Author: Kim Phụng

Kim Môn: Hòn đảo có thể trở thành điểm nóng lớn nhất Đông Á?

Nguồn: Will Wain-Williams, “Kinmen: The Sleepy Fishing Island That Could Be East Asia’s Biggest Flashpoint,” The Diplomat, 22/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hòn đảo này do Đài Bắc quản lý nhưng chỉ nằm cách Trung Quốc đại lục hơn 3 km, với một nền văn hóa và lối sống rất riêng.

“Nếu nhìn sang bên kia, cậu có thể thấy tấm biển tuyên truyền. Trên đó viết ‘thống nhất Trung Quốc theo nguyên tắc một quốc gia, hai chế độ’,” một ngư dân nói với tôi. Khi ấy, tôi đang đứng giữa những hàng cọc chống tăng cũ kỹ, hoen rỉ trên một bãi biển ở Kim Môn, hòn đảo do Đài Loan quản lý nhưng về mặt địa lý lại nằm ngay sát tỉnh Phúc Kiến của Trung Quốc. Tại điểm gần nhất, những tòa nhà chọc trời của Hạ Môn chỉ cách hơn 3 km, gần đến mức có cảm giác như chỉ cần đưa tay ra là có thể chạm tới.

Người ngư dân ngày nào cũng đến đây với cần câu và xô mồi. Ông thuộc đường chân trời của Hạ Môn như lòng bàn tay. “Tôi không lo lắng về Trung Quốc,” ông nói. “Cuộc sống ở đây rất yên bình, và chúng tôi cũng chỉ lo việc của mình thôi.” Đây là quan điểm khá phổ biến trong cộng đồng cư dân Kim Môn, những người không hẳn xem mình là người Đài Loan hay người Phúc Kiến, mà tự hào trước hết về bản sắc địa phương riêng biệt. Continue reading “Kim Môn: Hòn đảo có thể trở thành điểm nóng lớn nhất Đông Á?”

25/08/2009: Ted Kennedy qua đời ở tuổi 77

Nguồn: Ted Kennedy, “liberal lion of the Senate,” dies at 77, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2009, Edward “Ted” Kennedy, em trai út của Tổng thống John F. Kennedy, người từng là Thượng nghị sĩ bang Massachusetts từ năm 1962 đến năm 2009, đã qua đời vì bệnh ung thư não ở tuổi 77 tại nhà riêng ở Hyannis Port, Massachusetts. Là một trong những thượng nghị sĩ tại vị lâu nhất trong lịch sử nước Mỹ, Ted Kennedy được xem là nhà lãnh đạo của Đảng Dân chủ và là người phát ngôn cho các lý tưởng tự do, đồng thời cũng nổi tiếng với khả năng hợp tác với các cá nhân ở cả hai phe của chính trường. Continue reading “25/08/2009: Ted Kennedy qua đời ở tuổi 77”

Thế giới hôm nay: 25/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Scott Bessent, Bộ trưởng Tài chính Mỹ, đe dọa mở rộng các lệnh trừng phạt thứ cấp đối với các đối tác thương mại của Iran, nhắm vào các lĩnh vực như tài sản kỹ thuật số, công nghệ, vàng, hàng không, và vận tải biển. Gọi kế hoạch này là “Chiến dịch Loại trừ Kinh tế” (Operation Economic Outcast), ông cho biết Donald Trump đang yêu cầu các nhà lãnh đạo thế giới “chấm dứt các tương tác” với Iran. Nhưng Bessent không nêu tên bất kỳ quốc gia nào cũng như không đặt ra bất kỳ thời hạn nào. Iran có lẽ sẽ lại phớt lờ những lời đe dọa của Mỹ.

Các quan chức Pakistan cho biết đã đạt được “tiến bộ đáng kể” nhằm chấm dứt chiến tranh ở Iran, khi họ kết thúc chuyến thăm Tehran. Quốc gia này là một trong những nhà hòa giải chính trong suốt cuộc xung đột. Trong chuyến đi, Asim Munir, Tổng tư lệnh Quân đội Pakistan, đã tổ chức hội đàm với các nhà lãnh đạo Iran, tập trung vào các biện pháp bao gồm việc mở cửa lại Eo biển Hormuz. Có thông tin cho rằng trước đó ông cũng đã nói chuyện với Trump. Continue reading “Thế giới hôm nay: 25/08/2026”

Chu Dung Cơ đã thay đổi lịch sử chính trị Trung Quốc như thế nào?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “How Zhu Rongji changed China’s political history,” Nikkei Asia, 20/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vị cựu thủ tướng có tư tưởng cải cách đã từ chối lời đề nghị nắm quyền lãnh đạo vào đầu những năm 1990.

