Category: Trung Quốc

Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P4)

Tác giả: Hồ Sĩ Quý

Xem thêm: Phần 1; Phần 2; Phần 3

KẾT LUẬN

1. Trong lịch sử Biển Đông, trước năm 1838, các vương triều phong kiến Việt Nam và cả các nhà thám hiểm phương Tây đều chỉ biết ngoài khơi Biển Đông có một vùng quần đảo nửa chìm nửa nổi mênh mông trải dài từ bắc xuống nam mà Việt Nam gọi là Vạn Lý Trường Sa, bao gồm cả Quần đảo Hoàng Sa đã được biết đến và dựng bia chủ quyền năm 1816.

Mãi đến những năm 30 của thế kỷ XIX, Vua Minh Mạng với sự tham khảo kiến thức hàng hải phương Tây mới nhận ra diện mạo địa lý của Quần đảo Trường Sa. Continue reading “Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P4)”

Mô hình tăng trưởng của Bắc Kinh vẫn gặp rắc rối

Nguồn: Dinny McMahon, “Beijing’s Growth Model Is Still Broken,” Foreign Affairs, 09/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Và nó đang gây tổn hại cho Trung Quốc cùng phần còn lại của thế giới.

Khi thị trường bất động sản Trung Quốc sụp đổ vào năm 2021, các nhà lãnh đạo nước này đã cuống cuồng tìm kiếm một động lực tăng trưởng kinh tế mới để thay thế cho việc xây dựng nhà ở. Đầu tư thêm vào cơ sở hạ tầng, vốn đã thúc đẩy phần lớn sự bùng nổ của đất nước trong nhiều thập kỷ, không còn là một lựa chọn: dân số đang đạt đỉnh, và sự sụp giảm doanh số bán đất đồng nghĩa với việc chính quyền địa phương thiếu vốn để chi cho các sân bay mới hay những con đường cao tốc tám làn xe. Bắc Kinh cũng không thể dựa thêm vào xuất khẩu. Trung Quốc hiện đã là nhà xuất khẩu lớn nhất thế giới, và xét đến chi phí lao động cũng như đất đai ngày càng tăng, “công xưởng của thế giới” không còn lợi thế chi phí đáng kể đối với hàng hóa giá rẻ nữa. Continue reading “Mô hình tăng trưởng của Bắc Kinh vẫn gặp rắc rối”

Mỹ đối mặt nguy cơ chạy đua vũ trang hạt nhân với Trung Quốc

Nguồn: “America risks a nuclear-arms race with China”, The Economist, 03/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Robert Oppenheimer, cha đẻ của bom nguyên tử Mỹ, từng mô tả sự kình địch hạt nhân giữa Mỹ và Liên Xô như “hai con bọ cạp trong một cái lọ”. Những rủi ro của thế bế tắc này đã được kiềm chế trong nhiều năm qua nhờ các thỏa thuận kiểm soát vũ khí khác nhau, gần đây nhất là New START. Tuy nhiên, hiệp ước đó đã hết hiệu lực vào tuần này mà không có thỏa thuận thay thế. Tình hình trở nên nguy hiểm hơn khi giờ đây đã có con bọ cạp thứ ba xuất hiện trong lọ: Trung Quốc. Việc Bắc Kinh tăng cường kho hạt nhân, với tốc độ nhanh nhất thế giới kể từ thời kỳ đỉnh điểm của Chiến tranh Lạnh, có khả năng sẽ thúc đẩy Mỹ mở rộng kho vũ khí của mình. Một cuộc đua vũ trang mới đang cận kề. Continue reading “Mỹ đối mặt nguy cơ chạy đua vũ trang hạt nhân với Trung Quốc”

