Nguồn: Abhishek, “India has the weapons. Now it needs the network”, Nikkei Asia, 25/09/2026
Biên dịch: Phạm Ánh Minh
New Delhi cần kết nối kho vũ khí ngày càng lớn của mình thành một hệ thống tác chiến thống nhất và có khả năng phản ứng nhanh.
Thách thức quân sự của Ấn Độ hiện nay không còn nằm ở hỏa lực, mà ở tốc độ triển khai. Trong chiến tranh hiện đại, bên nào phát hiện mối đe dọa, ra quyết định và hành động trước sẽ giành được lợi thế quyết định. New Delhi đã dành nhiều năm trang bị các khí tài như tiêm kích Rafale, hệ thống phòng không S-400, tên lửa BrahMos và máy bay không người lái vũ trang. Ấn Độ đã có trong tay những vũ khí cần thiết. Tuy nhiên, nhiệm vụ khó khăn hơn là tích hợp chúng để có thể phối hợp hoạt động theo thời gian thực như một hệ thống thống nhất.
Chiến dịch Sindoor, chiến dịch tấn công chính xác của Ấn Độ vào tháng 5 năm 2025, là phép thử lớn đầu tiên đối với năng lực này. Bộ trưởng Quốc phòng Rajnath Singh cho biết Hệ thống Chỉ huy và Kiểm soát Không quân Tích hợp (IACCS) của Không quân, hệ thống Akashteer của Lục quân và hệ thống Trigun của Hải quân đã phối hợp nhịp nhàng để tạo ra một bức tranh tác chiến thống nhất trong suốt chiến dịch. Đây thực sự là một thành tựu đáng kể. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là công việc của Ấn Độ đã hoàn tất. Dẫu vậy, chiến dịch cho thấy nước này đã bước đầu xây dựng được một mạng lưới, và nhiệm vụ tiếp theo là mở rộng mạng lưới ấy xuống các đơn vị quy mô nhỏ hơn, đồng thời tăng cường khả năng chống chịu trước các biện pháp gây nhiễu và tấn công mạng.
Ấn Độ đã âm thầm xây dựng một hệ thống ấn tượng gồm nhiều thành phần. IACCS đảm trách việc giám sát không phận. Akashteer phụ trách mạng lưới phòng không mặt đất. Trigun kết nối bức tranh tác chiến trên biển. Một hệ thống mới mang tên SANJAY giúp hợp nhất dữ liệu giám sát chiến trường thành một bức tranh chung. Một thập kỷ trước, phần lớn các hệ thống này còn chưa tồn tại. Tuy nhiên, mức độ tích hợp giữa chúng vẫn chưa đồng đều. Các hệ thống khác nhau được phát triển vào những thời điểm khác nhau, phục vụ các quân chủng và mục đích khác nhau. Thách thức hiện nay đối với Ấn Độ không phải là thiếu các mạng lưới kết nối riêng lẻ, mà là làm sao để những mạng lưới này có thể phối hợp nhịp nhàng với nhau trên quy mô lớn.
Quân đội Ấn Độ đã tuyên bố năm 2026 là “Năm của Kết nối mạng và Tập trung vào Dữ liệu”. Tư lệnh Lục quân, Đại tướng Upendra Dwivedi, nhận định rằng kết nối là lĩnh vực mà Ấn Độ “chưa đủ sẵn sàng” và cần phải “hành động nhanh hơn”. Tháng 10 năm 2025, Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng (DRDO) của Ấn Độ đã công bố IRSA 1.0 – một tiêu chuẩn phần mềm quốc gia dành cho các thiết bị vô tuyến quân sự. Nói một cách đơn giản, Ấn Độ đã bắt đầu thiết lập những quy tắc phần mềm quyết định khả năng liên lạc của thế hệ vũ khí tiếp theo. Bước tiếp theo là mở rộng các tiêu chuẩn tương tác chung cho toàn bộ kho vũ khí ngày càng lớn của nước này. Chính các quy tắc, chứ không chỉ phần cứng, mới là yếu tố tạo nên một mạng lưới thực thụ.
Lớp thông tin liên lạc trên mặt đất vẫn là một khoảng trống lớn cần được khắc phục. Hệ thống Thông tin Liên lạc Chiến thuật của quân đội, vốn được thiết kế để cung cấp các kết nối kỹ thuật số bảo mật xuống tận cấp trung đội, đã trải qua gần 25 năm phát triển trước khi Bharat Electronics công bố những nguyên mẫu hoạt động đầu tiên vào tháng 12 năm 2025. Thách thức hiện nay là triển khai hệ thống này trên quy mô lớn và tích hợp nó với các lực lượng phòng không, pháo binh và vệ tinh, thay vì để nó trở thành một hệ thống biệt lập khác.
