Category: Sự kiện

30/04/1977: Người biểu tình chiếm đóng công trường Nhà máy Điện hạt nhân Seabrook

Nguồn: Over 2,000 protesters occupy the Seabrook Nuclear Power Plant construction site, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1977, hơn 2.000 người biểu tình đã chiếm đóng công trường xây dựng Nhà máy Điện hạt nhân Seabrook ở New Hampshire. 1.414 người trong số này bị bắt giữ trong một sự kiện trở thành một trong những vụ bắt giữ hàng loạt lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Những người biểu tình chống hạt nhân dựng lều và mang theo các biểu ngữ với những khẩu hiệu như “Split Wood, Not Atoms” (Chẻ củi, đừng phân hạch nguyên tử) và “Go Fishing, Not Fission” (Câu cá thôi, đừng phân hạch) khi chiếm đóng khu vực này trong gần một ngày. Cảnh sát bang được triển khai để giải tán cuộc chiếm đóng. Những người tham gia bị buộc tội xâm nhập trái phép vào công trường nhà máy và bị giam giữ tại các kho vũ khí của Vệ binh Quốc gia suốt hai tuần. Continue reading “30/04/1977: Người biểu tình chiếm đóng công trường Nhà máy Điện hạt nhân Seabrook”

28/04/1988: Máy bay của Aloha Airlines hạ cánh kỳ diệu sau khi bị bung nóc

Nguồn: Aloha Airlines Flight 243 miraculously lands after losing roof, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1988, một chuyến bay tưởng chừng bình thường kéo dài 35 phút từ Hilo đến Honolulu đã biến thành nỗi kinh hoàng khi một mảng thân trên dài 5,5 m bất ngờ bị xé toạc khỏi Chuyến bay 243 của hãng Aloha Airlines. Tình trạng giảm áp đột ngột và việc mất phần nóc máy bay đã khiến tiếp viên hàng không Clarabelle “C.B.” Lansing bị cuốn phăng khỏi chiếc Boeing 737, đồng thời tạo ra những luồng gió buốt giá mạnh như bão tràn qua khoang hành khách, khiến hành khách ở năm hàng ghế đầu tiên hoàn toàn phơi mình giữa bầu trời. Continue reading “28/04/1988: Máy bay của Aloha Airlines hạ cánh kỳ diệu sau khi bị bung nóc”

26/04/1913: Án mạng tại nhà máy bút chì dẫn đến vụ tư hình Leo Frank

Nguồn: Murder in Atlanta pencil factory leads to lynching of Leo Frank, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1913, cô bé 13 tuổi Mary Phagan đã được tìm thấy trong tình trạng bị lạm dụng tình dục và bị sát hại dưới tầng hầm của nhà máy bút chì ở Atlanta, bang Georgia, nơi cô làm việc. Vụ sát hại Phagan sau đó đã dẫn đến một trong những chương đáng hổ thẹn nhất trong lịch sử về thành kiến cố chấp, bất công, và bạo lực đám đông trong lịch sử nước Mỹ: vụ tư hình Leo Frank.

Bên cạnh thi thể của Phagan là hai tờ giấy nhỏ có ý đổ tội cho Newt Lee –bảo vệ ca đêm tại nhà máy. Lee đã bị bắt, nhưng rõ ràng những tờ giấy đó chỉ là nỗ lực vụng về của Jim Conley – một kẻ gần như không biết chữ – nhằm che giấu sự dính líu của chính hắn. Conley khi đó là lao công của nhà máy, một gã đàn ông da đen và một tên bợm nhậu khét tiếng. Continue reading “26/04/1913: Án mạng tại nhà máy bút chì dẫn đến vụ tư hình Leo Frank”

25/04/1719: Xuất bản cuốn “Robinson Crusoe”

Nguồn: “Robinson Crusoe” is published, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1719, tiểu thuyết The Life and Strange Adventures of Robinson Crusoe (Cuộc đời và những cuộc phiêu lưu kỳ lạ của Robinson Crusoe) của Daniel Defoe đã được xuất bản. Cuốn sách kể về một thủy thủ đắm tàu sống 28 năm trên một hòn đảo hoang, được lấy cảm hứng từ trải nghiệm của các nạn nhân đắm tàu và của Alexander Selkirk – một thủy thủ người Scotland đã dành bốn năm trên một hòn đảo nhỏ ngoài khơi Nam Mỹ vào đầu những năm 1700. Continue reading “25/04/1719: Xuất bản cuốn “Robinson Crusoe””

23/04/1961: Judy Garland biểu diễn tại Carnegie Hall

Nguồn: Judy Garland plays Carnegie Hall, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1961, Judy Garland đã có một buổi biểu diễn tại Carnegie Hall, sự kiện thường được mệnh danh là “đêm tuyệt vời nhất trong lịch sử giới giải trí.”

