Tư liệu học thuật chuyên ngành nghiên cứu quốc tế
Nguồn: Apollo 14 departs for the moon, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1971, tàu Apollo 14, dưới sự điều khiển của các phi hành gia Alan B. Shepard Jr., Edgar D. Mitchell và Stuart A. Roosa, đã được phóng thành công từ Cape Canaveral, Florida, trong một sứ mệnh có người lái đến Mặt Trăng. Continue reading “31/01/1971: Apollo 14 khởi hành lên Mặt Trăng”
Nguồn: Peter E. Harrell, “The Case for Upending World Trade,” Foreign Affairs, 26/01/2026
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Tầm nhìn của Trump gợi nhớ cách tiếp cận truyền thống của Mỹ như thế nào?
Suốt một năm qua, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã trở thành thế lực gây xáo trộn nhất trong thương mại toàn cầu kể từ những năm 1930. Tuy nhiên, sự phá hủy trật tự thương mại hậu Chiến tranh Lạnh – một hệ thống thương mại quốc tế dựa trên luật lệ nhằm thiết lập các nguyên tắc kinh tế cho các chính phủ tham gia – lại mang đến một cơ hội cần thiết để điều chỉnh thái độ cứng nhắc thái quá đối với thương mại.
Từ khi kết thúc Thế chiến II đến đầu những năm 1990, các tổng thống Mỹ thường ủng hộ thương mại tự do và khuyến khích các quốc gia khác hạ thấp rào cản thương mại thông qua các sáng kiến như Hiệp định chung về Thuế quan và Thương mại (GATT) năm 1947, vốn khuyến khích các nước (chủ yếu nằm ngoài khối Xô-viết) cùng cắt giảm thuế quan. Nhưng các chính quyền Mỹ đã cân bằng ưu tiên này nhờ chủ nghĩa thực dụng, áp dụng một cách tiếp cận linh hoạt đối với chính sách, xem xét từng thách thức riêng biệt một cách cụ thể. Continue reading “Tại sao trật tự thương mại thế giới nên được thiết kế lại?”
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump sẽ công bố sự lựa chọn của mình cho vị trí chủ tịch mới của Cục Dự trữ Liên bang (Fed) vào hôm nay. Kevin Warsh (ảnh trên) là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí này. Warsh là cựu thống đốc Fed, người được George W. Bush bổ nhiệm, và có nhiều khả năng sẽ đồng ý với yêu cầu cắt giảm lãi suất nhanh hơn của Trump. Tổng thống đã có bất đồng với chủ tịch đương nhiệm, Jerome Powell, về vấn đề này.
Các Thượng nghị sĩ Mỹ đạt được một thỏa thuận mà họ hy vọng sẽ giúp ngăn chặn việc chính phủ đóng cửa một phần vào tuần tới. Thượng viện đã thông qua các dự luật chi tiêu cho năm cơ quan và đồng ý tạm thời gia hạn thời hạn cho gói cuối cùng – ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa – trong khi đàm phán vẫn tiếp tục. Đảng Dân chủ đang yêu cầu các hạn chế đối với chiến dịch trấn áp nhập cư của chính quyền Trump. Tuy nhiên, Hạ viện, nơi phải phê chuẩn những thay đổi này, đang trong kỳ nghỉ cho đến thứ Hai. Continue reading “Thế giới hôm nay: 30/01/2026”
Nguồn: “The Raven” is published, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1845, bài thơ nổi tiếng “The Raven” (Con Quạ) của Edgar Allan Poe, với câu mở đầu “Once upon a midnight dreary” (Một lần, vào một nửa đêm thê thảm[1]) đã được xuất bản trên tờ New York Evening Mirror.