Trung Quốc cũng đang đi theo hướng tương tự với một cấu trúc quân sự được kết nối mạng lưới và phát triển ở trình độ cao. Theo Báo cáo về Sức mạnh Quân sự Trung Quốc năm 2024 của Lầu Năm Góc, quân đội nước này đang theo đuổi mô hình được gọi là “tác chiến thông minh hóa” – sử dụng trí tuệ nhân tạo để kết nối các cảm biến, bộ phận chỉ huy và vũ khí trên không, trên bộ, trên biển và trong không gian thành một hệ thống vận hành nhanh chóng. Trung Quốc không chỉ đơn thuần mua sắm thêm vũ khí, mà còn đang xây dựng lộ trình nhanh nhất có thể từ khâu phát hiện mục tiêu đến khâu ra quyết định và tấn công mục tiêu đó.
Một số nhà hoạch định chính sách Ấn Độ lập luận rằng khí tài phần cứng vẫn nên là ưu tiên hàng đầu, bởi các loại vũ khí hiện hữu có tác dụng răn đe đối thủ, trong khi hệ thống mạng lại tạo ra những điểm yếu mới, chẳng hạn nguy cơ bị gây nhiễu, tấn công mạng hoặc bị đối phương nhắm vào các đường truyền vệ tinh đơn lẻ. Đây là những rủi ro có thật, nhất là khi Ấn Độ hoạt động trong một khu vực mà tác chiến điện tử diễn ra phổ biến. Tuy nhiên, một tên lửa sẽ không thể được phóng kịp thời nếu dữ liệu mục tiêu không được chia sẻ từ trạm radar gần nhất. Một lực lượng thiếu sự phối hợp giữa các quân chủng sẽ gặp nhiều khó khăn trong một cuộc chiến diễn biến nhanh, bất kể sở hữu bao nhiêu khí tài. Chiến dịch Sindoor không chứng minh rằng Ấn Độ thiếu mạng lưới, mà cho thấy một hệ thống kết nối thiếu đồng bộ chỉ có thể mang lại những kết quả hạn chế.
Ấn Độ đang bước vào một chu kỳ mua sắm khí tài quy mô lớn khác. Ngân sách quốc phòng năm 2026–2027 đã đạt mức kỷ lục 85,6 tỷ USD, tăng 15% so với năm trước. Tháng 9 năm 2026, Hội đồng Mua sắm Quốc phòng đã phê duyệt các thương vụ mua sắm mới trị giá khoảng 11,5 tỷ USD, trong đó khoảng 98% sẽ được sản xuất tại Ấn Độ. Vấn đề đáng lo ngại không nằm ở việc Ấn Độ mua sắm quá nhiều, mà ở chỗ nước này có thể tiếp tục mua thêm một thế hệ khí tài mới trước khi hoàn thiện mạng lưới cho phép các hệ thống hiện có phối hợp tác chiến với nhau.
Giải pháp cho vấn đề này không đòi hỏi phải bắt đầu lại từ đầu. New Delhi cần yêu cầu các hệ thống thông tin liên lạc và vô tuyến định nghĩa bằng phần mềm (SDR) mới phải đáp ứng các tiêu chuẩn chung về khả năng tương tác, dựa trên khuôn khổ đã được thiết lập bởi IRSA 1.0. Thay vì chờ đợi một phiên bản hoàn chỉnh cuối cùng, Ấn Độ nên triển khai hệ thống thông tin liên lạc chiến thuật mới theo từng giai đoạn. Đồng thời, nước này cần thiết kế hệ thống chỉ huy cho Lực lượng Tên lửa Tích hợp ngay từ bây giờ, trước khi lực lượng này thực sự được thành lập, thay vì chờ đến khi quá trình xây dựng lực lượng hoàn tất. Phần lớn các bước này đều có thể được thực hiện trong khuôn khổ các kế hoạch hiện đại hóa hiện có của Ấn Độ. Điều quan trọng hơn cả là phải thay đổi quy định mua sắm: không nên mua các hệ thống mới nếu không có kế hoạch rõ ràng về cách thức kết nối chúng với những trang thiết bị mà Ấn Độ đang sở hữu.
Ấn Độ không cần một mạng lưới khổng lồ duy nhất. Nước này cần một mạng lưới của các mạng lưới: những hệ thống có khả năng tương tác và duy trì chia sẻ thông tin ngay cả khi liên lạc bị suy giảm hoặc đang chịu tấn công.
Trong nhiều thập kỷ qua, Ấn Độ đã tập trung xây dựng phần cứng cho sức mạnh quân sự. Giờ đây, nước này bắt đầu phát triển phần mềm để kết nối các bộ phận đó lại với nhau. Việc hai yếu tố này có phát triển song hành hay không sẽ quyết định liệu phần cứng đó có vận hành đúng như thiết kế trong cuộc khủng hoảng tiếp theo hay không. Trong các cuộc chiến tương lai, vũ khí mang tính quyết định có thể không còn là tên lửa bay nhanh nhất, mà là mạng lưới chỉ cho tên lửa biết mục tiêu nào cần tấn công.
Abhishek là một chuyên gia phân tích công nghệ quốc phòng làm việc tại New Delhi.