Garland được cho là một trong những ngôi sao điện ảnh lớn nhất và được yêu mến nhất mọi thời đại, xuất hiện trên phim lần đầu tiên khi mới 7 tuổi và giành được đề cử giải Oscar đầu tiên trong số ba đề cử của mình ở tuổi 17 nhờ vai chính trong tác phẩm có lẽ là bộ phim Mỹ được yêu thích nhất mọi thời đại, “Phù thủy xứ Oz” (The Wizard of Oz). Bà cũng là một ngôi sao thu âm có sức sáng tạo dồi dào, bán được hàng triệu bản thu và giành năm giải Grammy chỉ trong một năm, sau gần ba thập kỷ kể từ khi bắt đầu sự nghiệp với tư cách là một trong những nghệ sĩ trẻ nhất từng ký hợp đồng với một hãng thu âm lớn. Continue reading “23/04/1961: Judy Garland biểu diễn tại Carnegie Hall”

21/04/1980: Rosie Ruiz chiến thắng nhờ gian lận tại giải Marathon Boston

Nguồn: Rosie Ruiz fakes Boston Marathon win, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1980, Rosie Ruiz, 26 tuổi, đã về nhất ở hạng mục dành cho nữ của giải Marathon Boston với thành tích 2:31:56. Cô được trao tặng một tấm huy chương, một vòng nguyệt quế, và một chiếc cúp bạc; tuy nhiên, tám ngày sau, Ruiz đã bị tước chiến thắng sau khi ban tổ chức cuộc đua phát hiện ra cô đã nhảy vào đường đua khi chỉ cách vạch đích khoảng một dặm. Continue reading “21/04/1980: Rosie Ruiz chiến thắng nhờ gian lận tại giải Marathon Boston”

19/04/1919: Hội nghị Hòa bình Paris thảo luận các yêu sách của Ý

Nguồn: Discussion of Italian claims begins at Paris peace conference, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1919, ngày thứ Bảy trước lễ Phục sinh, các cuộc đàm phán căng thẳng và phức tạp đã bắt đầu tại Hội nghị Hòa bình Paris về những yêu sách lãnh thổ của Ý đối với Đế quốc Áo-Hung cũ.

Ngoại trưởng Anh, Arthur Balfour, viết rằng: bằng cách nào đó, phải xoa dịu người Ý, và câu hỏi duy nhất là làm thế nào để xoa dịu họ với cái giá phải trả nhỏ nhất cho nhân loại. Ý đã đồng ý tham gia Thế chiến I vào mùa xuân năm 1915 sau khi phe Hiệp ước hứa sẽ hiện thực hóa giấc mơ quốc gia của họ và trao cho họ quyền kiểm soát tuyệt đối đối với vùng đất quanh biên giới phía đông bắc, bao gồm cả vùng Tyrol, nơi nhiều người Ý đang sống dưới sự kiểm soát của Áo-Hung. Continue reading “19/04/1919: Hội nghị Hòa bình Paris thảo luận các yêu sách của Ý”

18/04/1958: Tòa án liên bang quyết định thả nhà thơ Ezra Pound

Nguồn: Federal court decides to release poet Ezra Pound from hospital for criminally insane, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1958, một tòa án liên bang đã phán quyết rằng Ezra Pound không cần phải ở lại Bệnh viện St. Elizabeth dành cho tội phạm tâm thần ở Washington, D.C. nữa. Pound đã bị giam giữ trong 13 năm sau khi bị bắt ở Ý trong Thế chiến II vì tội phản quốc.

Pound sinh ra ở Hailey, Idaho, và lớn lên ở vùng ngoại ô gần Philadelphia, nơi cha ông làm việc tại Cục Đúc tiền Hoa Kỳ. Ông theo học Đại học Pennsylvania, nơi ông gặp William Carlos Williams và có mối tình lãng mạn với Hilda Doolittle, người sau này được biết đến với tên gọi nhà thơ H.D. Ông lấy bằng thạc sĩ ngôn ngữ tại Đại học Pennsylvania năm 1906. Continue reading “18/04/1958: Tòa án liên bang quyết định thả nhà thơ Ezra Pound”

16/04/1946: Arthur Chevrolet tự sát

Nguồn: Arthur Chevrolet dies by suicide, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1946, Arthur Chevrolet, một tay đua xe hơi và là em trai của Louis Chevrolet – nhà sáng lập hãng xe Chevrolet, đã qua đời do tự sát tại Slidell, Louisiana.

