Đe dọa Greenland cho thấy Mỹ thiếu một chiến lược ở Bắc Cực

Nguồn: Imran Bayoumi, “Trump’s Greenland Threats Paper Over a Lack of Arctic Strategy”, Foreign Policy, 08/01/2026.

Biên dịch: Lê Mạnh Cường

Những nỗ lực của Mỹ trong việc đối phó với Nga và Trung Quốc cần có sự hỗ trợ từ đồng minh thay vì xem họ như những mục tiêu.

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lần đầu thảo luận việc mua Greenland trong nhiệm kỳ đầu của ông, ý tưởng này đã bị xem là không mấy nghiêm túc. Các nhà lãnh đạo an ninh quốc gia tại Washington nhận thức được tầm quan trọng chiến lược của vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch nhưng cũng thừa nhận rằng hòn đảo ấy rõ ràng không phải để bán. Giờ đây, sau một năm bước vào nhiệm kỳ thứ hai của mình, Trump một lần nữa thể hiện rõ ràng mong muốn Hoa Kỳ sẽ mua lại Greenland – bất kể Đan Mạch có đồng ý hay không. Continue reading “Đe dọa Greenland cho thấy Mỹ thiếu một chiến lược ở Bắc Cực”

Vấn đề Greenland: Bốn kịch bản chiến lược của Mỹ và nguy cơ đối với trật tự pháp lý quốc tế

Nguồn: Trịnh Qua, 郑戈:若让美国成功“拥有”格陵兰岛,将引发灾难性连锁反应, Guancha, 10/01/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Vào năm 2019, Trump gây chấn động dư luận toàn cầu khi công khai tuyên bố muốn “mua” Greenland. Gần đây, vấn đề này được Trump nhắc lại với những lời lẽ mạnh mẽ hơn, biến nó thành một trong những trọng tâm chính của Mỹ sau vụ bắt cóc Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro. Chính quyền Đan Mạch và Greenland lên án ý tưởng này là “nực cười”, trong khi dư luận quốc tế phần lớn coi đó là một trò hề chính trị. Tuy nhiên, sự kiện tưởng chừng kỳ quặc này hoàn toàn không phải là ngẫu nhiên, mà đóng vai trò là chất xúc tác làm bùng phát những xung lực địa chiến lược vốn bị chôn vùi suốt một thế kỷ rưỡi, đồng thời đẩy trật tự pháp lý quốc tế của thế kỷ 21 vào một cuộc khủng hoảng căn bản về tính chính danh. Continue reading “Vấn đề Greenland: Bốn kịch bản chiến lược của Mỹ và nguy cơ đối với trật tự pháp lý quốc tế”

Sáp nhập Greenland sẽ là một thảm họa chiến lược

Nguồn: Casey Michel, “Annexing Greenland Would Be a Strategic Catastrophe,” Foreign Policy, 06/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ nhằm tuyên bố chủ quyền đối với hòn đảo này sẽ nhanh chóng vượt khỏi tầm kiểm soát.

Với việc các chiến dịch của Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Venezuela có vẻ như – chí ít là trong mắt chính quyền – là một thành công, Nhà Trắng dường như đang háo hức muốn tiếp tục đà thắng lợi của chính sách đối ngoại này. Giữa rất nhiều lựa chọn mà chính quyền có thể hướng tới tiếp theo, có một dự án địa chính trị đang hiện ra ngay trước mắt: sáp nhập Greenland. Continue reading “Sáp nhập Greenland sẽ là một thảm họa chiến lược”

Lý do Nga và Trung Quốc không thể làm như Mỹ trong vụ bắt Maduro

Nguồn: Decker Eveleth, “The Real Reason China and Russia Won’t Try a Maduro-Style Raid”, Foreign Policy, 06/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sau vụ Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, một số nhà quan sát và quan chức Mỹ đã cảnh báo rằng điều này có thể tạo điều kiện cho Moscow và Bắc Kinh thực hiện các chiến dịch tương tự tại Ukraine và Đài Loan.

