Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Mỹ và Iran tấn công lẫn nhau tại Eo biển Hormuz, theo đó đe dọa lệnh ngừng bắn giữa hai nước. Donald Trump khẳng định Mỹ đã “bắn hạ” các tàu thuyền của Iran trên tuyến đường thủy này, trong khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Hàn Quốc báo cáo về các cuộc tấn công nhắm vào tàu của họ. Iran cũng vừa tấn công một cơ sở dầu mỏ ở UAE. Cùng lúc đó, một tàu chở dầu mang cờ Mỹ được cho là đã đi qua eo biển, dưới sự bảo vệ của Hải quân Mỹ. Giá dầu tăng vọt để phản ứng với tình trạng bạo lực này.
Vladimir Putin tuyên bố một lệnh ngừng bắn kéo dài hai ngày trong cuộc chiến với Ukraine bắt đầu từ ngày 08/05 để kỷ niệm chiến thắng của Nga trong Thế chiến II. Điện Kremlin cảnh báo Ukraine rằng việc vi phạm lệnh ngừng bắn sẽ châm ngòi cho một “cuộc tấn công tên lửa quy mô lớn.” Nhưng Ukraine khẳng định họ chưa nhận được đề xuất nào và cho biết họ sẽ tuân thủ lệnh ngừng bắn kéo dài hai ngày của riêng mình từ ngày 06/05.
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi ca ngợi kết quả bầu cử cấp bang “mang tính lịch sử và chưa từng có” sau khi Đảng Bharatiya Janata của ông giành chiến thắng vang dội ở Tây Bengal, nơi từng là thành trì của phe đối lập. Modi nhấn mạnh kết quả này là chiến thắng của “các tiến trình dân chủ,” bất chấp những cáo buộc cho rằng đảng của ông đã tác động đến các thể chế để mang về kết quả bầu cử có lợi cho mình. Đảng BJP và các đồng minh của họ hiện đang điều hành 22 trong số 31 bang và vùng lãnh thổ của Ấn Độ.
Truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin, một nổ xảy ra tại một nhà máy sản xuất pháo hoa ở tỉnh Hồ Nam đã làm 21 người thiệt mạng và 61 người khác bị thương. Các cư dân sống trong phạm vi 3km tính từ vụ nổ đã được sơ tán, trong khi hai nhà máy sản xuất thuốc súng gần đó vẫn là một mối nguy, theo lời các nhà chức trách. Chủ tịch Tập Cận Bình nói rằng sẽ có một cuộc điều tra toàn diện và những người chịu trách nhiệm cho thảm họa này sẽ phải chịu hình phạt.
Anthropic chính thức hợp tác với các công ty cổ phần tư nhân để thành lập một công ty sẽ bán các công cụ AI của mình cho các doanh nghiệp. Liên doanh này – bao gồm Blackstone, Goldman Sachs, và Hellman & Friedman – được ước tính có giá trị 1,5 tỷ USD. Nó sẽ hướng dẫn các công ty khác cách sử dụng công nghệ của Anthropic. OpenAI cũng đang theo đuổi các thỏa thuận tương tự với Phố Wall.
Một chiếc xe hơi lao vào một đám đông ở Leipzig thuộc miền đông nước Đức, làm ít nhất hai người thiệt mạng và làm ba người khác bị thương nặng. Một nghi phạm đã bị bắt giữ. Burkhard Jung, thị trưởng thành phố, khẳng định “không còn mối nguy nào nữa” và rằng vẫn chưa thể xác định rõ động cơ vụ việc. Những vụ lao xe tương tự đã làm nhiều người ở Đức thiệt mạng trong những năm gần đây.
Wu Yize (Ngô Nghi Trạch) chiến thắng Giải Vô địch Snooker Thế giới, đánh bại Shaun Murphy với tỷ số 18 – 17 trong một trận chung kết gay cấn. Cơ thủ 22 tuổi này là người trẻ thứ hai nắm giữ danh hiệu lớn nhất của môn thể thao này. Anh cũng là nhà vô địch thế giới thứ hai liên tiếp đến từ Trung Quốc, quốc gia đã trở thành một “siêu cường snooker” trong những năm gần đây.
Con số trong ngày: 1.500 USD/người, là mức giá mà Rwanda thu từ những ai muốn xem những con khỉ đột núi của họ.
TIÊU ĐIỂM
UniCredit đề nghị thâu tóm Commerzbank
Hôm nay, UniCredit của Ý sẽ chính thức công bố lời đề nghị thâu tóm Commerzbank, ngân hàng lớn thứ hai của Đức, với mức định giá 35 tỷ euro (41 tỷ USD). Thỏa thuận này đã được chuẩn bị từ tháng 09/2024, khi UniCredit mua 9% cổ phần của Commerzbank. Trong những tháng tiếp theo, UniCredit dần gom được một lượng cổ phần xấp xỉ 30% tại ngân hàng của Đức.
Nhưng lời đề nghị này đã vấp phải sự phản đối tại Đức, từ cả các công đoàn và chính phủ, cơ quan sở hữu 12% cổ phần của Commerzbank. Các lãnh đạo của ngân hàng này cũng phản đối. Bettina Orlopp, giám đốc điều hành của ngân hàng, lập luận rằng lời đề nghị này không mang lại lợi ích cho các cổ đông cũng như khách hàng của Commerzbank. Vào ngày 08/05 sắp tới, bà sẽ trình bày kết quả kinh doanh hàng quý của Commerzbank, cùng với một kế hoạch chiến lược.
