Category: Sự kiện

01/03/1966: Tàu thăm dò của Liên Xô đâm vào Sao Kim

Nguồn: Soviet probe crashes into Venus, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1966, Venera 3, một tàu thăm dò của Liên Xô được phóng từ Kazakhstan vào ngày 15/11/1965, đã va chạm với Sao Kim, hành tinh thứ hai tính từ Mặt Trời. Dù nó đã thất bại trong sứ mệnh đo lường bầu khí quyển của Sao Kim, nhưng đây lại là tàu vũ trụ không người lái đầu tiên chạm đến bề mặt của một hành tinh khác. Bốn năm trước đó, tàu thăm dò Mariner 2 của Mỹ là tàu vũ trụ đầu tiên bay qua ở khoảng cách đủ gần để thực hiện các phép đo đạc khoa học về hành tinh này, qua đó phát hiện ra nhiệt độ bề mặt của nó vượt quá 4250C. Continue reading “01/03/1966: Tàu thăm dò của Liên Xô đâm vào Sao Kim”

28/02/1784: John Wesley thành lập Giáo hội Giám lý đầu tiên tại Mỹ

Nguồn: John Wesley charters first Methodist Church in U.S., History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1784, John Wesley đã chính thức thành lập Giáo hội Giám lý (Methodist Church) đầu tiên tại Mỹ. Dù trên thực tế ông là người theo Anh giáo, Wesley nhận thấy cần phải cung cấp một cơ cấu giáo hội cho các tín đồ của mình sau khi Giáo hội Anh bỏ rơi các tín đồ Mỹ trong cuộc Cách mạng Mỹ.

Wesley lần đầu tiên mang nhánh Anh giáo chú trọng giáo lý (methodical Anglicanism) đến thuộc địa Georgia từ năm 1735 đến 1737 cùng với anh trai Charles, người mà ông đã cùng thành lập “Câu lạc bộ Thánh hiến” khổ hạnh tại Đại học Oxford. Chuyến đi đầu tiên đến đất Mỹ này không mấy thành công. Wesley ôm hận sau một mối tình thất bại và không thể thu phục được các tín đồ tuân theo nghĩa vụ tôn giáo khắt khe của mình. Tuy nhiên, khi ở Georgia, ông đã làm quen với một nhóm người Moravia gốc Đức, những người đang hy vọng thiết lập một khu định cư tại thuộc địa này. Cuộc gặp gỡ này có lẽ đóng vai trò rất quan trọng, vì chính tại một buổi họp của người Moravia sau khi trở về London, Wesley cảm thấy mình đã có trải nghiệm thực sự về ân sủng của Chúa. Continue reading “28/02/1784: John Wesley thành lập Giáo hội Giám lý đầu tiên tại Mỹ”

26/02/1938: Cuộc đình công National Dollar Stores bắt đầu

Nguồn: National Dollar Stores Strike of 1938 begins in San Francisco’s Chinatown, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1938, cuộc đình công tại National Dollar Stores đã bắt đầu tại Phố Tàu (Chinatown) ở San Francisco. Cuộc đình công kéo dài ba tháng này đã mang lại chiến thắng cho người lao động và trở thành cuộc tranh chấp lao động có tổ chức lớn đầu tiên của khu phố này.

Vào năm 1938, ngành may mặc là ngành tuyển dụng lao động lớn nhất tại Phố Tàu ở San Francisco. Các xưởng may ở đây không có công đoàn, một phần do sự thù địch trong lịch sử của các nghiệp đoàn lao động Mỹ đối với công nhân người Hoa. Tuy nhiên, đến những năm 1930, các nghiệp đoàn như Nghiệp đoàn Công nhân May mặc Nữ Quốc tế (ILGWU) đã nhận ra giá trị tiềm năng của việc thành lập công đoàn cho công nhân người Mỹ gốc Hoa. Nhân viên của các xưởng may tại Phố Tàu khi ấy phải làm việc với mức lương thấp và giờ làm kéo dài. Continue reading “26/02/1938: Cuộc đình công National Dollar Stores bắt đầu”

24/02/1836: Quân phòng thủ Alamo kêu gọi viện trợ

Nguồn: Alamo defenders call for help, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1836, tại San Antonio, Texas, Đại tá William Travis đã phát đi lời kêu gọi viện trợ thay mặt cho quân đội Texas đang trấn thủ Alamo, một tu viện kiêm pháo đài cũ của Tây Ban Nha đang bị quân đội Mexico vây hãm.