Tương tự như việc Mỹ không công nhận tính chính danh của chế độ Maduro tại Venezuela, Nga và Trung Quốc cũng không công nhận tính chính danh đối với nền độc lập của Ukraine và Đài Loan. Giả sử, nếu Trung Quốc bắt giữ lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức, hay Nga tóm được Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, thì khi đó Mỹ lấy tư cách hay cơ sở thỏa đáng nào để lên tiếng phản đối? Continue reading “Lý do Nga và Trung Quốc không thể làm như Mỹ trong vụ bắt Maduro”

Nhà Trắng tính kế thâu tóm Greenland

Nguồn: The White House weighs how to acquire Greenland”, The Economist, 05/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tham vọng của Donald Trump tại Tây Bán cầu dường như là vô hạn. Chỉ một ngày sau khi bắt giữ Nicolás Maduro, nhà lãnh đạo độc tài của Venezuela, ông Trump đã nhắm tới mục tiêu tiếp theo: Greenland. “Xét về góc độ an ninh quốc gia, chúng ta cần có Greenland”, vị tổng thống phát biểu với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một vào ngày 4 tháng Giêng. Các đồng minh của ông đã nhanh chóng hưởng ứng thông điệp này. Stephen Miller, một cố vấn đầy quyền lực, lập luận rằng việc Mỹ kiểm soát Greenland là yêu cầu tất yếu để siết chặt an ninh vùng Bắc Cực và bảo vệ lợi ích của NATO. Đến ngày 6/1, Nhà Trắng đã công khai đưa ra tín hiệu rằng họ không loại trừ phương án quân sự, cho biết Tổng thống Trump đang cân nhắc “nhiều lựa chọn khác nhau” để đạt được mục đích, và việc sử dụng lực lượng vũ trang “luôn là một lựa chọn”. Continue reading “Nhà Trắng tính kế thâu tóm Greenland”

5 câu hỏi chưa có lời đáp về kế hoạch Venezuela của Trump

Nguồn: Ravi Agrawal, “5 Unanswered Questions About Trump’s Venezuela Plan,” Foreign Policy, 05/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Maduro ra đi không có nghĩa là chế độ của ông sẽ chấm dứt.

Sau nhiệm vụ táo bạo của Nhà Trắng nhằm tóm gọn Nicolás Maduro và vợ ông ngay tại Caracas, hiện có nhiều câu hỏi hơn là câu trả lời về tương lai của Venezuela. Cũng chưa rõ Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ rút ra bài học gì từ việc lật đổ thành công một nhà độc tài tàn bạo, và điều đó có thể ảnh hưởng thế nào đến chính sách đối ngoại rộng hơn của ông.

Dưới đây là năm câu hỏi lớn mà các nhà hoạch định chính sách và nhà báo sẽ phải đau đầu suy nghĩ trong những ngày tới – cùng một số bối cảnh để suy ngẫm về chúng. Continue reading “5 câu hỏi chưa có lời đáp về kế hoạch Venezuela của Trump”

Venezuela và vấn đề của “học thuyết Donroe”

Nguồn: Gideon Rachman, “Venezuela and the trouble with the Donroe doctrine,” Financial Times, 05/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một trật tự thế giới được xây dựng xoay quanh vùng ảnh hưởng của các cường quốc là mầm mống cho bất ổn và xung đột.

“Học thuyết Monroe là chuyện lớn, nhưng chúng ta đã điều chỉnh nó nhiều rồi, rất nhiều. Bây giờ, người ta ọi nó là ‘Học thuyết Donroe’”. Donald Trump đã nói như vậy chỉ vài giờ sau khi quân đội Mỹ lật đổ Nicolás Maduro ở Venezuela.

Chiến dịch tại Venezuela là minh chứng rõ ràng cho quyết tâm của chính quyền Trump trong việc thiết lập bá quyền Mỹ ở Tây bán cầu. Ý tưởng đó là trọng tâm trong chiến lược an ninh quốc gia Mỹ vừa được công bố tháng trước. Sự vui mừng lộ rõ của Tổng thống Mỹ trước thành công bước đầu của chiến dịch Venezuela cho thấy ông có thể sẽ nảy sinh hứng thú can thiệp vào cái gọi là “sân sau” đang được định nghĩa ngày càng rộng của nước Mỹ. Continue reading “Venezuela và vấn đề của “học thuyết Donroe””

Có gì mới trong làn sóng biểu tình lần này ở Iran?

Nguồn: Saeid Golkar và Jason M. Brodsky,“What’s New About This Wave of Protests in Iran,” Foreign Policy, 05/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trọng tâm đã chuyển dịch về phía thay đổi chế độ hơn là cải cách.