Trong lịch sử, thường không có chữ “nếu,” nhưng Đảng Cộng sản Trung Quốc hẳn đã có một lịch sử khác nếu nhà cải cách kinh tế Chu Dung Cơ chấp nhận đề nghị của cựu lãnh đạo tối cao Đặng Tiểu Bình để trở thành thủ tướng vào đầu thập niên 1990, thay thế cho nhân vật bảo thủ Lý Bằng.

Đặng là nhà lãnh đạo tối cao của Trung Quốc từ năm 1978 đến 1989, nhưng sau khi nghỉ hưu, vị kiến trúc sư trưởng của chính sách “cải cách và mở cửa” dần trở nên không hài lòng với hiệu quả công việc của Lý, người phụ trách chính sách kinh tế. Vậy nên Đặng đã vạch ra một kế hoạch bí mật để thay thế Lý, nhưng kế hoạch đó lại bất ngờ thất bại. Continue reading “Chu Dung Cơ đã thay đổi lịch sử chính trị Trung Quốc như thế nào?”

Thế giới hôm nay: 24/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Scott Bessent dự kiến sẽ công bố các lệnh trừng phạt mới đối với Iran vào hôm nay. Bộ trưởng Tài chính Mỹ đã hứa hẹn về “cuộc tấn công tài chính lớn nhất từ trước đến nay nhằm vào một đối thủ.” Donald Trump gần đây đã đe dọa trừng phạt các đối tác thương mại của Iran. Trong khi đó, Tư lệnh Quân đội Pakistan Asim Munir sẽ đến thăm Tehran trong một nỗ lực nhằm hòa giải để chấm dứt chiến tranh. Về phần mình, Trung Quốc cho biết họ “tích cực cam kết thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình.”

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky khẳng định việc tổ chức bầu cử trong thời chiến sẽ “phá hủy” đất nước của ông bằng cách gieo rắc sự chia rẽ. Tuần trước, Mykhailo Fedorov – cựu Bộ trưởng Quốc phòng mà việc sa thải ông vào tháng trước đã châm ngòi cho làn sóng biểu tình rộng khắp – đã kêu gọi tổ chức bỏ phiếu. Hôm nay, Zelensky dự kiến sẽ nhận được một số sự ủng hộ từ Andy Burnham, người đang đến thăm Kyiv trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên trên cương vị thủ tướng Anh. Continue reading “Thế giới hôm nay: 24/08/2026”

23/08/1856: Nghiên cứu của Eunice Foote về hiện tượng nóng lên toàn cầu được công bố

Nguồn: Eunice Foote’s research on global warming is presented publicly, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1856, công trình của Eunice Foote đã được trình bày tại một cuộc họp của Hiệp hội Tiến bộ Khoa học Mỹ (AAAS) ở Albany, New York. Bà là người đầu tiên chỉ ra khả năng xảy ra hiện tượng nóng lên toàn cầu do carbon dioxide trong khí quyển.

Eunice Foote là một nhà khoa học, nhà phát minh, nhà vận động vì quyền phụ nữ, một người vợ và một người mẹ. Bài báo cáo năm 1856 của bà, “Các điều kiện ảnh hưởng đến sức nóng của tia nắng mặt trời”, lập luận rằng carbon dioxide và hơi nước hấp thụ và giữ lại nhiệt từ Mặt Trời dễ dàng hơn so với các loại khí khác. Thí nghiệm của Foote sử dụng một máy bơm không khí và các bình trụ để đo lường sự thay đổi nhiệt độ không khí của các loại khí khác nhau dưới ánh nắng Mặt Trời và trong bóng râm. Continue reading “23/08/1856: Nghiên cứu của Eunice Foote về hiện tượng nóng lên toàn cầu được công bố”

22/08/1862: Tổng thống Lincoln hồi đáp Horace Greeley

Nguồn: President Lincoln replies to Horace Greeley, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1862, Tổng thống Abraham Lincoln đã viết một bức thư với những lời lẽ cẩn trọng để đáp lại một bài xã luận mang tư tưởng bãi nô của Horace Greeley, biên tập viên của tờ báo có sức ảnh hưởng New York Tribune, đồng thời ám chỉ sự thay đổi trong chính sách của ông về vấn đề nô lệ.

