25/07/1853: Biệt kích California tiêu diệt Joaquín Murrieta

Nguồn: California Rangers kill Joaquín Murrieta, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1853, trong một vụ “thực thi công lý” ở vùng biên giới thô bạo và rùng rợn, lực lượng Biệt kích California (California Rangers), bị thôi thúc bởi khoản tiền thưởng 6.000 đô la, đã mang về chiếc đầu bị chặt rời – được bảo quản trong rượu whiskey – của tên cướp Joaquín Murrieta. Hay ít nhất, đó là những gì họ tuyên bố.

Trong những tháng đầu năm 1853, một băng cướp hung hãn đã bắt đầu gieo rắc nỗi kinh hoàng cho Hạt Calaveras ở miền trung California. Các sĩ quan thực thi pháp luật tin rằng một nhân vật bí ẩn tên là Joaquín Murrieta đã cầm đầu những kẻ ngoài vòng pháp luật này, nhưng đây là một giả định dễ gây nhầm lẫn vì có ít nhất bốn tên cướp khác cũng mang tên “Joaquín” trong vùng. Continue reading “25/07/1853: Biệt kích California tiêu diệt Joaquín Murrieta”

23/07/1973: Nixon từ chối giao nộp băng ghi âm cho Ủy ban Watergate

Nguồn: President Nixon refuses to hand over tapes, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1973, Tổng thống Richard Nixon đã từ chối giao nộp các bản ghi âm bí mật của mình cho Ủy ban Watergate của Thượng viện và Công tố viên Đặc biệt Archibald Cox, với lý do được bảo vệ bởi đặc quyền hành pháp. Quyết định này đã châm ngòi cho một cuộc chiến pháp lý, mà đỉnh điểm là phán quyết nhất trí của Tối cao Pháp viện Mỹ một năm sau đó, buộc Nixon phải giao nộp các cuộn băng ghi âm. Continue reading “23/07/1973: Nixon từ chối giao nộp băng ghi âm cho Ủy ban Watergate”

21/07/365: Sóng thần tấn công Thành Alexandria, Ai Cập

Nguồn: Tsunami hits Alexandria, Egypt, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 365, một trận động đất mạnh ngoài khơi bờ biển Hy Lạp đã gây ra một trận sóng thần tàn phá thành phố Alexandria, Ai Cập. Dù không có công cụ đo lường nào vào thời điểm đó, các nhà khoa học ngày nay ước tính rằng trận động đất thực chất là hai cơn dư chấn liên tiếp, trong đó cơn dư chấn lớn hơn được cho là có cường độ 8.0 độ Richter. Continue reading “21/07/365: Sóng thần tấn công Thành Alexandria, Ai Cập”

19/07/1879: Doc Holliday giết người lần đầu tiên

Nguồn: Doc Holliday kills for the first time, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1879, Doc Holliday lần đầu tiên giết người khi bắn chết một người đàn ông vì đã nổ súng vào quán rượu của mình ở bang New Mexico.

Mặc dù nổi tiếng là một tay súng cực kỳ nguy hiểm, nhưng trong suốt cuộc đời, Doc Holliday chỉ tham gia tám cuộc đấu súng, và chỉ có hai trường hợp được xác minh là nạn nhân đã chết dưới tay ông. Tuy nhiên, vị nha sĩ bỏ nghề nhưng luôn ăn mặc lịch lãm này lại tỏ ra đặc biệt coi thường hiểm nguy và cái chết, có lẽ vì ông biết căn bệnh lao đang từng ngày cướp đi mạng sống của mình. Continue reading “19/07/1879: Doc Holliday giết người lần đầu tiên”