Trong những ngày cuối tháng 12/2025, vào tháng Dey theo lịch Ba Tư, và kéo dài sang năm mới, Iran một lần nữa chứng kiến làn sóng biểu tình lan rộng. Khởi đầu từ một khu chợ ở Tehran, biểu tình nhanh chóng lan sang các thành phố lớn khác và các trường đại học, đánh dấu đợt bất ổn nghiêm trọng nhất kể từ cuộc nổi dậy năm 2022 sau cái chết của Mahsa Amini. Nguyên nhân trực tiếp là sự sụp đổ kinh tế. Đồng tiền Iran đã giảm xuống mức gần 1,4 triệu rial/đô la, lạm phát vượt quá 52%, và giá cả hàng hóa thiết yếu tăng cao vượt quá khả năng chi trả của dân thường. Continue reading “Có gì mới trong làn sóng biểu tình lần này ở Iran?”

Mỹ tấn công quân sự Venezuela: Nguồn gốc xung đột và triển vọng

Tác giả: Nguyễn Kế Thùy Linh

Vào rạng sáng ngày 3/1/2026, thế giới chứng kiến một trong những can thiệp quân sự đơn phương gây tranh cãi nhất của Hoa Kỳ kể từ cuộc xâm lược Iraq năm 2003. Ít nhất 7 vụ nổ làm rung chuyển thủ đô Caracas và các khu vực lân cận của Venezuela, khi lực lượng Mỹ thực hiện cuộc tấn công quy mô lớn nhắm vào các căn cứ quân sự, sân bay và cảng biển. Chỉ vài giờ sau, Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Nicolás Maduro, người đứng đầu Venezuela trong suốt một thập kỷ qua, đã bị lực lượng Mỹ bắt giữ cùng phu nhân và đưa về Mỹ.[1] Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez đã xác nhận cả Maduro và phu nhân Cilia Flores đang mất tích, yêu cầu Hoa Kỳ cung cấp bằng chứng họ còn sống ngay lập tức.[2]

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino López tố cáo trực thăng chiến đấu Mỹ đã bắn rocket và tên lửa vào khu vực dân cư, gây ra thương vong cho cả dân thường và quân nhân Venezuela.[3] Chính phủ Venezuela đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia và lên án “hành động xâm lược quân sự cực kỳ nghiêm trọng” này.[4] Continue reading “Mỹ tấn công quân sự Venezuela: Nguồn gốc xung đột và triển vọng”

Biển Baltic đang trở thành một chiến trường đối đầu giữa NATO và Nga

Nguồn: The Baltic is becoming a battleground between NATO and Russia”, The Economist, 23/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

So với những chiếc tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân khổng lồ của Nga, mẫu tàu ngầm A26 của Thụy Điển, với chiều dài chỉ 66 mét là một thiết kế nhỏ gọn. Tuy nhiên, bù đắp cho thiếu hụt về kích thước cho tàu ngầm do Saab chế tạo này là khả năng tàng hình và giám sát. Một cửa đổ bộ tích hợp ở mũi tàu cho phép mẫu tàu ngầm này triển khai thiết bị lặn không người lái, cảm biến hoặc thợ lặn xuống đáy biển. Đối với vùng nước đục của Biển Baltic và cuộc Chiến tranh Lạnh đang âm thầm diễn ra bên dưới, A26 mang lại hiệu quả cao nhất so với chi phí bỏ ra. Đó ít nhất là kết luận mà chính phủ Ba Lan đưa ra vào ngày 26 tháng 11, khi quyết định chi khoảng 2,8 tỷ USD để mua ba chiếc tàu loại này. Continue reading “Biển Baltic đang trở thành một chiến trường đối đầu giữa NATO và Nga”

Trạng thái bình thường mới ở Gaza

Nguồn: Daniel Byman, “Gaza’s New Normal,” Foreign Affairs, 23/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Xung đột hạn chế kéo dài có nhiều khả năng xảy ra hơn là hòa bình.

