Category: Sự kiện

22/08/1862: Tổng thống Lincoln hồi đáp Horace Greeley

Nguồn: President Lincoln replies to Horace Greeley, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1862, Tổng thống Abraham Lincoln đã viết một bức thư với những lời lẽ cẩn trọng để đáp lại một bài xã luận mang tư tưởng bãi nô của Horace Greeley, biên tập viên của tờ báo có sức ảnh hưởng New York Tribune, đồng thời ám chỉ sự thay đổi trong chính sách của ông về vấn đề nô lệ.

Ngay từ khi Nội chiến Mỹ bắt đầu, Lincoln đã tuyên bố mục tiêu của cuộc chiến là tái thống nhất đất nước. Ông ít nói về vấn đề nô lệ vì sợ làm phật ý các khu vực cử tri trọng yếu như các bang biên giới Missouri, Kentucky, Maryland, và ở mức độ thấp hơn là Delaware. Các bang này cho phép chế độ nô lệ nhưng chưa ly khai khỏi Liên bang. Lincoln cũng lo ngại về các đảng viên Dân chủ miền Bắc, những người nhìn chung phản đối việc tiến hành chiến tranh để giải phóng người bị bắt làm nô lệ, nhưng Lincoln lại rất cần sự ủng hộ của họ. Continue reading “22/08/1862: Tổng thống Lincoln hồi đáp Horace Greeley”

20/08/1794: Trận Fallen Timbers

Nguồn: Battle of Fallen Timbers, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1794, Tướng “Mad Anthony” Wayne (Anthony Điên) đã chứng minh rằng nền cộng hòa non trẻ vẫn đủ sức chống trả một mối đe dọa quân sự khi ông đập tan liên minh của Tù trưởng Blue Jacket người Shawnee gần Toledo, Ohio ngày nay, với Quân đoàn Mỹ mới được thành lập chỉ gồm 3.000 binh sĩ trong Trận Fallen Timbers.

Dù Hiệp ước Paris đã nhượng lại cái gọi là Lãnh thổ Tây Bắc, trải dài về phía tây đến Sông Mississippi và về phía nam đến vùng Florida của Tây Ban Nha cho Mỹ, nhưng người Anh đã không chịu từ bỏ các pháo đài của họ trong khu vực này, đồng thời tiếp tục hỗ trợ các đồng minh người Mỹ bản địa trong những cuộc giao tranh với người Mỹ định cư. Continue reading “20/08/1794: Trận Fallen Timbers”

18/08/1920 Tu chính án thứ 19 được phê chuẩn nhờ một lá phiếu duy nhất

Nguồn: 19th Amendment ratified thanks to one vote, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1920, một cuộc chiến đầy kịch tính tại Hạ viện Tennessee đã kết thúc với việc tiểu bang này phê chuẩn Tu chính án thứ 19 của Hiến pháp Mỹ. Sau nhiều thập kỷ đấu tranh và biểu tình của những người ủng hộ quyền bầu cử của phụ nữ trên khắp cả nước, lá phiếu quyết định này đến từ một hạ nghị sĩ 24 tuổi, người được cho là đã thay đổi quyết định sau khi nhận được một bức thư từ mẹ mình. Continue reading “18/08/1920 Tu chính án thứ 19 được phê chuẩn nhờ một lá phiếu duy nhất”

16/08/1987: Máy bay đâm xuống đường cao tốc, 156 người thiệt mạng

Nguồn: Plane crashes into highway, killing 156, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày 16/08/1987, chuyến bay 255 của hãng Northwest Airlines gặp nạn ngay sau khi cất cánh từ Sân bay Detroit Metropolitan (bang Michigan), khiến 156 người thiệt mạng. Chỉ duy nhất một hành khách sống sót – bé gái bốn tuổi Cecelia Cichan. Cuộc điều tra sau đó kết luận nguyên nhân chính của thảm kịch là sai sót trong quy trình vận hành của tổ lái.