18/07/1792: Anh hùng hải quân Mỹ John Paul Jones qua đời tại Paris

Nguồn: Naval hero John Paul Jones dies in Paris, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1792, anh hùng hải quân của cuộc Chiến tranh Cách mạng Mỹ, John Paul Jones, qua đời tại căn hộ của mình ở Paris trong lúc chờ được bổ nhiệm làm lãnh sự Mỹ tại Algiers. Jones, người được nhớ đến như một trong những vị chỉ huy hải quân táo bạo và xuất sắc nhất của cuộc Cách mạng Mỹ, sinh tại Scotland vào ngày 06/07/1747. Năm 13 tuổi, ông bắt đầu học việc cho một thương nhân và nhanh chóng theo tàu ra khơi, trước tiên đến quần đảo Tây Ấn, rồi sau đó sang Bắc Mỹ khi còn rất trẻ. Continue reading “18/07/1792: Anh hùng hải quân Mỹ John Paul Jones qua đời tại Paris”

16/07/1969: Phóng tàu Apollo 11

Nguồn: Apollo 11 launches, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1969, lúc 9 giờ 32 phút sáng (giờ miền Đông), Apollo 11 – sứ mệnh đầu tiên của Mỹ nhằm đưa con người hạ cánh xuống Mặt Trăng – đã được phóng đi, bắt đầu hành trình lịch sử tới bề mặt Mặt Trăng. Sau khi bay 385.000 km trong 76 giờ, Apollo 11 đi vào quỹ đạo Mặt Trăng vào ngày 19/07.

Ngày hôm sau, lúc 1 giờ 46 phút chiều, mô-đun đổ bộ Mặt Trăng Eagle, với hai phi hành gia Neil Armstrong và Edwin “Buzz” Aldrin trên khoang, đã tách khỏi mô-đun chỉ huy, nơi phi hành gia thứ ba Michael Collins ở lại. Hai giờ sau, Eagle bắt đầu hạ xuống bề mặt Mặt Trăng, và đến 4 giờ 18 phút chiều, con tàu đáp xuống rìa tây nam của Biển Tĩnh Lặng (Sea of Tranquility). Continue reading “16/07/1969: Phóng tàu Apollo 11”

14/07/2016: Khủng bố đâm xe vào đám đông mừng Quốc khánh Pháp

Nguồn: Terrorist drives truck through a Bastille Day celebration, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2016, hàng chục nghìn người đã tập trung dọc đại lộ ven biển ở thành phố Nice, Pháp để kỷ niệm Ngày Quốc khánh Pháp (Bastille Day). Nhưng bầu không khí lễ hội nhanh chóng biến thành thảm kịch khi một chiếc xe tải màu trắng lao thẳng vào tuyến phố dành cho người đi bộ, nơi chật kín người tham dự. Vụ tấn công khiến 86 người thiệt mạng, trong đó có 10 trẻ em, và hơn 400 người khác bị thương. Continue reading “14/07/2016: Khủng bố đâm xe vào đám đông mừng Quốc khánh Pháp”

12/07/1389: Geoffrey Chaucer được Vua Richard II bổ nhiệm làm chánh văn thư

Nguồn: Geoffrey Chaucer is named chief clerk by Richard II, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1389, Vua Richard II đã bổ nhiệm Geoffrey Chaucer giữ chức văn thư phụ trách các công trình của hoàng gia tại Westminster.

Chaucer, con trai của một thương gia buôn rượu thuộc tầng lớp trung lưu, từng phục vụ với tư cách tiểu đồng trong một gia đình quý tộc từ khi còn niên thiếu và gắn bó với giới quý tộc trong suốt phần đời còn lại. Năm 1359, ông tham chiến tại Pháp cùng Vua Edward III và bị bắt trong một cuộc bao vây. Nhà vua đã trả tiền chuộc để đưa ông trở về, sau đó giao cho ông làm việc dưới quyền Vua Edward III và John xứ Gaunt. Một trong những tác phẩm sớm nhất của Chaucer là The Book of the Duchess (Chuyện Bà công tước), khúc bi ca viết để tưởng nhớ người vợ quá cố của John xứ Gaunt. Continue reading “12/07/1389: Geoffrey Chaucer được Vua Richard II bổ nhiệm làm chánh văn thư”

11/07/1767: Ngày sinh John Quincy Adams

Nguồn: John Quincy Adams is born, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1767, John Quincy Adams – con trai của vị tổng thống thứ hai của Mỹ, John Adams – đã chào đời tại Braintree, Massachusetts.