Các tác phẩm u tối và rùng rợn của Poe phản ánh chính cuộc đời đầy biến động và khó khăn của ông. Sinh ra tại Boston vào năm 1809, Poe mồ côi khi mới lên ba và chuyển đến sống cùng gia đình một doanh nhân tại Richmond, Virginia. Ông từng theo học tại Đại học Virginia nhưng bị đuổi học vì tham gia cờ bạc. Sau đó, ông theo học một thời gian ngắn tại một học viện quân sự. Continue reading “29/01/1845: “The Raven” của Edgar Allan Poe được xuất bản”
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Ngài Keir Starmer gặp Tập Cận Bình tại Bắc Kinh vào đầu chuyến thăm Trung Quốc kéo dài bốn ngày – chuyến thăm đầu tiên của một Thủ tướng Anh trong gần tám năm qua. Starmer nói với người đồng cấp Trung Quốc rằng ông muốn có một quan hệ “tinh tế hơn,” điều mà ông sẽ cố gắng đạt được trong khi vẫn khéo léo cân bằng quan hệ thân thiết với Mỹ. Trump gần đây đã đe dọa Canada với mức thuế quan 100% vì đàm phán thỏa thuận thương mại với Trung Quốc.
Cục Dự trữ Liên bang (Fed) giữ nguyên lãi suất cơ bản, đúng như dự đoán, sau khi thực hiện ba lần cắt giảm liên tiếp bắt đầu từ tháng 9. Hai trong số các thống đốc của ngân hàng trung ương đã bỏ phiếu cho mức giảm 0,25 điểm phần trăm. Fed lưu ý rằng tỷ lệ thất nghiệp của Mỹ đã cho thấy “dấu hiệu ổn định” và hoạt động kinh tế đã mở rộng với “tốc độ vững chắc,” nhưng không gợi ý về thời điểm có thể cắt giảm lãi suất lần tiếp theo. Continue reading “Thế giới hôm nay: 29/01/2026”
Nguồn: Alejandro Reyes, “America’s Drift Toward Constitutional Authoritarianism,” Foreign Policy, 19/01/2026
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Trump đã chứng minh làm thế nào nền dân chủ có thể bị vô hiệu hóa mà không cần bị phá hủy.
Một năm sau nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của Donald Trump, nền dân chủ Mỹ vẫn chưa sụp đổ. Các cuộc bầu cử vẫn diễn ra. Các tòa án vẫn xét xử. Quốc hội vẫn ban hành luật, dù với tốc độ chậm chạp. Và Hiến pháp Mỹ vẫn còn vẹn nguyên. Tuy nhiên, hệ thống hiện nay vận hành theo một cách khác – không phải thông qua sự đổ vỡ, mà thông qua sự điều chỉnh lại. Quyền lực được tập trung hóa, các chuẩn mực chỉ còn vẻ bề ngoài, và các cơ chế kiềm chế bị định nghĩa lại. Điều đáng ngạc nhiên không phải là những gì đã bị bãi bỏ, mà là những gì đã bị hấp thụ, đàn áp, hoặc âm thầm gạt sang bên lề. Continue reading “Mỹ có đang trượt dài về phía chủ nghĩa độc tài hiến pháp?”
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump nói rằng chính quyền của ông sẽ “hạ nhiệt một chút” cuộc trấn áp nhập cư tại Minnesota. Tổng thống gọi vụ nhân viên Tuần tra Biên giới sát hại Alex Pretti là một “sự cố đáng tiếc,” đồng thời hứa sẽ có một “cuộc điều tra trung thực.” Trong khi đó, một thẩm phán liên bang tại Minnesota đã ra lệnh cho Todd Lyons, quyền giám đốc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), phải ra tòa vào thứ Sáu, cảnh báo rằng ông có thể bị buộc tội khinh thường tòa án vì phớt lờ các lệnh tòa hạn chế cơ quan này.
