

Nguồn: Jonathan A. Czin, “The Coming Taiwan Crisis,” Foreign Affairs, 25/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hãy tận dụng sự bình yên hôm nay để chuẩn bị cho cơn bão lớn đã cận kề.

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau tại Washington, Eo biển Đài Loan, tuyến đường biển từ lâu đã là điểm nóng giữa hai nước, lại trở nên yên tĩnh một cách đáng ngạc nhiên. Các máy bay chiến đấu của Trung Quốc vẫn thường xuyên vượt qua đường trung tuyến giữa Đài Loan và đại lục. Các tàu chiến Trung Quốc vẫn diễn tập ở phía đông hòn đảo. Và Bắc Kinh vẫn sử dụng lực lượng tuần duyên để liên tục quấy rối các tàu bè trong khu vực. Nhưng trong gần một năm qua, Bắc Kinh đã tránh các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn – vốn đã trở thành đặc trưng thường thấy trong các nỗ lực cưỡng ép Đài Loan sau chuyến thăm của cựu Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi tới hòn đảo này vào năm 2022. Continue reading “Cuộc khủng hoảng Đài Loan đang đến gần”

Trung Quốc vẫn nắm giữ những gì nước Mỹ cần

Nguồn: Adam S. Posen, “China Still Has What America Needs”, Foreign Affairs, 21/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chính quyền Trump bước vào cuộc gặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 10 năm 2025 với thái độ đầy tự tin, khẳng định rằng Mỹ nắm lợi thế đòn bẩy trước Trung Quốc nhờ là nước nhập siêu trong quan hệ thương mại song phương. Như Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từng phát biểu: “Chúng ta mất gì khi người Trung Quốc tăng thuế với chúng ta? Chúng ta chỉ xuất khẩu sang họ bằng một phần năm những gì họ xuất khẩu sang chúng ta, vì vậy đó là một quân bài cầm chắc phần thua đối với họ”. Nhận định này nhanh chóng bộc lộ sự sai lầm.

Như tôi từng lập luận trên Foreign Affairs, các cuộc chiến thương mại rất dễ thất bại khi một quốc gia phụ thuộc vào một nhà xuất khẩu về những đầu vào khó thay thế nhưng vẫn nhìn thương mại như một trò chơi có tổng bằng không. Trung Quốc nắm “ưu thế leo thang” trước Mỹ, nghĩa là ở bất kỳ mức độ đối đầu nào, chính phủ Trung Quốc cũng có khả năng gây ra cho Mỹ nhiều tổn thất hơn chiều ngược lại. Chẳng hạn, để Bắc Kinh nới lỏng các hạn chế đối với xuất khẩu đất hiếm, lĩnh vực mà Trung Quốc kiểm soát từ 80 đến 90% sản lượng toàn cầu, Mỹ đã phải nhượng bộ về thuế quan, kiểm soát công nghệ và chính sách thị thực qua nhiều vòng đàm phán khác nhau. Continue reading “Trung Quốc vẫn nắm giữ những gì nước Mỹ cần”

Các cuộc thanh trừng của Trung Quốc đang phát huy tác dụng như dự tính

Nguồn: Andrew Mertha, “China’s Purges Are Working as Designed,” Foreign Affairs, 17/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một hệ thống kỷ luật độc đáo đã giúp đảng trụ vững.

Suốt hai thập kỷ qua, nhiều học giả tin rằng lý do chính khiến chính quyền cộng sản Trung Quốc tồn tại được sang thế kỷ 21 – trong khi mọi chế độ cộng sản ở châu Âu đều sụp đổ – là nhờ họ đã xây dựng được các thể chế vững chắc và lâu dài. Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đã từ bỏ chế độ độc tài cá nhân khó lường thời Mao Trạch Đông và thiết lập nền móng cho một quốc gia hiện đại. Họ đặt ra giới hạn nhiệm kỳ cho các nhà lãnh đạo, áp dụng cơ chế lãnh đạo tập thể, và dần chuyển sang đề bạt quan chức dựa trên năng lực. Những bước đi này giúp đảng đủ sức bật dậy sau những cú sốc từ cả bên trong lẫn bên ngoài từng đánh gục các hệ thống xã hội chủ nghĩa khác. Continue reading “Các cuộc thanh trừng của Trung Quốc đang phát huy tác dụng như dự tính”

Ổn định quan hệ Mỹ – Trung là “món lợi lớn” của Trump

Nguồn: Ngô Tâm Bá, 吴心伯:稳定中美关系,是特朗普的“大利所在”, Guancha, 25/09/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Theo lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ từ ngày 23 đến 25/9. Từ việc đích thân ra sân bay đón tiếp, lễ đón trọng thể cho đến quốc yến được tổ chức công phu tại Nhà Trắng, phía Mỹ đã dành sự đón tiếp với nghi thức ngoại giao cấp cao hiếm thấy trong những năm gần đây để chào đón nhà lãnh đạo Trung Quốc.