Vì sao ‘Vòm Sắt Đài Loan’ khó đứng vững trước đòn tấn công từ Trung Quốc

Nguồn: Aswin Lin, “Why the ‘Taiwan Dome’ won’t survive a Chinese attack”, The Interpreter, 06/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào tháng 10 năm 2025, Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức đã đề xuất thiết lập một ngân sách quốc phòng đặc biệt, nhấn mạnh rằng thế bố trí quốc phòng tương lai của hòn đảo sẽ ưu tiên đổi mới sáng tạo và công nghệ tiên tiến, bao gồm cả việc tích hợp trí tuệ nhân tạo. Một trong những mục tiêu chính của khoản phân bổ bổ sung này là xây dựng “Vòm Sắt Đài Loan” (T-Dome), một hệ thống được mô phỏng theo “Vòm Sắt” (Iron Dome) của Israel. T-Dome được hình dung là một hệ thống phòng thủ đa tầng có khả năng đánh chặn tên lửa và drone ở nhiều tầm bắn và độ cao khác nhau.

Sự xuống cấp gần đây trong quan hệ giữa Bắc Kinh và Đài Bắc đã khiến ông Lại có ít lựa chọn ngoài việc thực hiện các bước đi cụ thể để tăng cường khả năng phòng thủ của Đài Loan. Đài Loan yêu cầu năng lực phòng thủ mạnh mẽ trong bối cảnh Quân đội Trung Quốc (PLA) tiếp tục hiện đại hóa và Bắc Kinh duy trì lựa chọn quân sự trong việc quản lý quan hệ eo biển. Continue reading “Vì sao ‘Vòm Sắt Đài Loan’ khó đứng vững trước đòn tấn công từ Trung Quốc”

Đấu đá quyền lực tại Trung Quốc ảnh hưởng lan tỏa đến bầu cử Nhật Bản

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Chinese power struggle sends ripples through Japan’s election,” Nikkei Asia, 05/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Việc Tập Cận Bình thanh trừng Tướng Trương Hựu Hiệp diễn ra cùng lúc với chiến dịch tranh cử của Sanae Takaichi.

Cuộc chiến chính trị khốc liệt kéo dài 100 ngày diễn ra trong bóng tối giữa nhà lãnh đạo tối cao Trung Quốc, Tập Cận Bình, và vị tướng quân đội hàng đầu của nước này dường như sẽ gây tác động vượt ra ngoài biên giới của nền kinh tế số 2 thế giới. Cuộc đối đầu, bắt nguồn từ một hội nghị quan trọng của Đảng Cộng sản Trung Quốc hồi tháng 10 năm ngoái, đã gây ra những dư chấn lan tới cuộc tổng tuyển cử sắp tới của Nhật Bản. Continue reading “Đấu đá quyền lực tại Trung Quốc ảnh hưởng lan tỏa đến bầu cử Nhật Bản”

Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P3)

Tác giả: Hồ Sĩ Quý

Xem thêm: Phần 1; Phần 2

5. Hoàng Sa và Trường Sa từ sau Hội nghị San Francisco năm 1951

Ngày 19/8/1945 Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 2/9/1945 nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tuyên ngôn độc lập tại Quảng Trường Ba Ðình, chấm dứt chế độ thuộc địa của Pháp.

Hiệp định Genève ký kết ngày 20/7/1954 chấm dứt chiến tranh ở Ðông Dương, công nhận độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và thống nhất của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ðiều 1 của Hiệp định quy định đường ranh tạm thời về quân sự được ấn định bởi sông Bến Hải (ở vĩ tuyến 17). Ðường ranh giới tạm thời này cũng được kéo dài ra trong hai phần bằng một đường thẳng từ bờ biển ra ngoài khơi theo Ðiều 4 của Hiệp định. Cũng theo Ðiều 14 của bản Hiệp định, trong khi chờ đợi cuộc tổng tuyển cử đưa lại sự thống nhất cho Việt Nam, bên đương sự và quân đội do thoả hiệp tập kết ở khu nào sẽ đảm nhiệm việc hành chính trong khu tập kết đó. Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Ðông ở dưới vĩ tuyến 17 sẽ đặt dưới sự quản lý hành chính của phía chính quyền quản lý miền Nam vĩ tuyến 17. Continue reading “Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P3)”

Năm 2026 là thời điểm vàng để Trung Quốc xâm lược Đài Loan?