John Quincy Adams được thừa hưởng niềm đam mê chính trị từ cha mình. Ông tháp tùng cha trong các phái đoàn ngoại giao từ năm 14 tuổi và bước vào nghề luật ngay sau khi hoàn tất việc học. Khi còn trẻ, ông làm đại sứ tại nhiều quốc gia, bao gồm Phổ, Hà Lan, Bồ Đào Nha, Nga, và Anh. Năm 1803, ông bắt đầu nhiệm kỳ đầu tiên tại Thượng viện với tư cách là đảng viên Cộng hòa và sau đó tham gia đàm phán Hiệp ước Ghent, giúp chấm dứt Chiến tranh năm 1812. Continue reading “11/07/1767: Ngày sinh John Quincy Adams”

09/07/1971: Mỹ bàn giao trách nhiệm đối với khu phi quân sự ở Việt Nam

Nguồn: United States turns over responsibility for the DMZ, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1971, cách Khu phi quân sự (DMZ) gần 6,5 km về phía nam, khoảng 500 binh sĩ Mỹ thuộc Lữ đoàn 1, Sư đoàn 5 Bộ binh Cơ giới đã bàn giao Căn cứ Hỏa lực Charlie 2 cho quân đội Sài Gòn, hoàn tất việc chuyển giao trách nhiệm phòng thủ khu vực biên giới. Continue reading “09/07/1971: Mỹ bàn giao trách nhiệm đối với khu phi quân sự ở Việt Nam”

07/07/1798: Mỹ phát động Chiến tranh Nửa mùa với Pháp

Nguồn: U.S. launches the Quasi-War with France, the first conflict since the Revolution, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1798 – 15 năm sau khi Chiến tranh Cách mạng kết thúc – Quốc hội Mỹ hủy bỏ các hiệp ước với Pháp và khởi đầu hai năm rưỡi của cái gọi là Chiến tranh Nửa mùa (Quasi-War) với cựu đồng minh của mình.

Tổng thống John Adams và Bộ trưởng Hải quân Benjamin Stoddert lãnh đạo cuộc hải chiến không tuyên bố này, bắt nguồn từ việc Pháp bắt giữ hơn 300 tàu buôn trung lập của Mỹ trong thời kỳ Cách mạng Pháp. Mỹ khi đó đang theo đuổi một chính sách đối ngoại thân Anh hơn, điều này chọc giận đối thủ của họ là Pháp. Continue reading “07/07/1798: Mỹ phát động Chiến tranh Nửa mùa với Pháp”

05/07/1852: Douglass đọc bài diễn văn ‘Ngày 4 tháng 7 có ý nghĩa gì đối với người nô lệ?’

Nguồn: Frederick Douglass delivers his “What to the slave is the Fourth of July?” speech, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1852, trong lễ kỷ niệm Quốc khánh Mỹ tại Rochester, New York, Frederick Douglass đọc bài diễn văn sau này trở thành bài phát biểu nổi tiếng nhất của ông, “Ngày 4 tháng 7 có ý nghĩa gì đối với người nô lệ?” Căng thẳng xoay quanh chế độ nô lệ đang ở mức cao vào đầu thập niên 1850, và bài hùng biện của nhà hoạt động bãi nô lừng danh này là một lời nhắc nhở nhức nhối: vào thời điểm đó, chỉ một phần nhỏ dân số Mỹ được hưởng nền tự do mà cả quốc gia đang ăn mừng. Continue reading “05/07/1852: Douglass đọc bài diễn văn ‘Ngày 4 tháng 7 có ý nghĩa gì đối với người nô lệ?’”

