Author: Kim Phụng

Thế giới hôm nay: 11/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Giá dầu lại tiếp tục trồi sụt, với dầu thô Brent giảm xuống còn khoảng 88 USD/thùng. Tờ Wall Street Journal đưa tin rằng Cơ quan Năng lượng Quốc tế, một nhóm các quốc gia tiêu thụ dầu, đã đề xuất giải phóng hàng trăm triệu thùng dầu từ kho dự trữ của các nước thành viên. Trong khi đó, Lầu Năm Góc tuyên bố đã “tiêu diệt” 16 tàu rải mìn của Iran gần Eo biển Hormuz. Các tàu chở dầu gần như đã ngừng đi qua eo biển này.

Mỹ và Israel tiếp tục nhắm vào các mục tiêu ở Iran. Israel cho biết họ đã tấn công các trung tâm chỉ huy quân sự ở Tehran. Trước thềm các cuộc tấn công mới, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth tuyên bố đây sẽ là những đợt tấn công “khốc liệt nhất” từ trước đến nay. Dù trước đó từng tuyên bố cuộc chiến sẽ sớm kết thúc, Donald Trump thề sẽ “tiến xa hơn” nếu Iran tiếp tục phong tỏa nguồn cung dầu. Israel cũng tiến hành các cuộc không kích mới nhằm vào Hezbollah ở Lebanon. Continue reading “Thế giới hôm nay: 11/03/2026”

Iran thách thức khi bổ nhiệm con trai Khamenei làm lãnh đạo tối cao

Nguồn: Ali Hashem, “Iran Signals Defiance by Naming Khamenei’s Son as Supreme Leader,” Foreign Policy, 08/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Việc bổ nhiệm Mojtaba Khamenei có ý nghĩa gì đối với tương lai của Iran?

Suốt nhiều năm, truyền thông đối lập và các nhà phân tích đã đồn đoán rằng Mojtaba Khamenei – người con trai hiếm khi lộ diện của Lãnh đạo Tối cao Iran Ali Khamenei vừa bị ám sát gần đây – có thể sẽ kế thừa chức vụ cao nhất tại Iran. Tuy nhiên, bên trong Iran, ý tưởng này lại nhạy cảm hơn rất nhiều.

Cộng hòa Hồi giáo Iran vốn dĩ được lập nên để chống lại chế độ cha truyền con nối. Cuộc cách mạng năm 1979 lật đổ Quốc vương Mohammad Reza Pahlavi không chỉ là một sự thay đổi chính trị; nó đánh dấu sự đoạn tuyệt với chế độ quân chủ. Tính chính danh của hệ thống mới xuất phát từ quyền lực của giới giáo sĩ, các thể chế cách mạng, và học thuyết velayat-e faqih, hay còn gọi là sự giám hộ của các học giả Hồi giáo. Đây là lý do tại sao việc chuyển giao quyền lực từ cha sang con lại gây ra tranh cãi vô cùng gay gắt. Continue reading “Iran thách thức khi bổ nhiệm con trai Khamenei làm lãnh đạo tối cao”

10/03/1906: Vụ nổ mỏ khiến 1.060 người thiệt mạng ở Pháp

Nguồn: Mine explosion kills 1,060 in France, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1906, một thảm họa mỏ kinh hoàng đã cướp đi sinh mạng của hơn 1.000 công nhân tại Courrieres, Pháp. Đám cháy dưới lòng đất đã gây ra một vụ nổ lớn, phá hủy gần như toàn bộ mê cung mỏ rộng lớn.

Mỏ than Courrieres ở miền bắc nước Pháp là một hệ thống mỏ phức tạp gần dãy núi Pas-de-Calais. Các đường hầm vào mỏ xuất phát từ một số thị trấn trong khu vực; có hơn 2.000 đàn ông và thiếu niên làm việc trong mỏ, đào than chủ yếu được sử dụng để sản xuất khí đốt. Continue reading “10/03/1906: Vụ nổ mỏ khiến 1.060 người thiệt mạng ở Pháp”

Thế giới hôm nay: 10/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố cuộc chiến với Iran sẽ kết thúc “rất sớm,” nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh nước Mỹ “sẽ còn tiến xa hơn nữa.” Ông thề sẽ giáng đòn mạnh hơn vào Iran nếu nước này tiếp tục phong tỏa nguồn cung dầu mỏ, và nói rằng chính quyền của ông có thể sẽ dỡ bỏ các lệnh trừng phạt liên quan đến dầu mỏ đối với một số quốc gia nhất định để giảm giá dầu. Trước đó, Tổng thống Mỹ đã khẳng định rằng cuộc chiến “gần như đã hoàn toàn ngã ngũ.”

