Nguồn: LBJ calls for equal voting rights, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1965, Tổng thống Lyndon B. Johnson đã phát biểu trước phiên họp Lưỡng viện Quốc hội Mỹ nhằm thúc giục việc thông qua đạo luật đảm bảo quyền bầu cử cho tất cả mọi người.
Sử dụng cụm từ “chúng ta sẽ vượt qua” (we shall overcome) mượn từ các nhà lãnh đạo người Mỹ gốc Phi đang đấu tranh cho quyền bình đẳng, Johnson tuyên bố rằng “mỗi công dân Mỹ đều phải có quyền bầu cử bình đẳng.” Ông cũng nhắc nhở cả nước rằng Tu chính án thứ 15, được thông qua sau Nội chiến Mỹ, đã trao cho mọi công dân quyền được bầu cử bất kể chủng tộc hay màu da. Nhưng các bang lại phớt lờ Hiến pháp và dựng lên những rào cản. Sự phân biệt đối xử xuất hiện dưới hình thức các bài kiểm tra về khả năng đọc viết, kiến thức, hoặc phẩm chất, được áp dụng duy nhất đối với người Mỹ gốc Phi nhằm ngăn cản họ đăng ký trở thành cử tri.
“Sự nghiệp của họ cũng phải là sự nghiệp của chúng ta,” Johnson nói. “Bởi vì không chỉ có người da đen, mà thực sự là tất cả chúng ta, đều phải vượt qua di sản tàn khốc của sự cố chấp và bất công. Và chúng ta sẽ vượt qua.”
Bài phát biểu được đưa ra tám ngày sau khi bạo lực bùng phát ở Selma, bang Alabama. Nhà lãnh đạo phong trào dân quyền John Lewis và hơn 500 người biểu tình ôn hòa đã bị tấn công khi đang lên kế hoạch tuần hành từ Selma đến Montgomery để đăng ký cử tri cho người Mỹ gốc Phi. Bạo lực bùng phát từ phía cảnh sát đã dẫn đến cái chết của một người ủng hộ Martin Luther King – một mục sư người da trắng thuộc Giáo hội Nhất thể (Unitarian) đến từ Boston tên là James J. Reeb. Việc các bản tin truyền hình đưa tin về sự kiện này đã khích lệ mạnh mẽ những người ủng hộ quyền bầu cử tại Quốc hội.
Nỗ lực tuần hành lần thứ hai đến Montgomery cũng bị cảnh sát ngăn chặn. Phải nhờ đến sự can thiệp của Liên bang thông qua việc “liên bang hóa” Lực lượng Vệ binh Quốc gia Alabama và bổ sung thêm hơn 2.000 vệ binh khác thì cuộc tuần hành mới có thể bắt đầu.
Cuộc tuần hành đến Montgomery cuối cùng cũng bắt đầu vào ngày 21/03 với hơn 3.000 người tham gia, và nhận được sự chú ý rộng rãi của truyền thông toàn thế giới.
Tuy nhiên, bạo lực vẫn tiếp diễn. Ngay sau khi cuộc tuần hành kết thúc thành công vào ngày 25/03, bốn thành viên của Ku Klux Klan đã bắn chết Viola Liuzzo, một bà nội trợ đến từ Detroit, khi bà đang lái xe chở những người tuần hành trở lại Selma.
Vào ngày 06/08/1965, Johnson chính thức ký Đạo luật Quyền Bầu cử, biến việc áp đặt các hạn chế trong các cuộc bầu cử cấp liên bang, cấp tiểu bang, và cấp địa phương – vốn được thiết kế nhằm tước đoạt quyền bầu cử của người Mỹ da đen – thành hành vi bất hợp pháp.
Dù việc thực thi đạo luật này ở cấp tiểu bang và địa phương ban đầu còn yếu kém, chủ yếu là ở các bang miền Nam, nhưng Đạo luật Quyền Bầu cử đã trao cho các cử tri người Mỹ gốc Phi công cụ pháp lý để thách thức các hạn chế bầu cử và cải thiện đáng kể tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu. Chỉ riêng ở bang Mississippi, tỷ lệ đi bỏ phiếu của các cử tri da đen đã tăng từ 6% vào năm 1964 lên 59% vào năm 1969.
Sang năm 1970, Tổng thống Richard Nixon đã gia hạn các điều khoản của Đạo luật Quyền Bầu cử và hạ độ tuổi đủ điều kiện bầu cử đối với tất cả cử tri xuống còn 18 tuổi.
