Author: Kim Phụng

Thế giới hôm nay: 05/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Pete Hegseth tuyên bố rằng Mỹ và Israel sẽ sớm giành quyền kiểm soát không phận Iran và mang đến “sự chết chóc và hủy diệt cả ngày dài.” Ông cho biết cuộc chiến đang bước vào một giai đoạn mới với “những làn sóng tấn công lớn hơn.” Ông cũng nói rằng một tàu ngầm của Hải quân Mỹ đã đánh chìm một tàu chiến Iran ở Ấn Độ Dương. Ông gọi đây là lần đầu tiên Mỹ đánh chìm tàu địch bằng ngư lôi kể từ sau Thế chiến II.

Thượng viện Mỹ bác bỏ một dự luật yêu cầu Quốc hội phải phê duyệt các hoạt động quân sự của Donald Trump tại Iran. Kết quả này đã được dự đoán trước; Hạ viện sẽ tiến hành bỏ phiếu vào hôm nay. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ tuyên bố của Nhà Trắng rằng cuộc tấn công phủ đầu của Mỹ là cần thiết vì Trump có “cảm giác” rằng Iran sẽ ra đòn trước. Bộ này cho rằng Trump đang hành động “thay mặt cho Israel.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/03/2026”

“Thế hệ mất mát” của Ukraine

Nguồn: Joshua Yang, “Ukraine’s Lost Generation,” Foreign Policy, 27/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các học sinh và giáo viên đang chật vật để duy trì nền giáo dục trong những ngôi trường dưới lòng đất.

Pechenihy là một ngôi làng với những ngôi nhà bị bom đạn tàn phá cùng những khu chung cư tầm trung buồn tẻ từ thời Liên Xô, nằm giữa những rừng thông và những cánh đồng đất đen màu mỡ. Vào đầu cuộc chiến, lực lượng Nga đã chiếm đóng các khu dân cư bên kia sông đối diện Pechenihy. Một nửa dân số trong làng đã bỏ đi; những người ở lại phải sống dưới làn đạn pháo liên miên suốt hơn sáu tháng trời. Continue reading ““Thế hệ mất mát” của Ukraine”

Thế giới hôm nay: 04/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Israel bắt đầu một làn sóng “tấn công diện rộng” mới vào cơ sở hạ tầng của Iran. Trước đó, nước này tuyên bố đã tiêu diệt một chỉ huy của Lực lượng Quds, nhánh hành động ở nước ngoài của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, vốn được cho là đã phối hợp với lực lượng Hezbollah ở Lebanon. Trong khi đó, Mỹ cho biết họ đã tấn công gần 2.000 mục tiêu tại Iran kể từ khi chiến tranh nổ ra. Mỹ cũng công bố danh tính 4 binh sĩ thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ở Kuwait.

Donald Trump khẳng định Mỹ sẽ “ngay lập tức” cung cấp bảo hiểm cho các hãng tàu đi qua Eo biển Hormuz, tuyến đường thương mại huyết mạch mà Iran tuyên bố phong tỏa hôm thứ Hai, và hải quân sẽ hộ tống các tàu chở dầu nếu cần thiết. Tổng thống Mỹ cũng nói rằng ông ra lệnh tấn công Iran vì tin rằng nước này sẽ ra đòn trước – tuyên bố này mâu thuẫn với Ngoại trưởng Marco Rubio, người vào hôm thứ Hai đã nói rằng Mỹ lo ngại sự trả đũa nhằm đáp trả một kế hoạch tấn công của Israel. Trump cũng cho biết sẽ cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha sau khi nước này từ chối cho Mỹ quyền tiếp cận các căn cứ quân sự của mình. Continue reading “Thế giới hôm nay: 04/03/2026”

Iran được xây dựng để đứng vững sau vụ ám sát lãnh tụ tối cao

Nguồn: Ali Hashem, “Iran Is Built to Withstand the Ayatollah’s Assassination,” Foreign Policy, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Quân đội Mỹ và Israel đang nhắm vào các nhà lãnh đạo của Iran – nhưng điều đó có lẽ chỉ làm cho nước này mạnh hơn.