Ngay từ khi Nội chiến Mỹ bắt đầu, Lincoln đã tuyên bố mục tiêu của cuộc chiến là tái thống nhất đất nước. Ông ít nói về vấn đề nô lệ vì sợ làm phật ý các khu vực cử tri trọng yếu như các bang biên giới Missouri, Kentucky, Maryland, và ở mức độ thấp hơn là Delaware. Các bang này cho phép chế độ nô lệ nhưng chưa ly khai khỏi Liên bang. Lincoln cũng lo ngại về các đảng viên Dân chủ miền Bắc, những người nhìn chung phản đối việc tiến hành chiến tranh để giải phóng người bị bắt làm nô lệ, nhưng Lincoln lại rất cần sự ủng hộ của họ. Continue reading “22/08/1862: Tổng thống Lincoln hồi đáp Horace Greeley”

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu tiếp theo có thể bắt nguồn từ Trung Quốc

Nguồn: Michael B. G. Froman, “The Next Global Economic Crisis Could Be Made in China,” Foreign Affairs, 13/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tình trạng dư thừa công suất sẽ kết thúc như thế nào?

Trong những năm gần đây, không thiếu những lời phàn nàn về tình trạng dư thừa công suất của Trung Quốc. Cam kết của Bắc Kinh trong việc thúc đẩy xuất khẩu và mở rộng thặng dư thương mại bằng mọi giá đã làm xói mòn tham vọng phát triển sản xuất của các nền kinh tế tiên tiến như Mỹ và châu Âu, cũng như nhiều nước đang phát triển ở châu Phi, châu Á và Mỹ Latinh. Hiện nay, sự đồng thuận toàn cầu về bản chất của thách thức này lớn hơn bao giờ hết, nhưng điều đó hầu như không tác động đến chính sách của Trung Quốc.

Giờ đây, vấn đề này đang chuyển sang một giai đoạn mới, nguy hiểm hơn: khả năng của thế giới trong việc hấp thụ lượng hàng hóa do tình trạng dư thừa công suất của Trung Quốc tạo ra đang tiến dần tới giới hạn. Và nếu giới hạn đó thực sự bị chạm tới, hậu quả có thể là một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, đúng vào thời điểm các chính phủ đặc biệt thiếu công cụ để kiểm soát tác động của nó. Continue reading “Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu tiếp theo có thể bắt nguồn từ Trung Quốc”

Thế giới hôm nay: 21/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trung Quốc cảnh báo rằng mối đe dọa “chiến tranh kinh tế” của Mỹ nhắm vào Iran và các đối tác thương mại của nước này sẽ không có tác dụng. Một người phát ngôn Trung Quốc kêu gọi các giải pháp ngoại giao sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói rằng Trung Quốc cần phải “hợp tác với chương trình.” Trung Quốc – quốc gia mua hơn 80% lượng dầu xuất khẩu của Iran – có thể lọt vào tầm ngắm của Donald Trump. Nhưng Mỹ đang đứng trước nguy cơ kích động tranh chấp vào một thời điểm nhạy cảm, khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình  dự kiến đến thăm Washington vào tháng tới.

Trong khi đó, nỗ lực của Bessent nhằm kiểm soát thị trường trái phiếu Mỹ bất ngờ chững lại. Lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 30 năm đã tăng trở lại, đảo ngược một phần đà giảm sau đợt mua lại nợ dài hạn của Bộ trưởng Tài chính vào thứ Tư, dù ông ám chỉ rằng có thể sẽ có thêm các đợt mua lại khác. “Bất cứ điều gì xảy ra trong 24 giờ đầu đều là nhiễu loạn,” Bessent đáp trả. Các nhà đầu tư vẫn lo ngại về lạm phát và nợ của chính phủ Mỹ, khoản nợ mà trong tuần này đã lần đầu tiên vượt qua mức 40 nghìn tỷ đô la. Continue reading “Thế giới hôm nay: 21/08/2026”