Giá dầu giảm và các thị trường chứng khoán châu Á phục hồi sau những bình luận của Trump. Dầu thô Brent, tiêu chuẩn dầu mỏ toàn cầu, đã giảm xuống dưới 90 USD/thùng trong phiên giao dịch đầu giờ. Giá đã đạt gần 120 USD vào hôm qua, sau khi Iran thực sự đóng cửa Eo biển Hormuz. Chỉ số chứng khoán chuẩn của Hàn Quốc tăng vọt hơn 5%, trong khi của Nhật Bản tăng 3%, bù đắp cho những đợt giảm sâu ngày hôm qua. Continue reading “Thế giới hôm nay: 10/03/2026”

Mục tiêu tăng trưởng của Trung Quốc là một vấn đề toàn cầu

Nguồn: Ruchir Sharma, “China’s growth target is a global problem,” Financial Times, 09/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chiến dịch xuất khẩu ồ ạt của Bắc Kinh có thể gây bất ổn hơn cả thuế quan của Trump.

Trung Quốc xưa nay vốn nổi tiếng với nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng một cách quyết liệt; do đó, quyết định hạ mục tiêu GDP xuống 4,5-5% gần đây của nước này đã thu hút rất nhiều sự chú ý. Nhưng đây chỉ là một thay đổi nhỏ, và những kỳ vọng tăng trưởng phi lý của Trung Quốc vẫn ngày càng trở thành một vấn đề lớn đối với thế giới. Continue reading “Mục tiêu tăng trưởng của Trung Quốc là một vấn đề toàn cầu”

Thế giới hôm nay: 09/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mojtaba Khamenei được xướng tên làm lãnh đạo tối cao của Iran. Ông sẽ kế nhiệm cha mình, Ayatollah Ali Khamenei, người bị ám sát trong một cuộc không kích của Mỹ và Israel vào ngày 28/02 vừa qua. Việc Mojtaba lên nắm quyền là dấu hiệu thách thức rõ ràng nhất cho thấy chế độ của Iran vẫn đứng vững – ông được cho là có quan hệ mật thiết với các cơ quan an ninh. Quyết định bổ nhiệm này được đưa ra bởi Hội đồng Chuyên gia, một nhóm gồm 88 giáo sĩ được chế độ phê chuẩn.

Giá dầu tăng vọt qua mốc 110 đô la/thùng khi nguồn cung bị ách tắc ở Vùng Vịnh. Donald Trump gọi mức tăng này là “cái giá rất nhỏ phải trả.” Các thị trường chứng khoán trên toàn châu Á đều giảm rất mạnh vào hôm nay. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm hơn 8%; chỉ số Topix của Nhật Bản giảm 5%. Châu Á sẽ bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự hoảng loạn về năng lượng. Các hợp đồng chứng khoán tương lai của Mỹ cũng giảm trong phiên giao dịch sớm. Continue reading “Thế giới hôm nay: 09/03/2026”

Vì sao Tập vẫn phải đón Trump dù Mỹ không kích Iran?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Why Xi can’t say no to Trump visit despite the Iran strikes,” Nikkei Asia, 05/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Khó khăn kinh tế và chính trị trong nước đã hạn chế sự chỉ trích của Trung Quốc đối với Mỹ.

Chưa đầy hai tháng sau khi tấn công Venezuela ở Nam Mỹ, nước Mỹ – dưới sự chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump – đã tiến hành các cuộc không kích quân sự vào Iran, ở nửa kia của quả địa cầu.

Trong cuộc đột kích vào Venezuela hồi đầu tháng 1, quân đội Mỹ đã bắt giữ nhà độc tài Nicolas Maduro. Vào thứ Bảy ngày 28/02 vừa qua, Mỹ đã hành động phối hợp cùng Israel để tiêu diệt lãnh đạo tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei. Continue reading “Vì sao Tập vẫn phải đón Trump dù Mỹ không kích Iran?”