Nguồn: Yun Sun, “A Perfect Storm for Taiwan in 2026?”, Foreign Affairs, 23/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Năm 2021, Đô đốc Hải quân Mỹ Philip Davidson, khi đó là Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, đã điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ rằng Bắc Kinh đã đặt ra mục tiêu nghiêm túc là kiểm soát Đài Loan trước năm 2027. “Đài Loan rõ ràng là một trong những tham vọng của Trung Quốc trước thời điểm đó”, ông cảnh báo. “Và tôi nghĩ mối đe dọa này hiện hữu trong thập kỷ này, mà trên thực tế là trong sáu năm tới”.

Dự báo này, vốn thu hút sự chú ý lớn tại Washington đến mức được gọi là “Cửa sổ Davidson”, đã nhanh chóng thúc đẩy hành động thực tế. Trong vòng một năm, Quốc hội đã phê duyệt 7,1 tỷ USD cho Sáng kiến Răn đe Thái Bình Dương mới được thiết lập, nhằm tăng cường khả năng của Mỹ trong việc ngăn chặn các hành động quân sự liều lĩnh của Trung Quốc, và giới hoạch định chính sách cũng chạy đua để xây dựng các chiến lược đối phó mối đe dọa quân sự từ Bắc Kinh. Chính phủ Mỹ đã cung cấp nhiều hỗ trợ về ngoại giao, chính trị, kinh tế và an ninh cho Đài Loan đến mức một số chuyên gia kỳ cựu về Đài Loan bắt đầu phải nhắc nhở các chính trị gia Mỹ về tầm quan trọng của việc trấn an Trung Quốc rằng Mỹ không ủng hộ Đài Loan độc lập. Continue reading “Năm 2026 là thời điểm vàng để Trung Quốc xâm lược Đài Loan?”

Canh bạc của Trung Quốc trong tác chiến đô thị tự động

Nguồn: Michael C. Loftus, “Machines in the Alleyways: China’s Bet on Autonomous Urban Warfare,” The Diplomat, 03/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các nghiên cứu liên quan đến Quân Giải phóng Nhân dân chỉ ra một nỗ lực phối hợp nhằm phát triển các bầy đàn drone tự động, sát thương, được thiết kế riêng cho tác chiến đô thị, với mục tiêu nhắm đến là Đài Loan. Hậu quả có thể sẽ rất thảm khốc.

Phần lớn các cuộc thảo luận công khai về việc phát triển các hệ thống vũ khí tự động của Trung Quốc cho đến nay chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực trên biển và trên không, nhưng chưa thực sự đề cập vấn đề về cách Quân Giải phóng Nhân dân có thể triển khai các hệ thống này cho tác chiến đô thị. Vì thế, bài phân tích này về những nỗ lực của Trung Quốc nhằm tự động hóa tác chiến chống ngầm, cho phép tên lửa tầm xa nhắm mục tiêu vào các nhóm tác chiến tàu sân bay của Mỹ thông qua radar vệ tinh, và báo cáo gần đây của Trung tâm Phân tích Hải quân về vai trò của bầy đàn drone trong chiến lược chống can thiệp của Trung Quốc là hoàn toàn thiết yếu. Tuy nhiên, để bất kỳ cuộc xâm lược Đài Loan nào thành công, Quân giải phóng Nhân dân không chỉ phải thắng trên những vùng biển đơn độc, mà còn phải thắng giữa sự huyên náo của những con phố đông đúc dân thường. Continue reading “Canh bạc của Trung Quốc trong tác chiến đô thị tự động”