Cuộc chiến mới nhất của Israel và Mỹ nhắm vào Iran đã bắt đầu bằng các cuộc không kích vào nhà ở và văn phòng của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Tiền đề của việc này dường như là sự biến mất đột ngột của Khamenei sẽ trở thành một mối nguy thảm khốc đối với hệ thống cầm quyền hiện tại. Mục tiêu là đạt được những gì từng xảy ra ở Libya thời hậu Muammar al-Qaddafi hoặc ở Syria thời hậu Bashar al-Assad, nơi các chế độ sụp đổ ngay khi các nhà lãnh đạo không còn nắm quyền. Trong những hệ thống đó, tương lai của đất nước bị gắn chặt vào một cá nhân duy nhất. Continue reading “Iran được xây dựng để đứng vững sau vụ ám sát lãnh tụ tối cao”

03/03/1865: Thành lập Cục Giải phóng Nô lệ Mỹ

Nguồn: Freedmen’s Bureau created, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1865, Tổng thống Abraham Lincoln đã ký một dự luật thành lập Cục Người tị nạn, Người được giải phóng, và Đất đai bị bỏ hoang. Thường được biết đến với tên gọi Cục Giải phóng Nô lệ (Freedmen’s Bureau), cơ quan liên bang này giám sát quá trình chuyển đổi đầy khó khăn của người Mỹ gốc Phi từ thân phận nô lệ sang tự do.

Cục Giải phóng Nô lệ – ra đời từ mối quan tâm của những người theo chủ nghĩa bãi nô đối với những người từng bị bắt làm nô lệ – do Tướng Liên bang Oliver O. Howard đứng đầu trong suốt 7 năm tồn tại của nó. Cục được trao quyền phân phát hàng cứu trợ cho cả người tị nạn da trắng và da đen ở miền Nam, cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế và giáo dục, cũng như phân phối lại những vùng đất “bị bỏ hoang” cho những người từng là nô lệ. Nhiệm vụ sau cùng này có lẽ là biện pháp hiệu quả nhất để đảm bảo sự thịnh vượng và an ninh cho những người được giải phóng, nhưng nó cũng cực kỳ khó thực hiện. Continue reading “03/03/1865: Thành lập Cục Giải phóng Nô lệ Mỹ”

Thế giới hôm nay: 03/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thề sẽ trả đũa vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào đại sứ quán Mỹ ở Riyadh, thủ đô của Ả Rập Saudi, gây hỏa hoạn và thiệt hại về công trình. Trước đó, ông ám chỉ rằng cuộc chiến với Iran sẽ kéo dài “bốn đến năm tuần.” Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết đất nước ông đã buộc phải tấn công Iran vì biết rằng Israel có kế hoạch tấn công và nghi ngờ Iran sẽ trả đũa bằng cách nhắm vào các lực lượng Mỹ. Tính đến nay, sáu lính Mỹ đã thiệt mạng. Và ít nhất 555 người đã chết ở Iran, theo Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran, một tổ chức từ thiện.

Thị trường dầu mỏ và khí đốt tự nhiên vẫn đầy biến động sau khi Iran tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz và đe dọa sẽ “thiêu rụi” bất kỳ con tàu nào cố gắng đi qua. Tuyến đường này chuyên chở một phần ba lượng dầu mỏ đường biển toàn cầu. Giá khí thiên nhiên hóa lỏng đã tăng vọt sau khi QatarEnergy LNG, nhà sản xuất lớn nhất thế giới của loại nhiên liệu này, tạm ngừng sản xuất do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran vào các cơ sở của họ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 03/03/2026”

6 Câu hỏi về Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội

Nguồn: Daniel Byman, “6 Questions About Operation Epic Fury,” Foreign Policy, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ và Israel đã đặt ra tiêu chuẩn thành công rất cao trong cuộc chiến chống lại Iran.

Khi Mỹ và Israel bắt đầu ném bom Iran trong khuôn khổ Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội (Epic Fury) vào thứ Bảy, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố hàng loạt mục tiêu đầy tham vọng mà chính quyền của ông sẽ hoàn thành. Trump lưu ý rằng “trong suốt 47 năm qua, chế độ Iran đã hô vang khẩu hiệu ‘Cái chết cho nước Mỹ’ và tiến hành một chiến dịch đẫm máu và giết chóc hàng loạt không hồi kết, nhắm vào nước Mỹ, vào quân đội của chúng ta, cùng những người dân vô tội ở rất, rất nhiều quốc gia.” Sau đó, ông lên án Iran vì đã giết hại hàng chục ngàn công dân biểu tình của chính nước mình và tài trợ cho “các lực lượng dân quân khủng bố đã nhuộm đất bằng máu và ruột gan.” Ông cũng lập luận (dù có rất ít bằng chứng hậu thuẫn) rằng Iran đang xây dựng lại chương trình hạt nhân của mình, phát triển các tên lửa tầm xa “có thể sớm vươn tới lãnh thổ nước Mỹ.” Continue reading “6 Câu hỏi về Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội”