04/07/1817: Kênh đào Erie bắt đầu được xây dựng

Nguồn: Construction on the Erie Canal begins, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1817, công nhân tiến hành động thổ xây dựng Kênh đào Erie tại Rome, New York. Hoàn thành năm 1825, con kênh kết nối vùng duyên hải Bờ Đông với vùng Trung Tây và biến New York thành một trung tâm kinh tế, văn hóa lớn.

Những đề xuất đầu tiên về Kênh đào Erie đến từ một thương gia buôn bột mì nghèo túng tên Jesse Hawley. Năm 1806, ông viết một loạt bài tiểu luận đề xuất xây dựng một con kênh lớn nối liền đông-tây, nhằm tạo tuyến giao thương đáng tin cậy giữa bờ biển phía đông và nội địa nước Mỹ. Hawley viết những bài này từ một nơi rất đặc biệt: nhà tù dành cho người mắc nợ, nơi ông bị giam vì những khoản nợ phát sinh trong công việc kinh doanh. Sau đó, ông cho đăng các bài tiểu luận trên một tờ báo địa phương, tờ Genessee Messenger, và ký tên “Hercules.” Continue reading “04/07/1817: Kênh đào Erie bắt đầu được xây dựng”

02/07/1937: Amelia Earhart mất tích

Nguồn: Amelia Earhart disappears, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1937, chiếc máy bay Lockheed chở nữ phi công người Mỹ Amelia Earhart và nhân viên điều hướng Frederick Noonan được báo cáo là đã mất tích gần Đảo Howland trên Thái Bình Dương. Hai người đang cố gắng bay vòng quanh thế giới thì mất phương hướng trong chặng thử thách nhất của hành trình: từ Lae, New Guinea, đến Đảo Howland — một hòn đảo nhỏ bé giữa Thái Bình Dương — nằm cách đó 2.227 hải lý.

Tàu tuần duyên Itasca của Lực lượng Tuần duyên Mỹ đã giữ liên lạc vô tuyến một cách gián đoạn với Earhart khi bà tiếp cận Đảo Howland và nhận được các tin nhắn cho biết bà đã bị lạc và sắp hết nhiên liệu. Ngay sau đó, bà có lẽ đã cố gắng hạ cánh khẩn cấp chiếc Lockheed xuống đại dương. Người ta chưa từng tìm thấy bất cứ dấu vết nào của Earhart hay Noonan. Continue reading “02/07/1937: Amelia Earhart mất tích”

30/06/1989: “Do the Right Thing” ra mắt tại các rạp chiếu phim

Nguồn: “Do the Right Thing” released in theaters, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1989, bộ phim điện ảnh thứ ba của nhà biên kịch kiêm đạo diễn Spike Lee, Do the Right Thing — một tác phẩm chính kịch đầy tính khiêu khích, lấy bối cảnh trên một dãy phố thuộc khu dân cư Bedford-Stuyvesant ở Brooklyn vào ngày nóng nhất trong năm — chính thức phát hành tại một số rạp chiếu phim ở Mỹ. Continue reading “30/06/1989: “Do the Right Thing” ra mắt tại các rạp chiếu phim”

28/06/2007: Đại bàng đầu trắng được đưa ra khỏi danh sách các loài bị đe dọa

Nguồn: Bald Eagle removed from list of threatened species, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2007, Mỹ đã đưa một trong những biểu tượng quốc gia được sử dụng phổ biến nhất của mình ra khỏi Danh sách Động vật Hoang dã Gặp nguy cấp và Bị đe dọa. Quyết định đưa đại bàng đầu trắng — loài chim từng suýt biến mất khỏi Bắc Mỹ vào khoảng giữa thế kỷ 20 — ra khỏi danh sách là một trong những nỗ lực phục hồi động vật hoang dã đáng chú ý nhất trong lịch sử nước Mỹ. Continue reading “28/06/2007: Đại bàng đầu trắng được đưa ra khỏi danh sách các loài bị đe dọa”

27/06/1922: Trao Huy chương Newbery đầu tiên dành cho văn học thiếu nhi

Nguồn: First Newbery Medal for children’s literature awarded to Hendrik Willem van Loon, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1922, Hiệp hội Thư viện Mỹ (ALA) đã trao Huy chương Newbery đầu tiên — tôn vinh cuốn sách thiếu nhi hay nhất trong năm — cho tác phẩm The Story of Mankind (Chuyện Loài Người) của Hendrik Willem van Loon.

