Nguồn: Judge Joseph Force Crater becomes the “missingest man” in New York, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1930, Thẩm phán Tòa án Tối cao New York Joseph Force Crater bất ngờ mất tích trên đường phố Manhattan, gần Quảng trường Thời đại. Sự biến mất của người đàn ông 41 tuổi bảnh bao này đã châm ngòi cho một cuộc điều tra quy mô lớn, thu hút sự chú ý trên toàn quốc và khiến Crater được mệnh danh là “người mất tích bí ẩn nhất New York” (the missingest man in New York).
Sinh năm 1889 trong một gia đình nhập cư gốc Ireland, Crater lớn lên tại Pennsylvania và tốt nghiệp ngành luật tại Đại học Columbia vào năm 1916. Trong quá trình thăng tiến từ một thư ký cấp thấp trở thành luật sư thành đạt, ông đã xây dựng vô số mối quan hệ chính trị trên khắp Thành phố New York. Tháng 04/1930, Thống đốc Franklin D. Roosevelt bổ nhiệm Crater làm thẩm phán bang, bỏ qua ứng viên chính thức do cỗ máy chính trị Tammany Hall, hay Hội Tammany, đầy quyền lực và tai tiếng vì tham nhũng đề cử. Có tin đồn rằng Crater, người vốn đã mang tiếng vì sở thích giao du với các nữ vũ công, đã hối lộ các ông trùm Tammany để giành được vị trí béo bở này.
Vài tháng sau, ngày 03/08/1930, Crater trở lại New York sau một chuyến đi tới Maine, để người vợ Stella ở lại và hứa sẽ quay về trong vòng một tuần. Thư ký luật của ông sau đó cho biết vào sáng 06/08, vị thẩm phán đã tiêu hủy nhiều tài liệu, chuyển một số cặp hồ sơ về căn hộ trên Đại lộ số 5 và thu xếp rút 5.000 USD từ tài khoản ngân hàng.
Tối hôm đó, ông rời văn phòng, mua vé xem vở hài kịch Broadway Dancing Partner và dùng bữa với người bạn luật sư William Klein cùng một nữ vũ công tên Sally Lou Ritz tại một nhà hàng bít tết ở Manhattan. Những người cùng ăn tối khẳng định lần cuối họ nhìn thấy Crater là khi ông đang đi bộ trên con phố bên ngoài nhà hàng, có lẽ trên đường tới rạp hát.
Tin tức về vụ mất tích của Crater chính thức được công bố vào ngày 03/09, châm ngòi cho một cuộc truy tìm và điều tra đầy kịch tính. Những hành động đáng ngờ của vị thẩm phán trong những ngày trước khi biến mất đã làm dấy lên vô số đồn đoán rằng ông đã bỏ trốn khỏi đất nước cùng nhân tình hoặc trở thành nạn nhân của một âm mưu sát hại.
Câu chuyện gây chấn động đến mức thu hút sự chú ý đặc biệt của giới truyền thông, khiến cụm từ “làm một quả Crater” (pulling a Crater) từng xuất hiện trong ngôn ngữ thông tục như một từ lóng chỉ hành vi vắng mặt không phép. Trong khi đó, các diễn viên hài cũng biến vụ án chưa được giải quyết thành chất liệu cho các tiết mục độc thoại, sử dụng câu “Thẩm phán Crater, xin hãy gọi về văn phòng” như một câu đùa quen thuộc.
Theo đề nghị của người vợ, Joseph Force Crater được tuyên bố đã chết về mặt pháp lý vào năm 1939. Đến năm 2005, cảnh sát New York cho biết một manh mối mới đã xuất hiện trong vụ án về người đàn ông mất tích bí ẩn nhất thành phố.
Một phụ nữ qua đời vào đầu năm đó đã để lại một tờ giấy viết tay, trong đó bà khẳng định chồng mình cùng một số người đàn ông khác, bao gồm cả một cảnh sát, đã sát hại Crater rồi chôn xác ông bên dưới một đoạn đường tại Đảo Coney.
Khu vực đó đã bị đào xới trong quá trình xây dựng Thủy cung New York vào thập niên 1950, từ rất lâu trước khi các công nghệ phát hiện và nhận dạng hài cốt người ra đời. Vì vậy, câu hỏi liệu Thẩm phán Crater có thực sự nằm lại dưới đáy biển hay không cho đến nay vẫn là một bí ẩn.
