Nguồn: Abigail Adams leads rhetorical charge against Britain, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1775, khi hay tin nước Anh bác bỏ văn kiện mang tên Kiến nghị Cành Ô liu, Abigail Adams đã viết thư cho chồng mình là John rằng: “Chúng ta hãy dứt áo ra đi, họ không còn xứng đáng làm anh em của chúng ta nữa. Hãy quay lưng lại với họ, và thay vì cầu nguyện cho họ được phồn vinh và hạnh phúc như trước đây, chúng ta hãy cầu xin Đấng Tối cao đập tan các hội đồng của họ và biến mọi mưu đồ của họ thành hư vô.”
Vào tháng 7 trước đó, Quốc hội Mỹ đã thông qua Kiến nghị Cành Ô liu do John Dickinson soạn thảo. Văn kiện này được gửi trực tiếp đến Vua George III, bày tỏ hy vọng hòa giải giữa các thuộc địa Mỹ và Vương quốc Anh. Dickinson – người tha thiết muốn tránh một cuộc tuyệt giao hoàn toàn với nước Anh – đã diễn đạt sự phản đối của các thuộc địa đối với chính sách của Anh như sau:
“Các Bộ trưởng của Bệ hạ, do vẫn cố chấp với những biện pháp của mình và tiến hành các hành động thù địch công khai để cưỡng chế thi hành chúng, đã buộc chúng thần phải cầm vũ khí tự vệ. Họ đã kéo chúng thần vào một cuộc xung đột đi ngược lại hoàn toàn với tấm lòng của những Thần dân thuộc địa vẫn một lòng trung thành với Bệ hạ. Khi chúng thần nghĩ xem mình phải chống lại ai trong cuộc đối đầu này, và nếu nó tiếp diễn thì hậu quả sẽ ra sao, thì những bất hạnh của chính chúng thần cũng chỉ là một phần nhỏ trong nỗi xót xa lớn lao ấy.”
Bằng cách diễn đạt sự bất mãn như vậy, Quốc hội Mỹ ngầm thông báo với Nhà vua rằng người dân các thuộc địa chỉ bất mãn với chính sách của các bộ trưởng, chứ không phải với bản thân Bệ hạ. Họ khép lại lời thỉnh cầu bằng một tuyên bố cuối cùng về lòng trung thành với Hoàng gia: “Chúng thần thành tâm cầu nguyện cho Bệ hạ được trị vì lâu dài và thịnh vượng, và con cháu của Bệ hạ sẽ cai quản Lãnh thổ trong vinh quang, mang lại hạnh phúc cho thần dân của ngài.”
Tuy nhiên, đến tháng 07/1776, Tuyên ngôn Độc lập lại tuyên bố một điều hoàn toàn khác: “Lịch sử của Vua nước Anh hiện nay là lịch sử của những nỗi đau thương và sự tước đoạt triền miên, tất cả đều nhằm mục đích trực tiếp là thiết lập ách Chuyên chế bạo ngược ở những Bang này.”
Cách sử dụng ngôn từ của Quốc hội là chìa khóa để hiểu sự chuyển biến chấn động trong tư tưởng của người Mỹ chỉ trong vỏn vẹn 12 tháng. Lực lượng dân quân từng nổ súng vào đội quân Áo đỏ của Anh tại Lexington và Concord hồi tháng 04/1775 vốn chỉ tức giận với Quốc hội Anh, chứ không phải với Nhà vua. Khi ấy, họ vẫn tin rằng Nhà vua luôn mong muốn những điều tốt đẹp cho mọi thần dân của mình trên toàn cầu. Niềm tin này đã sụp đổ sau khi George từ chối tiếp nhận Kiến nghị Cành Ô liu. Nền tảng căn bản khiến người Mỹ cầm vũ khí đứng lên lúc này đã hoàn toàn thay đổi.
Lời đáp của Abigail Adams là một minh chứng vô cùng sắc sảo cho suy nghĩ của rất nhiều người dân thuộc địa: những người yêu nước từng hy vọng rằng Quốc hội Anh đã tự ý hạn chế quyền của các thuộc địa mà Nhà vua không hay biết đầy đủ, và bản kiến nghị sẽ khiến ông đứng ra bảo vệ thần dân của mình. Khi Vua George III từ chối đọc bản kiến nghị, những người yêu nước như Adams nhận ra rằng Quốc hội Anh đang hành động với sự hậu thuẫn và hiểu biết đầy đủ của Hoàng gia. Cơn thịnh nộ của phe Ái Quốc Mỹ càng sục sôi hơn khi cuốn sách nhỏ có tầm ảnh hưởng lớn mang tên Lẽ Thường (Common Sense) được xuất bản vào tháng 01/1776. Do nhà tư tưởng cấp tiến gốc Anh Thomas Paine soạn thảo, cuốn sách này thẳng thừng công kích chế độ quân chủ và cho rằng nó đã dung túng cho “những kẻ lưu manh đội vương miện” làm “suy kiệt đất nước và xúi giục mọi người cấu xé lẫn nhau.”