Chiếc McDonnell Douglas DC-9 Super 82 (MD-82) đang thực hiện hành trình từ Detroit đến California, với điểm dừng dự kiến tại Phoenix, Arizona. Continue reading “16/08/1987: Máy bay đâm xuống đường cao tốc, 156 người thiệt mạng”

15/06/1914: Khánh thành Kênh đào Panama

Nguồn: Panama Canal open to traffic, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày 15/08/1914, Kênh đào Panama – tuyến đường thủy do Mỹ xây dựng băng qua eo đất Panama, nối liền Đại Tây Dương và Thái Bình Dương – chính thức được đưa vào khai thác với chuyến hải trình đầu tiên của tàu Ancon, một tàu chở hàng và hành khách của Mỹ.

Ý tưởng xây dựng một tuyến đường thủy xuyên Trung Mỹ xuất hiện từ giữa thế kỷ 19, khi làn sóng người di cư đổ về California và Oregon khiến nhu cầu rút ngắn hành trình giữa hai bờ nước Mỹ ngày càng cấp thiết. Năm 1855, Mỹ hoàn thành tuyến đường sắt băng qua eo đất Panama – khi đó vẫn thuộc Colombia – tạo tiền đề cho hàng loạt đề xuất xây dựng một con kênh đào nối hai đại dương. Continue reading “15/06/1914: Khánh thành Kênh đào Panama”

13/08/1995: Ngày mất Mickey Mantle

Nguồn: New York Yankees star Mickey Mantle dies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1995, ngôi sao của đội New York Yankees, Mickey Mantle, đã qua đời vì bệnh ung thư gan ở tuổi 63. Trong thời gian “The Mick” trấn giữ khu vực giữa sân và đảm nhận vị trí đánh bóng chủ lực từ năm 1951 đến 1968, đội Yankees đã giành được 12 chức vô địch giải American League và 7 chức vô địch World Series. Continue reading “13/08/1995: Ngày mất Mickey Mantle”

11/08/1934: Các tù nhân liên bang đầu tiên đến Alcatraz

Nguồn: Federal prisoners land on Alcatraz, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1934, một nhóm tù nhân liên bang được xếp loại “nguy hiểm nhất” đã chuyển đến Đảo Alcatraz, mỏm đá rộng khoảng 8,9 ha, nằm cách bờ khoảng 2,4 km trong Vịnh San Francisco. Các phạm nhân – những tù nhân dân sự đầu tiên bị giam giữ tại nhà tù an ninh tối đa mới thành lập – đã đến sống cùng vài chục tù nhân quân sự còn sót lại từ thời hòn đảo này vẫn là một nhà tù quân sự của Mỹ.

Alcatraz từng là một thiên đường chim biển không người ở khi nó được Trung úy người Tây Ban Nha Juan Manuel de Ayala khám phá vào năm 1775. Ông đặt tên cho nó là Isla de los Alcatraces, hay “Đảo Bồ Nông.” Người Tây Ban Nha đến xây dựng cơ sở phòng thủ trên hòn đảo, rồi bán nó cho người Mỹ vào năm 1849. Continue reading “11/08/1934: Các tù nhân liên bang đầu tiên đến Alcatraz”

08/08/1945: Tổng thống Truman phê chuẩn Hiến chương Liên Hiệp Quốc

Nguồn: President Truman ratifies United Nations Charter, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1945, Tổng thống Harry S. Truman đã ký Hiến chương Liên Hiệp Quốc, và nước Mỹ trở thành quốc gia đầu tiên hoàn tất quá trình phê chuẩn và gia nhập tổ chức quốc tế mới này. Vào thời điểm đó, người ta đã kỳ vọng rằng Liên Hiệp Quốc sẽ đóng vai trò là trọng tài cho các tranh chấp quốc tế, nhưng tổ chức này cũng là bối cảnh cho một số cuộc đụng độ đáng nhớ trong Chiến tranh Lạnh. Continue reading “08/08/1945: Tổng thống Truman phê chuẩn Hiến chương Liên Hiệp Quốc”