Thế giới hôm nay: 02/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Giá dầu tăng vọt, trong lúc các thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt giảm điểm khi giới giao dịch phản ứng trước cuộc chiến ở Iran – vốn bắt đầu vào cuối tuần qua. Dầu thô Brent, tiêu chuẩn toàn cầu, đã tăng vọt 13% khi thị trường mở cửa, rồi sau đó giảm trở lại. Thị trường chứng khoán Trung Quốc và Nhật Bản giảm mạnh trong phiên giao dịch sớm. Cổ phiếu của các hãng hàng không bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề. Hàng ngàn hành khách vẫn bị mắc kẹt ở Trung Đông do việc đóng cửa không phận.

Israel tiến hành các cuộc không kích vào Lebanon, bao gồm cả thủ đô Beirut, sau khi Hezbollah phóng tên lửa vào Israel. Nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn cho biết cuộc tấn công của họ là nhằm đáp trả “những hành động gây hấn lặp đi lặp lại của Israel.” Một quan chức cấp cao của Israel cảnh báo Hezbollah rằng họ sẽ “hoàn toàn chịu trách nhiệm cho bất kỳ sự leo thang nào.” Hai bên đã ký một lệnh ngừng bắn vào tháng 11/2024. Continue reading “Thế giới hôm nay: 02/03/2026”

Mục tiêu thanh trừng tiếp theo của Tập Cận Bình là ai?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Rumors abound over Xi’s next purge target ahead of NPC,” Nikkei Asia, 26/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một vụ bê bối nghiêm trọng hơn vụ án của Trương Hựu Hiệp có thể sắp bùng nổ.

Trong bối cảnh Trung Quốc đang chật vật vượt qua đợt suy thoái kinh tế kéo dài nhiều năm, Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (tức Quốc hội) dự kiến sẽ khai mạc kỳ họp thường niên tại Bắc Kinh vào ngày 05/03, với một bản kế hoạch 5 năm mới đứng đầu chương trình nghị sự.

Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 đề ra các chính sách phát triển kinh tế và xã hội đến năm 2030. Nó sẽ được chính thức thông qua sau các cuộc thảo luận tại kỳ họp quốc hội thường niên. Continue reading “Mục tiêu thanh trừng tiếp theo của Tập Cận Bình là ai?”

01/03/1966: Tàu thăm dò của Liên Xô đâm vào Sao Kim

Nguồn: Soviet probe crashes into Venus, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1966, Venera 3, một tàu thăm dò của Liên Xô được phóng từ Kazakhstan vào ngày 15/11/1965, đã va chạm với Sao Kim, hành tinh thứ hai tính từ Mặt Trời. Dù nó đã thất bại trong sứ mệnh đo lường bầu khí quyển của Sao Kim, nhưng đây lại là tàu vũ trụ không người lái đầu tiên chạm đến bề mặt của một hành tinh khác. Bốn năm trước đó, tàu thăm dò Mariner 2 của Mỹ là tàu vũ trụ đầu tiên bay qua ở khoảng cách đủ gần để thực hiện các phép đo đạc khoa học về hành tinh này, qua đó phát hiện ra nhiệt độ bề mặt của nó vượt quá 4250C. Continue reading “01/03/1966: Tàu thăm dò của Liên Xô đâm vào Sao Kim”

Mỹ lại tấn công Iran: Phân tích động cơ và triển vọng

Nguồn: Steven Simon, “America’s attack on Iran turns a taboo into a method,” Economist, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hiếm khi chỉ riêng sức mạnh không quân lại có thể mang đến sự thay đổi chế độ.