Màn thanh trừng của Tập cho thấy tham vọng mở ra một thời đại mới

Nguồn: Jonathan A. Czin và John Culver, “Xi the Destroyer”, Foreign Affairs, 02/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuộc thanh trừng tướng Trương Hựu Hiệp, vị tướng hàng đầu của Trung Quốc, vào ngày 24 tháng 1 vừa qua là một chương quyền lực bi kịch đậm chất Shakespeare trên chính trường nước này. Dù Quân đội Trung Quốc (PLA) đã trải qua một thập kỷ biến động dữ dội, quyết định của nhà lãnh đạo Tập Cận Bình nhằm gạt bỏ Trương khỏi Quân ủy Trung ương (CMC), cơ quan quyền lực quân sự tối cao, cho thấy một nấc thang mới của những toan tính nội bộ. Tập và Trương có mối thâm tình kéo dài nhiều thập kỷ: thân phụ của hai người từng là đồng chí vào sinh ra tử trong cuộc nội chiến khốc liệt, và chính Trương cũng được giới quan sát mặc định là đồng minh thân tín nhất của Tập trong bộ tổng tham mưu. Mới đây nhất vào năm 2022, giữa cơn bão thanh trừng hàng loạt lãnh đạo cấp cao, Tập không chỉ đặc cách cho Trương tại vị dù đã quá tuổi hưu, mà còn đưa ông lên đỉnh cao quyền lực đối với một sĩ quan quân đội. Một mối giao hảo sâu dày như thế vốn đã hiếm có, nay lại càng trở nên vô giá trong cái thế giới chính trị Trung Quốc vốn đầy rẫy sự nghi kỵ và tàn khốc. Continue reading “Màn thanh trừng của Tập cho thấy tham vọng mở ra một thời đại mới”

Sách lược kinh tế của Trung Quốc đang phát huy tác dụng

Nguồn: Audrye Wong, “China’s Economic Statecraft Is Working,” Foreign Affairs, 28/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tại sao Bắc Kinh có thể thành công ngay cả với một chiến lược không hoàn hảo?

Cùng với sự khởi đầu của chính quyền Trump nhiệm kỳ hai là một sự thay đổi mạnh mẽ trong chính sách kinh tế đối ngoại của Mỹ. Washington đang áp thuế lên cả đối tác lẫn đối thủ, cắt giảm viện trợ nước ngoài, đàm phán lại các thỏa thuận thương mại một cách quyết liệt, và khước từ ngoại giao đa phương. Nói cách khác, Mỹ đang hành xử như một kẻ bắt nạt. Và khi các quốc gia trên thế giới dần trở nên cảnh giác hơn trong việc giao dịch với Mỹ, họ đang chuyển hướng ngày càng nhiều sang đối thủ kinh tế chính của Mỹ là Trung Quốc. Hoạt động thương mại đó là một trong nhiều yếu tố góp phần vào sự gia tăng xuất khẩu của Trung Quốc trong năm 2025 – dẫn đến thặng dư thương mại đạt gần 1,2 nghìn tỷ đô la, tăng 20%. Continue reading “Sách lược kinh tế của Trung Quốc đang phát huy tác dụng”

Những hàm ý đáng lo ngại từ cuộc thanh trừng quân đội của Tập

Nguồn: Christopher Johnson, “The Unsettling Implications of Xi’s Military Purge,” Foreign Affairs, 30/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tại sao sự mất kiên nhẫn của Chủ tịch Trung Quốc với các chỉ huy quân đội nên là mối lo của các nhà hoạch định chính sách Mỹ?