Vì sao Trump lại coi trọng chuyến thăm này đến vậy? Chưa đầy nửa năm, lãnh đạo hai nước đã thực hiện chuyến thăm lẫn nhau, từ Bắc Kinh đến Washington. Những chuyến thăm này đã bổ sung những yếu tố ổn định nào cho quan hệ Mỹ – Trung? Continue reading “Ổn định quan hệ Mỹ – Trung là “món lợi lớn” của Trump”

Đảng Cộng sản Trung Quốc đang đối mặt với một cuộc chuyển giao thế hệ?

Nguồn:  “China’s Communist Party faces a generational shift”, The Economist, 22/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Năm tới, tại sự kiện chính trị định kỳ quan trọng nhất của Trung Quốc, Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc diễn ra năm năm một lần sẽ xác định những người lãnh đạo đất nước cho đến năm 2032. Vị thế tối cao của Tập Cận Bình gần như không thể lay chuyển. Nhưng hàng trăm vị trí cấp cao bên dưới ông vẫn còn bỏ ngỏ. Một loạt cuộc họp kín trong vài tháng tới sẽ quyết định ai sẽ nắm giữ những chiếc ghế này.

Thời điểm tổ chức một trong những cuộc họp như vậy vừa được công bố: từ ngày 26 đến 29 tháng 10, khoảng 370 nhà lãnh đạo thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng sẽ nhóm họp. Về mặt chính thức, họ sẽ thảo luận về “quản lý Đảng toàn diện và nghiêm minh”, về thực chất là yêu cầu phục tùng ông Tập. Nhưng sau những cánh cửa đóng kín, họ cũng sẽ cân nhắc một cuộc chuyển giao thế hệ trong chính trường Trung Quốc. Continue reading “Đảng Cộng sản Trung Quốc đang đối mặt với một cuộc chuyển giao thế hệ?”

Sự thiếu tin tưởng lẫn nhau ảnh hưởng xấu đến hợp tác Mỹ-Trung về AI

Nguồn: “Deep mutual distrust will scupper US-China co-operation on AI”, The Economist, 17/09/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Khó có khả năng đạt được bước tiến lớn tại cuộc gặp thượng đỉnh sắp tới giữa Donald Trump và Tập Cận Bình.

Việc gợi mở về giải Nobel Hòa bình chắc chắn là một cách hiệu quả để thu hút sự chú ý của Donald Trump. Do đó, đề xuất của Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman về một cách thức mới để giành được giải thưởng này, được đưa ra ngay trước thềm chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong tháng này, trở nên đáng chú ý. Ông Altman chia sẻ với tạp chí Fortune ngày 12/9 rằng nếu hai nhà lãnh đạo có thể đạt được một thỏa thuận về trí tuệ nhân tạo, cả hai đều xứng đáng nhận giải thưởng này. Cùng chung quan điểm với các lãnh đạo doanh nghiệp AI khác tại Mỹ, sau những cảnh báo mới về nguy cơ các mô hình siêu trí tuệ có thể hủy diệt nhân loại, ông Altman lập luận rằng Trung Quốc và Mỹ không nên mạo hiểm đánh mất quyền kiểm soát công nghệ này trong cuộc đua giành vị thế thống trị. “Tôi không nghĩ việc này khó khăn,” ông nói. “Chỉ cần một bản kế hoạch dài một trang là đủ để thực hiện.” Continue reading “Sự thiếu tin tưởng lẫn nhau ảnh hưởng xấu đến hợp tác Mỹ-Trung về AI”