07/08/1990: Tổng thống Bush ra lệnh tiến hành Chiến dịch Lá chắn Sa mạc

Nguồn: President George H.W. Bush orders Operation Desert Shield, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1990, Tổng thống George Herbert Walker Bush ra lệnh tổ chức Chiến dịch Lá chắn Sa mạc (Operation Desert Shield) nhằm đáp trả cuộc xâm lược Kuwait của Iraq vào ngày 02/08. Mệnh lệnh này đã cho phép quân đội Mỹ trở thành một phần của liên minh quốc tế trong cuộc chiến chống lại Iraq, vốn sẽ được phát động dưới tên gọi Chiến dịch Bão táp Sa mạc (Operation Desert Storm) vào tháng 01/1991. Để hỗ trợ Chiến dịch Lá chắn Sa mạc, Bush đã cho tăng mạnh quân số và các nguồn lực khác của Mỹ ở Vịnh Ba Tư. Continue reading “07/08/1990: Tổng thống Bush ra lệnh tiến hành Chiến dịch Lá chắn Sa mạc”

06/08/1930: Thẩm phán Crater trở thành “người mất tích bí ẩn nhất” New York

Nguồn: Judge Joseph Force Crater becomes the “missingest man” in New York, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1930, Thẩm phán Tòa án Tối cao New York Joseph Force Crater bất ngờ mất tích trên đường phố Manhattan, gần Quảng trường Thời đại. Sự biến mất của người đàn ông 41 tuổi bảnh bao này đã châm ngòi cho một cuộc điều tra quy mô lớn, thu hút sự chú ý trên toàn quốc và khiến Crater được mệnh danh là “người mất tích bí ẩn nhất New York” (the missingest man in New York).

Sinh năm 1889 trong một gia đình nhập cư gốc Ireland, Crater lớn lên tại Pennsylvania và tốt nghiệp ngành luật tại Đại học Columbia vào năm 1916. Trong quá trình thăng tiến từ một thư ký cấp thấp trở thành luật sư thành đạt, ông đã xây dựng vô số mối quan hệ chính trị trên khắp Thành phố New York. Tháng 04/1930, Thống đốc Franklin D. Roosevelt bổ nhiệm Crater làm thẩm phán bang, bỏ qua ứng viên chính thức do cỗ máy chính trị Tammany Hall, hay Hội Tammany, đầy quyền lực và tai tiếng vì tham nhũng đề cử. Có tin đồn rằng Crater, người vốn đã mang tiếng vì sở thích giao du với các nữ vũ công, đã hối lộ các ông trùm Tammany để giành được vị trí béo bở này. Continue reading “06/08/1930: Thẩm phán Crater trở thành “người mất tích bí ẩn nhất” New York”

04/08/1790: Alexander Hamilton thành lập Lực lượng Tuần duyên Mỹ

Nguồn: Alexander Hamilton creates Coast Guard to intercept smugglers, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1790, Quốc hội Mỹ khóa đầu tiên đã thông qua việc đóng 10 con tàu để tuần tra các cảng của Mỹ từ Massachusetts đến Georgia. Lực lượng Tuần duyên Mỹ được hình thành từ hạm đội nhỏ này, gồm các “thuyền tuần tra” (cutter) – những chiếc thuyền buồm tốc độ cao, di chuyển nhanh – được giao nhiệm vụ ngăn chặn những kẻ buôn lậu trên biển và thu thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Đây là đứa con tinh thần của Alexander Hamilton, Bộ trưởng Tài chính đầu tiên của Mỹ dưới thời Tổng thống George Washington. Continue reading “04/08/1790: Alexander Hamilton thành lập Lực lượng Tuần duyên Mỹ”

02/08/1985: Siêu giông bất ngờ khiến máy bay rơi tại Texas

Nguồn: Sudden thunderstorm causes plane crash, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1985, những cơn gió giật mạnh xuất hiện đột ngột đã khiến một chiếc máy bay gặp nạn tại Sân bay Dallas/Fort Worth, bang Texas, làm 135 người thiệt mạng. Thảm kịch xảy ra do sự hình thành nhanh chóng và bất ngờ của một siêu dông (supercell) – một dạng giông bão đặc biệt dữ dội.

