Thế giới hôm nay: 05/11/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance cho rằng nguyên nhân khiến Đảng Cộng hòa thất bại trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ là do chiến tranh Iran. Trước đó, Donald Trump cũng thừa nhận với tờ Wall Street Journal rằng “Iran là một phần nguyên nhân.” Vance cho biết cử tri đang tức giận về tình trạng lạm phát và muốn “thay đổi” quan hệ của Mỹ với Israel. Trong khi đó, Trump lại tận dụng lần xuất hiện công khai đầu tiên kể từ sau cuộc bỏ phiếu để nói về việc xây dựng phòng khiêu vũ của Nhà Trắng. Đảng Dân chủ đã giành được thế đa số tại cả Hạ viện và Thượng viện. Họ có thể giành thêm hơn 50 ghế tại Hạ viện.

Những bình luận của Vance khơi dậy đôi chút lạc quan trong giới giao dịch – giá dầu thô Brent giảm xuống còn khoảng 95 USD/thùng. Thị trường chứng khoán Mỹ cũng phục hồi sau những đợt giảm trước đó, với chỉ số S&P 500 và chỉ số NASDAQ thiên về công nghệ tăng lần lượt khoảng 1,6% và 1,4%. Đồng USD Mỹ cũng tăng giá. Dù vậy, giá cổ phiếu của một số công ty vẫn giảm, trong đó có các công ty của Elon Musk. Vị tỷ phú từng có lúc sở hữu nghìn tỷ USD này đã chi nửa tỷ USD cho các chiến dịch tranh cử của Đảng Cộng hòa.

Điện Kremlin cho biết họ hy vọng thất bại nặng nề của Trump sẽ không ảnh hưởng đến “những nỗ lực kiến tạo hòa bình” của ông – nói cách khác là các cuộc đàm phán ba bên giữa Mỹ, Nga, và Ukraine. Về phần mình, các chính trị gia đối lập ở Israel chỉ ra rằng thất bại của Đảng Cộng hòa là bằng chứng cho thấy Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, người được Trump ủng hộ, là một nhân vật “độc hại.” Chính phủ Iran thì tỏ ra hả hê – một hãng tin nhà nước đã mỉa mai rằng “Trump thất bại trong việc thay đổi chế độ ở Iran nhưng lại thành công ở Texas.”

Tổng thống Israel Isaac Herzog bắt đầu đàm phán với các nhà lãnh đạo đảng để quyết định xem ai sẽ là người thành lập chính phủ mới. Khối cánh hữu của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã giành được nhiều ghế nhất trong cuộc bầu cử tháng trước, nhưng chưa đủ để chiếm thế đa số. Liên minh đối lập của Gadi Eisenkot có thể tập hợp được thế đa số nếu ông hợp tác với các đảng Ả Rập, dù nhiều người trong liên minh của ông phản đối điều đó. Các quan chức bầu cử cũng bác bỏ cáo buộc vô căn cứ của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng các đảng Ả Rập đã “đánh cắp” cuộc bầu cử.

CVS Health tuyên bố sẽ tách mảng hiệu thuốc bán lẻ và mảng bảo hiểm y tế thành các công ty riêng biệt vào năm tới, đảo ngược chiến lược xây dựng một công ty tích hợp dọc mà họ đã theo đuổi từ lâu. Năm 2018, gã khổng lồ trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe của Mỹ đã mua lại Aetna – một công ty bảo hiểm lớn – với giá 78 tỷ USD, nhưng đà tăng trưởng lại không đáp ứng được kỳ vọng của các nhà đầu tư. CVS khẳng định quyết định này được đưa ra sau một cuộc “đánh giá chiến lược toàn diện.” Giá cổ phiếu của công ty đã giảm ngay sau tin tức này.

