Thế giới hôm nay: 06/05/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố tạm dừng chiến dịch hộ tống các tàu thương mại ra khỏi Eo biển Hormuz. Ông cho biết đã đạt được “tiến triển lớn” hướng tới một “thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng” với Iran. Tuy nhiên, Trump cũng nói rằng lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran sẽ tiếp tục. Ngoại trưởng Marco Rubio khẳng định Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury) – chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel tại Iran – đã kết thúc. Trong khi đó, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cho biết họ đã đánh chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái từ Iran trong ngày thứ hai liên tiếp.

Ngoại trưởng Iran, Abbas Araghchi, đến Bắc Kinh để thảo luận về cuộc xung đột ở Trung Đông với người đồng cấp Trung Quốc. Cho đến nay, Trung Quốc mới chỉ cung cấp cho Iran rất ít viện trợ kinh tế, ngoại giao, hoặc quân sự đáng kể, nhưng Araghchi sẽ hy vọng chuyến đi của mình có thể thu hút thêm nhiều sự ủng hộ. Trump cũng có kế hoạch đến thăm Trung Quốc trong một chuyến thăm cấp nhà nước mang tính chất quan trọng sống còn bắt đầu từ ngày 14/05 sắp tới.

Các thị trường chứng khoán châu Á tăng điểm cao kỷ lục, được thúc đẩy bởi hy vọng chấm dứt chiến tranh ở Iran và nhu cầu bùng nổ đối với các loại chip do châu Á sản xuất. Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc tăng vọt 6,8%. Cổ phiếu của Samsung Electronics, công ty giá trị nhất nước này, tăng tận 15%, giúp hãng lần đầu tiên đạt giá trị vốn hóa thị trường 1 nghìn tỷ đô la Mỹ.

Bom của Nga giết chết ít nhất 20 người và làm bị thương hàng chục người khác ở một số thành phố tại Ukraine. Các cuộc tấn công xảy ra trước khi bắt đầu lệnh ngừng bắn kéo dài hai ngày do Vladimir Putin tuyên bố, để kỷ niệm một ngày lễ quốc gia đánh dấu chiến thắng của Nga trong Thế chiến II. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đề xuất một lệnh ngừng bắn không thời hạn khác dự kiến bắt đầu vài giờ sau các cuộc không kích mà ông gọi là “hoàn toàn không chân thành.”

Chi phí đi vay dài hạn của Anh chạm mức cao nhất kể từ năm 1998. Các nhà đầu tư lo ngại rằng cuộc khủng hoảng ở Eo biển Hormuz sẽ dẫn đến một thời kỳ lạm phát cao kéo dài. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 30 năm đã tăng 0,19 điểm phần trăm lên mức 5,79%, trong khi lợi suất kỳ hạn 10 năm tăng lên 5,11%, chỉ thấp hơn chút đỉnh so với mức cao nhất trong vòng 18 năm gần đây. Các nhà đầu tư hiện đặt cược rằng Ngân hàng Trung ương Anh sẽ tăng lãi suất.

Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ đề xuất hủy bỏ yêu cầu các công ty đại chúng phải báo cáo thu nhập hàng quý, thay vào đó cho phép họ nộp báo cáo hai lần một năm. Trump đã đưa ra ý tưởng này vào năm ngoái và trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình. Chủ tịch cơ quan quản lý này cho biết sự “cứng nhắc” của các quy định hiện hành có thể đang kìm hãm các doanh nghiệp và nhà đầu tư. SEC sẽ bỏ phiếu về quy định này sau thời gian lấy ý kiến công chúng kéo dài 60 ngày.

Năm nhà xuất bản, trong đó có Hachette và Macmillan, đã đệ đơn kiện tập thể nhắm vào Meta, cáo buộc gã khổng lồ công nghệ này lấy cắp tài liệu có bản quyền từ các trang web lậu để đào tạo nền tảng trí tuệ nhân tạo của mình là Llama. Meta cho biết việc sử dụng văn bản có bản quyền cho mục đích này là “sử dụng hợp lý” và họ sẽ chống lại vụ kiện này một cách “quyết liệt.” Các tác giả trước đây cũng từng kiện công ty này vì những lý do tương tự.

Con số trong ngày: 150 tỷ euro (176 tỷ đô la Mỹ) là tổng chi phí mà các yêu cầu báo cáo và những thủ tục giấy tờ khác của Liên minh Châu Âu gây ra cho các doanh nghiệp Châu Âu mỗi năm, theo cơ quan thống kê của khối này.

TIÊU ĐIỂM

Thế lưỡng nan thương mại của G7

Cuộc thương chiến của Donald Trump đang tiếp tục làm bất ổn nền kinh tế thế giới. Sau năm 2025 khởi sắc một cách bất ngờ, khi cầu về các hàng hóa liên quan đến AI như chip khiến thương mại toàn cầu tăng trưởng gần 5%, thì giờ đây triển vọng đã trở nên ảm đạm hơn. Công ty tư vấn Oxford Economics dự kiến thương mại hàng hóa sẽ chỉ tăng trưởng 2,5% trong năm nay. Thuế quan là thủ phạm chính. Tại Mỹ, hơn 60 cuộc điều tra theo Mục 301 (cơ chế pháp lý để áp dụng thuế quan) đang được tiến hành. Tuần trước, Trump đã đe dọa sẽ tăng thuế đối với xe hơi châu Âu lên mức 25%.