Là người gốc South Carolina, Travis chuyển đến bang Texas (thuộc Mexico) vào năm 1831. Ông sớm trở thành thủ lĩnh của phong trào đang lớn mạnh nhằm lật đổ chính quyền Mexico và thành lập một nước cộng hòa Texas độc lập. Khi cuộc cách mạng Texas bắt đầu vào năm 1835, Travis trở thành trung tá trong quân đội cách mạng và được giao quyền chỉ huy quân đội tại thành phố San Antonio de Bexar (nay là San Antonio) vừa chiếm được. Vào ngày 23/02/1836, một lực lượng Mexico lớn do Tướng Antonio Lopez de Santa Ana chỉ huy bất ngờ ập đến San Antonio. Travis và quân của mình đã cố thủ trong Alamo, nơi họ sớm được tiếp viện bởi một lực lượng tình nguyện do Đại tá James Bowie dẫn đầu. Continue reading “24/02/1836: Quân phòng thủ Alamo kêu gọi viện trợ”

22/02/1777: Archibald Bulloch qua đời trong hoàn cảnh bí ẩn

Nguồn: Archibald Bulloch dies under mysterious circumstances, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1777, lãnh đạo của Chiến tranh Cách mạng Mỹ và là Thống đốc Lâm thời đầu tiên của Georgia, Archibald Bulloch, đã qua đời trong hoàn cảnh bí ẩn chỉ vài giờ sau khi Hội đồng An ninh Georgia trao cho ông quyền độc tài để đối phó với cuộc xâm lược sắp tới của quân Anh.

Bulloch sinh ra tại Charleston, Nam Carolina, vào năm 1730, có cha là người Scotland tên James và mẹ là một tín đồ Thanh giáo tên Jean. Ông được giáo dục và hành nghề luật tại Nam Carolina, và còn được phong hàm trong lực lượng dân quân của thuộc địa này. Bulloch chuyển đến Savannah, Georgia, vào năm 1764, và kết hôn với Mary de Veaux, con gái của một thẩm phán và địa chủ nổi tiếng tại Savannah. Ông nhanh chóng trở thành một nhà lãnh đạo của Đảng Tự do tại bang này và được bầu vào Hạ viện tiểu bang vào năm 1768, giữ chức chủ tịch Hội đồng Hoàng gia Georgia năm 1772 và cuối cùng là đại biểu Quốc hội Lục địa năm 1775. Continue reading “22/02/1777: Archibald Bulloch qua đời trong hoàn cảnh bí ẩn”

21/02/1970: Henry Kissinger bắt đầu các cuộc đàm phán bí mật với Bắc Việt

Nguồn: Henry Kissinger begins secret negotiations with North Vietnamese, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1970, Cố vấn An ninh Quốc gia Henry Kissinger đã bắt đầu các cuộc đàm phán hòa bình bí mật với đại diện Bắc Việt Nam là Lê Đức Thọ, nhân vật đứng thứ năm trong Bộ Chính trị Hà Nội, tại một biệt thự bên ngoài Paris. Continue reading “21/02/1970: Henry Kissinger bắt đầu các cuộc đàm phán bí mật với Bắc Việt”

19/02/1970: ‘Chicago 7’ được tuyên trắng án về các cáo buộc âm mưu bạo loạn

Nguồn: Chicago Seven acquitted of conspiracy charges, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1970, nhóm Chicago 7 (trước đây là Chicago 8 – nhưng một bị cáo, Bobby Seale, đang bị xét xử riêng) đã được tuyên trắng án đối với các cáo buộc âm mưu bạo loạn, nhưng vẫn bị kết tội kích động bạo loạn.

Tám nhà hoạt động phản chiến này bị buộc tội chịu trách nhiệm cho các cuộc biểu tình bạo lực tại Đại hội Toàn quốc Đảng Dân chủ vào tháng 08/1968 ở Chicago. Các bị cáo bao gồm David Dellinger thuộc Ủy ban Huy động Quốc gia (NMC); Rennie Davis và Thomas Hayden thuộc Tổ chức Sinh viên vì Xã hội Dân chủ (SDS); Abbie Hoffman và Jerry Rubin, những người sáng lập Đảng Thanh niên Quốc tế (“Yippies”); Bobby Seale của Đảng Báo Đen (Black Panthers); và hai nhà hoạt động ít tên tuổi hơn là Lee Weiner và John Froines. Continue reading “19/02/1970: ‘Chicago 7’ được tuyên trắng án về các cáo buộc âm mưu bạo loạn”

17/02/1972: Beetle vượt Model T, trở thành mẫu xe bán chạy nhất thế giới

Nguồn: Beetle overtakes Model T as world’s best-selling car, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1972, chiếc Volkswagen Beetle thứ 15.007.034 đã lăn bánh khỏi dây chuyền lắp ráp, phá vỡ kỷ lục sản xuất xe hơi thế giới được nắm giữ trong hơn bốn thập kỷ bởi mẫu xe Model T mang tính biểu tượng của Ford, dòng xe được sản xuất từ năm 1908 đến 1927.

