Category: Sự kiện

05/09/1922: Sarah Winchester qua đời, chấm dứt việc xây dựng Dinh thự Bí ẩn Winchester

Nguồn: Sarah Winchester dies, halting construction of the mysterious Winchester house, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1922, nhà từ thiện có lối sống khác thường Sarah Lockwood Pardee Winchester đã qua đời vì suy tim ở tuổi 83 ngay tại ngôi nhà đồ sộ mà bà đã dành gần bốn thập kỷ để xây dựng. Ngay khi tin tức về cái chết của bà được loan báo, công việc xây dựng khu dinh thự mang phong cách Victoria đầy bí ẩn – nơi bà đặt tên là “Llanada Villa” – đã lập tức dừng lại. Continue reading “05/09/1922: Sarah Winchester qua đời, chấm dứt việc xây dựng Dinh thự Bí ẩn Winchester”

04/09/1888: George Eastman nhận bằng sáng chế cho máy ảnh Kodak

Nguồn: George Eastman patents Kodak camera, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1888, nhà phát minh George Eastman đã nhận Bằng sáng chế Mỹ số 388.850 cho một chiếc máy ảnh cầm tay nhỏ dùng phim cuộn và đồng thời đăng ký nhãn hiệu “Kodak” (Số đăng ký 15.825). Được thiết kế hướng tới những người mới làm quen với nhiếp ảnh, thiết bị này tối ưu hóa sự tiện dụng. Cuộn phim được lắp sẵn cùng kiểu dáng hộp mới của máy ảnh đã tạo nên một cuộc cách mạng, biến nhiếp ảnh từ một nghề chuyên môn thành một thú vui phổ biến và được đông đảo mọi người đón nhận. Continue reading “04/09/1888: George Eastman nhận bằng sáng chế cho máy ảnh Kodak”

01/09/2004: Phiến quân ly khai Chechnya tấn công trường học ở Nga

Nguồn: Chechen separatists storm Russian school, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2004, một nhóm phiến quân ly khai có vũ trang người Chechnya đã xông vào một ngôi trường ở miền nam nước Nga, bắt giữ hơn 1.000 người làm con tin, và yêu cầu Nga rút quân khỏi khu vực tranh chấp Chechnya gần đó. Ngày 01/09 vốn là ngày tựu trường của hàng triệu học sinh trên khắp nước Nga, một ngày hội tại các trường học mà theo truyền thống, cả phụ huynh và học sinh đều tham dự. Gần 340 người – trong đó khoảng một nửa là trẻ em – đã thiệt mạng trong cơn ác mộng kéo dài ba ngày sau đó. Continue reading “01/09/2004: Phiến quân ly khai Chechnya tấn công trường học ở Nga”

30/08/2006: California thông qua Đạo luật Giải pháp cho Sự Nóng lên Toàn cầu

Nguồn: California Senate passes Global Warming Solutions Act, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2006, Thượng viện Tiểu bang California đã thông qua Dự luật Hạ viện (AB) 32 – hay còn được biết đến là Đạo luật Giải pháp cho Sự Nóng lên Toàn cầu (Global Warming Solutions Act). Văn bản luật này đã biến California trở thành tiểu bang đầu tiên ở Mỹ đặt ra giới hạn đối với lượng khí thải carbon dioxide và các loại khí nhà kính khác, bao gồm cả khí thải từ xe hơi. Continue reading “30/08/2006: California thông qua Đạo luật Giải pháp cho Sự Nóng lên Toàn cầu”

29/08/1876: Ngày sinh Charles F. Kettering, nhà phát minh bộ khởi động điện

Nguồn: Charles F. Kettering, inventor of electric self-starter, is born, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1876, Charles Franklin Kettering, kỹ sư người Mỹ và giám đốc nghiên cứu lâu năm của Tập đoàn General Motors (GM), đã chào đời tại Loudonville, bang Ohio. Trong số 140 bằng sáng chế mà ông nhận được trong cuộc đời mình, đáng chú ý nhất có lẽ là bộ khởi động điện dành cho xe hơi, được cấp bằng sáng chế vào năm 1915.