Chuyến bay Delta 191 cất cánh từ Fort Lauderdale, bang Florida, vào buổi chiều để đến Dallas, Texas. Chuyến bay của chiếc Lockheed L-1011 diễn ra hoàn toàn bình thường cho đến khi máy bay tiến vào khu vực Dallas. Những cơn giông vào các buổi chiều mùa hè vốn rất phổ biến tại miền trung Texas, và ngày hôm đó cũng không phải ngoại lệ. Chuyến bay 191 đã bay vòng để tránh một cơn bão lớn trên lộ trình ban đầu, sau đó chuyển hướng tiếp cận đường băng số 17 từ phía nam. Continue reading “02/08/1985: Siêu giông bất ngờ khiến máy bay rơi tại Texas”

01/08/1786: Caroline Herschel trở thành người phụ nữ đầu tiên phát hiện sao chổi

Nguồn: Caroline Herschel becomes first woman credited with discovering a comet, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1786, Caroline Herschel – em gái của William Herschel, nhà thiên văn học đã phát hiện ra Sao Thiên Vương một năm trước đó – đã phát hiện một sao chổi sau khi quan sát nó qua kính thiên văn. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, một phát hiện sao chổi được chính thức ghi nhận là do một phụ nữ thực hiện.

Herschel, một người phụ nữ Anh gốc Đức, bắt đầu công việc trong lĩnh vực thiên văn học thông qua việc phụ giúp anh trai mình. Khi làm trợ lý của William, Caroline Herschel đã thực hiện rất nhiều tính toán trong các nghiên cứu của ông. Năm 1782, trước khi phát hiện ra sao chổi, bà đã ghi chép lại vị trí của các thiên thể mới vào cuốn sổ nhật ký của riêng mình. Continue reading “01/08/1786: Caroline Herschel trở thành người phụ nữ đầu tiên phát hiện sao chổi”

30/07/1619: Cơ quan lập pháp đầu tiên tại Mỹ họp tại Jamestown

Nguồn: First legislative assembly in America convenes in Jamestown, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1619, tại Jamestown, Virginia, cơ quan lập pháp dân cử đầu tiên tại Tân Thế giới – Viện Burgesses (House of Burgesses) – đã nhóm họp trong khu vực dành cho ca đoàn của nhà thờ trong thị trấn.

Đầu năm đó, Công ty London (London Company), đơn vị thành lập khu định cư Jamestown 12 năm trước, đã chỉ thị Thống đốc Virginia, Ngài George Yeardley, triệu tập một “Đại hội đồng” do những người định cư bầu ra, trong đó tất cả nam giới trưởng thành tự do đều có quyền bỏ phiếu. Hai mươi hai đại diện từ 11 quận của Jamestown đã được bầu, và Ngài John Pory được bổ nhiệm làm chủ tịch hội đồng. Continue reading “30/07/1619: Cơ quan lập pháp đầu tiên tại Mỹ họp tại Jamestown”

28/07/1929: Ngày sinh Đệ nhất Phu nhân Jacqueline Bouvier Kennedy

Nguồn: Future first lady Jacqueline Bouvier Kennedy is born, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1929, vợ của Tổng thống John F. Kennedy, Jacqueline Bouvier Kennedy, đã chào đời trong một gia đình danh giá ở New York.

Jacqueline, hay còn được gọi thân mật là “Jackie”, lớn lên với niềm đam mê cưỡi ngựa và đọc sách. Năm 1951, sau khi tốt nghiệp Đại học George Washington, bà đi du lịch vòng quanh châu Âu cùng em gái. Mùa thu năm đó, bà trở về Mỹ để bắt đầu công việc đầu tiên là “Cô gái phỏng vấn” (Inquiring Camera Girl) của tờ Washington Times-Herald. Nhiệm vụ của Jacqueline là đi khắp các con phố ở Washington, D.C., đặt những câu hỏi “đời thường” cho những người xa lạ và sau đó chụp ảnh họ để đăng báo. Continue reading “28/07/1929: Ngày sinh Đệ nhất Phu nhân Jacqueline Bouvier Kennedy”

