Nguồn: The U.S. national debt reaches $0 for the first time, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1835, Tổng thống Andrew Jackson đã đạt được mục tiêu trả hết toàn bộ nợ công của Mỹ. Đây là lần duy nhất trong lịch sử Mỹ nợ công đứng ở mức 0, và sự kiện này đã châm ngòi cho một trong những cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất lịch sử nước này.
Việc xóa bỏ nợ công vừa là vấn đề cá nhân đối với Jackson, vừa là kết quả của một dự án chính trị tồn tại từ khi lập quốc. Kể từ thời Cách mạng, các chính trị gia Mỹ đã nhiều lần tranh luận về tính đúng đắn của việc quốc gia gánh nợ. Sau khi giành độc lập, chính quyền liên bang đồng ý gánh các khoản nợ chiến tranh của từng bang như một phần của việc thống nhất các thuộc địa cũ. Phe Liên bang, những người ủng hộ một chính quyền trung ương mạnh hơn, đã thành lập một ngân hàng quốc gia và lập luận rằng nợ có thể là một phương thức hữu ích để thúc đẩy nền kinh tế của đất nước mới. Những người phản đối họ, tiêu biểu nhất là Thomas Jefferson, cảm thấy rằng các chính sách này ưu ái giới tinh hoa vùng đông bắc, mà gây thiệt hại cho người dân nông thôn và xem nợ nần là một nỗi nhục quốc gia.
Jackson – người theo chủ nghĩa dân túy, thành viên Đảng Dân chủ phát triển từ Đảng Dân chủ-Cộng hòa của Jefferson – có ác cảm cá nhân với nợ nần bắt nguồn từ một vụ buôn bán đất đai thất bại thời ông còn là nhà đầu cơ. Khi ra vận động tái tranh cử năm 1832, Jackson đã phủ quyết việc gia hạn giấy phép cho ngân hàng quốc gia và gọi nợ nần là “suy đồi đạo đức” và “ma thuật hắc ám.” Jackson đã phủ quyết nhiều dự luật chi tiêu trong suốt nhiệm kỳ của mình, chấm dứt các dự án lẽ ra sẽ mở rộng cơ sở hạ tầng trên toàn quốc. Ông tiếp tục trả nợ bằng cách bán tháo lượng lớn đất công ở miền tây, và đã có thể thanh toán dứt điểm khoản nợ vào năm 1835.
Tuy nhiên, chiến thắng của Jackson lại chứa đựng mầm mống hủy hoại nền kinh tế. Việc bán tháo đất đai liên bang đã dẫn đến bong bóng bất động sản, và việc xóa sổ ngân hàng quốc gia dẫn đến tình trạng chi tiêu và vay mượn vô tội vạ. Kết hợp với các yếu tố khác trong chính sách tài khóa của Jackson, cũng như sự suy thoái của các nền kinh tế nước ngoài, những vấn đề này đã dẫn đến Cơn Hoảng loạn năm 1837. Tình trạng người dân ồ ạt rút tiền khỏi ngân hàng và cuộc suy thoái sau đó đã nhấn chìm nền kinh tế Mỹ, buộc chính quyền liên bang phải bắt đầu vay nợ trở lại.
Kể từ đó tới nay, Mỹ đã ngập trong nợ. Khoản nợ tăng vọt trong thời Nội chiến nhưng gần như đã được trả hết vào đầu thế kỷ 20, chỉ để phình to trở lại khi Thế chiến I nổ ra. Nhiều tổng thống và chính trị gia đã lên án nợ công và thậm chí cam kết xóa bỏ nó, với những người bảo thủ lẫn những người theo chủ nghĩa tự do thường lặp lại quan điểm của Jackson. Tuy nhiên, với khoản nợ hiện đã vượt quá 33 nghìn tỷ đô la, khó có khả năng sự kiện năm 1835 sẽ lặp lại trong tương lai gần.