08/03/1782: Thảm sát Gnadenhutten

Nguồn: Pennsylvania militiamen murder Patriot allies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1782, 160 dân quân Pennsylvania đã sát hại 96 người Mỹ bản địa theo Thiên Chúa giáo – gồm 39 trẻ em, 29 phụ nữ, và 28 nam giới – bằng cách dùng vồ đập vỡ hộp sọ của họ từ phía sau trong lúc những người không vũ trang này quỳ gối, cầu nguyện, và ca hát tại Hội truyền giáo Moravian của họ ở Gnadenhutten thuộc Vùng Ohio.

Những người lính Ái Quốc sau đó đã chất đống thi thể của các nạn nhân trong các tòa nhà truyền giáo trước khi thiêu rụi toàn bộ cộng đồng này thành tro bụi. Hai cậu bé đã may mắn sống sót, dù một em đã bị những kẻ tấn công lột da đầu. Lực lượng dân quân tuyên bố rằng họ đang tìm cách trả thù cho các cuộc đột kích vào những khu định cư ở biên giới của mình, nhưng những người Mỹ bản địa mà họ sát hại lại không hề tham gia vào bất kỳ cuộc tấn công nào. Continue reading “08/03/1782: Thảm sát Gnadenhutten”

07/03/1862: Trận Pea Ridge trong Nội chiến Mỹ

Nguồn: Battle of Pea Ridge (Elkhorn Tavern), Arkansas, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1862, lực lượng Liên minh miền Bắc dưới quyền Tướng Samuel Curtis đã đụng độ với quân đội của Tướng Earl Van Dorn trong Trận Pea Ridge (còn gọi là Trận Quán trọ Elkhorn), ở tây bắc bang Arkansas. Ngày hôm sau, trận chiến kết thúc với thất bại dành cho phe Hợp bang miền Nam.

Pea Ridge là một phần của chiến dịch lớn hơn nhằm kiểm soát bang Missouri. Bảy tháng trước đó, phe Liên minh đã đánh bại lực lượng Hợp bang tại Wilson’s Creek, cách Pea Ridge hơn 110km về phía đông bắc. Giờ đây, Tướng Henry Halleck, chỉ huy quân Liên minh ở Missouri, bắt đầu tổ chức một cuộc viễn chinh nhằm đánh bật quân Hợp bang khỏi tây nam Missouri. Vào tháng 02/1862, Tướng Samuel Curtis của phe miền Bắc đã dẫn đội quân 12.000 người tiến về Springfield, Missouri. Tướng Sterling Price của phe miền Nam quyết định rút 8.000 quân khỏi thành phố trước đà tiến công của đối thủ. Price rút lui về Arkansas, và Curtis đuổi theo ông. Continue reading “07/03/1862: Trận Pea Ridge trong Nội chiến Mỹ”

Thế giới hôm nay: 06/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng mình nên hỗ trợ việc lựa chọn lãnh tụ tối cao mới của Iran. Tổng thống Mỹ tuyên bố ứng viên sáng giá hiện tại – Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh tụ Ayatollah Ali Khamenei, là một lựa chọn “không thể chấp nhận được.” Trump cho biết ông muốn một người sẽ “mang lại sự hòa hợp và hòa bình.” Trước đó, Hạ viện Mỹ đã bác bỏ một nghị quyết yêu cầu Trump phải được Quốc hội cho phép mới được tiến hành các hoạt động quân sự tại Iran.

Israel bắt đầu “làn sóng không kích trên diện rộng” nhắm vào Tehran, thủ đô của Iran. Nước này cũng tiếp tục ném bom khu vực phía nam Beirut, thủ đô của Lebanon, nhắm vào Hezbollah, lực lượng ủy nhiệm của Iran. Trong khi đó, Kuwait, Qatar, và Ả Rập Saudi đều báo cáo rằng máy bay không người lái hoặc tên lửa đã xâm phạm không phận của họ vào hôm nay. Bộ Quốc phòng Azerbaijan cáo buộc Iran đứng sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào lãnh thổ nước này hôm qua. Và họ đang cân nhắc các hành động trả đũa. Continue reading “Thế giới hôm nay: 06/03/2026”