Gaza đã đạt đến một trạng thái cân bằng mới. Và cũng không ngạc nhiên khi đó là một trạng thái cân bằng tồi tệ. Tin tốt là giao tranh dữ dội đã kết thúc, và viện trợ nhân đạo đang liên tục được đưa vào dải đất này. Kể từ khi lệnh ngừng bắn bắt đầu vào ngày 10/10, Israel đã thả gần 2.000 tù nhân Palestine, trong khi Hamas trao trả tự do cho tất cả các con tin còn sống cũng như hầu hết thi thể của những người thiệt mạng, phù hợp với kế hoạch hòa bình 20 điểm của chính quyền Trump. Israel đã mở lại các cửa khẩu biên giới Kerem Shalom, Kissufim, và Zikim và hứa sẽ cho phép 600 xe tải vào Gaza mỗi ngày, mang theo cả hàng viện trợ lẫn hàng hóa thương mại để bán, và họ đã bắt đầu thực hiện điều này. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cũng rút quân về “ranh giới màu vàng” giới hạn sự hiện diện của họ ở khoảng 53% dải Gaza, dù một số ranh giới cụ thể vẫn đang gây tranh cãi. Continue reading “Trạng thái bình thường mới ở Gaza”

An ninh tập thể đang thoi thóp

Nguồn: Stephen M. Walt, “‘Collective Security’ Is on Life Support,” Foreign Policy, 16/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một khái niệm cơ bản của quan hệ quốc tế đang chịu sức ép chưa từng có.

Đứng trước trật tự toàn cầu mong manh như hiện nay, người ta không thể không tự hỏi liệu khái niệm “an ninh tập thể” đã chết hay chưa. Câu trả lời phụ thuộc vào việc chúng ta hiểu thuật ngữ này như thế nào. Nếu an ninh tập thể có nghĩa là một hệ thống trong đó các cường quốc lớn trên thế giới từ bỏ việc sử dụng vũ lực để thay đổi hiện trạng và đồng ý đoàn kết lại để ngăn chặn bất kỳ quốc gia nào vi phạm cam kết này, thì an ninh tập thể không chết, vì một lý do đơn giản: nó chưa bao giờ thực sự tồn tại. Continue reading “An ninh tập thể đang thoi thóp”

Các đồng minh còn có thể chịu đựng sự bắt nạt của Mỹ tới đâu?

Nguồn: Robert E. Kelly và Paul Poast, “How Much Abuse Can America’s Allies Take?”, Foreign Affairs, 08/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sự trỗi dậy của Donald Trump được cho là sẽ làm lung lay trật tự quốc tế tự do. Trong nhiệm kỳ đầu, Trump đã công khai chỉ trích các đồng minh châu Âu lâu năm, rút khỏi các hiệp ước quốc tế như thỏa thuận khí hậu Paris, và phàn nàn rằng Mỹ đang phải bao cấp cho các đồng minh thông qua hỗ trợ quân sự và thâm hụt thương mại.

Tuy nhiên, như đã phân tích trên Foreign Affairs năm 2022, chủ nghĩa đơn phương cứng rắn của Trump không hề phá vỡ các liên minh của Mỹ. Dù bị lung lay và thường xuyên khó chịu trước thái độ bắt nạt của Washington, các đồng minh vẫn không hề rời bỏ siêu cường hàng đầu thế giới. Các chính sách đối ngoại, chi tiêu quốc phòng và liên kết địa chính trị của các đối tác cốt lõi như Pháp, Đức, Nhật Bản, và Hàn Quốc không có sự thay đổi đáng kể nào trong nhiệm kỳ đầu tiên của chính quyền Trump. Thay vào đó, các quốc gia này đã chọn cách chiều theo Trump. Lý do là họ nhận thấy việc nới lỏng quan hệ với Mỹ sẽ gây ra rủi ro lớn hơn cho lợi ích kinh tế và an ninh của họ, hơn là việc cố gắng chống lại những hành vi chỉ trích gay gắt từ ông. Continue reading “Các đồng minh còn có thể chịu đựng sự bắt nạt của Mỹ tới đâu?”

Cái bóng quá lớn của Biden tại Ukraine

Nguồn: Adrian Karatnycky, “Biden’s Long Shadow Over Ukraine,” Foreign Policy, 05/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chính quyền của Biden đã làm Ukraine thất vọng ở hầu hết mọi mặt, theo đó định hình cuộc chiến cho đến ngày nay.

Cuối mùa hè năm 2022, Ukraine đã phát động một cuộc phản công lớn ở miền nam đất nước. Vào ngày 11/11, chiến dịch này đã giải phóng thành phố Kherson và toàn bộ các khu vực trước đây do Nga chiếm đóng ở phía tây Sông Dnipro.