Trump khăng khăng rằng đồng đô la đang “làm rất tốt” bất chấp đà giảm gần đây. Ngay trước bình luận của ông, chỉ số đo giá trị đồng bạc xanh so với sáu đối tác thương mại lớn đã lao dốc xuống mức thấp nhất trong vòng bốn năm qua. Các nhà đầu tư đang bán tháo tài sản Mỹ do lo ngại về chương trình nghị sự đối ngoại của Trump. Niềm tin tiêu dùng tại Mỹ cũng sụt giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ vào tháng 1. Continue reading “Thế giới hôm nay: 28/01/2026”
Nguồn: National Geographic Society is incorporated, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1888, Hội Địa lý Quốc gia Mỹ (National Geographic Society) đã chính thức được thành lập tại Washington, D.C., với mục đích “gia tăng và phổ biến kiến thức địa lý.”
33 người đàn ông tham gia cuộc gặp gỡ ban đầu để thành lập Hội Địa lý Quốc gia là một nhóm đa dạng bao gồm các nhà địa lý, nhà thám hiểm, giáo viên, luật sư, nhà vẽ bản đồ, sĩ quan quân đội, và nhà tài chính. Tất cả đều có chung quan tâm đến kiến thức khoa học và địa lý, cũng như cùng chia sẻ quan điểm rằng trong thời đại của khám phá, phát minh, đổi thay, và truyền thông đại chúng, người Mỹ đang ngày càng tò mò hơn về thế giới xung quanh họ. Với suy nghĩ này, họ đã soạn thảo điều lệ và bầu một luật sư kiêm nhà từ thiện tên là Gardiner Greene Hubbard lên làm chủ tịch. Không phải là nhà khoa học hay nhà địa lý, Hubbard đại diện cho mong muốn của Hội là tiếp cận đến công chúng phổ thông. Continue reading “27/01/1888: Hội Địa lý Quốc gia Mỹ chính thức thành lập”
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump dường như đã sẵn sàng chuyển Gregory Bovino đi khỏi Minneapolis, một động thái cho thấy sự nhượng bộ trước làn sóng phẫn nộ đối với các hành động hung hăng của đặc vụ nhập cư liên bang tại thành phố này. “Tư lệnh” Lực lượng Tuần tra Biên giới đã ngang nhiên ủng hộ các sĩ quan – bao gồm cả những kẻ đã sát hại người biểu tình – khiến ông trở thành tâm điểm của sự bất ổn. Việc loại bỏ ông có thể làm lung lay vị trí của Kristi Noem, Bộ trưởng An ninh Nội địa và là người bảo vệ nhiệt thành cho Bovino.
Trump bổ nhiệm Tom Homan, “ông trùm biên giới” của mình, đến quản lý các hoạt động tại Minnesota. Nhà Trắng tuyên bố Tổng thống “không muốn bất kỳ người Mỹ nào phải thiệt mạng.” Tuyên bố này dường như nhằm làm dịu lập trường của chính phủ về hai người biểu tình bị cảnh sát bắn chết, những người trước đó đã bị gán nhãn là khủng bố. Trump cho biết đã có một “cuộc điện đàm rất tốt đẹp” với Tim Walz, Thống đốc Minnesota, người mà trước đây ông từng chỉ trích kịch liệt. Continue reading “Thế giới hôm nay: 27/01/2026”
Nguồn: “What Xi Jinping’s purge of China’s most senior general reveals,” The Economist, 24/01/2026
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Chủ tịch Trung Quốc đã loại bỏ các lãnh đạo quân đội ở quy mô chưa từng có kể từ thời Mao Trạch Đông – làm dấy lên những nghi ngại về khả năng sẵn sàng chiến đấu của quốc gia này.