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vừa ra lệnh xóa sổ hoàn toàn bộ chỉ huy cấp cao của mình. Vào ngày 24/01, Bộ Quốc phòng thông báo rằng sĩ quan quân đội cấp cao nhất của Trung Quốc, Tướng Trương Hựu Hiệp, và Tham mưu trưởng quân đội, Tướng Lưu Chấn Lập, đang bị điều tra vì “vi phạm nghiêm trọng kỷ luật đảng và pháp luật” – thường là mật mã của chế độ nhằm ám chỉ tham nhũng. Một nguồn tin báo chí phương Tây thậm chí còn nói rằng Trương đã tiết lộ bí mật hạt nhân cho Mỹ. Thông báo ngắn gọn của bộ này đã che đậy cơn địa chấn chính trị lớn nhất đánh vào giới chóp bu của Quân đội Giải phóng Nhân dân (PLA) kể từ sau cuộc trấn áp tại Thiên An Môn năm 1989. Nó cũng đánh dấu đỉnh điểm của đợt thanh trừng sĩ quan mới nhất của Tập, vốn đã chạm đến mọi ngóc ngách của PLA và loại bỏ gần hết các sĩ quan hàng đầu trong vài năm qua. Continue reading “Những hàm ý đáng lo ngại từ cuộc thanh trừng quân đội của Tập”

Tập thanh trừng kênh liên lạc với các đảng viên lão thành

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Xi Jinping purges his conduit to party elders,” Nikkei Asia, 29/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Việc thanh trừng Trương Hựu Hiệp có thể làm “rỗng ruột” quân đội Trung Quốc.

Và rồi thực sự chẳng còn ai nữa?

Các tướng lĩnh quân đội Trung Quốc, bao gồm cả những người thân cận với nhà lãnh đạo tối cao Tập Cận Bình, đã lần lượt biến mất một cách bí ẩn khỏi tầm mắt công chúng trong những năm gần đây.

Trong một diễn biến mới đầy bất ngờ trong chính trường Trung Quốc, một diễn biến đã gây chấn động toàn thế giới, Chủ tịch nước kiêm Tổng bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình đã thanh trừng Trương Hựu Hiệp, sĩ quan quân đội cấp cao nhất của Quân Giải phóng Nhân dân. Continue reading “Tập thanh trừng kênh liên lạc với các đảng viên lão thành”

Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P2)

Tác giả: Hồ Sĩ Quý

Xem thêm: Phần 1

3. Pháp trở lại kiểm soát Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa tháng 5/1945. Trung Quốc chiếm đảo Ba Bình tháng 1/1946 và Phú Lâm tháng 12/1946

Trong thời gian từ ngày 20/5 đến ngày 27/5/1945, Ðô đốc D’Argenlieu (người sau đó làm Cao ủy Ðông Dương từ tháng 8/1945), đã phái tốc hạm L’Escamouche và chiến hạm Savorgnan de Brazza ra nắm tình hình và tuần tra Quần đảo Hoàng Sa. Một phân đội lính Pháp đã đổ bộ từ tàu Savorgnan de Brazza lên đảo Hoàng Sa và trấn giữ Nhóm đảo Nguyệt Thiềm phía tây Quần đảo Hoàng Sa. Riêng Nhóm đảo An Vĩnh ở phía đông vẫn do Nhật đóng quân chờ giải giáp. Continue reading “Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P2)”

Chiến dịch chống tham nhũng của Tập Cận Bình đang phản tác dụng?

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “As Generals Fall, Xi Jinping’s Anti-Corruption Campaign Is Eating Itself”, Foreign Policy, 26/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trương Hựu Hiệp và Lưu Chấn Lập, hai trong số những lãnh đạo quân sự quyền lực nhất Trung Quốc, hiện đã chính thức bị bắt giam. Những lời đồn đoán đã râm ran trong cộng đồng người Hoa hải ngoại suốt nhiều ngày qua, nhưng tốc độ xử lý vụ việc vẫn gây ra một cú sốc lớn; bởi lẽ thông thường, luôn có một khoảng lặng rất dài kể từ khi các lãnh đạo bị giam giữ cho đến lúc số phận của họ được công bố chính thức.