Trong giai đoạn đầu sự nghiệp, Kettering làm việc tại Công ty National Cash Register ở Dayton, Ohio, nơi ông góp phần phát triển chiếc máy tính tiền đầu tiên được trang bị động cơ điện để tự động mở ngăn kéo. Cùng với Edward A. Deeds, ông thành lập Công ty Phòng thí nghiệm Kỹ thuật Dayton (DELCO), chuyên thiết kế các thiết bị cho xe hơi. Continue reading “29/08/1876: Ngày sinh Charles F. Kettering, nhà phát minh bộ khởi động điện”

27/08/1967: Quản lý của ban nhạc Beatles – Brian Epstein qua đời

Nguồn: Beatles manager Brian Epstein dies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1967, Brian Epstein, quản lý của ban nhạc Beatles, được phát hiện đã tử vong do vô ý dùng thuốc quá liều. Ngày hôm sau, trang nhất của tờ London Daily Mirror xuất hiện dòng tiêu đề “EPSTEIN (Ông hoàng nhạc pop tạo nên The Beatles) QUA ĐỜI Ở TUỔI 32.” Brian Epstein chính là người đã thực sự đưa The Beatles vươn lên, và theo nhận định của John Lennon, thật khó để hình dung họ sẽ tiếp tục ra sao khi thiếu vắng người đàn ông đã quản lý mọi khía cạnh kinh doanh của ban nhạc cho đến lúc ông đột ngột qua đời. “Tôi biết lúc đó chúng tôi gặp rắc rối rồi,” John hồi tưởng lại sau này. “Tôi thực sự không có bất kỳ ảo tưởng nào về khả năng của chúng tôi ngoài việc chơi nhạc. Tôi đã rất sợ. Tôi nghĩ, ‘Chúng ta tiêu đời rồi.’” Continue reading “27/08/1967: Quản lý của ban nhạc Beatles – Brian Epstein qua đời”

25/08/2009: Ted Kennedy qua đời ở tuổi 77

Nguồn: Ted Kennedy, “liberal lion of the Senate,” dies at 77, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2009, Edward “Ted” Kennedy, em trai út của Tổng thống John F. Kennedy, người từng là Thượng nghị sĩ bang Massachusetts từ năm 1962 đến năm 2009, đã qua đời vì bệnh ung thư não ở tuổi 77 tại nhà riêng ở Hyannis Port, Massachusetts. Là một trong những thượng nghị sĩ tại vị lâu nhất trong lịch sử nước Mỹ, Ted Kennedy được xem là nhà lãnh đạo của Đảng Dân chủ và là người phát ngôn cho các lý tưởng tự do, đồng thời cũng nổi tiếng với khả năng hợp tác với các cá nhân ở cả hai phe của chính trường. Continue reading “25/08/2009: Ted Kennedy qua đời ở tuổi 77”

23/08/1856: Nghiên cứu của Eunice Foote về hiện tượng nóng lên toàn cầu được công bố

Nguồn: Eunice Foote’s research on global warming is presented publicly, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1856, công trình của Eunice Foote đã được trình bày tại một cuộc họp của Hiệp hội Tiến bộ Khoa học Mỹ (AAAS) ở Albany, New York. Bà là người đầu tiên chỉ ra khả năng xảy ra hiện tượng nóng lên toàn cầu do carbon dioxide trong khí quyển.

Eunice Foote là một nhà khoa học, nhà phát minh, nhà vận động vì quyền phụ nữ, một người vợ và một người mẹ. Bài báo cáo năm 1856 của bà, “Các điều kiện ảnh hưởng đến sức nóng của tia nắng mặt trời”, lập luận rằng carbon dioxide và hơi nước hấp thụ và giữ lại nhiệt từ Mặt Trời dễ dàng hơn so với các loại khí khác. Thí nghiệm của Foote sử dụng một máy bơm không khí và các bình trụ để đo lường sự thay đổi nhiệt độ không khí của các loại khí khác nhau dưới ánh nắng Mặt Trời và trong bóng râm. Continue reading “23/08/1856: Nghiên cứu của Eunice Foote về hiện tượng nóng lên toàn cầu được công bố”

22/08/1862: Tổng thống Lincoln hồi đáp Horace Greeley

Nguồn: President Lincoln replies to Horace Greeley, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1862, Tổng thống Abraham Lincoln đã viết một bức thư với những lời lẽ cẩn trọng để đáp lại một bài xã luận mang tư tưởng bãi nô của Horace Greeley, biên tập viên của tờ báo có sức ảnh hưởng New York Tribune, đồng thời ám chỉ sự thay đổi trong chính sách của ông về vấn đề nô lệ.

