Chiến tranh Iran cho thấy lỗ hổng trong an ninh năng lượng và chính sách đối ngoại của Việt Nam

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Cuộc chiến đang diễn ra giữa Mỹ và Israel với Iran đã khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa trên thực tế từ đầu tháng 3, gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu nghiêm trọng. Sự gián đoạn này ảnh hưởng đến khoảng một phần tư lượng dầu vận chuyển bằng đường biển và một phần năm nguồn cung khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Kết quả là, giá dầu và khí đốt đã tăng vọt, trong khi Goldman Sachs dự báo rằng nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung tiếp diễn, giá dầu Brent chuẩn có thể vượt qua mức cao kỷ lục 147,5 USD đạt được vào năm 2008. Đối với Việt Nam, cuộc khủng hoảng này đã làm nổi bật những điểm yếu đáng kể trong an ninh năng lượng của đất nước, có khả năng đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang năng lượng hạt nhân và năng lượng tái tạo, đồng thời làm phức tạp thêm nỗ lực duy trì sự cân bằng trong quan hệ của Việt Nam với các cường quốc toàn cầu. Continue reading “Chiến tranh Iran cho thấy lỗ hổng trong an ninh năng lượng và chính sách đối ngoại của Việt Nam”

Trung Quốc đứng ở đâu trong xung đột Iran?

Tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Hạnh

Chiến lược của một cường quốc muốn có ảnh hưởng nhưng tránh chiến tranh.

Khi căng thẳng leo thang giữa Iran và liên minh do Mỹ và Israel dẫn đầu, phần lớn sự chú ý của dư luận quốc tế tập trung vào các diễn biến quân sự: những cuộc không kích, các đòn trả đũa và nguy cơ chiến tranh lan rộng tại Trung Đông. Nhưng song song với câu hỏi ai đang chiếm ưu thế trên chiến trường là một câu hỏi chiến lược khác: Trung Quốc đang ở đâu trong cuộc khủng hoảng này?

Trung Quốc không phải là một bên tham chiến, cũng không có vai trò trực tiếp trong các tính toán quân sự của cuộc xung đột. Tuy nhiên, Trung Quốc lại là một trong những cường quốc có lợi ích kinh tế sâu sắc nhất gắn với ổn định của khu vực. Điều này tạo ra một nghịch lý: Trung Quốc có nhiều thứ để mất nếu chiến tranh mở rộng, nhưng lại rất ít lý do để trực tiếp can dự nhằm kết thúc nó. Continue reading “Trung Quốc đứng ở đâu trong xung đột Iran?”

Tại sao Nga vẫn đứng ngoài nhìn Iran trong chảo lửa?

Nguồn: Alexander Gabuev, Nicole Grajewski, và Sergey Vakulenko, “Why Russia Is Watching Iran Burn”, Foreign Affairs, 16/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký Hiệp ước Đối tác Chiến lược Toàn diện, cam kết hai nước sẽ phản đối sự can thiệp của bên thứ ba vào công việc nội bộ và đối ngoại của nhau. Moscow và Tehran đã ca tụng hiệp ước này là đỉnh cao của mối quan hệ ngày càng thắt chặt giữa hai chế độ.

Thế nhưng, khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công vào Iran cuối tháng 2 vừa qua—cuộc tấn công thứ hai chỉ trong vòng tám tháng sau cuộc chiến 12 ngày mùa hè năm ngoái—Nga hầu như chỉ đứng ngoài quan sát. Ông Putin gọi việc sát hại Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei là một “sự vi phạm trắng trợn mọi chuẩn mực đạo đức nhân loại và luật pháp quốc tế”, còn Bộ Ngoại giao Nga kêu gọi “hạ nhiệt leo thang ngay lập tức, chấm dứt thù địch và nối lại các tiến trình chính trị, ngoại giao”, nhưng không có tuyên bố nào nhắc tên Tổng thống Mỹ Donald Trump hay đề cập đến khả năng Nga sẽ tham chiến để bảo vệ Iran. Continue reading “Tại sao Nga vẫn đứng ngoài nhìn Iran trong chảo lửa?”

Liệu đồng minh của Mỹ ở châu Á có bị cuốn vào cuộc chiến Iran hay không?

Nguồn: Will America’s Asian allies get dragged into the Iran war?”, The Economist, 16/03/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Các nước này đang lo lắng Mỹ sẽ bỏ rơi họ nếu như không tham gia vào cuộc chiến.