05/03/1966: Bài hát về Chiến tranh Việt Nam đứng đầu bảng xếp hạng Mỹ

Nguồn: Staff Sergeant Barry Sadler hits #1 with “Ballad of the Green Berets”, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nhờ có Hollywood, ký ức tập thể của nước Mỹ về Chiến tranh Việt Nam giờ đây gắn liền không thể tách rời với nền âm nhạc đại chúng thời kỳ đó. Cụ thể hơn, nó gắn liền với âm nhạc của phong trào phản chiến và phản văn hóa cuối thập niên 1960. Nhưng vào năm 1966, sự phản đối chiến tranh vẫn chưa thực sự lan rộng – một thực tế được phản ánh không chỉ qua các cuộc thăm dò dư luận, mà còn trên cả các bảng xếp hạng âm nhạc. Gần vào thời kỳ đỉnh điểm khi Mỹ can thiệp vào Chiến tranh Việt Nam, vào ngày này năm 1966, những người hâm mộ nhạc pop nước Mỹ đã đưa một bài hát mang tên “The Ballad Of The Green Berets” (Khúc ca của Lính Mũ nồi Xanh) của Trung sĩ Tham mưu Barry Sadler lên vị trí số 1. Continue reading “05/03/1966: Bài hát về Chiến tranh Việt Nam đứng đầu bảng xếp hạng Mỹ”

Thế giới hôm nay: 05/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Pete Hegseth tuyên bố rằng Mỹ và Israel sẽ sớm giành quyền kiểm soát không phận Iran và mang đến “sự chết chóc và hủy diệt cả ngày dài.” Ông cho biết cuộc chiến đang bước vào một giai đoạn mới với “những làn sóng tấn công lớn hơn.” Ông cũng nói rằng một tàu ngầm của Hải quân Mỹ đã đánh chìm một tàu chiến Iran ở Ấn Độ Dương. Ông gọi đây là lần đầu tiên Mỹ đánh chìm tàu địch bằng ngư lôi kể từ sau Thế chiến II.

Thượng viện Mỹ bác bỏ một dự luật yêu cầu Quốc hội phải phê duyệt các hoạt động quân sự của Donald Trump tại Iran. Kết quả này đã được dự đoán trước; Hạ viện sẽ tiến hành bỏ phiếu vào hôm nay. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ tuyên bố của Nhà Trắng rằng cuộc tấn công phủ đầu của Mỹ là cần thiết vì Trump có “cảm giác” rằng Iran sẽ ra đòn trước. Bộ này cho rằng Trump đang hành động “thay mặt cho Israel.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/03/2026”

“Thế hệ mất mát” của Ukraine

Nguồn: Joshua Yang, “Ukraine’s Lost Generation,” Foreign Policy, 27/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các học sinh và giáo viên đang chật vật để duy trì nền giáo dục trong những ngôi trường dưới lòng đất.

Pechenihy là một ngôi làng với những ngôi nhà bị bom đạn tàn phá cùng những khu chung cư tầm trung buồn tẻ từ thời Liên Xô, nằm giữa những rừng thông và những cánh đồng đất đen màu mỡ. Vào đầu cuộc chiến, lực lượng Nga đã chiếm đóng các khu dân cư bên kia sông đối diện Pechenihy. Một nửa dân số trong làng đã bỏ đi; những người ở lại phải sống dưới làn đạn pháo liên miên suốt hơn sáu tháng trời. Continue reading ““Thế hệ mất mát” của Ukraine”

Thế giới hôm nay: 04/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Israel bắt đầu một làn sóng “tấn công diện rộng” mới vào cơ sở hạ tầng của Iran. Trước đó, nước này tuyên bố đã tiêu diệt một chỉ huy của Lực lượng Quds, nhánh hành động ở nước ngoài của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, vốn được cho là đã phối hợp với lực lượng Hezbollah ở Lebanon. Trong khi đó, Mỹ cho biết họ đã tấn công gần 2.000 mục tiêu tại Iran kể từ khi chiến tranh nổ ra. Mỹ cũng công bố danh tính 4 binh sĩ thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ở Kuwait.