Cuộc tranh cãi kéo dài của Mỹ với Cộng hòa Hồi giáo Iran vừa trở thành một cuộc chiến. Vào ngày 28/02, Mỹ và Israel đã phát động các cuộc không kích phối hợp trên khắp Iran, còn chế độ Tehran đáp trả bằng tên lửa khắp khu vực; và Tổng thống Donald Trump đã thúc giục người dân Iran “tiếp quản” chính phủ của họ – đẩy mục tiêu được tuyên bố từ việc kiềm chế hạt nhân sang thay đổi chế độ. Tuy nhiên, ranh giới thực sự đã bị vượt qua từ trước đó. Hồi tháng 6 năm ngoái, Chiến dịch Midnight Hammer (Búa Đêm) đã điều máy bay ném bom B-2 và tên lửa Tomahawk nhắm vào các cơ sở hạt nhân chính của Iran tại Fordow, Natanz, và Isfahan, chấm dứt nửa thế kỷ Mỹ ngần ngại tấn công trực tiếp vào vùng lõi chiến lược của Iran. Chiến dịch đó đã phá vỡ một điều cấm kỵ vốn tồn tại suốt hàng thập kỷ bất chấp các cuộc tấn công đẫm máu do Iran bảo trợ nhắm vào người Mỹ ở Lebanon và Ả Rập Saudi. Lần này, nó đã biến một điều cấm kỵ bị phá vỡ thành một phương thức hành động cho một kỷ nguyên mới. Continue reading “Mỹ lại tấn công Iran: Phân tích động cơ và triển vọng”

28/02/1784: John Wesley thành lập Giáo hội Giám lý đầu tiên tại Mỹ

Nguồn: John Wesley charters first Methodist Church in U.S., History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1784, John Wesley đã chính thức thành lập Giáo hội Giám lý (Methodist Church) đầu tiên tại Mỹ. Dù trên thực tế ông là người theo Anh giáo, Wesley nhận thấy cần phải cung cấp một cơ cấu giáo hội cho các tín đồ của mình sau khi Giáo hội Anh bỏ rơi các tín đồ Mỹ trong cuộc Cách mạng Mỹ.

Wesley lần đầu tiên mang nhánh Anh giáo chú trọng giáo lý (methodical Anglicanism) đến thuộc địa Georgia từ năm 1735 đến 1737 cùng với anh trai Charles, người mà ông đã cùng thành lập “Câu lạc bộ Thánh hiến” khổ hạnh tại Đại học Oxford. Chuyến đi đầu tiên đến đất Mỹ này không mấy thành công. Wesley ôm hận sau một mối tình thất bại và không thể thu phục được các tín đồ tuân theo nghĩa vụ tôn giáo khắt khe của mình. Tuy nhiên, khi ở Georgia, ông đã làm quen với một nhóm người Moravia gốc Đức, những người đang hy vọng thiết lập một khu định cư tại thuộc địa này. Cuộc gặp gỡ này có lẽ đóng vai trò rất quan trọng, vì chính tại một buổi họp của người Moravia sau khi trở về London, Wesley cảm thấy mình đã có trải nghiệm thực sự về ân sủng của Chúa. Continue reading “28/02/1784: John Wesley thành lập Giáo hội Giám lý đầu tiên tại Mỹ”

Bảy trụ cột của chính sách đối ngoại dân túy

Nguồn: Lisel Hintz, Berk Esen, và Tudor Onea, “The Seven Pillars of Populist Foreign Policy,” Foreign Policy, 19/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Để hiểu cách tiếp cận thế giới của Trump, hãy nhìn vào những nhà lãnh đạo có nét tương đồng với ông.

Một nhiệm kỳ, một năm, và một tháng kể từ khi Donald Trump nhậm chức tổng thống, các nhà phân tích vẫn tiếp tục tranh luận về cách tốt nhất để hiểu chính sách đối ngoại của ông. Một số người lập luận rằng Trump đang điều chỉnh cách tiếp cận truyền thống của Washington đối với những thách thức toàn cầu mới. Những người khác lại cho rằng những quyết định bốc đồng về mặt ý thức hệ của ông cho thấy sự hiểu sai các nguồn sức mạnh của nước Mỹ. Dù tốt hay xấu, điều rõ ràng là giờ đây Trump phải đối mặt với ít hạn chế chính sách đối ngoại hơn nhiều so với nhiệm kỳ đầu tiên của ông. Continue reading “Bảy trụ cột của chính sách đối ngoại dân túy”

Thế giới hôm nay: 27/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Paramount dường như đã sẵn sàng giành chiến thắng trong cuộc đua mua lại hãng phim đối thủ Warner Bros Discovery sau khi Netflix từ chối tăng mức giá chào mua. Cổ phiếu của Netflix đã tăng vọt hơn 10% nhờ tin tức này. Warner cho biết lời đề nghị trị giá 111 tỷ USD đã được cải thiện của Paramount hấp dẫn hơn lời đề nghị từ Netflix mà họ chấp nhận trước đó, theo đó chấm dứt một cuộc chiến đấu thầu kéo dài nhiều tháng. Dù vậy, các cơ quan quản lý vẫn cần phải phê duyệt thỏa thuận này.

Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan tuyên bố “chiến tranh mở” với Afghanistan sau khi phát động “các cuộc phản công” vào Kabul và Kandahar, hai thành phố của Afghanistan. Các cuộc tấn công này nhằm đáp trả việc Afghanistan bắt đầu “các chiến dịch tấn công quy mô lớn” dọc theo biên giới hai nước. Taliban cho biết các cuộc tấn công của họ là để trả đũa cho những đợt tấn công của Pakistan vào Chủ nhật. Hai quốc gia láng giềng từng nhất trí một lệnh ngừng bắn mong manh hồi tháng 10. Continue reading “Thế giới hôm nay: 27/02/2026”

Tương lai cuộc thương chiến của Trump?

Nguồn: Keith Johnson, “What’s Next for Trump’s Trade War,”Foreign Policy, 23/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Phán quyết của Tối cao Pháp viện đã đẩy chiến lược thuế quan và các thỏa thuận thương mại của Tổng thống Mỹ vào tình trạng hỗn loạn.

Cuối tuần qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã quyết liệt gia tăng các biện pháp thuế quan, bất chấp phán quyết bất lợi từ Tối cao Pháp viện vào thứ Sáu, cũng như sự thiếu hụt hỗ trợ chính trị trong nước cho các chính sách thương mại, và việc cho đến nay chính sách này vẫn chưa mang lại kết quả kinh tế tích cực nào. Continue reading “Tương lai cuộc thương chiến của Trump?”

26/02/1938: Cuộc đình công National Dollar Stores bắt đầu

Nguồn: National Dollar Stores Strike of 1938 begins in San Francisco’s Chinatown, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1938, cuộc đình công tại National Dollar Stores đã bắt đầu tại Phố Tàu (Chinatown) ở San Francisco. Cuộc đình công kéo dài ba tháng này đã mang lại chiến thắng cho người lao động và trở thành cuộc tranh chấp lao động có tổ chức lớn đầu tiên của khu phố này.

Vào năm 1938, ngành may mặc là ngành tuyển dụng lao động lớn nhất tại Phố Tàu ở San Francisco. Các xưởng may ở đây không có công đoàn, một phần do sự thù địch trong lịch sử của các nghiệp đoàn lao động Mỹ đối với công nhân người Hoa. Tuy nhiên, đến những năm 1930, các nghiệp đoàn như Nghiệp đoàn Công nhân May mặc Nữ Quốc tế (ILGWU) đã nhận ra giá trị tiềm năng của việc thành lập công đoàn cho công nhân người Mỹ gốc Hoa. Nhân viên của các xưởng may tại Phố Tàu khi ấy phải làm việc với mức lương thấp và giờ làm kéo dài. Continue reading “26/02/1938: Cuộc đình công National Dollar Stores bắt đầu”

Thế giới hôm nay: 26/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cổ phiếu của Nvidia kết thúc phiên giao dịch ngoài giờ với mức giá không đổi, dù công ty tiên phong về trí tuệ nhân tạo này báo cáo lợi nhuận vô cùng khả quan và doanh thu dự kiến đạt 78 tỷ USD trong quý hiện tại. Con số này cao hơn mức ước tính khoảng 72 tỷ USD của các nhà phân tích. Trong nhiều tháng qua, các nhà đầu tư đã lo lắng về việc các công ty đổ quá nhiều tiền vào trí tuệ nhân tạo. Jensen Huang, giám đốc điều hành Nvidia, khẳng định rằng “việc ứng dụng các tác nhân [AI] của các công ty đang tăng vọt.”

Volodymyr Zelensky cho biết ông đã nói chuyện với Donald Trump trước thềm cuộc gặp giữa Mỹ và Ukraine tại Geneva vào hôm nay. Tổng thống Ukraine cho biết mùa đông vừa qua – khoảng thời gian mà Nga liên tục ném bom các cơ sở hạ tầng năng lượng – là giai đoạn “khó khăn nhất” của đất nước. Dù vậy, trên tiền tuyến, Nga gần như không tiến thêm được bước nào. Sự sẵn sàng hướng tới hòa bình của nước này dường như cũng đóng băng không kém. Continue reading “Thế giới hôm nay: 26/02/2026”

Bốn kịch bản cho một Iran hậu chiến

Nguồn: Marc Lynch, “Four Scenarios for a Postwar Iran,” Foreign Policy, 20/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trump muốn thay đổi chế độ nhưng không muốn một hậu quả hỗn loạn.