Sau khi gây ra hỗn loạn trên thị trường năng lượng toàn cầu bằng cuộc tấn công vào Iran, Donald Trump đang yêu cầu đồng minh của Mỹ trên khắp thế giới gửi lực lượng để hỗ trợ bảo đảm lưu thông qua eo biển Hormuz. Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào ngày 14/3, Trump nêu đích danh các đồng minh châu Á trong số những quốc gia ông hy vọng sẽ gửi tàu đến Vùng Vịnh, bao gồm Nhật Bản và Hàn Quốc. Và không chỉ các đồng minh, Trump còn trả lời tờ Financial Times vào ngày 15/3 rằng: “Tôi nghĩ Trung Quốc cũng nên giúp đỡ.” Ngay ngày hôm sau, ông tìm cách trì hoãn cuộc gặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, vốn ban đầu được lên lịch vào cuối tháng này, để có thể tập trung vào cuộc chiến. Continue reading “Liệu đồng minh của Mỹ ở châu Á có bị cuốn vào cuộc chiến Iran hay không?”

Chiến lược leo thang của Iran sẽ không thành công

Nguồn: Raphael S. Cohen, “Iran’s Escalation Strategy Won’t Work,” Foreign Policy, 16/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thói quen đánh cược của Tehran từng mang lại kết quả trong quá khứ, nhưng lần này có vẻ khác.

Chiến lược quân sự của chính quyền Iran luôn bao hàm một ván cược ngầm rằng họ có thể kiểm soát được sự leo thang. Trong phần lớn nửa thế kỷ qua, ván bài này chủ yếu đã thành công. Dù là bắt giữ con tin tại Đại sứ quán Mỹ ở Tehran, đánh bom doanh trại Thủy quân Lục chiến Mỹ ở Beirut và khu nhà ở của Không quân Mỹ tại Ả Rập Saudi, hay tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm từ Afghanistan đến Gaza và Iraq, hành động của Iran, cho đến tận gần đây, chưa bao giờ bị phản tác dụng nghiêm trọng.

Tháng này, Iran đã đặt ván cược lớn nhất từ trước đến nay vào khả năng kiểm soát leo thang của mình. Nhưng lần này, có vẻ như họ đang hướng tới một thảm họa. Continue reading “Chiến lược leo thang của Iran sẽ không thành công”

Châu Âu có thể đang thầm mong Trump thất bại tại Iran

Nguồn: Tống Lỗ Trịnh, 宋鲁郑:欧洲不仅不支持特朗普,甚至希望他输, Guancha, 15/03/2026.

 Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Sau khi Trump phát động cuộc chiến với Iran, một số quốc gia châu Âu đã không chỉ lên án các cuộc không kích của Mỹ và Israel, mà còn từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của họ; rõ ràng, các đồng minh châu Âu đã không “kề vai chiến đấu” cùng Mỹ như Mỹ mong đợi, mà ngược lại còn thể hiện rõ thái độ xa cách và phản đối.

Nguyên nhân nào đã dẫn đến sự thay đổi thái độ này? Điều này sẽ ảnh hưởng ra sao đến quan hệ giữa Mỹ và châu Âu? Khi đã mất đi sự ủng hộ của các đồng minh, Trump sẽ phải gì để có thể rút khỏi chiến trường Iran? Trang Guancha đã phỏng vấn ông Tống Lỗ Trịnh – một học giả đang công tác tại Pháp và là nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Trung Quốc thuộc Đại học Phúc Đán – để có được những phân tích mới nhất. Continue reading “Châu Âu có thể đang thầm mong Trump thất bại tại Iran”

Hồi kết cho cuộc chiến Iran sẽ ra sao?

Nguồn: Colin H. Kahl, “What Is the Endgame in Iran?”, Foreign Affairs, 10/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sương mù chiến tranh đang bao trùm dày đặc Iran, nhưng có hai điều đã hiện rõ mồn một. Không còn ai có thể nghi ngờ sức mạnh quân sự vô song mà Mỹ và Israel đã phô diễn. Kể từ ngày 28 tháng 2, lực lượng Mỹ và Israel đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng các chỉ huy cao cấp của Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, tấn công hàng ngàn mục tiêu quân sự trên khắp Iran, đồng thời làm suy yếu đáng kể các bệ phóng tên lửa, kho chứa drone và các khí tài hải quân của nước này. Cũng không ai nên nghi ngờ sự tàn bạo của chế độ Iran mà họ đang nhắm tới, một chế độ đã dành nhiều thập kỷ để sát hại người Mỹ, ngược đãi chính nhân dân mình, đe dọa các nước láng giềng bằng tên lửa và các lực lượng ủy nhiệm khủng bố, đồng thời chạy đua xây dựng chương trình hạt nhân. Continue reading “Hồi kết cho cuộc chiến Iran sẽ ra sao?”