Cổ phiếu của Snap giảm trong các phiên giao dịch ngoài giờ sau một báo cáo thu nhập hàng quý kém ấn tượng. Doanh thu của công ty mạng xã hội sở hữu ứng dụng Snapchat đã tăng 14% so với cùng kỳ năm ngoái, đạt mức 1,72 tỷ USD, gần đúng như dự kiến. Nhưng lượng người dùng hoạt động hàng ngày chỉ tăng 4% lên mức 495 triệu người, không đạt được mức ước tính của các nhà phân tích. Evan Spiegel, giám đốc của Snap, cho biết mức tăng trưởng doanh thu quảng cáo vẫn “dưới mức tham vọng của chúng tôi.”

Một trọng tài trong một trận bóng đá giải trẻ ở Brazil phải rút ra tới 51 thẻ đỏ, khi trận bán kết khu vực dành cho lứa tuổi dưới 20 giữa hai đội Uberlandia và Mamore biến thành một vụ ẩu đả tập thể. Hỗn loạn nổ ra khi một cầu thủ của đội Mamore khiêu khích băng ghế dự bị của đội Uberlandia sau khi ghi bàn. Cảnh sát quân sự đã được gọi đến – họ báo cáo rằng vòi hoa sen, cửa ra vào, và cửa sổ đã bị phá hỏng. 43 cầu thủ và 8 huấn luyện viên đã bị đuổi khỏi sân. Guinness đã xác nhận đây là kỷ lục thế giới về số thẻ đỏ trong một trận đấu.

Con số trong ngày: 31 tỷ USD, là lợi nhuận ròng đã điều chỉnh của tập đoàn Aramco thuộc Ả Rập Saudi trong quý trước.

TIÊU ĐIỂM

Đảng Dân chủ chấn chỉnh lại đội ngũ

Đảng Dân chủ vừa đánh bại Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ, giành chiến thắng với tỷ lệ cách biệt đáng kinh ngạc ở các bang như Texas và Georgia. Nhiệm vụ của họ bây giờ là thực hiện mục tiêu kép đã hứa trong chiến dịch tranh cử – cải thiện cuộc sống của dân thường Mỹ và kiểm soát quyền lực của tổng thống.

Chiến thắng vang dội của Đảng Dân chủ vẫn khiến Hakeem Jeffries và Chuck Schumer – những người được cho là sẽ lãnh đạo Hạ viện và Thượng viện – còn thiếu rất nhiều ghế để đạt được thế đa số có thể phủ quyết tổng thống. Việc thúc đẩy các đạo luật lớn khó có khả năng xảy ra. Nhưng họ sẽ cố gắng khôi phục tài trợ cho các chương trình chăm sóc sức khỏe của chính phủ, tiến tới chấm dứt chiến tranh Iran và hủy bỏ các mức thuế quan đắt đỏ của Trump, có lẽ bằng cách sử dụng đòn bẩy của mình trong các cuộc đàm phán ngân sách để giành lấy một số nhượng bộ. Mục đích lớn hơn là buộc Trump phải đối đầu và phát đi thông điệp về những ưu tiên của họ tới cử tri. Việc giám sát chính quyền cũng sẽ thống trị chương trình nghị sự.

Đảng Dân chủ hy vọng rằng những chiến thắng thực chất sẽ mở đường cho họ giành lại quyền lực tại Nhà Trắng vào năm 2028. Rủi ro ở đây là những nỗ lực của họ có thể không đạt kết quả như mong muốn và tạo ra cơ hội cho sự phục hồi của Đảng Cộng hòa.

Những kỳ vọng lớn lao

Hôm nay, người biểu tình ở Pháp sẽ lại đổ xuống đường trong một ngày đình công và tuần hành. Khác với các cuộc biểu tình gần đây do sinh viên và phong trào “áo gile vàng” (gilets jaunes) dẫn đầu, các cuộc tuần hành lần này được kêu gọi bởi các tổ chức công đoàn. Họ đang tập hợp lại để phản đối chi phí sinh hoạt đắt đỏ và yêu cầu mức lương cao hơn. Học sinh-sinh viên và những người khác cũng sẽ tham gia. Các cuộc biểu tình dự kiến diễn ra ở hàng trăm thành phố. Các chuyến tàu và giao thông khu vực sẽ bị gián đoạn.

