31/05/1977: BBC cấm phát sóng ca khúc “God Save the Queen” của Sex Pistols

Nguồn: The BBC bans the Sex Pistols’ “God Save the Queen”, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1977, ca khúc “God Save the Queen” (Chúa Phù hộ Nữ hoàng) đã bị BBC cấm phát sóng hoàn toàn trên đài phát thanh. Một lệnh cấm như vậy đáng lẽ phải là “nụ hôn thần chết” đối với một đĩa đơn nhạc pop thông thường, nhưng nó lại trở thành sự hậu thuẫn mạnh mẽ cho những quan điểm chống lại giới cầm quyền của nhóm nhạc punk người Anh mang tên Sex Pistols.

Ba mươi năm sau khi phát hành, John Lydon — được biết đến nhiều hơn với cái tên Johnny Rotten — đã đánh giá về ca khúc đã biến Sex Pistols thành những nhân vật vừa bị ghét bỏ vừa được tôn sùng nhất ở Anh vào mùa xuân năm 1977: “Không có nhiều bài hát được viết bên đĩa đậu hầm trên bàn ăn sáng sau đó lại gây chia rẽ cho cả một quốc gia và buộc văn hóa đại chúng phải thay đổi.” Được tính toán với phong cách đặc trưng của Sex Pistols để trùng với Đại lễ Bạc của Nữ hoàng Elizabeth II, việc phát hành “God Save the Queen” đã vấp phải làn sóng chỉ trích dữ dội từ báo chí mà quản lý của Sex Pistols, Malcolm McLaren, đã kỳ vọng.

Trong khi một số tờ báo lá cải cáo buộc Sex Pistols tội phản quốc và kêu gọi treo cổ họ trước công chúng, BBC lại tỏ ra ôn hòa hơn trong lời lên án của mình. Phản hồi lại những ca từ như “God Save the Queen / She ain’t no human being” (Chúa Phù hộ Nữ hoàng / Bà ấy chẳng phải con người), BBC đã dán nhãn bản nhạc là một ví dụ của “sự thô tục gớm ghiếc” — một cáo buộc khó có thể chối cãi, và cũng là điều mà Sex Pistols sẽ không muốn tranh luận. Tuy nhiên, ngay cả khi lệnh cấm của đài phát thanh đang có hiệu lực, và với việc các nhà bán lẻ lớn như Woolworths từ chối bán đĩa đơn gây tranh cãi này, “God Save the Queen” vẫn bán sạch bách tại các cửa hàng có phân phối nó, tẩu tán tới 150.000 bản mỗi ngày vào cuối tháng 5 và đầu tháng 6. Với doanh số bán ra như vậy, thật vô lý khi “God Save the Queen” lại chỉ dậm chân ở vị trí số 2 trên bảng xếp hạng nhạc pop chính thức của Anh — thế nhưng đó lại là nơi nó xuất hiện, với tên bài hát được để trống bên dưới bài “I Don’t Want to Talk About It” của Rod Stewart, một nghệ sĩ hoàn toàn đối lập với dòng nhạc punk. Giống như mọi nỗ lực khác nhằm chèn ép bài hát, việc từ chối ghi tên nó trên các bảng xếp hạng nhạc pop chính thức đã diễn ra đúng như tính toán của Sex Pistols.

Giống như những cậu học trò nghịch ngợm chỉ quan tâm đến sự tán thành của bạn bè cùng trang lứa, Sex Pistols đã trêu ngươi giới cầm quyền Anh trong suốt sự nghiệp ngắn ngủi của mình, nhưng không có thời điểm nào đáng chú ý hơn là trong suốt Đại lễ Bạc. Khi họ tiến ra sông Thames và cố gắng bật hết cỡ bài “God Save the Queen” từ những chiếc loa khổng lồ được chất trên một chiếc thuyền do giám đốc Virgin Records Richard Branson thuê, cảnh sát đã đáp trả một cách đầy trách nhiệm bằng cách truy đuổi chiếc thuyền và bắt giữ các hành khách khi họ cập bến. Khi các thành viên Quốc hội Anh đe dọa cấm mọi hoạt động bán đĩa đơn này, một người phát ngôn của Virgin đã đáp trả: “Ngạc nhiên thay khi các nghị sĩ lại không có việc gì tốt hơn để làm ngoài việc tỏ ra bực tức về những bản nhạc chưa bao giờ dành cho sự nhạy cảm mỏng manh như chiếc bình gốm nhà Minh của họ.” Giống như lệnh cấm của BBC được công bố vào ngày này năm 1977, những sự cố này chỉ càng đổ thêm dầu vào cuộc tranh cãi mà Sex Pistols đã muốn tạo ra ngay từ đầu.