Nước Mỹ và lời nguyền của những ‘cuộc chiến tầm trung’

Nguồn: Robert D. Kaplan, “The Curse of Middle-Sized Wars,” Foreign Affairs, 11/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tại Iran, Trump có nguy cơ rơi vào cái bẫy quen thuộc.

Năm 1988, nhà sử học quân sự James Stokesbury nhận định rằng các nền dân chủ tham chiến tốt nhất trong hai trường hợp: một là những cuộc chiến nhỏ, dành riêng cho giới “chuyên nghiệp” và không dính líu đến công dân bình thường; hai là những cuộc chiến thực sự lớn nhằm huy động toàn xã hội. Ông nói thêm, những nền dân chủ này “gặp vấn đề rất lớn khi cố gắng tiến hành một cuộc chiến tầm trung, nơi một số người ra trận còn những người khác ở nhà.”

Những cuộc chiến tầm trung (middle-sized war) đủ lớn để gây ra sự tàn phá và đổ máu kinh hoàng, nhưng lại đủ nhỏ để không đòi hỏi toàn bộ hậu phương phải tham gia. Không nên nhầm lẫn chúng với điều mà nhà lý luận quân sự Carl von Clausewitz gọi là chiến tranh hạn chế (limited war), trong đó mục tiêu thường chỉ là gây tổn thất cho kẻ thù chứ không phải tiêu diệt họ hoàn toàn. Chiến tranh hạn chế là có chủ đích từ trước, trong khi chiến tranh tầm trung lại bùng phát từ những gì ban đầu được dự định chỉ là một cuộc chiến nhỏ. Các tướng lĩnh và nhà lãnh đạo chính trị biết họ đang làm gì trong một cuộc chiến hạn chế. Nhưng các nhà lãnh đạo Mỹ trong những cuộc chiến tầm trung ngày nay thì không. Continue reading “Nước Mỹ và lời nguyền của những ‘cuộc chiến tầm trung’”

Cuộc chiến Iran củng cố vị thế thống trị ngành năng lượng của Trung Quốc?

Nguồn: Jason Bordoff và Erica Downs, “How the Iran War Could Consolidate China’s Energy Dominance”, Foreign Policy, 06/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Giá dầu và khí đốt đã nhảy vọt kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tuần trước, gây chấn động các thị trường năng lượng vốn đã trở nên chủ quan trước những rủi ro tại Trung Đông. Giá xăng tại Mỹ đang tăng mạnh, buộc Nhà Trắng phải cân nhắc cách thức giảm thiểu những hệ lụy về mặt chính trị. Châu Âu, vốn vừa mới thoát khỏi cú sốc từ cuộc xâm lược Ukraine của Nga, nay lại đối mặt với một đợt thắt chặt tiềm tàng khác, khi giá khí đốt tự nhiên đã chạm mức cao nhất kể từ năm 2023. Continue reading “Cuộc chiến Iran củng cố vị thế thống trị ngành năng lượng của Trung Quốc?”

Tập tìm cách cân bằng quan hệ giữa gia tộc Khamenei và Mỹ

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Xi torn between long ties with Khameneis and US relations,” Nikkei Asia, 12/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bữa tối với món vịt quay Bắc Kinh năm 1989 đã giúp xây dựng quan hệ quân sự giữa Trung Quốc và Iran.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dường như đã lơ đãng trong suốt kỳ họp Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Quốc hội) tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, một kỳ họp kéo dài 8 ngày kết thúc vào hôm nay (12/03).

Có vẻ như Tập bận tâm đến quan hệ song phương quan trọng nhất của đất nước ông, quan hệ với Mỹ, hơn là sự kiện chính trị lớn trong nước với sự tham dự của khoảng 3.000 đại biểu từ khắp Trung Quốc. Continue reading “Tập tìm cách cân bằng quan hệ giữa gia tộc Khamenei và Mỹ”

Cuộc chiến ở Iran đặt Vladimir Putin vào thế khó

Nguồn: “The Iran war puts Vladimir Putin in a tough spot”, The Economist, 07/03/2026.