Trong số các tướng lĩnh Trung Quốc, có một nhân vật từ lâu dường như “miễn nhiễm” với những cuộc thanh trừng quy mô lớn trong giới lãnh đạo cấp cao suốt hai năm qua. Trương Hựu Hiệp, sĩ quan tại ngũ cấp cao nhất (ảnh dưới), không chỉ là bạn thân của nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình. Ông còn là một trong số ít chỉ huy quân sự dày dạn kinh nghiệm thực chiến, từng tham gia chiến đấu trong chiến tranh biên giới với Việt Nam năm 1979. Điều đó đã củng cố uy quyền của ông với tư cách là Phó Chủ tịch thứ nhất của Quân ủy Trung ương, cơ quan chỉ huy các lực lượng vũ trang (do Tập đứng đầu). Một số nhà phân tích từng cho rằng Trương là người đứng sau một số vụ thanh trừng gần đây. Giờ đây, ngay cả ông cũng đã bị lật đổ trong một đòn giáng vô cùng kịch tính. Continue reading “Việc Tập thanh trừng vị tướng cấp cao nhất Trung Quốc hé lộ điều gì?”
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump một lần nữa bảo vệ hành động của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) tại Minneapolis. Tổng thống nói rằng việc các đặc vụ ICE giết chết Alex Pretti và Renee Good là do “sự hỗn loạn mà Đảng Dân chủ gây ra.” Bất chấp nhiệt độ lạnh giá, những người biểu tình phản đối ICE đã xuống đường trên khắp nước Mỹ. Tim Walz, thống đốc bang Minnesota, kêu gọi Trump rút các đặc vụ liên bang khỏi bang này “trước khi họ giết thêm một người Mỹ nào nữa trên đường phố.”
Giá một ounce vàng lần đầu tiên phá vỡ mốc 5.000 đô la. Cầu đối với kim loại này – từng có giá 2.770 đô la/ounce vào một năm trước – không có dấu hiệu chậm lại khi các nhà đầu tư bán tháo trái phiếu và tiền tệ trước thái độ thất thường của Trump đối với thương mại quốc tế. Đồng đô la suy yếu cũng khiến vàng trở nên dễ mua hơn đối với những người bên ngoài nước Mỹ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 26/01/2026”
Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Repercussions mount from China’s Japan strategy,” Nikkei Asia, 22/01/2026
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Trong lúc các cuộc bầu cử tại Nhật Bản đang cận kề, một đảng trung dung mới cam kết sẽ giữ vững lập trường cứng rắn trước Trung Quốc.
Tính toán sai lầm của Trung Quốc trong chính sách đối với Nhật Bản, cụ thể là hành động trả đũa Thủ tướng Sanae Takaichi vì một bình luận của bà về Đài Loan, lại một lần nữa lộ rõ hậu quả, khiến các phương tiện truyền thông nhà nước chủ chốt của Trung Quốc ngần ngại đưa tin về một đảng đối lập mới được thành lập ở quốc gia láng giềng. Continue reading “Hậu quả từ chiến lược của Trung Quốc đối với Nhật Bản”
Nguồn: Paul McCartney is released from a Tokyo jail and deported from Japan, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Ngày 16/01/1980, Paul McCartney đặt chân đến Sân bay Quốc tế Narita, Tokyo, đánh dấu chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên của ông kể từ chuyến lưu diễn của The Beatles năm 1966. Sự kiện này vốn là chuyến lưu diễn qua 11 thành phố theo kế hoạch của ông và ban nhạc Wings. Nhưng thay vào đó, chuyến thăm của Paul chỉ gói gọn trong khoảng thời gian 9 ngày tại Trại tạm giam Tội phạm Ma túy Tokyo, kết thúc vào ngày 25/01/1980. Continue reading “25/01/1980: Paul McCartney bị trục xuất khỏi Nhật Bản”