Ngay từ khi Nội chiến Mỹ bắt đầu, Lincoln đã tuyên bố mục tiêu của cuộc chiến là tái thống nhất đất nước. Ông ít nói về vấn đề nô lệ vì sợ làm phật ý các khu vực cử tri trọng yếu như các bang biên giới Missouri, Kentucky, Maryland, và ở mức độ thấp hơn là Delaware. Các bang này cho phép chế độ nô lệ nhưng chưa ly khai khỏi Liên bang. Lincoln cũng lo ngại về các đảng viên Dân chủ miền Bắc, những người nhìn chung phản đối việc tiến hành chiến tranh để giải phóng người bị bắt làm nô lệ, nhưng Lincoln lại rất cần sự ủng hộ của họ. Continue reading “22/08/1862: Tổng thống Lincoln hồi đáp Horace Greeley”

20/08/1794: Trận Fallen Timbers

Nguồn: Battle of Fallen Timbers, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1794, Tướng “Mad Anthony” Wayne (Anthony Điên) đã chứng minh rằng nền cộng hòa non trẻ vẫn đủ sức chống trả một mối đe dọa quân sự khi ông đập tan liên minh của Tù trưởng Blue Jacket người Shawnee gần Toledo, Ohio ngày nay, với Quân đoàn Mỹ mới được thành lập chỉ gồm 3.000 binh sĩ trong Trận Fallen Timbers.

Dù Hiệp ước Paris đã nhượng lại cái gọi là Lãnh thổ Tây Bắc, trải dài về phía tây đến Sông Mississippi và về phía nam đến vùng Florida của Tây Ban Nha cho Mỹ, nhưng người Anh đã không chịu từ bỏ các pháo đài của họ trong khu vực này, đồng thời tiếp tục hỗ trợ các đồng minh người Mỹ bản địa trong những cuộc giao tranh với người Mỹ định cư. Continue reading “20/08/1794: Trận Fallen Timbers”

18/08/1920 Tu chính án thứ 19 được phê chuẩn nhờ một lá phiếu duy nhất

Nguồn: 19th Amendment ratified thanks to one vote, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1920, một cuộc chiến đầy kịch tính tại Hạ viện Tennessee đã kết thúc với việc tiểu bang này phê chuẩn Tu chính án thứ 19 của Hiến pháp Mỹ. Sau nhiều thập kỷ đấu tranh và biểu tình của những người ủng hộ quyền bầu cử của phụ nữ trên khắp cả nước, lá phiếu quyết định này đến từ một hạ nghị sĩ 24 tuổi, người được cho là đã thay đổi quyết định sau khi nhận được một bức thư từ mẹ mình. Continue reading “18/08/1920 Tu chính án thứ 19 được phê chuẩn nhờ một lá phiếu duy nhất”

16/08/1987: Máy bay đâm xuống đường cao tốc, 156 người thiệt mạng

Nguồn: Plane crashes into highway, killing 156, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày 16/08/1987, chuyến bay 255 của hãng Northwest Airlines gặp nạn ngay sau khi cất cánh từ Sân bay Detroit Metropolitan (bang Michigan), khiến 156 người thiệt mạng. Chỉ duy nhất một hành khách sống sót – bé gái bốn tuổi Cecelia Cichan. Cuộc điều tra sau đó kết luận nguyên nhân chính của thảm kịch là sai sót trong quy trình vận hành của tổ lái.

Chiếc McDonnell Douglas DC-9 Super 82 (MD-82) đang thực hiện hành trình từ Detroit đến California, với điểm dừng dự kiến tại Phoenix, Arizona. Continue reading “16/08/1987: Máy bay đâm xuống đường cao tốc, 156 người thiệt mạng”

15/06/1914: Khánh thành Kênh đào Panama

Nguồn: Panama Canal open to traffic, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày 15/08/1914, Kênh đào Panama – tuyến đường thủy do Mỹ xây dựng băng qua eo đất Panama, nối liền Đại Tây Dương và Thái Bình Dương – chính thức được đưa vào khai thác với chuyến hải trình đầu tiên của tàu Ancon, một tàu chở hàng và hành khách của Mỹ.