Donald Trump khẳng định Mỹ sẽ “ngay lập tức” cung cấp bảo hiểm cho các hãng tàu đi qua Eo biển Hormuz, tuyến đường thương mại huyết mạch mà Iran tuyên bố phong tỏa hôm thứ Hai, và hải quân sẽ hộ tống các tàu chở dầu nếu cần thiết. Tổng thống Mỹ cũng nói rằng ông ra lệnh tấn công Iran vì tin rằng nước này sẽ ra đòn trước – tuyên bố này mâu thuẫn với Ngoại trưởng Marco Rubio, người vào hôm thứ Hai đã nói rằng Mỹ lo ngại sự trả đũa nhằm đáp trả một kế hoạch tấn công của Israel. Trump cũng cho biết sẽ cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha sau khi nước này từ chối cho Mỹ quyền tiếp cận các căn cứ quân sự của mình. Continue reading “Thế giới hôm nay: 04/03/2026”

Iran được xây dựng để đứng vững sau vụ ám sát lãnh tụ tối cao

Nguồn: Ali Hashem, “Iran Is Built to Withstand the Ayatollah’s Assassination,” Foreign Policy, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Quân đội Mỹ và Israel đang nhắm vào các nhà lãnh đạo của Iran – nhưng điều đó có lẽ chỉ làm cho nước này mạnh hơn.

Cuộc chiến mới nhất của Israel và Mỹ nhắm vào Iran đã bắt đầu bằng các cuộc không kích vào nhà ở và văn phòng của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Tiền đề của việc này dường như là sự biến mất đột ngột của Khamenei sẽ trở thành một mối nguy thảm khốc đối với hệ thống cầm quyền hiện tại. Mục tiêu là đạt được những gì từng xảy ra ở Libya thời hậu Muammar al-Qaddafi hoặc ở Syria thời hậu Bashar al-Assad, nơi các chế độ sụp đổ ngay khi các nhà lãnh đạo không còn nắm quyền. Trong những hệ thống đó, tương lai của đất nước bị gắn chặt vào một cá nhân duy nhất. Continue reading “Iran được xây dựng để đứng vững sau vụ ám sát lãnh tụ tối cao”

03/03/1865: Thành lập Cục Giải phóng Nô lệ Mỹ

Nguồn: Freedmen’s Bureau created, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1865, Tổng thống Abraham Lincoln đã ký một dự luật thành lập Cục Người tị nạn, Người được giải phóng, và Đất đai bị bỏ hoang. Thường được biết đến với tên gọi Cục Giải phóng Nô lệ (Freedmen’s Bureau), cơ quan liên bang này giám sát quá trình chuyển đổi đầy khó khăn của người Mỹ gốc Phi từ thân phận nô lệ sang tự do.

Cục Giải phóng Nô lệ – ra đời từ mối quan tâm của những người theo chủ nghĩa bãi nô đối với những người từng bị bắt làm nô lệ – do Tướng Liên bang Oliver O. Howard đứng đầu trong suốt 7 năm tồn tại của nó. Cục được trao quyền phân phát hàng cứu trợ cho cả người tị nạn da trắng và da đen ở miền Nam, cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế và giáo dục, cũng như phân phối lại những vùng đất “bị bỏ hoang” cho những người từng là nô lệ. Nhiệm vụ sau cùng này có lẽ là biện pháp hiệu quả nhất để đảm bảo sự thịnh vượng và an ninh cho những người được giải phóng, nhưng nó cũng cực kỳ khó thực hiện. Continue reading “03/03/1865: Thành lập Cục Giải phóng Nô lệ Mỹ”

Thế giới hôm nay: 03/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thề sẽ trả đũa vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào đại sứ quán Mỹ ở Riyadh, thủ đô của Ả Rập Saudi, gây hỏa hoạn và thiệt hại về công trình. Trước đó, ông ám chỉ rằng cuộc chiến với Iran sẽ kéo dài “bốn đến năm tuần.” Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết đất nước ông đã buộc phải tấn công Iran vì biết rằng Israel có kế hoạch tấn công và nghi ngờ Iran sẽ trả đũa bằng cách nhắm vào các lực lượng Mỹ. Tính đến nay, sáu lính Mỹ đã thiệt mạng. Và ít nhất 555 người đã chết ở Iran, theo Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran, một tổ chức từ thiện.