Những bài học từ Mao Trạch Đông giúp Trung Quốc ứng phó với Mỹ

Nguồn: “What Mao can teach China about managing America”, The Economist, 21/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chiến tranh thương mại. Chiến tranh công nghệ. Chiến tranh Lạnh mới. Tất cả những cách gọi ngắn gọn dùng để mô tả sự rạn nứt trong quan hệ Mỹ – Trung đều mang sắc thái u ám, báo hiệu những điều chẳng lành. Nhưng nhãn xưng mà hai nước cùng chấp nhận hồi đầu năm nay, dưới sự thúc đẩy của Trung Quốc, lại không như vậy. Cả hai hiện chính thức bước vào một “mối quan hệ mang tính xây dựng dựa trên ổn định chiến lược”. Nếu cụm từ cồng kềnh này nghe không mấy hấp dẫn thì đó cũng chính là chủ ý của nó: thể hiện một cách tiếp cận bình tĩnh, có kiểm soát nhằm quản lý căng thẳng giữa hai siêu cường. Continue reading “Những bài học từ Mao Trạch Đông giúp Trung Quốc ứng phó với Mỹ”

Bài toán Trung Quốc trong các lệnh trừng phạt Iran của Trump

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “Trump’s Iran Sanctions Have a China Problem”, Project Syndicate, 18/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tháng 8 vừa qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố khởi động một chiến dịch “D-Day kinh tế” nhằm vào Iran, hứa hẹn một “cuộc tấn công tài chính lớn nhất từng được huy động chống lại một đối thủ”. Phép so sánh với D-Day khá kỳ lạ đối với một chiến dịch mà thành bại cuối cùng lại phụ thuộc đáng kể vào Trung Quốc — một đồng minh của Mỹ tại Normandy nhưng ngày nay đã trở thành đối thủ chiến lược.

Để chính sách “rò rỉ bằng không” của chính quyền Trump thành công, các định chế tài chính nước ngoài sẽ phải tự giám sát và kiểm soát chính khách hàng của mình. Và không thể đạt được sự “cô lập toàn diện” đối với chính quyền Iran nếu các ngân hàng Trung Quốc không gánh phần lớn công việc nặng nhọc trong việc thực thi các lệnh trừng phạt. Continue reading “Bài toán Trung Quốc trong các lệnh trừng phạt Iran của Trump”

Lộ trình phi USD hóa của BRICS còn nhiều gian nan

Nguồn: Yaroslav Lissovolik, 利萨沃利克|金砖国家去美元化道阻且长:从金砖共同货币,到数字货币互联互通, Guancha, 16/09/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

“Đồng tiền BRICS” và phương án thay thế SWIFT từng khiến Trump nổi giận nay lại trở thành tâm điểm tại Hội nghị BRICS diễn ra vào cuối tuần qua.

Trong cuộc thảo luận này, một nhân vật không thể không nhắc tới là nhà kinh tế học người Nga Yaroslav Lissovolik. Ngay từ năm 2017, ông đã đề xuất khái niệm “R5” – dựa trên thực tế rằng đồng tiền của 5 quốc gia BRICS ban đầu đều bắt đầu bằng chữ cái “R” – để hình dung về việc xây dựng một đơn vị thanh toán chung, qua đó cung cấp một hướng tiếp cận quan trọng cho những thảo luận về đồng tiền BRICS sau này. Continue reading “Lộ trình phi USD hóa của BRICS còn nhiều gian nan”

Trump là nguyên nhân hạn chế thành quả ngoại giao của cuộc gặp Tập-Modi

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Trump factor limits diplomatic outcome of Xi’s outreach to Modi”, Nikkei Asia, 17/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

New Delhi e ngại làm phật lòng Washington nếu tỏ ra quá thân thiết với Bắc Kinh.

Hai tuần trước, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến thăm Ấn Độ lần đầu tiên sau bảy năm để tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 tại New Delhi, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai gã khổng lồ châu Á đang dần lắng dịu.

Nhân dịp này, Tập cũng có cuộc gặp song phương với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vào thứ Bảy, ngày 13/9.

“Trung Quốc và Ấn Độ là đối tác hợp tác, không phải đối thủ,” Tân Hoa Xã dẫn lời Tập nói với Modi. “Hai nước mang lại cơ hội phát triển cho nhau, chứ không tạo ra mối đe dọa cho đối phương.” Continue reading “Trump là nguyên nhân hạn chế thành quả ngoại giao của cuộc gặp Tập-Modi”