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Giá dầu tăng cao không đủ để bù đắp cho việc phơi bày điểm yếu của Nga.

“Chúng ta không bắt đầu cuộc chiến này, nhưng dưới thời Tổng thống Trump, chúng ta đang kết thúc nó,” Pete Hegseth, Bộ trưởng Chiến tranh Hoa Kỳ, phát biểu trước người dân Mỹ vào ngày 2 tháng 3. Đối với các nhà quan sát tình hình Nga, những lời này lại khá quen thuộc. “Chúng ta không bắt đầu cái gọi là cuộc chiến tranh này. Ngược lại, chúng ta còn đang cố gắng kết thúc nó,” Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố vài năm trước, sau khi tiến hành xâm lược Ukraine. Việc Putin nhận ra chính những lời của mình được lặp lại bằng tiếng Anh phần nào lý giải phản ứng khá im ắng của Nga đối với cuộc tấn công Iran của Mỹ và Israel. Trên thực tế, Nga có rất ít khả năng hỗ trợ Iran, một quốc gia vốn được xem là đồng minh trong nhiều năm. Nhưng kể cả khi Nga có khả năng ấy, việc quốc gia này có thiện chí hay không trong việc giúp đỡ vẫn còn khá mơ hồ: đối với Putin, mối quan hệ thân thiện với Donald Trump có thể được ưu tiên hơn. Continue reading “Cuộc chiến ở Iran đặt Vladimir Putin vào thế khó”

Tại sao leo thang lại mang lại lợi thế cho Iran?

Nguồn: Robert A. Pape, “Why Escalation Favors Iran,” Foreign Affairs, 09/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ và Israel có thể đã hành động vượt quá khả năng của mình.

Những giờ đầu tiên của Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội (Epic Fury) – cuộc tấn công quân sự phối hợp giữa Mỹ và Israel nhắm vào Iran, được phát động vào ngày 28/02 – đã cho thấy tầm với phi thường của chiến tranh vũ khí chính xác hiện đại. Các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhanh chóng tiêu diệt lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, cùng các chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và các quan chức tình báo chủ chốt, trong một đòn đánh mà Washington và Jerusalem mô tả là mang tính quyết định nhằm làm tê liệt cấu trúc chỉ huy của Tehran và gây bất ổn cho chế độ này. Continue reading “Tại sao leo thang lại mang lại lợi thế cho Iran?”

Tại sao Netanyahu chọn tấn công Iran vào thời điểm này?

Nguồn: Yousef Munayyer, “Why Netanyahu Chose to Strike Iran Now”, Foreign Policy, 10/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi bom của Mỹ và Israel dội xuống Tehran vào ngày 1 tháng 3, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bộc bạch rằng cuộc chiến với Iran là điều mà ông “hằng khao khát thực hiện suốt 40 năm qua”. Lời thừa nhận đó đặt ra câu hỏi tại sao ông lại chọn đợi đến tận bây giờ mới bắt đầu một cuộc xung đột như vậy.

Trong suốt ba thập kỷ qua, cứ vài năm một lần, ông Netanyahu lại đưa ra những lời rao giảng gần như khôi hài rằng cánh cửa để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân đang dần đóng lại. Thế nhưng mới mùa hè năm ngoái, khi kết thúc cái gọi là cuộc chiến 12 ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố rằng các cuộc không kích chưa từng có của Mỹ đã “xóa sổ” chương trình hạt nhân của Iran. Không có bằng chứng nào cho thấy Tehran đã tiến gần đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân kể từ thời điểm đó. Continue reading “Tại sao Netanyahu chọn tấn công Iran vào thời điểm này?”

Nga là bên hưởng lợi lớn nhất từ ​​cuộc chiến Mỹ – Israel – Iran?

Nguồn: Andrey Kortunov, 安德烈·科尔图诺夫:俄罗斯是美伊战争最大受益者?事情没那么简单, Guancha, 07/03/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Sự leo thang xung đột gần đây giữa Mỹ, Israel và Cộng hòa Hồi giáo Iran đã gây ra những tác động đáng kể đối với Liên bang Nga. Trong bối cảnh chiến sự vẫn đang tiếp diễn và nguy cơ các quốc gia khác bị kéo vào vòng xoáy này, tuy những ảnh hưởng lâu dài vẫn chưa thực sự rõ ràng, nhưng vẫn có thể rút ra một số kết luận sơ bộ về việc Mỹ và Israel tái khởi động đối đầu với Iran rốt cuộc có ý nghĩa gì đối với Moscow.