Andrea Orcel, ông chủ của UniCredit, tỏ ra không hề nao núng. Ông khẳng định rằng việc thâu tóm là không thể tránh khỏi, lập luận rằng tiềm năng hợp lực từ công ty con của UniCredit tại Đức là HypoVereinsbank khiến ngân hàng Ý này trở thành người mua phù hợp nhất. Orcel hy vọng sự kết hợp này sẽ tạo ra một ngân hàng châu Âu mang lại nhiều lợi nhuận hơn. Orlopp hiện có ba ngày để trình bày quan điểm của mình và các cổ đông có bốn tuần để đưa ra quyết định.
AMD vươn lên mạnh mẽ dưới cái bóng của Nvidia
Giá cổ phiếu của AMD – công ty thiết kế chip Mỹ sẽ báo cáo thu nhập quý đầu tiên vào hôm nay – đã tăng 270% trong năm qua. Con số này cao gấp ba lần mức tăng của Nvidia, đối thủ lớn hơn của họ.
Sự phát triển hưng thịnh của AMD dựa trên hai loại chip. Thứ nhất là sự trỗi dậy của AI “tác nhân” (agentic AI) – phần mềm sử dụng lý luận để giải quyết các vấn đề và thực hiện các nhiệm vụ phức tạp – đã làm mới nhu cầu đối với các bộ xử lý trung tâm được sử dụng trong máy tính để bàn và máy chủ. AMD hiện chiếm khoảng một phần ba thị trường CPU được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu.
Loại chip thứ hai là các chip AI chuyên dụng, lĩnh vực Nvidia vẫn đang thống trị. Nhóm sản phẩm của AMD hẹp hơn, nhưng họ đang giành được hợp đồng thông qua các thỏa thuận sáng tạo. Hồi tháng 2, họ đã đạt được một thỏa thuận kéo dài nhiều năm với Meta, gã khổng lồ truyền thông xã hội, để bán các bộ vi xử lý đại diện cho khoảng sáu gigawatt năng lực điện toán. Đổi lại, Meta có thể mua tới 10% cổ phần của AMD. Trước đó, AMD cũng đạt được một thỏa thuận tương tự với OpenAI vào tháng 10. Các nhà đầu tư đang hy vọng rằng sự bùng nổ AI có thể tiếp tục kéo dài.
Liệu Thủ tướng Romania có mất ghế?
Vào tháng 5 năm ngoái, Nicusor Dan đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống của Romania. Nhà vận động chống tham nhũng thuộc phái trung dung này đã đánh bại George Simion, một người theo chủ nghĩa dân tộc yêu thích MAGA và phản đối việc viện trợ cho Ukraine. Chiến thắng của Dan đã làm hài lòng những người theo chủ nghĩa tự do của châu lục. Nhưng thời gian tại nhiệm của ông lại đầy rẫy những khó khăn. Romania có thâm hụt ngân sách lớn nhất trong Liên minh châu Âu. Một đại liên minh gồm các đảng phái chính lưu, vốn tạo nên chính phủ, đã gặp khó khăn trong việc thống nhất về các biện pháp cắt giảm chi tiêu.
Hôm nay, các nghị sĩ từ Đảng Dân chủ Xã hội trung tả, đảng đã rút khỏi liên minh hồi tháng 4, sẽ hợp lực với Liên minh vì Sự Thống nhất của Người Romania của Simion trong một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm nhắm vào Thủ tướng Ilie Bolojan. Hệ quả từ cuộc bỏ phiếu có thể ngăn cản Romania nhận được 11,4 tỷ euro (13,4 tỷ USD) từ quỹ của EU, khoản tiền mà khối này đã đặt điều kiện dựa trên cải cách kinh tế. Kết quả này sẽ không dẫn đến việc Simion trở thành Thủ tướng: Dan chắc chắn sẽ không bổ nhiệm ông. Nhưng cuộc đấu đá nội bộ của liên minh có thể thổi bùng thêm sự bất mãn của người dân Romania đối với các đảng truyền thống – và khiến họ quay sang ủng hộ Simion.
Điểm tin dữ liệu: Nhóm người lao động cao tuổi ở Đông Á
Trên toàn khối OECD, một câu lạc bộ chủ yếu gồm các nước giàu, Nhật Bản và Hàn Quốc là hai nước có tỷ lệ người trên 65 tuổi đang làm việc lớn nhất. Gần 40% người cao tuổi ở Hàn Quốc và hơn 25% ở Nhật Bản hiện vẫn tiếp tục làm việc.
Nhiều người trong nhóm này làm việc vì nhu cầu tài chính, những người khác dùng công việc để phòng tránh các vấn đề sức khỏe và xua tan sự cô đơn. Tuy nhiên, tình trạng phân biệt đối xử lan rộng và nhu cầu cao đối với lao động tay nghề thấp thường khiến họ phải đối mặt với những lựa chọn không mấy hấp dẫn. Các nhà hoạch định chính sách có động lực rất lớn để hành động: giữ cho người cao tuổi làm việc lâu hơn sẽ giúp bù đắp cho khối dân số trẻ đang suy giảm ở cả hai quốc gia này.