26/07/1984: Sát nhân hàng loạt Ed Gein qua đời 

Nguồn: Infamous serial killer Ed Gein dies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1984, Ed Gein – tên sát nhân hàng loạt khét tiếng với hành vi lột da xác chết – đã qua đời do các biến chứng của bệnh ung thư tại Viện Sức khỏe Tâm thần Mendota ở tuổi 77. Gein chính là nguồn cảm hứng để nhà văn Robert Bloch tạo ra nhân vật Norman Bates trong tiểu thuyết Psycho năm 1959, tác phẩm mà vào năm 1960 đã được chuyển thể thành phim với sự tham gia của diễn viên Anthony Perkins và đạo diễn Alfred Hitchcock. Continue reading “26/07/1984: Sát nhân hàng loạt Ed Gein qua đời “

25/07/1853: Biệt kích California tiêu diệt Joaquín Murrieta

Nguồn: California Rangers kill Joaquín Murrieta, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1853, trong một vụ “thực thi công lý” ở vùng biên giới thô bạo và rùng rợn, lực lượng Biệt kích California (California Rangers), bị thôi thúc bởi khoản tiền thưởng 6.000 đô la, đã mang về chiếc đầu bị chặt rời – được bảo quản trong rượu whiskey – của tên cướp Joaquín Murrieta. Hay ít nhất, đó là những gì họ tuyên bố.

Trong những tháng đầu năm 1853, một băng cướp hung hãn đã bắt đầu gieo rắc nỗi kinh hoàng cho Hạt Calaveras ở miền trung California. Các sĩ quan thực thi pháp luật tin rằng một nhân vật bí ẩn tên là Joaquín Murrieta đã cầm đầu những kẻ ngoài vòng pháp luật này, nhưng đây là một giả định dễ gây nhầm lẫn vì có ít nhất bốn tên cướp khác cũng mang tên “Joaquín” trong vùng. Continue reading “25/07/1853: Biệt kích California tiêu diệt Joaquín Murrieta”

23/07/1973: Nixon từ chối giao nộp băng ghi âm cho Ủy ban Watergate

Nguồn: President Nixon refuses to hand over tapes, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1973, Tổng thống Richard Nixon đã từ chối giao nộp các bản ghi âm bí mật của mình cho Ủy ban Watergate của Thượng viện và Công tố viên Đặc biệt Archibald Cox, với lý do được bảo vệ bởi đặc quyền hành pháp. Quyết định này đã châm ngòi cho một cuộc chiến pháp lý, mà đỉnh điểm là phán quyết nhất trí của Tối cao Pháp viện Mỹ một năm sau đó, buộc Nixon phải giao nộp các cuộn băng ghi âm. Continue reading “23/07/1973: Nixon từ chối giao nộp băng ghi âm cho Ủy ban Watergate”

21/07/365: Sóng thần tấn công Thành Alexandria, Ai Cập

Nguồn: Tsunami hits Alexandria, Egypt, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 365, một trận động đất mạnh ngoài khơi bờ biển Hy Lạp đã gây ra một trận sóng thần tàn phá thành phố Alexandria, Ai Cập. Dù không có công cụ đo lường nào vào thời điểm đó, các nhà khoa học ngày nay ước tính rằng trận động đất thực chất là hai cơn dư chấn liên tiếp, trong đó cơn dư chấn lớn hơn được cho là có cường độ 8.0 độ Richter. Continue reading “21/07/365: Sóng thần tấn công Thành Alexandria, Ai Cập”

19/07/1879: Doc Holliday giết người lần đầu tiên

Nguồn: Doc Holliday kills for the first time, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1879, Doc Holliday lần đầu tiên giết người khi bắn chết một người đàn ông vì đã nổ súng vào quán rượu của mình ở bang New Mexico.

Mặc dù nổi tiếng là một tay súng cực kỳ nguy hiểm, nhưng trong suốt cuộc đời, Doc Holliday chỉ tham gia tám cuộc đấu súng, và chỉ có hai trường hợp được xác minh là nạn nhân đã chết dưới tay ông. Tuy nhiên, vị nha sĩ bỏ nghề nhưng luôn ăn mặc lịch lãm này lại tỏ ra đặc biệt coi thường hiểm nguy và cái chết, có lẽ vì ông biết căn bệnh lao đang từng ngày cướp đi mạng sống của mình. Continue reading “19/07/1879: Doc Holliday giết người lần đầu tiên”