Ý tưởng về một giải thưởng tôn vinh những đóng góp xuất sắc cho văn học thiếu nhi bắt nguồn từ Frederic G. Melcher, một cựu nhân viên bán sách, người đã trở thành biên tập viên của tạp chí Publisher’s Weekly vào năm 1918. Xuyên suốt sự nghiệp lâu dài của mình, Melcher thường tìm cách khuyến khích việc đọc sách, đặc biệt là ở trẻ em. Continue reading “27/06/1922: Trao Huy chương Newbery đầu tiên dành cho văn học thiếu nhi”

25/06/2009: “Ông hoàng nhạc Pop” Michael Jackson qua đời ở tuổi 50

Nguồn: “King of Pop” Michael Jackson dies at age 50, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2009, Michael Jackson — một trong những nghệ sĩ giải trí thành công nhất về mặt thương mại trong lịch sử — đã qua đời ở tuổi 50 tại nhà riêng ở Los Angeles, bang California, sau khi bị ngừng tim do sự kết hợp chết người của nhiều loại thuốc mà bác sĩ riêng đã kê cho ông.

Trưởng thành trong vai trò giọng ca chính đầy tài năng của ban nhạc gia đình Jackson 5, Michael Jackson phát hành album solo đầu tay Got to Be There vào năm 1972, trong khi vẫn tiếp tục biểu diễn cùng các anh em của mình. Continue reading “25/06/2009: “Ông hoàng nhạc Pop” Michael Jackson qua đời ở tuổi 50”

23/06/2013: Nik Wallenda đi trên dây qua Little Grand Canyon

Nguồn: Wallenda crosses Little Grand Canyon on high wire, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2013, nghệ sĩ đi dây trên không 34 tuổi Nik Wallenda đã trở thành người đầu tiên đi trên dây cáp bắc qua hẻm núi sông Little Colorado, gần Grand Canyon National Park ở bang Arizona. Wallenda không đeo dây an toàn khi thực hiện hành trình dài khoảng 400 m trên một sợi cáp thép dày 5 cm, ở độ cao hơn 457 m phía trên hẻm núi. Chỉ một năm trước đó, Wallenda — thành viên của gia đình nghệ sĩ xiếc nổi tiếng The Flying Wallendas — đã trở thành người đầu tiên đi dây qua Thác Niagara. Continue reading “23/06/2013: Nik Wallenda đi trên dây qua Little Grand Canyon”

21/06/2004: Tàu vũ trụ tư nhân đầu tiên ra ngoài bầu khí quyển

Nguồn: First privately owned spacecraft, SS1, travels beyond the earth’s atmosphere, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2004, SpaceShipOne đã trở thành tàu vũ trụ thuộc sở hữu tư nhân đầu tiên đạt tới độ cao 100 km phía trên Trái Đất — điểm thường được chấp nhận là ranh giới bắt đầu của “không gian vũ trụ”.

Phi công Mike Melvill, thành viên phi hành đoàn duy nhất, đã đưa SpaceShipOne — hay còn gọi tắt là SS1 — lên độ cao 100,124 km, vừa qua khỏi ranh giới vô hình bước vào không gian, trước khi bắt đầu chặng đường lượn dài trở lại Trái Đất. Khi hạ cánh tại nơi hiện là Cảng Hàng không và Vũ trụ Mojave ở Mojave, California, ông đã trở thành phi hành gia thương mại đầu tiên trong lịch sử. Chuyến bay kéo dài 24 phút. Continue reading “21/06/2004: Tàu vũ trụ tư nhân đầu tiên ra ngoài bầu khí quyển”