Hôm nay, các bộ trưởng thương mại từ G7 – câu lạc bộ gồm các nền dân chủ giàu có nhất thế giới – sẽ nhóm họp tại Pháp. Họ sẽ thảo luận về tình trạng dư thừa công suất công nghiệp của Trung Quốc, các chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng đang mong manh, và tương lai của Tổ chức Thương mại Thế giới. Tuy nhiên, nền kinh tế lớn nhất thế giới lại chẳng mấy mặn mà với việc hợp tác. Sau một cuộc họp không mang lại kết quả của WTO hồi tháng 3, đặc phái viên thương mại của Mỹ đã bác bỏ vai trò của tổ chức này và nói rằng nó không còn phù hợp. G7 có thể đang tìm kiếm sự phối hợp. Nhưng cho đến nay, Mỹ đã chọn cách đối đầu.

Lễ kỷ niệm một năm không mấy vui vẻ của chính phủ Đức

Một năm trước, Friedrich Merz nhậm chức Thủ tướng Đức. Liên minh do ông thành lập – gắn kết khối bảo thủ của ông với Đảng Dân chủ Xã hội – là một sự kết hợp vì lợi ích hơn là vì tình yêu. Nhưng các nhà lãnh đạo của những đảng này vẫn tỏ ra cam kết cùng nhau làm việc để đưa đất nước thoát khỏi tình trạng trì trệ kinh tế vốn đã kéo dài từ lâu. Một quyết định từ sớm nhằm tăng cường chi tiêu cho quốc phòng và cơ sở hạ tầng đã gây ấn tượng với các đồng minh và thị trường.

Thế nhưng, chính phủ này lại đón “sinh nhật” đầu tiên của mình trong một tình trạng tồi tệ. Cả hai đảng đều đã đánh mất vị thế trong các cuộc thăm dò ý kiến kể từ cuộc bầu cử năm ngoái. Đảng cực hữu dân túy Lựa chọn Thay thế cho nước Đức (AfG) lần đầu tiên thiết lập được một khoảng cách dẫn trước đáng kể. Merz, người gần đây đã vướng vào một cuộc cãi vã gay gắt với Donald Trump, chỉ nhận được tỷ lệ ủng hộ là 13%. Những cuộc tranh cãi không hồi kết của các đảng phái xoay quanh các cuộc cải cách trong nước khiến một số người đặt câu hỏi liệu liên minh cầm quyền có sụp đổ hay không. Và với những trận chiến lớn sắp tới về vấn đề thuế và lương hưu, thật khó để thấy tình hình có thể được cải thiện.

Thêm một phiên lấy lời khai về Epstein tại Quốc hội

Hôm nay, Howard Lutnick, Bộ trưởng Thương mại Mỹ, sẽ ra làm chứng trước Ủy ban Giám sát Hạ viện về quan hệ của ông với Jeffrey Epstein. Phiên lấy lời khai – diễn ra sau những cánh cửa đóng kín – là một phần của cuộc điều tra mở rộng hơn về Epstein, nhằm khám phá cách thức mà tên tội phạm tình dục đã chết này trở nên vô cùng giàu có và nắm trong tay mạng lưới quan hệ sâu rộng, cũng như cách hắn ta trốn tránh sự trừng phạt của pháp luật trong một thời gian dài.

Các thành viên ủy ban có thể sẽ chất vấn gay gắt Lutnick về tuyên bố của ông rằng đã cắt đứt liên lạc với Epstein vào năm 2005, sau khi nhà tài phiệt này lần đầu tiên bị điều tra vì tội gạ gẫm trẻ vị thành niên quan hệ tình dục. Các tài liệu do Bộ Tư pháp Mỹ công bố lại cho thấy hai người vẫn giữ liên lạc trong những năm sau đó. Vào năm 2012, khi Lutnick điều hành Cantor Fitzgerald, một công ty môi giới và ngân hàng đầu tư, hai người đã ăn trưa cùng nhau trên hòn đảo của Epstein ở vùng Caribe.

Ủy ban này trước đó cũng đã thẩm vấn một số chính trị gia và những người nổi tiếng, trong đó có một vài người có quan hệ thân thiết với Donald Trump, về mối liên hệ của họ với Epstein để tìm hiểu xem những ai có thể đã đồng lõa với các tội ác của hắn.

Ngành công nghiệp thịt giả liệu đã hết thời?

Các nhà đầu tư có thể cảm thấy bất an khi Beyond, một công ty sản xuất bánh mì kẹp thịt không dùng thịt động vật, báo cáo thu nhập hàng quý vào hôm nay. Kể từ khi công ty này lên sàn chứng khoán vào năm 2019, giá trị vốn hóa thị trường của nó đã lao dốc từ gần 4 tỷ đô la xuống còn chưa tới 450 triệu đô la. Công ty dự báo doanh thu đạt từ 57 đến 59 triệu đô la cho quý đầu tiên của năm 2026, giảm tới 17% so với cùng kỳ năm ngoái.

Beyond đang phải chịu tổn thất do hành vi của người tiêu dùng đã thay đổi. Một số người ngày càng chần chừ móc hầu bao cho các sản phẩm thay thế thịt làm từ thực vật, vốn có giá đắt hơn cả thịt thật. Những người khác lại cảm thấy e ngại trước danh sách thành phần dài ngoằng và quy trình sản xuất phức tạp, khiến các sản phẩm này bị xếp vào nhóm thực phẩm siêu chế biến.

Tuy nhiên, Beyond đang hy vọng rằng sự lên ngôi của các chế độ ăn giàu protein sẽ khiến nhiều người tiêu dùng thèm ăn trở lại. Công ty này hiện tự gọi mình là một “Công ty Protein Thực vật,” trình bày hàm lượng protein trên bao bì theo cách nổi bật, và gần đây còn tung ra một dòng đồ uống protein đóng lon. Nhưng điều đó vẫn chưa thể làm tăng doanh số bán hàng.