Ý tưởng xây dựng một tuyến đường thủy xuyên Trung Mỹ xuất hiện từ giữa thế kỷ 19, khi làn sóng người di cư đổ về California và Oregon khiến nhu cầu rút ngắn hành trình giữa hai bờ nước Mỹ ngày càng cấp thiết. Năm 1855, Mỹ hoàn thành tuyến đường sắt băng qua eo đất Panama – khi đó vẫn thuộc Colombia – tạo tiền đề cho hàng loạt đề xuất xây dựng một con kênh đào nối hai đại dương. Continue reading “15/06/1914: Khánh thành Kênh đào Panama”

13/08/1995: Ngày mất Mickey Mantle

Nguồn: New York Yankees star Mickey Mantle dies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1995, ngôi sao của đội New York Yankees, Mickey Mantle, đã qua đời vì bệnh ung thư gan ở tuổi 63. Trong thời gian “The Mick” trấn giữ khu vực giữa sân và đảm nhận vị trí đánh bóng chủ lực từ năm 1951 đến 1968, đội Yankees đã giành được 12 chức vô địch giải American League và 7 chức vô địch World Series. Continue reading “13/08/1995: Ngày mất Mickey Mantle”

11/08/1934: Các tù nhân liên bang đầu tiên đến Alcatraz

Nguồn: Federal prisoners land on Alcatraz, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1934, một nhóm tù nhân liên bang được xếp loại “nguy hiểm nhất” đã chuyển đến Đảo Alcatraz, mỏm đá rộng khoảng 8,9 ha, nằm cách bờ khoảng 2,4 km trong Vịnh San Francisco. Các phạm nhân – những tù nhân dân sự đầu tiên bị giam giữ tại nhà tù an ninh tối đa mới thành lập – đã đến sống cùng vài chục tù nhân quân sự còn sót lại từ thời hòn đảo này vẫn là một nhà tù quân sự của Mỹ.

Alcatraz từng là một thiên đường chim biển không người ở khi nó được Trung úy người Tây Ban Nha Juan Manuel de Ayala khám phá vào năm 1775. Ông đặt tên cho nó là Isla de los Alcatraces, hay “Đảo Bồ Nông.” Người Tây Ban Nha đến xây dựng cơ sở phòng thủ trên hòn đảo, rồi bán nó cho người Mỹ vào năm 1849. Continue reading “11/08/1934: Các tù nhân liên bang đầu tiên đến Alcatraz”

08/08/1945: Tổng thống Truman phê chuẩn Hiến chương Liên Hiệp Quốc

Nguồn: President Truman ratifies United Nations Charter, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1945, Tổng thống Harry S. Truman đã ký Hiến chương Liên Hiệp Quốc, và nước Mỹ trở thành quốc gia đầu tiên hoàn tất quá trình phê chuẩn và gia nhập tổ chức quốc tế mới này. Vào thời điểm đó, người ta đã kỳ vọng rằng Liên Hiệp Quốc sẽ đóng vai trò là trọng tài cho các tranh chấp quốc tế, nhưng tổ chức này cũng là bối cảnh cho một số cuộc đụng độ đáng nhớ trong Chiến tranh Lạnh. Continue reading “08/08/1945: Tổng thống Truman phê chuẩn Hiến chương Liên Hiệp Quốc”

07/08/1990: Tổng thống Bush ra lệnh tiến hành Chiến dịch Lá chắn Sa mạc

Nguồn: President George H.W. Bush orders Operation Desert Shield, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1990, Tổng thống George Herbert Walker Bush ra lệnh tổ chức Chiến dịch Lá chắn Sa mạc (Operation Desert Shield) nhằm đáp trả cuộc xâm lược Kuwait của Iraq vào ngày 02/08. Mệnh lệnh này đã cho phép quân đội Mỹ trở thành một phần của liên minh quốc tế trong cuộc chiến chống lại Iraq, vốn sẽ được phát động dưới tên gọi Chiến dịch Bão táp Sa mạc (Operation Desert Storm) vào tháng 01/1991. Để hỗ trợ Chiến dịch Lá chắn Sa mạc, Bush đã cho tăng mạnh quân số và các nguồn lực khác của Mỹ ở Vịnh Ba Tư. Continue reading “07/08/1990: Tổng thống Bush ra lệnh tiến hành Chiến dịch Lá chắn Sa mạc”