20/08/1794: Trận Fallen Timbers

Nguồn: Battle of Fallen Timbers, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1794, Tướng “Mad Anthony” Wayne (Anthony Điên) đã chứng minh rằng nền cộng hòa non trẻ vẫn đủ sức chống trả một mối đe dọa quân sự khi ông đập tan liên minh của Tù trưởng Blue Jacket người Shawnee gần Toledo, Ohio ngày nay, với Quân đoàn Mỹ mới được thành lập chỉ gồm 3.000 binh sĩ trong Trận Fallen Timbers.

Dù Hiệp ước Paris đã nhượng lại cái gọi là Lãnh thổ Tây Bắc, trải dài về phía tây đến Sông Mississippi và về phía nam đến vùng Florida của Tây Ban Nha cho Mỹ, nhưng người Anh đã không chịu từ bỏ các pháo đài của họ trong khu vực này, đồng thời tiếp tục hỗ trợ các đồng minh người Mỹ bản địa trong những cuộc giao tranh với người Mỹ định cư. Continue reading “20/08/1794: Trận Fallen Timbers”

Thế giới hôm nay: 20/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nợ công của chính phủ liên bang Mỹ lần đầu tiên vượt mốc 40.000 tỷ USD, theo các số liệu công bố vào thứ Tư. Trước đó, Bộ Tài chính cho biết họ sẽ mua lại nhiều trái phiếu chính phủ dài hạn hơn nhằm nỗ lực kiềm chế chi phí vay. Để đáp lại, lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 30 năm đã giảm nhẹ xuống còn 5,18%. Nỗi lo ngại của giới đầu tư về lạm phát và khoản nợ khổng lồ của Mỹ đã đẩy lợi suất kỳ hạn 30 năm lên mức cao nhất kể từ năm 2007.

Hứa Gia Ấn, nhà sáng lập Evergrande – từng là tập đoàn bất động sản lớn nhất thế giới tính theo doanh số – bị kết án tù chung thân vì “phạm nhiều tội danh kết hợp.” Vào tháng 4, ông đã nhận 8 tội danh, bao gồm gian lận và sử dụng vốn sai mục đích. Evergrande đã thổi phồng giá trị tài sản và che giấu các khoản nợ phải trả trước khi vỡ nợ khoản vay 300 tỷ USD vào năm 2021. Tập đoàn này cùng một công ty con đã bị phạt 2,4 tỷ USD. Continue reading “Thế giới hôm nay: 20/08/2026”

Chủ nghĩa ‘thực dụng linh hoạt’ của Colby sẽ không hiệu quả ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương

Nguồn: Derek Grossman, “Colby’s ‘Flexible Realism’ Won’t Work in the Indo-Pacific,” Foreign Policy, 18/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chiến lược mới của Washington chẳng khác nào một tên gọi khác cho sự khó lường.

Elbridge Colby, vị Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách chính sách đầy ảnh hưởng nhưng cũng gây nhiều tranh cãi của Mỹ, vừa hoàn thành chuyến công du Đông Nam Á, với các điểm dừng tại Campuchia, Indonesia, Philippines và Thái Lan. Mục tiêu chính của ông rõ ràng là giải thích và thúc đẩy chiến lược quốc phòng toàn cầu mới của chính quyền Trump, được xây dựng trên nền tảng mà họ gọi là “chủ nghĩa thực dụng linh hoạt” (flexible realism), với các đồng minh và đối tác của Mỹ ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương. Continue reading “Chủ nghĩa ‘thực dụng linh hoạt’ của Colby sẽ không hiệu quả ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương”

Thế giới hôm nay: 19/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thông báo tạm dừng áp thuế 50% đối với lượng hàng hóa trị giá hàng tỷ đô la từ Canada nhập vào Mỹ trong vòng ba ngày. Tuyên bố này được đưa ra chỉ vài giờ trước khi lệnh áp thuế có hiệu lực. Thủ tướng Canada Mark Carney  phản hồi rằng “vẫn còn những công việc quan trọng cần hoàn thành.” Trump cũng cho biết đường ống dẫn dầu Keystone XL, một dự án đường ống dẫn dầu Canada-Mỹ bị hủy bỏ, có thể được khôi phục.