Louis Chevrolet sinh ra ở Thụy Sĩ vào năm 1878, trong khi năm sinh của Arthur được ghi nhận là 1884 và 1886. Đến đầu những năm 1900, Louis và Arthur, cùng với người em út Gaston, đã rời châu Âu và chuyển đến Mỹ, nơi họ bắt đầu tham gia vào bộ môn đua xe. Năm 1905, Louis bất ngờ đánh bại huyền thoại đua xe Barney Oldfield tại một sự kiện ở New York. Tài năng đua xe của ông cuối cùng đã thu hút sự chú ý của William C. Durant, người thành lập General Motors (GM) vào năm 1908. Continue reading “16/04/1946: Arthur Chevrolet tự sát”

14/04/1828: Webster xuất bản “Từ điển tiếng Anh của người Mỹ”

Nguồn: “Webster’s American Dictionary of the English Language” is printed, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1828, Noah Webster, một luật sư tốt nghiệp Đại học Yale với niềm đam mê lớn dành cho ngôn ngữ và giáo dục, đã xuất bản cuốn Từ điển tiếng Anh của người Mỹ (American Dictionary of the English Language) của mình. Continue reading “14/04/1828: Webster xuất bản “Từ điển tiếng Anh của người Mỹ””

12/04/1981: Tàu con thoi Columbia được phóng đi lần đầu tiên

Nguồn: The space shuttle Columbia is launched for the first time, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1981, tàu con thoi Columbia đã được phóng đi từ Cape Canaveral, Florida, trở thành tàu vũ trụ có người lái có thể tái sử dụng đầu tiên du hành vào không gian. Dưới sự điều khiển của các phi hành gia Robert L. Crippen và John W. Young, tàu Columbia đã thực hiện một chuyến bay vào vũ trụ kéo dài 54 giờ với 36 vòng quỹ đạo trước khi hạ cánh thành công xuống Căn cứ Không quân Edwards ở California vào ngày 14/04. Continue reading “12/04/1981: Tàu con thoi Columbia được phóng đi lần đầu tiên”

11/04/1898: Tổng thống McKinley yêu cầu tuyên chiến với Tây Ban Nha

Nguồn: President McKinley asks for declaration of war against Spain, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1898, Tổng thống William McKinley đã yêu cầu Quốc hội Mỹ tuyên chiến với Tây Ban Nha.

Năm 1895, Cuba – nằm cách phía nam nước Mỹ chưa tới 100 dặm – đã nỗ lực lật đổ ách thống trị thực dân của Tây Ban Nha. Lực lượng nổi dậy khi đó nhận được hỗ trợ tài chính từ các nhóm tư nhân Mỹ và sử dụng Mỹ làm căn cứ hoạt động để tiến công. Quân đội Tây Ban Nha đáp trả bằng vũ lực tàn bạo; khoảng 100.000 dân thường Cuba thiệt mạng trong những điều kiện khốn khổ tại các trại tập trung của Tây Ban Nha từ năm 1895 đến 1898. Ban đầu, McKinley đã cố gắng tránh một cuộc xung đột vũ trang với Tây Ban Nha, nhưng truyền thông Mỹ, dẫn đầu bởi ông trùm báo chí Randolph Hearst, lại gay gắt chỉ trích McKinley là yếu kém và kích động dư luận ủng hộ một cuộc chiến để mang lại nền độc lập cho người Cuba. Continue reading “11/04/1898: Tổng thống McKinley yêu cầu tuyên chiến với Tây Ban Nha”

09/04/1866: Ulysses S. Grant bị bắt vì điều khiển xe ngựa quá tốc độ

Nguồn: Ulysses S. Grant arrested for speeding in his horse buggy, newspaper reports, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1866, tròn một năm sau khi Robert E. Lee đầu hàng tại Tòa án Appomattox – và nhiều thập kỷ trước khi cảnh sát bắt đầu chặn những chiếc xe chạy quá tốc độ – tờ National Intelligencer đưa tin rằng Ulysses S. Grant, Trung tướng Lục quân Mỹ, đã bị chặn lại vì điều khiển xe ngựa quá tốc độ ở Washington, D.C.