06/08/1930: Thẩm phán Crater trở thành “người mất tích bí ẩn nhất” New York

Nguồn: Judge Joseph Force Crater becomes the “missingest man” in New York, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1930, Thẩm phán Tòa án Tối cao New York Joseph Force Crater bất ngờ mất tích trên đường phố Manhattan, gần Quảng trường Thời đại. Sự biến mất của người đàn ông 41 tuổi bảnh bao này đã châm ngòi cho một cuộc điều tra quy mô lớn, thu hút sự chú ý trên toàn quốc và khiến Crater được mệnh danh là “người mất tích bí ẩn nhất New York” (the missingest man in New York).

Sinh năm 1889 trong một gia đình nhập cư gốc Ireland, Crater lớn lên tại Pennsylvania và tốt nghiệp ngành luật tại Đại học Columbia vào năm 1916. Trong quá trình thăng tiến từ một thư ký cấp thấp trở thành luật sư thành đạt, ông đã xây dựng vô số mối quan hệ chính trị trên khắp Thành phố New York. Tháng 04/1930, Thống đốc Franklin D. Roosevelt bổ nhiệm Crater làm thẩm phán bang, bỏ qua ứng viên chính thức do cỗ máy chính trị Tammany Hall, hay Hội Tammany, đầy quyền lực và tai tiếng vì tham nhũng đề cử. Có tin đồn rằng Crater, người vốn đã mang tiếng vì sở thích giao du với các nữ vũ công, đã hối lộ các ông trùm Tammany để giành được vị trí béo bở này. Continue reading “06/08/1930: Thẩm phán Crater trở thành “người mất tích bí ẩn nhất” New York”

04/08/1790: Alexander Hamilton thành lập Lực lượng Tuần duyên Mỹ

Nguồn: Alexander Hamilton creates Coast Guard to intercept smugglers, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1790, Quốc hội Mỹ khóa đầu tiên đã thông qua việc đóng 10 con tàu để tuần tra các cảng của Mỹ từ Massachusetts đến Georgia. Lực lượng Tuần duyên Mỹ được hình thành từ hạm đội nhỏ này, gồm các “thuyền tuần tra” (cutter) – những chiếc thuyền buồm tốc độ cao, di chuyển nhanh – được giao nhiệm vụ ngăn chặn những kẻ buôn lậu trên biển và thu thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Đây là đứa con tinh thần của Alexander Hamilton, Bộ trưởng Tài chính đầu tiên của Mỹ dưới thời Tổng thống George Washington. Continue reading “04/08/1790: Alexander Hamilton thành lập Lực lượng Tuần duyên Mỹ”

02/08/1985: Siêu giông bất ngờ khiến máy bay rơi tại Texas

Nguồn: Sudden thunderstorm causes plane crash, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1985, những cơn gió giật mạnh xuất hiện đột ngột đã khiến một chiếc máy bay gặp nạn tại Sân bay Dallas/Fort Worth, bang Texas, làm 135 người thiệt mạng. Thảm kịch xảy ra do sự hình thành nhanh chóng và bất ngờ của một siêu dông (supercell) – một dạng giông bão đặc biệt dữ dội.

Chuyến bay Delta 191 cất cánh từ Fort Lauderdale, bang Florida, vào buổi chiều để đến Dallas, Texas. Chuyến bay của chiếc Lockheed L-1011 diễn ra hoàn toàn bình thường cho đến khi máy bay tiến vào khu vực Dallas. Những cơn giông vào các buổi chiều mùa hè vốn rất phổ biến tại miền trung Texas, và ngày hôm đó cũng không phải ngoại lệ. Chuyến bay 191 đã bay vòng để tránh một cơn bão lớn trên lộ trình ban đầu, sau đó chuyển hướng tiếp cận đường băng số 17 từ phía nam. Continue reading “02/08/1985: Siêu giông bất ngờ khiến máy bay rơi tại Texas”