Lịch sử của chiếc VW Beetle bắt đầu từ nước Đức những năm 1930. Năm 1933, Adolf Hitler trở thành Thủ tướng và tuyên bố muốn xây dựng những con đường mới và xe hơi giá rẻ cho người dân Đức. Vào thời điểm đó, kỹ sư người Áo Ferdinand Porsche (1875-1951) đang nghiên cứu tạo ra một chiếc xe nhỏ cho đại chúng. Hitler và Porsche sau đó đã gặp nhau và vị kỹ sư này được giao nhiệm vụ thiết kế chiếc Volkswagen, hay “xe của nhân dân,” với chi phí thấp và sản xuất hàng loạt. Continue reading “17/02/1972: Beetle vượt Model T, trở thành mẫu xe bán chạy nhất thế giới”

15/02/2002: Tấm huy chương vàng thứ hai ở môn trượt băng Olympics Mùa đông

Nguồn: IOC finds fraud, awards second gold in Winter Olympics skating event, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2002, Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) thông báo đã có đủ bằng chứng về hành vi gian lận của một trọng tài người Pháp và quyết định trao tấm huy chương vàng thứ hai cho nội dung trượt băng nghệ thuật đôi tại Thế vận hội Mùa đông ở Salt Lake City, Utah. Quyết định này được đưa ra sau nhiều ngày râm ran tin đồn và những cuộc điều tra hậu trường.

Là một phần trong âm mưu trao đổi phiếu bầu, nữ trọng tài người Pháp được cho là đã nhượng bộ trước áp lực từ liên đoàn của mình để chấm điểm vàng cho cặp đôi người Nga Yelena Berezhnaya và Anton Sikharulidze, khiến cặp đôi người Canada Jamie Sale và David Pelletier chỉ nhận được huy chương bạc. Continue reading “15/02/2002: Tấm huy chương vàng thứ hai ở môn trượt băng Olympics Mùa đông”

14/02/1818: Ngày sinh Frederick Douglass

Nguồn: Frederick Douglass is born, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1818, Frederick Douglass, một tượng đài của lịch sử Mỹ, đã sinh ra trong cảnh nô lệ với tên khai sinh là Frederick Augustus Washington Bailey, tại Quận Talbot, Maryland. Về sau, ông đã thực hiện một cuộc trốn chạy táo bạo về phía Bắc và trở thành một trong những người nổi tiếng nhất nước Mỹ trong thế kỷ 19. Là một nhà hùng biện, tác giả và nhà hoạt động lừng danh, ông đã trở thành một tiếng nói mạnh mẽ và hùng hồn không chỉ cho việc bãi bỏ chế độ nô lệ, mà còn cho các quyền con người nói chung. Continue reading “14/02/1818: Ngày sinh Frederick Douglass”

12/02/1793: Mỹ ban hành đạo luật đầu tiên về nô lệ bỏ trốn

Nguồn: The US enacts first fugitive slave law, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1793, Quốc hội Mỹ đã thông qua đạo luật đầu tiên về nô lệ bỏ trốn, yêu cầu tất cả các bang, bao gồm cả những bang cấm chế độ nô lệ, phải cưỡng chế trao trả những nô lệ đã trốn thoát từ các bang khác về cho chủ sở hữu ban đầu của họ. Luật quy định rằng “không một người nào đang chịu sự quản chế lao động hoặc phục vụ tại một bang, theo luật pháp của bang đó, khi trốn sang bang khác, lại được miễn trừ khỏi sự phục vụ hoặc lao động đó do bất kỳ luật lệ hay quy định nào tại nơi ở mới, mà phải được giao nộp lại theo yêu cầu của bên được hưởng sự phục vụ hoặc lao động đó.” Continue reading “12/02/1793: Mỹ ban hành đạo luật đầu tiên về nô lệ bỏ trốn”

10/02/1957: Ngày mất nữ nhà văn Laura Ingalls Wilder

Nguồn: Laura Ingalls Wilder, chronicler of American frontier life, dies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1957, Laura Ingalls Wilder, tác giả của loạt sách thiếu nhi bán chạy Little House (Ngôi nhà nhỏ), được dựa trên thời thơ ấu của bà ở vùng biên giới Mỹ, đã qua đời ở tuổi 90 tại Mansfield, Missouri.