Tác động tích cực về mặt chiến thuật

Đối với Điện Kremlin, tác động tích cực nằm ở chỗ, bất kỳ xung đột lớn nào xảy ra tại các khu vực khác trên thế giới đều sẽ làm phân tán sự chú ý của cộng đồng quốc tế khỏi cuộc đối đầu Nga – Ukraine. Continue reading “Nga là bên hưởng lợi lớn nhất từ ​​cuộc chiến Mỹ – Israel – Iran?”

Sau Ali Khamenei, Trung Đông và trật tự thế giới sẽ thay đổi ra sao?

Tác giả: PGS. TS. Phạm Quý Thọ

Trong nhiều thập kỷ qua, Ali Khamenei không chỉ là lãnh tụ tối cao của Iran mà còn là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất tới cấu trúc quyền lực tại Trung Đông. Vai trò của ông gắn liền với sự phát triển của mô hình nhà nước thần quyền ở Iran và với chiến lược mở rộng ảnh hưởng khu vực của Tehran.

Sau cuộc cách mạng năm 1979 do Ruhollah Khomeini lãnh đạo, Iran thiết lập mô hình Cộng hòa Hồi giáo, trong đó vị trí lãnh tụ tối cao nắm quyền lực cao nhất về chính trị, quân sự và tôn giáo. Khi Khomeini qua đời năm 1989, Khamenei kế nhiệm vị trí này và dần củng cố quyền lực thông qua các thiết chế nhà nước, hệ thống tôn giáo và lực lượng an ninh, đặc biệt là bộ máy an ninh – quân sự có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống chính trị Iran. Continue reading “Sau Ali Khamenei, Trung Đông và trật tự thế giới sẽ thay đổi ra sao?”

Iran thách thức khi bổ nhiệm con trai Khamenei làm lãnh đạo tối cao

Nguồn: Ali Hashem, “Iran Signals Defiance by Naming Khamenei’s Son as Supreme Leader,” Foreign Policy, 08/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Việc bổ nhiệm Mojtaba Khamenei có ý nghĩa gì đối với tương lai của Iran?

Suốt nhiều năm, truyền thông đối lập và các nhà phân tích đã đồn đoán rằng Mojtaba Khamenei – người con trai hiếm khi lộ diện của Lãnh đạo Tối cao Iran Ali Khamenei vừa bị ám sát gần đây – có thể sẽ kế thừa chức vụ cao nhất tại Iran. Tuy nhiên, bên trong Iran, ý tưởng này lại nhạy cảm hơn rất nhiều.

Cộng hòa Hồi giáo Iran vốn dĩ được lập nên để chống lại chế độ cha truyền con nối. Cuộc cách mạng năm 1979 lật đổ Quốc vương Mohammad Reza Pahlavi không chỉ là một sự thay đổi chính trị; nó đánh dấu sự đoạn tuyệt với chế độ quân chủ. Tính chính danh của hệ thống mới xuất phát từ quyền lực của giới giáo sĩ, các thể chế cách mạng, và học thuyết velayat-e faqih, hay còn gọi là sự giám hộ của các học giả Hồi giáo. Đây là lý do tại sao việc chuyển giao quyền lực từ cha sang con lại gây ra tranh cãi vô cùng gay gắt. Continue reading “Iran thách thức khi bổ nhiệm con trai Khamenei làm lãnh đạo tối cao”

Tại sao Trung Quốc sẽ không giúp Iran?