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm tăng vượt mức 5.3% trong một thời gian ngắn, đạt mức cao nhất kể từ năm 2007, do quan ngại về lạm phát, khoản nợ công 40 nghìn tỷ đô la của Mỹ, và giá dầu tăng. Chi phí đi vay của chính phủ cũng tăng vọt ở Anh và Nhật Bản, trong khi chạm mức cao nhất trong nhiều năm ở Pháp và Đức. Trong một diễn biến khác, chỉ số chứng khoán NASDAQ thiên về công nghệ của Mỹ đã giảm 1.3% do các nhà đầu tư bán tháo cổ phiếu của các nhà sản xuất chip. Continue reading “Thế giới hôm nay: 19/08/2026”

Cú sốc việc làm tại Trung Quốc

Nguồn: Thomas Hale và William Langley, “China’s great jobs squeeze”, Financial Times, 12/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trong lúc ngành xây dựng lao dốc và quá trình sản xuất được tự động hóa, 53 triệu người Trung Quốc hiện đang chật vật làm việc với mức lương thấp trong lĩnh vực giao đồ ăn và gọi xe công nghệ.

Tại Sân bay Phố Đông của Thượng Hải, thời gian chờ là bảy giờ đồng hồ, tại Đại Hưng của Bắc Kinh là tám giờ, còn tại Sân bay Thiên Phủ ở Thành Đô, con số lên đến tận 10 giờ.

Trong bối cảnh thiếu hụt số liệu thống kê chính thức, một cuộc khảo sát nhỏ về thời gian mà các tài xế sẵn sàng chờ khách tại các bãi đậu taxi ở sân bay đã cho chúng ta nhìn thoáng qua những xáo trộn sâu sắc trong thị trường lao động khổng lồ ở Trung Quốc. Continue reading “Cú sốc việc làm tại Trung Quốc”

18/08/1920 Tu chính án thứ 19 được phê chuẩn nhờ một lá phiếu duy nhất

Nguồn: 19th Amendment ratified thanks to one vote, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1920, một cuộc chiến đầy kịch tính tại Hạ viện Tennessee đã kết thúc với việc tiểu bang này phê chuẩn Tu chính án thứ 19 của Hiến pháp Mỹ. Sau nhiều thập kỷ đấu tranh và biểu tình của những người ủng hộ quyền bầu cử của phụ nữ trên khắp cả nước, lá phiếu quyết định này đến từ một hạ nghị sĩ 24 tuổi, người được cho là đã thay đổi quyết định sau khi nhận được một bức thư từ mẹ mình. Continue reading “18/08/1920 Tu chính án thứ 19 được phê chuẩn nhờ một lá phiếu duy nhất”

Thế giới hôm nay: 18/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump đe dọa ném bom Oman – một đồng minh lâu năm của Mỹ – nếu nước này “ngáng đường” các cuộc đàm phán với Iran. Vị tổng thống đã đưa ra lời đe dọa trong một cuộc điện thoại với một phóng viên của Fox News. Oman và Iran đang tiến hành các cuộc thảo luận về việc cho phép nhiều tàu thuyền hơn đi qua Eo biển Hormuz. Lệnh ngừng bắn mong manh kéo dài 60 ngày giữa Mỹ và Iran vừa hết hạn vào hôm qua.

Jared Kushner, con rể kiêm đặc phái viên cấp cao của Trump, gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tại Jerusalem, một ngày sau khi gặp gỡ các nhà lãnh đạo Hamas ở Ai Cập. Văn phòng Thủ tướng Israel khẳng định cuộc hội đàm diễn ra “sâu sắc và mang tính xây dựng,” và hai nhóm làm việc, về việc tước vũ khí của các chiến binh ở Gaza và y tế công tại khu vực này, sẽ được thành lập. Đầu tháng này, Netanyahu đã bác bỏ kế hoạch ngừng bắn 15 điểm của Mỹ dành cho Gaza. Continue reading “Thế giới hôm nay: 18/08/2026”

Thế giới hôm nay: 17/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Jared Kushner, con rể kiêm đặc phái viên của Donald Trump, hội đàm với các nhà lãnh đạo Hamas tại Ai Cập trong nỗ lực khôi phục lệnh ngừng bắn đang bị đình trệ ở Gaza. Cuộc gặp diễn ra sau khi Israel bác bỏ kế hoạch hòa bình gồm 15 điểm do Mỹ đề xuất vào tuần trước. Kushner dự kiến sẽ gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vào hôm nay.