Theo tờ báo thế kỷ 19 ở Washington, D.C., hai sĩ quan cảnh sát đã chặn Grant lại trên Phố 14, nơi ông đang “cho con ngựa xám phi nhanh.” Grant đề nghị nộp phạt, nhưng sau đó “bày tỏ sự nghi ngờ về thẩm quyền bắt giữ ông của hai người này và đánh xe đi,” bài báo viết. Tuy nhiên, thái độ chống đối của Grant đã sớm dịu xuống; ông chấp nhận lệnh triệu tập, xuất hiện trước thẩm phán hòa giải và nộp tiền phạt. Continue reading “09/04/1866: Ulysses S. Grant bị bắt vì điều khiển xe ngựa quá tốc độ”

07/04/1805: Lewis và Clark rời Pháo đài Mandan

Nguồn: Lewis and Clark depart Fort Mandan, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1805, sau một mùa đông dài, đoàn thám hiểm của Lewis và Clark đã rời khu trại của họ tại bộ lạc Mandan và tiếp tục hành trình về hướng Tây.

Đoàn Khám phá của hai người bắt đầu chuyến đi từ mùa xuân năm trước, và đến được các ngôi làng lớn của người Mandan và Minnetaree dọc theo thượng nguồn Sông Missouri (phía bắc khu vực Bismarck, North Dakota hiện nay) vào cuối tháng 10. Khi đến những nơi này, Meriwether Lewis và William Clark đã chỉ đạo mọi người xây dựng một pháo đài bằng gỗ kiên cố. Mùa đông sau đó rất khắc nghiệt, nhưng đoàn thám hiểm có nguồn lương thực dồi dào. Hai vị chỉ huy đã tận dụng tối đa thời gian buộc phải dừng chân này để ghi chép tỉ mỉ vào nhật ký và chuẩn bị bản đồ cho tuyến đường của họ. Quan trọng nhất, họ thường xuyên gặp gỡ những người Mỹ bản địa tại địa phương, những người đã cung cấp cho họ thông tin quý giá về vùng đất phía trước. Continue reading “07/04/1805: Lewis và Clark rời Pháo đài Mandan”

05/04/1859: Darwin gửi ba chương đầu cuốn ‘Nguồn gốc Muôn Loài’ cho nhà xuất bản

Nguồn: Charles Darwin sends first three chapters of “On the Origin of Species” to his publisher, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1859, nhà tự nhiên học Charles Darwin đã gửi cho các nhà xuất bản của mình ba chương đầu tiên của cuốn “Nguồn gốc Muôn Loài” (On the Origin of Species), tác phẩm sau này sẽ trở thành một trong những cuốn sách có sức ảnh hưởng lớn nhất từng được xuất bản.

Biết rõ số phận của những nhà khoa học từng công bố các lý thuyết táo bạo để rồi bị tẩy chay – hoặc thậm chí tệ hơn – Darwin đã trì hoãn việc xuất bản thuyết chọn lọc tự nhiên của mình trong nhiều năm. Ông âm thầm phát triển lý thuyết của mình xuyên suốt hai thập kỷ nghiên cứu bí mật sau khi trở về từ chuyến hành trình kéo dài 5 năm tới Nam Mỹ trên tàu HMS Beagle với tư cách là nhà thực vật học không hưởng lương của con tàu. Continue reading “05/04/1859: Darwin gửi ba chương đầu cuốn ‘Nguồn gốc Muôn Loài’ cho nhà xuất bản”

04/04/1967: Martin Luther King Jr. lên tiếng chống lại Chiến tranh Việt Nam

Nguồn: Martin Luther King Jr. speaks out against the war, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1967, Mục sư Martin Luther King Jr. – người đứng đầu Hội nghị Lãnh đạo Cơ đốc giáo Miền Nam – đã có bài phát biểu mang tên “Vượt ra ngoài Việt Nam” (Beyond Vietnam) trước 3.000 người tại Nhà thờ Riverside ở Thành phố New York. Trong bài phát biểu này, ông nói rằng đang hình thành một mối liên kết chung giữa các phong trào dân quyền và hòa bình. King đề xuất rằng Mỹ chấm dứt mọi cuộc không kích miền Bắc và miền Nam Việt Nam; tuyên bố ngừng bắn đơn phương với hy vọng điều này sẽ dẫn đến các cuộc đàm phán hòa bình; ấn định ngày rút toàn bộ quân đội khỏi Việt Nam; và trao cho Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam một vai trò trong các cuộc đàm phán. Continue reading “04/04/1967: Martin Luther King Jr. lên tiếng chống lại Chiến tranh Việt Nam”

02/04/1968: “2001: A Space Odyssey” công chiếu toàn cầu

Nguồn: “2001: A Space Odyssey” has its world premiere, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1968, bộ phim 2001: A Space Odyssey của đạo diễn Stanley Kubrick đã chính thức được công chiếu tại các rạp phim trên toàn cầu.