Nguồn: Yun Sun, “Why China Won’t Help Iran”, Foreign Affairs, 05/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trung Quốc đang quan sát vô cùng cẩn trọng khi Mỹ và Israel oanh tạc Iran. Suy cho cùng, Bắc Kinh chính là đối tác quan trọng nhất của Tehran. Hai quốc gia này đã trở nên gần gũi nhờ lịch sử và những mục tiêu chung: cả hai đều truy nguyên nguồn gốc từ các nền văn minh cổ đại hàng đầu ngoài phương Tây, và ngày nay cả hai đều phản đối một trật tự toàn cầu do phương Tây thống trị. An ninh năng lượng của Trung Quốc cũng gắn liền với mối quan hệ với Iran. Hơn 55% tổng lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc trong năm 2025 đến từ Trung Đông (khoảng 13% đến từ chính Iran), phần lớn trong số đó phải đi qua eo biển Hormuz, tuyến đường thủy hẹp giáp ranh với Iran. Do chiến dịch ném bom gần đây sẽ làm gián đoạn nguồn cung dầu của Iran và có thể làm suy yếu việc sản xuất dầu tại các quốc gia vùng Vịnh, và bởi nó có khả năng đe dọa khả năng vận chuyển dầu từ khu vực này của Bắc Kinh, một số nhà phân tích đã suy đoán rằng Bắc Kinh sẽ ra tay hỗ trợ Tehran—hoặc bằng can thiệp quân sự trực tiếp hoặc ít nhất là hỗ trợ vật chất như thiết bị và linh kiện lưỡng dụng, tương tự như những gì Trung Quốc đã cung cấp cho Nga trong cuộc chiến Ukraine. Continue reading “Tại sao Trung Quốc sẽ không giúp Iran?”

Vì sao Tập vẫn phải đón Trump dù Mỹ không kích Iran?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Why Xi can’t say no to Trump visit despite the Iran strikes,” Nikkei Asia, 05/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Khó khăn kinh tế và chính trị trong nước đã hạn chế sự chỉ trích của Trung Quốc đối với Mỹ.

Chưa đầy hai tháng sau khi tấn công Venezuela ở Nam Mỹ, nước Mỹ – dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump – đã tiến hành các cuộc không kích quân sự vào Iran, ở nửa kia của quả địa cầu.

Trong cuộc đột kích vào Venezuela hồi đầu tháng 1, quân đội Mỹ đã bắt giữ nhà độc tài Nicolas Maduro. Vào thứ Bảy ngày 28/02 vừa qua, Mỹ đã hành động phối hợp cùng Israel để tiêu diệt lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei. Continue reading “Vì sao Tập vẫn phải đón Trump dù Mỹ không kích Iran?”

Binyamin Netanyahu đang là người hưởng lợi lớn nhất từ cuộc chiến Iran

Nguồn: Binyamin Netanyahu is the big winner from the Iran war, for now”, The Economist, 03/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Một canh bạc lớn đang diễn ra tại Iran. Những rủi ro đặt ra là vô cùng đáng sợ đối với người dân Iran, đối với khu vực Trung Đông rộng lớn hơn và cả thế giới. Có thể sẽ có nhiều kẻ bại trận, mà trước hết chính là những người dân Iran bình thường.

Trong những ngày đầu đầy bất định này, một kẻ thắng cuộc sớm đã lộ diện: Israel. Chiến dịch tại Iran dựa vào hỏa lực của Mỹ, nhưng ở một mức độ đáng ngạc nhiên, nó lại được định hình bởi các học thuyết chiến tranh của Israel. Các quy tắc để chiến thắng của Israel có thể tóm gọn là: tấn công không cảnh báo, sử dụng vũ lực áp đảo và không ngần ngại tiêu diệt hàng ngũ lãnh đạo của đối phương. Continue reading “Binyamin Netanyahu đang là người hưởng lợi lớn nhất từ cuộc chiến Iran”

Mỹ và Israel khó đạt mục tiêu ở Iran nếu không xâm nhập trên bộ

Nguồn: Thần Phong, 不发动地面入侵,美以不可能真正达到目的, Sina Finance, 02/03/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Trong khi cả thế giới còn đang hoài nghi liệu những nhượng bộ liên tiếp của Iran và các cuộc đàm phán hạt nhân có mang lại kết quả cuối cùng hay không, thì Mỹ và Israel đã phát động một cuộc không kích quy mô lớn vào Iran. Giao tranh vẫn đang diễn ra ác liệt, cả hai bên đều tuyên bố “chiến quả”, nhưng có quá nhiều chi tiết hiện vẫn còn nằm trong màn sương mù. Đối với thế giới, “màn sương chiến tranh” ở Vịnh Ba Tư hiện dày đặc hơn bao giờ hết. Trong thời khắc như vậy, người ta nên lùi lại một bước. Thay vì bị cuốn theo các trận đánh cụ thể, những tuyên bố chiến thắng hay diễn biến ngắn hạn, chúng ta nên tự hỏi: Mục tiêu thực sự phía sau tất cả những điều này là gì? Continue reading “Mỹ và Israel khó đạt mục tiêu ở Iran nếu không xâm nhập trên bộ”