Trump công bố kế hoạch “cắt giảm đáng kể” các cuộc tập trận quân sự chung với Hàn Quốc, ngay trước khi hai nước đồng minh bắt đầu cuộc tập trận thường niên Lá chắn Tự do Ulchi. Cuộc tập trận kéo dài 11 ngày dự kiến sẽ có sự tham gia của khoảng 18.000 quân nhân Hàn Quốc. Tổng thống Mỹ viện dẫn việc Hàn Quốc không tham gia vào cuộc chiến chống lại Iran và “mối quan hệ rất tốt đẹp” của ông với Kim Jong Un, nhà lãnh đạo Triều Tiên. Continue reading “Thế giới hôm nay: 17/08/2026”

Chu Dung Cơ qua đời đánh dấu kết thúc kỷ nguyên cải cách thần tốc của Trung Quốc

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Zhu Rongji’s Death Is the Final Knell for China’s Breakneck Reform Era,” Foreign Policy, 14/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình, ưu tiên của Trung Quốc không còn là những cải cách thị trường sâu rộng như trước, mà là bảo đảm an ninh quốc gia, kiểm soát chính trị và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược.

Ngày 17/08, Trung Quốc sẽ kỷ niệm 100 năm ngày sinh của cựu Tổng Bí thư Giang Trạch Dân, người qua đời năm 2022 ở tuổi 96. Trong hệ thống tuyên truyền chính thức, ông được tôn vinh là “hạt nhân” của thế hệ lãnh đạo thứ ba của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), và Bắc Kinh đã chuẩn bị nhiều hoạt động tưởng niệm quy mô lớn.

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm này, cựu Thủ tướng Chu Dung Cơ – cộng sự thân cận nhất của Giang trong lĩnh vực kinh tế – cũng qua đời ở tuổi 97. Continue reading “Chu Dung Cơ qua đời đánh dấu kết thúc kỷ nguyên cải cách thần tốc của Trung Quốc”

16/08/1987: Máy bay đâm xuống đường cao tốc, 156 người thiệt mạng

Nguồn: Plane crashes into highway, killing 156, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày 16/08/1987, chuyến bay 255 của hãng Northwest Airlines gặp nạn ngay sau khi cất cánh từ Sân bay Detroit Metropolitan (bang Michigan), khiến 156 người thiệt mạng. Chỉ duy nhất một hành khách sống sót – bé gái bốn tuổi Cecelia Cichan. Cuộc điều tra sau đó kết luận nguyên nhân chính của thảm kịch là sai sót trong quy trình vận hành của tổ lái.

Chiếc McDonnell Douglas DC-9 Super 82 (MD-82) đang thực hiện hành trình từ Detroit đến California, với điểm dừng dự kiến tại Phoenix, Arizona. Continue reading “16/08/1987: Máy bay đâm xuống đường cao tốc, 156 người thiệt mạng”

15/06/1914: Khánh thành Kênh đào Panama

Nguồn: Panama Canal open to traffic, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày 15/08/1914, Kênh đào Panama – tuyến đường thủy do Mỹ xây dựng băng qua eo đất Panama, nối liền Đại Tây Dương và Thái Bình Dương – chính thức được đưa vào khai thác với chuyến hải trình đầu tiên của tàu Ancon, một tàu chở hàng và hành khách của Mỹ.

Ý tưởng xây dựng một tuyến đường thủy xuyên Trung Mỹ xuất hiện từ giữa thế kỷ 19, khi làn sóng người di cư đổ về California và Oregon khiến nhu cầu rút ngắn hành trình giữa hai bờ nước Mỹ ngày càng cấp thiết. Năm 1855, Mỹ hoàn thành tuyến đường sắt băng qua eo đất Panama – khi đó vẫn thuộc Colombia – tạo tiền đề cho hàng loạt đề xuất xây dựng một con kênh đào nối hai đại dương. Continue reading “15/06/1914: Khánh thành Kênh đào Panama”