Nguồn: Martha Jones becomes first Black woman to receive a U.S. patent, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1868, Martha Jones, đến từ hạt Amelia, bang Virginia, được cho là người phụ nữ da đen đầu tiên nhận bằng sáng chế của Mỹ nhờ phát minh ra một cỗ máy có thể lột bẹ và tách hạt ngô trong cùng một quy trình. Bằng sáng chế số 77.494 được cấp cho Jones ba năm sau Nội chiến, dành cho “Cải tiến đối với Máy lột bẹ và tách hạt ngô” của bà, là dành cho một thiết bị có khả năng kéo, cắt bẹ ngô và tách hạt ra khỏi lõi cùng một lúc — một bước tiến công nghệ then chốt trong việc tự động hóa quy trình nông nghiệp.
Các ghi chép cho thấy Jones là người phụ nữ da đen đầu tiên nhận được bằng sáng chế, song hầu như không có thông tin nào về bà. Và không ai rõ liệu có người phụ nữ da đen nào trước bà bị tước đi công lao cho những phát minh của mình hay không, bởi những người bị bắt làm nô lệ và người da đen tự do không thể trở thành công dân Mỹ theo phán quyết Dred Scott năm 1857 của Tối cao Pháp viện — vì thế, họ cũng không thể thực hiện lời tuyên thệ công dân theo yêu cầu của luật cấp bằng sáng chế. Một số chủ nô cho phép những người nô lệ của họ nộp đơn xin cấp bằng sáng chế nhưng lại giữ toàn bộ lợi nhuận. Các Đạo luật Người Da đen (Black Codes) có hiệu lực ở một số bang cũng ngăn cản người Mỹ gốc Phi sở hữu tài sản và bằng sáng chế.
Bốn mươi bảy năm trước Jones, Thomas L. Jennings đã trở thành người Mỹ gốc Phi đầu tiên nhận được bằng sáng chế vào năm 1821 tại Thành phố New York nhờ phát minh ra phương pháp “làm sạch khô” để loại bỏ bụi bẩn và dầu mỡ trên quần áo, một tiền thân của phương pháp giặt khô hiện đại. Mười hai năm trước đó, Mary Kies trở thành người phụ nữ da trắng đầu tiên nhận được bằng sáng chế vào năm 1809 cho kỹ thuật dệt rơm với lụa và chỉ tơ, một quy trình được ngành công nghiệp làm mũ ở New England áp dụng rộng rãi.
Lester E. Denison, từ hạt Middlesex, bang Connecticut, được cho là người phát minh ra những chiếc máy tách hạt ngô đầu tiên, nhận bằng sáng chế vào năm 1839. Các bằng sáng chế sau này, bao gồm cả bằng sáng chế được cấp cho Jones, đều được coi là những bản cải tiến từ phát minh của Denison. Cỗ máy của Jones còn tái sử dụng và cắt nhỏ bẹ ngô để làm thức ăn thay thế cho cỏ khô hoặc rơm rạ cho ngựa và các loài động vật khác. Ngoài ra, bằng sáng chế của bà còn nêu rõ rằng những bẹ ngô này cũng có thể được dùng để làm đệm lót.