Giữa niềm hân hoan khi Ukraine trở về Kherson, ít có ai chú ý đến cuộc rút lui ngoạn mục của lực lượng bị mắc kẹt của Moscow. Suốt nhiều tuần, ước tính khoảng 20.000 đến 30.000 binh sĩ Nga, bao gồm các đơn vị tinh nhuệ được điều đến để củng cố mặt trận, cùng với một lượng lớn thiết bị quân sự, đã được sơ tán an toàn qua Sông Dnipro bằng phà, phao, và một cây cầu mà trước đó Ukraine từng phong tỏa một phần. Continue reading “Cái bóng quá lớn của Biden tại Ukraine”

Mười điểm gây chấn động từ chiến lược an ninh quốc gia mới của Trump

Nguồn: Rick Landgraf, “Ten Jolting Takeaways from Trump’s New National Security Strategy”, War on the Rocks, 05/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mỹ đã công bố Chiến lược An ninh Quốc gia mới, và nó thực sự gây chấn động toàn bộ hệ thống. Đây không chỉ đơn thuần là bản trình bày công khai mới nhất về các nguyên tắc, tham vọng và ưu tiên định hướng cho chính sách đối ngoại của Mỹ. Thay vào đó, nó giống như một tuyên ngôn vạch ra một dự án Mỹ hoàn toàn khác biệt. So với các văn kiện trước đây, chiến lược này có vẻ hẹp hơn, mang nặng tính đảng phái hơn, hướng vào bên trong nước nhiều hơn và chủ yếu tập trung vào cá nhân. Dưới đây là mười điểm quan trọng giúp ta hiểu rõ hơn về cách Mỹ nhìn nhận vai trò và vị thế của mình trên trường quốc tế. Continue reading “Mười điểm gây chấn động từ chiến lược an ninh quốc gia mới của Trump”

Netanyahu vẫn đang theo đuổi một chiến lược Gaza thất bại như xưa

Nguồn: Rob Geist Pinfold, “Netanyahu Is Still Following the Same Failed Gaza Strategy”, Foreign Policy, 03/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sau hai năm trì hoãn, chính phủ Israel gần đây đã bỏ phiếu thành lập một ủy ban điều tra về nguyên nhân vụ tấn công của Hamas vào ngày 7 tháng 10 năm 2023. Những người phản đối nhanh chóng cho rằng đây sẽ là một kế hoạch tẩy trắng, vì Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu từ lâu đã từ chối nhận bất kỳ trách nhiệm nào. Tuy nhiên, Netanyahu đã ngầm thừa nhận trách nhiệm của mình bằng cách liên tục loại trừ khả năng quay trở lại trạng thái trước chiến tranh của Gaza—một trạng thái do chính ông thiết kế và duy trì. Continue reading “Netanyahu vẫn đang theo đuổi một chiến lược Gaza thất bại như xưa”

Ngành công nghiệp lừa đảo của Campuchia đã quá lớn để sụp đổ?

Nguồn: Jack Adamović Davies, “Is Cambodia’s Scam Industry Too Big to Fail?”, Foreign Policy, 01/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Việc cố vấn riêng bị Bộ Tư pháp Mỹ truy tố vì tổ chức mạng lưới lừa đảo lớn nhất lịch sử sẽ là một đòn chí mạng cho sự nghiệp chính trị của hầu hết các Thủ tướng. Nhưng điều đó lại không hề ảnh hưởng đến Thủ tướng Campuchia Hun Manet. Dưới sự bảo hộ của chính phủ ông – và trước đó là của cha ông, Hun Sen – một mạng lưới hơn 250 trung tâm lừa đảo đã bén rễ và hoạt động khắp Campuchia.

Theo ước tính của Liên Hợp Quốc, các hoạt động lừa đảo quy mô công nghiệp này sử dụng hơn 100.000 lao động từ nạn buôn người và lao động cưỡng bức, thu về hàng tỷ USD mỗi năm. Phần lớn số tiền bẩn này được đổ vào hệ thống chính trị gia đình trị đã bén rễ ở Campuchia, giúp duy trì chế độ cha truyền con nối lên nắm quyền nhờ đảo chính năm 1997 và không ngần ngại sử dụng các chiến thuật mạnh tay, đàn áp để duy trì cái mà Tổ chức Human Rights Watch gọi là “nhà nước độc đảng”. Continue reading “Ngành công nghiệp lừa đảo của Campuchia đã quá lớn để sụp đổ?”

Trump đã đánh giá sai chiến lược của Trung Quốc như thế nào?