Có một điều chắc chắn về cuộc chiến được dự báo rộng rãi của Mỹ nhắm vào Iran: Nếu nó xảy ra, nó sẽ không bao gồm việc chiếm đóng đất nước này. Mỹ đã và đang điều động các tàu sân bay cùng trang thiết bị hỗ trợ đến Vùng Vịnh, chứ không phải lực lượng bộ binh viễn chinh cho một cuộc xâm lược, và không có bằng chứng công khai nào về bất kỳ kế hoạch hiện diện lâu dài nào tại Iran. Nếu có điều gì Tổng thống Mỹ Donald Trump luôn nhất quán về khu vực này, thì đó là việc cần phải tránh một cuộc chiếm đóng kiểu Iraq, điều mà ông từng mô tả là một “sai lầm lớn.” Giống như vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolàs Maduro hồi tháng 1, vụ tiêu diệt chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Qassem Soleimani vào năm 2020, và đòn không kích triệt hạ thủ lĩnh Hezbollah Hassan Nasrallah của Israel vào năm 2024, Mỹ rất có thể sẽ nhắm vào các lãnh đạo cấp cao ở Iran cùng với bộ máy đàn áp của chế độ, rồi sau đó để mặc cho mọi chuyện đến đâu thì đến. Continue reading “Bốn kịch bản cho một Iran hậu chiến”

Thế giới hôm nay: 25/02/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump có bài phát biểu Thông điệp Liên bang dài nhất trong lịch sử. Dưới sự chứng kiến của bốn thẩm phán Tối cao Pháp viện, Tổng thống gọi quyết định của tòa án về việc hủy bỏ nhiều biện pháp thuế quan của ông là “đáng tiếc,” và cho rằng các khoản thuế này đã thúc đẩy tăng trưởng mà không làm tăng lạm phát. Ông hứa sẽ hạn chế tăng giá điện và ca ngợi chính sách năng lượng “khoan đi, cưng ơi, khoan đi” (drill, baby, drill) của mình. Ông một lần nữa cảnh báo Iran không được theo đuổi vũ khí hạt nhân. Và đúng như dự đoán, ông cũng lên tiếng chỉ trích mạnh mẽ những người nhập cư bất hợp pháp và các chính sách dành cho người chuyển giới.

Pete Hegseth, Bộ trưởng Chiến tranh (Quốc phòng) Mỹ, cho phòng thí nghiệm AI Anthropic thời hạn đến thứ Sáu để cho phép Lầu Năm Góc truy cập tự do hơn vào các mô hình Claude của họ. Trong cuộc gặp với Dario Amodei, giám đốc của Anthropic, Hegseth đe dọa sẽ liệt công ty này vào danh sách rủi ro chuỗi cung ứng – một phân loại sẽ cấm bất kỳ nhà thầu quốc phòng nào sử dụng Claude – hoặc viện dẫn Đạo luật Sản xuất Quốc phòng, mà thực chất là để ép Anthropic phải tuân thủ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 25/02/2026”

24/02/1836: Quân phòng thủ Alamo kêu gọi viện trợ

Nguồn: Alamo defenders call for help, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1836, tại San Antonio, Texas, Đại tá William Travis đã phát đi lời kêu gọi viện trợ thay mặt cho quân đội Texas đang trấn thủ Alamo, một tu viện kiêm pháo đài cũ của Tây Ban Nha đang bị quân đội Mexico vây hãm.

Là người gốc South Carolina, Travis chuyển đến bang Texas (thuộc Mexico) vào năm 1831. Ông sớm trở thành thủ lĩnh của phong trào đang lớn mạnh nhằm lật đổ chính quyền Mexico và thành lập một nước cộng hòa Texas độc lập. Khi cuộc cách mạng Texas bắt đầu vào năm 1835, Travis trở thành trung tá trong quân đội cách mạng và được giao quyền chỉ huy quân đội tại thành phố San Antonio de Bexar (nay là San Antonio) vừa chiếm được. Vào ngày 23/02/1836, một lực lượng Mexico lớn do Tướng Antonio Lopez de Santa Ana chỉ huy bất ngờ ập đến San Antonio. Travis và quân của mình đã cố thủ trong Alamo, nơi họ sớm được tiếp viện bởi một lực lượng tình nguyện do Đại tá James Bowie dẫn đầu. Continue reading “24/02/1836: Quân phòng thủ Alamo kêu gọi viện trợ”