Laura Elizabeth Ingalls chào đời vào ngày 07/02/1867 trong một cabin gỗ gần Pepin, Wisconsin, là người con thứ hai trong số bốn cô con gái của Charles và Caroline Quiner Ingalls. Khi còn nhỏ, bà sống với gia đình ở Lãnh thổ của Người Mỹ bản địa ở Kansas, cũng như trong các cộng đồng nông dân ở Minnesota và Iowa. Đến cuối thập niên 1870, gia đình Ingalls chuyển đến Lãnh thổ Dakota, định cư tại De Smet, Nam Dakota ngày nay. Từ khi còn là thiếu niên, Laura Ingalls đã làm giáo viên ở khu vực này, và vào năm 1885, bà kết hôn với Almanzo Wilder, một nông dân định cư (homesteader) hơn bà 10 tuổi. Năm 1886, cặp đôi có với nhau một cô con gái; đứa con thứ hai của họ, một cậu con trai, đã chết ngay khi chào đời vào năm 1889. Continue reading “10/02/1957: Ngày mất nữ nhà văn Laura Ingalls Wilder”

08/02/1924: Vụ tử hình đầu tiên bằng khí độc

Nguồn: First execution by lethal gas, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1924, vụ tử hình bằng khí độc đầu tiên trong lịch sử Mỹ đã được thực hiện tại Carson City, Nevada. Người bị xử tử là Gee Jon, một thành viên băng đảng người Hoa, kẻ bị kết tội sát hại một thành viên của băng đảng đối địch. Khí độc được Nevada thông qua vào năm 1921 như một phương pháp thi hành án tử hình nhân đạo hơn, trái ngược với các kỹ thuật truyền thống như treo cổ, xử bắn, hoặc ghế điện. Continue reading “08/02/1924: Vụ tử hình đầu tiên bằng khí độc”

07/02/1775: Benjamin Franklin xuất bản “Một Bài Diễn văn Tưởng tượng”

Nguồn: Benjamin Franklin publishes “An Imaginary Speech”, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1775, tại London, Benjamin Franklin đã xuất bản “Một Bài Diễn văn Tưởng tượng” (An Imaginary Speech) để bảo vệ lòng dũng cảm của người Mỹ.

Bài diễn văn của Franklin nhằm mục đích phản bác những bình luận của một sĩ quan giấu tên trước Nghị viện rằng người Anh không cần phải sợ những kẻ nổi loạn thuộc địa, bởi vì “người Mỹ thua kém Người dân của Đất nước này [nước Anh] về sự Tận tụy với Phụ nữ, và về Lòng dũng cảm, và tệ hơn tất cả, họ quá sùng đạo.” Continue reading “07/02/1775: Benjamin Franklin xuất bản “Một Bài Diễn văn Tưởng tượng””

05/02/1917: Quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật Nhập cư

Nguồn: Immigration Act passed over President Wilson’s veto, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1917, với đa số hơn hai phần ba, Quốc hội Mỹ đã bác bỏ quyết định phủ quyết mà Tổng thống Woodrow Wilson đưa ra vào tuần trước đó và chính thức thông qua Đạo luật Nhập cư (Immigration Act). Đạo luật này yêu cầu người nhập cư thực hiện bài kiểm tra khả năng đọc viết và cấm lao động người châu Á, ngoại trừ những người đến từ các quốc gia có hiệp ước hoặc thỏa thuận đặc biệt với Mỹ, chẳng hạn như Philippines. Continue reading “05/02/1917: Quốc hội Mỹ thông qua Đạo luật Nhập cư”

03/02/1998: Máy bay quân sự Mỹ cắt đứt cáp treo trượt tuyết tại Ý

Nguồn: Marine jet severs ski-lift cable in Italy, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1998, một chiếc máy bay phản lực của Thủy quân Lục chiến Mỹ bay ở tầm thấp qua thị trấn Cavalese thuộc dãy Alps ở Ý đã cắt đứt dây cáp treo trượt tuyết, khiến một cabin rơi xuống đất và làm 20 người thiệt mạng.