Lực lượng cảnh sát sẽ được triển khai hùng hậu. Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez đang cố gắng tránh để lặp lại tình trạng bạo lực và mất trật tự từng xảy ra vào ngày 17/10. Phát biểu tại một cuộc điều tra của Quốc hội trong tuần này, ông thừa nhận rằng phản ứng của chính quyền vào ngày hôm đó là một “thất bại.” (Tổng thống Emmanuel Macron đã từ chối lời đề nghị từ chức của Nuñez vào thời điểm đó). Kể từ đó, việc áp dụng lệnh giới nghiêm và bổ sung thêm cảnh sát đã giúp kiểm soát tình hình. Tuy nhiên, ngay cả khi ngày 17/10 trôi qua êm ả hơn, vẫn rất khó để ngăn chặn bạo lực hoàn toàn.

Liệu bot có thể đặt phòng trên Airbnb không?

Hoạt động kinh doanh của Airbnb thường có xu hướng bùng nổ trong khoảng từ tháng 7 đến tháng 9 – thời kỳ đỉnh điểm của du lịch mùa hè ở Bắc bán cầu. Nhưng năm nay, mùa hè lại mang đến một mối đe dọa tiềm tàng đối với hoạt động kinh doanh của nền tảng này dưới hình thức các trợ lý ảo cá nhân như Muse của Meta. Những người dùng tiên phong đã bắt đầu sử dụng các công cụ AI để đặt chuyến bay và nơi lưu trú, bỏ qua các dịch vụ đặt phòng trực tuyến.

Hôm nay, các nhà đầu tư sẽ phần nào hình dung được doanh số của Airbnb đang trụ vững ra sao trong những ngày đầu của cơn sốt trợ lý ảo cá nhân. Các nhà phân tích kỳ vọng công ty sẽ báo cáo mức doanh thu đạt 4,7 tỷ USD – tăng 15% so với quý III năm ngoái. Giám đốc của Airbnb – Brian Chesky – đã chia sẻ rằng các trợ lý như Muse là một nguồn giới thiệu khách hàng tuyệt vời và ông muốn công ty của mình hợp tác tốt hơn với họ. Airbnb cũng đang phát triển trợ lý ảo của riêng mình để giúp khách hàng đặt các chuyến đi – có lẽ sẽ kịp ra mắt vào mùa lễ hội năm sau.

Ngân hàng Trung ương Anh cuối cùng cũng tăng lãi suất

Ngân hàng Trung ương Anh dự kiến sẽ tăng mức lãi suất chính từ 3,75% lên 4% vào hôm nay – đợt tăng đầu tiên kể từ tháng 08/2023. Giá năng lượng tăng cao do cuộc chiến ở Trung Đông đang đẩy lạm phát lên cao. Tỷ lệ lạm phát hàng năm dự kiến sẽ đạt đỉnh ở mức trên 4% vào đầu năm 2027 – cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% của ngân hàng.

Dù vậy, có rất ít dấu hiệu cho thấy các hóa đơn năng lượng cao đang góp phần làm tăng giá cả và tiền lương trên diện rộng. Một cuộc khảo sát gần đây của ngân hàng phát hiện ra rằng các doanh nghiệp dự đoán mức tăng trưởng tiền lương sẽ giảm 0,5 điểm phần trăm trong năm tới.

Đợt tăng lãi suất hôm nay được xem như một biện pháp bảo đảm an toàn. Các nhà phân tích đang tự hỏi liệu đây sẽ là đợt tăng duy nhất hay là đợt đầu tiên trong nhiều đợt sắp tới. Các thị trường hiện đang định giá cho ít nhất ba đợt tăng thêm một phần tư điểm phần trăm nữa trong năm tới. Thế nhưng, trừ phi giá cả và tiền lương tăng vượt khỏi tầm kiểm soát, nếu không thì có thể họ đang lo xa quá mức.