Nguồn: Raja Krishnamoorthi, “What Trump Gets Wrong About China”, Foreign Affairs, 28/11/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào tháng Mười, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc gặp với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình bên lề hội nghị APEC ở Hàn Quốc. Theo ông Trump, cuộc gặp với ông Tập – lần gặp đầu tiên kể từ khi ông tái nhậm chức vào tháng Giêng – là một “thành công lớn”, đến mức “đạt 12 trên 10 điểm”. Nhưng trên thực tế, đây là một thất bại. Ông Tập đã đưa ra một số cam kết với Mỹ, như giúp kiềm chế dòng fentanyl từ Trung Quốc. Tuy nhiên, những lợi ích này phải đánh đổi bằng những nhượng bộ đáng kể từ phía Mỹ trong các lĩnh vực kiểm soát xuất khẩu, thương mại và đóng tàu. Ngay cả với những nhượng bộ từ Bắc Kinh, thị trường Trung Quốc ngày nay vẫn khó tiếp cận hơn đối với các nhà sản xuất Mỹ so với mười tháng trước. Nói cách khác, vị thế cạnh tranh của Mỹ đối với Trung Quốc đã yếu hơn kể từ ngày ông Trump nhậm chức. Continue reading “Trump đã đánh giá sai chiến lược của Trung Quốc như thế nào?”

Từ Việt Nam, Afghanistan đến Ukraine: Tái diễn chiến lược ‘rút lui thể diện’ kiểu Mỹ

Nguồn: Bào Thiệu Sơn, 鲍韶山:从越南到阿富汗,再到乌克兰,美式“体面撤退”又来了, Guancha, 02/12/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Từ Việt Nam, Afghanistan đến Ukraine: Lịch sử một lần nữa lặp lại

Thế giới đang chứng kiến ​trật tự đơn cực xuất hiện sau năm 1991 dần đi đến hồi kết. Ở Ukraine, khối phương Tây đã phải gặp phải một thất bại chiến lược toàn diện, và bên đã đánh bại họ là Nga – đất nước mà trong ba thập kỷ qua họ vẫn chế giễu là “một trạm xăng đội lốt quốc gia”.

Thực tế trên chiến trường đã rất rõ ràng: Quân đội Nga đang tiến triển ổn định trên mọi mặt trận quan trọng; ngành công nghiệp quốc phòng của Moscow đã vượt qua toàn bộ liên minh NATO trong việc sản xuất đạn pháo 152 mm và 155 mm, với mức gấp từ 3 đến 10 lần; các đơn vị cấp lữ đoàn của Ukraine buộc phải dựa vào lực lượng lính nghĩa vụ ở độ tuổi 50-60 và cả những binh sĩ vừa xuất viện do bị thương nhẹ, để thực hiện đợt tái tổ chức lần thứ ba, thậm chí là lần thứ tư. Continue reading “Từ Việt Nam, Afghanistan đến Ukraine: Tái diễn chiến lược ‘rút lui thể diện’ kiểu Mỹ”

Kế hoạch 15 điểm để chấm dứt xung đột giữa Ukraine và Nga

Nguồn: Ryan Evans, A 15-Point Plan to Get to a Ukrainian-Russian Settlement”, War on the Rocks, 25/11/2025.

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tôi không rõ nguồn gốc của kế hoạch hòa bình 28 điểm do chính quyền Trump đề xuất nhằm giải quyết cuộc xung đột Nga-Ukraine, nhưng có thể khẳng định chắc chắn rằng nó đã gây ra một làn sóng tranh cãi lớn tại Kyiv, các cường quốc đồng minh quân sự châu Âu, và trong giới lập pháp Mỹ. Nhiều Thượng nghị sĩ Cộng hòa đã bày tỏ quan điểm, cho rằng tài liệu này, nếu không phải là trò cười, thì ít nhất cũng là một sản phẩm có nguồn gốc từ Nga.

Bản kế hoạch cũng chứa một số điểm kỳ lạ: có những điều tham chiếu đến START I, một hiệp ước không còn hiệu lực và đã được thay thế. Ngoài ra còn có những lỗ hổng lớn đến mức mà bạn có thể dễ dàng nhận thấy, chẳng hạn như việc hạn chế Ukraine bắn tên lửa tầm xa vào St. Petersburg và Moscow trong khi không đề cập gì đến rocket hay drone. Continue reading “Kế hoạch 15 điểm để chấm dứt xung đột giữa Ukraine và Nga”