Cavalese nằm trong dãy núi Dolomite, cách Trento, Ý khoảng 32km về phía đông bắc. Năm 1976, cũng tại khu vực này, 42 người, trong đó có 15 trẻ em, đã thiệt mạng khi dây cáp giữ cabin cáp treo của họ bị đứt. Chiếc cabin rơi xuống từ độ cao hơn 210m, và bộ khung treo phía trên đã rơi đè lên nó. Continue reading “03/02/1998: Máy bay quân sự Mỹ cắt đứt cáp treo trượt tuyết tại Ý”

01/02/1960: Cuộc biểu tình ngồi tại Greensboro bắt đầu

Nguồn: Greensboro sit-in begins, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1960, tại Greensboro, Bắc Carolina, bốn sinh viên đại học da đen đã châm ngòi cho một phong trào dân quyền trên nước Mỹ bằng cách từ chối rời khỏi một quầy ăn trưa “chỉ dành cho người da trắng” tại một cửa hàng bán lẻ nổi tiếng sau khi họ bị từ chối phục vụ. Những sinh viên trường Đại học Nông nghiệp và Kỹ thuật Bắc Carolina – Ezell Blair Jr., Franklin McCain, Joseph McNeil, và David Richmond – sau này đã được biết đến với cái tên “Bộ tứ Greensboro” (Greensboro Four). Continue reading “01/02/1960: Cuộc biểu tình ngồi tại Greensboro bắt đầu”

31/01/1971: Apollo 14 khởi hành lên Mặt Trăng

Nguồn: Apollo 14 departs for the moon, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1971, tàu Apollo 14, dưới sự điều khiển của các phi hành gia Alan B. Shepard Jr., Edgar D. Mitchell và Stuart A. Roosa, đã được phóng thành công từ Cape Canaveral, Florida, trong một sứ mệnh có người lái đến Mặt Trăng. Continue reading “31/01/1971: Apollo 14 khởi hành lên Mặt Trăng”

29/01/1845: “The Raven” của Edgar Allan Poe được xuất bản

Nguồn: “The Raven” is published, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1845, bài thơ nổi tiếng “The Raven” (Con Quạ) của Edgar Allan Poe, với câu mở đầu “Once upon a midnight dreary” (Một lần, vào một nửa đêm thê thảm[1]) đã được xuất bản trên tờ New York Evening Mirror.

Các tác phẩm u tối và rùng rợn của Poe phản ánh chính cuộc đời đầy biến động và khó khăn của ông. Sinh ra tại Boston vào năm 1809, Poe mồ côi khi mới lên ba và chuyển đến sống cùng gia đình một doanh nhân tại Richmond, Virginia. Ông từng theo học tại Đại học Virginia nhưng bị đuổi học vì tham gia cờ bạc. Sau đó, ông theo học một thời gian ngắn tại một học viện quân sự. Continue reading “29/01/1845: “The Raven” của Edgar Allan Poe được xuất bản”

27/01/1888: Hội Địa lý Quốc gia Mỹ chính thức thành lập

Nguồn: National Geographic Society is incorporated, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1888, Hội Địa lý Quốc gia Mỹ (National Geographic Society) đã chính thức được thành lập tại Washington, D.C., với mục đích “gia tăng và phổ biến kiến thức địa lý.”

33 người đàn ông tham gia cuộc gặp gỡ ban đầu để thành lập Hội Địa lý Quốc gia là một nhóm đa dạng bao gồm các nhà địa lý, nhà thám hiểm, giáo viên, luật sư, nhà vẽ bản đồ, sĩ quan quân đội, và nhà tài chính. Tất cả đều có chung quan tâm đến kiến thức khoa học và địa lý, cũng như cùng chia sẻ quan điểm rằng trong thời đại của khám phá, phát minh, đổi thay, và truyền thông đại chúng, người Mỹ đang ngày càng tò mò hơn về thế giới xung quanh họ. Với suy nghĩ này, họ đã soạn thảo điều lệ và bầu một luật sư kiêm nhà từ thiện tên là Gardiner Greene Hubbard lên làm chủ tịch. Không phải là nhà khoa học hay nhà địa lý, Hubbard đại diện cho mong muốn của Hội là tiếp cận đến công chúng phổ thông. Continue reading “27/01/1888: Hội Địa lý Quốc gia Mỹ chính thức thành lập”