Nguồn: Author Edith Wharton is born, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1862, Edith Wharton đã chào đời trong một gia đình New York lâu đời và giàu có. Bà lớn lên trong một thế giới xa hoa, nơi xã hội thời tiền Nội chiến cố gắng giữ khoảng cách với tầng lớp nhà giàu mới nổi. Wharton, người được kỳ vọng sẽ trở thành một người vợ, người mẹ, và nữ chủ nhân gia đình điển hình, thay vào đó lại bộc lộ tài năng trí tuệ và bắt đầu viết lách từ khi còn nhỏ. Continue reading “24/01/1862: Ngày sinh nhà văn Edith Wharton”
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
ByteDance chốt xong thỏa thuận cho phép TikTok, ứng dụng video ngắn của họ, tiếp tục hoạt động tại Mỹ. Công ty Trung Quốc dự kiến nắm giữ cổ phần thiểu số trong một liên doanh mới chịu trách nhiệm vận hành các hoạt động tại Mỹ. Thực thể này sẽ được quản lý bởi các đồng minh của Donald Trump và sẽ giám sát việc đào tạo lại thuật toán của TikTok bằng dữ liệu của người Mỹ. Bất chấp các biện pháp bảo vệ – nhằm ngăn chặn sự thao túng từ nước ngoài – ứng dụng này vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Donald Trump đệ đơn kiện JPMorgan Chase và ông chủ của ngân hàng này, Jamie Dimon. Tổng thống cáo buộc ngân hàng đã cắt đứt quan hệ với ông vì lý do chính trị, đồng thời đòi bồi thường ít nhất 5 tỷ đô la. JPMorgan tuyên bố họ đóng tài khoản chỉ để quản lý rủi ro pháp lý và quy định. Động thái này tiếp nối chiến dịch rộng lớn hơn của Trump nhằm chống lại cái mà ông gọi là hành vi “ngừng cung cấp dịch vụ ngân hàng” (debanking) có động cơ chính trị. Continue reading “Thế giới hôm nay: 23/01/2026”
Nguồn: Derek Grossman, “The Philippines Are in for a Turbulent 2026,” Foreign Policy, 19/01/2026
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Manila tiếp quản ghế chủ tịch ASEAN trong một năm có thể xem là thời điểm quyết định sự thành bại của khối.
Năm 2026 mang đến cho Philippines cơ hội định hình chương trình nghị sự khu vực ở một thời điểm then chốt. Vào ngày 01/01 vừa qua, Manila chính thức đảm nhận vai trò chủ tịch luân phiên hàng năm của Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), trao cho Philippines quyền thiết lập chương trình nghị sự và triệu tập khối khu vực này để thảo luận các vấn đề mà họ cho là quan trọng nhất. Vì vai trò chủ tịch đi kèm với sự giám sát gắt gao, nó cũng mang theo rủi ro thực sự về việc không hoàn thành tốt nhiệm vụ. Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. và chính quyền của ông cần phải lèo lái qua những chia rẽ dai dẳng trong nội bộ ASEAN, đồng thời nuôi dưỡng hy vọng mong manh rằng cả Bắc Kinh lẫn Washington sẽ không làm mọi thứ phức tạp thêm. Đối với Manila, 2026 sẽ là năm “đi dây” chiến lược. Continue reading “Philippines đối mặt với năm 2026 đầy biến động”
Nguồn: Ted Kaczynski pleads guilty to bombings, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1998, tại một phòng xử án ở Sacramento, California, Theodore J. Kaczynski đã nhận tội đối với tất cả các cáo buộc liên bang chống lại mình, thừa nhận trách nhiệm đối với chiến dịch gửi bom thư kéo dài 17 năm gắn liền với cái tên “Unabomber.”