Kubrick – người đứng sau bộ phim châm biếm Chiến tranh Lạnh Dr. Strangelove (1964) từng được cả khán giả lẫn giới phê bình yêu thích – rất hứng thú với khoa học viễn tưởng, nhưng lại cảm thấy thể loại này hiếm khi tạo ra được những bộ phim thú vị. Ông quyết tâm thực hiện một bộ phim thực sự thú vị, sử dụng truyện ngắn khoa học viễn tưởng The Sentinel làm tài liệu gốc và mời chính tác giả của nó, Arthur C. Clarke, làm người đồng viết kịch bản. Continue reading “02/04/1968: “2001: A Space Odyssey” công chiếu toàn cầu”

31/03/1995: Ngôi sao nhạc pop Selena bị trưởng ban hâm mộ sát hại

Nguồn: Pop star Selena murdered by fan club president, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1995, ngôi sao nhạc pop Selena đã bị trưởng ban hâm mộ của cô bắn chết tại Corpus Christi, Texas. Cái chết bi thảm ngay lập tức làm dấy lên niềm tiếc thương vô hạn từ người hâm mộ.

Selena Quintanilla Perez trở nên nổi tiếng trong vai trò ca sĩ hát chính của ban nhạc gia đình, Selena y los Dinos. Ban nhạc có những chuyến lưu diễn dày đặc, biểu diễn tại các vũ trường, nhà hàng, và hộp đêm trên khắp vùng tây nam nước Mỹ và Mexico. Phong cách âm nhạc Tejano của họ là sự hòa quyện giữa các bài hát truyền thống của Mexico và nhạc khiêu vũ Mỹ Latinh cùng nhạc pop và rock. Selena trở thành một triệu phú – và một biểu tượng văn hóa – ở tuổi 19, và album năm 1993 của cô, Selena Live, đã giành được giải Grammy cho album nhạc Mỹ gốc Mexico xuất sắc nhất. Continue reading “31/03/1995: Ngôi sao nhạc pop Selena bị trưởng ban hâm mộ sát hại”

29/03/1974: Tàu thăm dò vũ trụ Mariner của Mỹ đến thăm Sao Thủy

Nguồn: U.S. space probe, Mariner, visits Mercury, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1974, tàu thăm dò vũ trụ không người lái Mariner 10 của Mỹ, do NASA phóng đi vào tháng 11/1973, đã trở thành tàu vũ trụ đầu tiên đến thăm Sao Thủy, gửi về những hình ảnh cận cảnh của thiên thể thường bị che khuất do nằm quá gần Mặt Trời.

Mariner 10 đã đến thăm Sao Kim tám tuần trước đó, nhưng chỉ nhằm mục đích sử dụng lực hấp dẫn của Sao Kim để tạo đà đẩy nó về phía hành tinh gần Mặt Trời nhất. Trong ba lần bay ngang qua Sao Thủy giữa năm 1974 và 1975, tàu vũ trụ của NASA đã chụp được những hình ảnh chi tiết về hành tinh này và lập bản đồ thành công khoảng 35% bề mặt đầy miệng hố, giống hệt Mặt Trăng của nó. Continue reading “29/03/1974: Tàu thăm dò vũ trụ Mariner của Mỹ đến thăm Sao Thủy”

28/03/1960: Ngôi sao đầu tiên được đặt trên Đại lộ Danh vọng Hollywood

Nguồn: First star laid on the Hollywood Walk of Fame, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1960, ngôi sao vĩnh viễn đầu tiên đã chính thức được đặt trên Đại lộ Danh vọng Hollywood, tại ngã tư đường Hollywood và Gower. Ngôi sao này vinh danh nhà sản xuất kiêm đạo diễn phim Stanley Kramer.

Kramer tạo dựng danh tiếng nhờ sản xuất các bộ phim như High Noon và The Caine Mutiny, cũng như góp phần làm bệ phóng cho sự nghiệp của Marlon Brando. Sau này, ông nổi tiếng với những bộ phim mang “thông điệp” thức tỉnh xã hội như Inherit the Wind, Judgment at Nuremberg, và Guess Who’s Coming to Dinner. Continue reading “28/03/1960: Ngôi sao đầu tiên được đặt trên Đại lộ Danh vọng Hollywood”