Thị trường dầu mỏ và khí đốt tự nhiên vẫn đầy biến động sau khi Iran tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz và đe dọa sẽ “thiêu rụi” bất kỳ con tàu nào cố gắng đi qua. Tuyến đường này chuyên chở một phần ba lượng dầu mỏ đường biển toàn cầu. Giá khí thiên nhiên hóa lỏng đã tăng vọt sau khi QatarEnergy LNG, nhà sản xuất lớn nhất thế giới của loại nhiên liệu này, tạm ngừng sản xuất do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran vào các cơ sở của họ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 03/03/2026”

6 Câu hỏi về Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội

Nguồn: Daniel Byman, “6 Questions About Operation Epic Fury,” Foreign Policy, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ và Israel đã đặt ra tiêu chuẩn thành công rất cao trong cuộc chiến chống lại Iran.

Khi Mỹ và Israel bắt đầu ném bom Iran trong khuôn khổ Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội (Epic Fury) vào thứ Bảy, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố hàng loạt mục tiêu đầy tham vọng mà chính quyền của ông sẽ hoàn thành. Trump lưu ý rằng “trong suốt 47 năm qua, chế độ Iran đã hô vang khẩu hiệu ‘Cái chết cho nước Mỹ’ và tiến hành một chiến dịch đẫm máu và giết chóc hàng loạt không hồi kết, nhắm vào nước Mỹ, vào quân đội của chúng ta, cùng những người dân vô tội ở rất, rất nhiều quốc gia.” Sau đó, ông lên án Iran vì đã giết hại hàng chục ngàn công dân biểu tình của chính nước mình và tài trợ cho “các lực lượng dân quân khủng bố đã nhuộm đất bằng máu và ruột gan.” Ông cũng lập luận (dù có rất ít bằng chứng hậu thuẫn) rằng Iran đang xây dựng lại chương trình hạt nhân của mình, phát triển các tên lửa tầm xa “có thể sớm vươn tới lãnh thổ nước Mỹ.” Continue reading “6 Câu hỏi về Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội”

Thế giới hôm nay: 02/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Giá dầu tăng vọt, trong lúc các thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt giảm điểm khi giới giao dịch phản ứng trước cuộc chiến ở Iran – vốn bắt đầu vào cuối tuần qua. Dầu thô Brent, tiêu chuẩn toàn cầu, đã tăng vọt 13% khi thị trường mở cửa, rồi sau đó giảm trở lại. Thị trường chứng khoán Trung Quốc và Nhật Bản giảm mạnh trong phiên giao dịch sớm. Cổ phiếu của các hãng hàng không bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề. Hàng ngàn hành khách vẫn bị mắc kẹt ở Trung Đông do việc đóng cửa không phận.

Israel tiến hành các cuộc không kích vào Lebanon, bao gồm cả thủ đô Beirut, sau khi Hezbollah phóng tên lửa vào Israel. Nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn cho biết cuộc tấn công của họ là nhằm đáp trả “những hành động gây hấn lặp đi lặp lại của Israel.” Một quan chức cấp cao của Israel cảnh báo Hezbollah rằng họ sẽ “hoàn toàn chịu trách nhiệm cho bất kỳ sự leo thang nào.” Hai bên đã ký một lệnh ngừng bắn vào tháng 11/2024. Continue reading “Thế giới hôm nay: 02/03/2026”

Mục tiêu thanh trừng tiếp theo của Tập Cận Bình là ai?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Rumors abound over Xi’s next purge target ahead of NPC,” Nikkei Asia, 26/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một vụ bê bối nghiêm trọng hơn vụ án của Trương Hựu Hiệp có thể sắp bùng nổ.

Trong bối cảnh Trung Quốc đang chật vật vượt qua đợt suy thoái kinh tế kéo dài nhiều năm, Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (tức Quốc hội) dự kiến sẽ khai mạc kỳ họp thường niên tại Bắc Kinh vào ngày 05/03, với một bản kế hoạch 5 năm mới đứng đầu chương trình nghị sự.

Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 đề ra các chính sách phát triển kinh tế và xã hội đến năm 2030. Nó sẽ được chính thức thông qua sau các cuộc thảo luận tại kỳ họp quốc hội thường niên. Continue reading “Mục tiêu thanh trừng tiếp theo của Tập Cận Bình là ai?”