Sinh năm 1942, Kaczynski từng theo học tại Đại học Harvard và nhận bằng tiến sĩ toán học tại Đại học Michigan. Ông từng làm giáo sư môn toán tại Đại học California ở Berkeley, nhưng đột ngột nghỉ việc vào năm 1969. Sang đầu những năm 1970, Kaczynski bắt đầu sống ẩn dật ở miền tây Montana, trong một căn chòi rộng khoảng 3×4 mét, không có lò sưởi, điện hay nước máy. Từ địa điểm biệt lập này, ông bắt đầu chiến dịch đánh bom khiến ba người thiệt mạng và làm bị thương hơn 20 người khác. Continue reading “22/01/1998: Theodore Kaczynski nhận tội trong các vụ đánh bom “Unabomber””
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Donald Trump cho biết ông đã thống nhất được “khuôn khổ của một thỏa thuận tương lai” về Greenland sau cuộc gặp “rất hiệu quả” với Mark Rutte, Tổng thư ký NATO. Tổng thống Mỹ đã hủy bỏ kế hoạch áp thuế bổ sung lên các nước châu Âu từ ngày 01/02. Trump cũng rút lại lời đe dọa chiếm hòn đảo Bắc Cực bằng vũ lực. Tuy nhiên, ông nói với các nhà lãnh đạo tại Davos rằng chỉ có Mỹ mới có thể bảo vệ vùng lãnh thổ này.
Trump tuyên bố sẽ sớm chỉ định một chủ tịch mới cho Cục Dự trữ Liên bang (Fed) để thay thế Jerome Powell. Trước đó, Tối cao Pháp viện Mỹ đã ngần ngại đứng về phía Tổng thống trong nỗ lực sa thải Lisa Cook, thống đốc Fed bị Trump cáo buộc gian lận thế chấp (bà phủ nhận hành vi sai trái). Một thẩm phán theo phe bảo thủ cho rằng việc sa thải bà mà không qua xem xét “sẽ làm suy yếu, nếu không muốn nói là phá vỡ” sự độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 22/01/2026”
Nguồn: A. Wess Mitchell, “The Grand Strategy Behind Trump’s Foreign Policy,” Foreign Policy, 14/01/2026.
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Đừng bận tâm những người chỉ trích. Logic về củng cố vị thế định hình nên Chiến lược An ninh Quốc gia mới là hoàn toàn hợp lý.
Hai luồng chỉ trích cơ bản đã xuất hiện sau khi chính quyền Trump công bố Chiến lược An ninh Quốc gia (NSS) mới của Mỹ vào tháng trước. Một số nhà phê bình cho rằng văn kiện này thiếu tầm nhìn chiến lược thống nhất, và chỉ đơn thuần là một danh sách mong muốn mang tính giao dịch nhằm làm hài lòng các phe phái đối lập trong chính quyền. Những người khác lại cho rằng nó thể hiện sự rút lui khỏi cạnh tranh, theo đó ngầm chấp nhận – và thậm chí khuyến khích – các cường quốc đối thủ tìm kiếm sự thống trị trong khu vực của họ. Continue reading “Đại chiến lược đằng sau chính sách đối ngoại của Trump”
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Thị trường chứng khoán sụt giảm khi Donald Trump tuyên bố rằng kế hoạch thâu tóm Greenland của ông là “không có đường lui.” Khi nỗi lo về một thương chiến dâng cao, cả ba chỉ số chính của Phố Wall đều ghi nhận mức bán tháo mạnh nhất kể từ tháng 10. Đồng đô la giảm giá so với hầu hết các đồng tiền lớn khác, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc tăng vọt. Các sàn giao dịch châu Á cũng trượt dốc trong phiên sáng nay. Trump đã đe dọa áp thuế 10% lên tám quốc gia châu Âu phản đối kế hoạch của ông.
Trong một cuộc họp báo lan man kéo dài hai giờ, Trump nhắc lại rằng Mỹ cần Greenland vì lý do “an ninh.” Khi được hỏi ông sẵn sàng đi xa đến đâu để đạt được lãnh thổ này, ông nói “rồi các vị sẽ biết.” Trước đó, các nhà lãnh đạo tụ họp tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos đã chỉ trích thói bắt nạt của Mỹ. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tuyên bố châu Âu sẽ không “thụ động chấp nhận luật của kẻ mạnh.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 21/01/2026”