Điểm mấu chốt trong ngôn ngữ chính trị của Đảng Cộng sản Trung Quốc không nằm ở nội dung phát ngôn, mà ở thời điểm phát ngôn và đối tượng được nhắm tới. Các cơ quan ngôn luận của Quân đội Trung Quốc (PLA) đã cáo buộc Trương và Lưu “chà đạp nghiêm trọng và hủy hoại cơ chế trách nhiệm tối cao của Chủ tịch Quân ủy Trung ương”, đồng thời đe dọa đến “sự lãnh đạo tuyệt đối của Đảng đối với quân đội”. Những cáo buộc này thực chất ít liên quan trực tiếp đến tham nhũng theo nghĩa thông thường, và cũng không chỉ đơn thuần là chuyện nội bộ binh nghiệp. Đây là những tội danh mang tính chính trị thuần túy, gần giống với những lời kết tội nhắm vào cựu Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Hà Vệ Đông, người đã bị thanh trừng vào năm ngoái. Continue reading “Chiến dịch chống tham nhũng của Tập Cận Bình đang phản tác dụng?”

Hàn Quốc có thể chống lại sự cưỡng ép của Trung Quốc như thế nào?

Nguồn: Victor Cha, “South Korea Can Stand Up to China”, Foreign Affairs, 21/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đang nỗ lực hết mình để cải thiện quan hệ với Bắc Kinh. Trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài bốn ngày tới Trung Quốc vào đầu tháng Giêng, ông đã chụp ảnh selfie với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình bằng chiếc điện thoại Xiaomi mới mà phía chủ nhà tặng, tuyên bố với người dân rằng ông mong muốn “nâng cấp” quan hệ Trung – Hàn, và ký kết hơn một chục thỏa thuận trên nhiều lĩnh vực từ thương mại, khí hậu đến giao thông. Điều này diễn ra sau cuộc hội đàm dài giữa hai nhà lãnh đạo bên lề diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương (APEC) tại Hàn Quốc vào đầu tháng 11, nơi ông Lee đã đón tiếp ông Tập một cách trọng thị với đội cận vệ danh dự và quốc yến chào mừng, đánh dấu chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của nhà lãnh đạo Trung Quốc sau nhiều năm. Continue reading “Hàn Quốc có thể chống lại sự cưỡng ép của Trung Quốc như thế nào?”

Việc Tập thanh trừng vị tướng cấp cao nhất Trung Quốc hé lộ điều gì?

Nguồn: “What Xi Jinping’s purge of China’s most senior general reveals,” The Economist, 24/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chủ tịch Trung Quốc đã loại bỏ các lãnh đạo quân đội ở quy mô chưa từng có kể từ thời Mao Trạch Đông – làm dấy lên những nghi ngại về khả năng sẵn sàng chiến đấu của quốc gia này.

Trong số các tướng lĩnh Trung Quốc, có một nhân vật từ lâu dường như “miễn nhiễm” với những cuộc thanh trừng quy mô lớn trong giới lãnh đạo cấp cao suốt hai năm qua. Trương Hựu Hiệp, sĩ quan tại ngũ cấp cao nhất (ảnh dưới), không chỉ là bạn thân của nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình. Ông còn là một trong số ít chỉ huy quân sự dày dạn kinh nghiệm thực chiến, từng tham gia chiến đấu trong chiến tranh biên giới với Việt Nam năm 1979. Điều đó đã củng cố uy quyền của ông với tư cách là Phó Chủ tịch thứ nhất của Quân ủy Trung ương, cơ quan chỉ huy các lực lượng vũ trang (do Tập đứng đầu). Một số nhà phân tích từng cho rằng Trương là người đứng sau một số vụ thanh trừng gần đây. Giờ đây, ngay cả ông cũng đã bị lật đổ trong một đòn giáng vô cùng kịch tính. Continue reading “Việc Tập thanh trừng vị tướng cấp cao nhất Trung Quốc hé lộ điều gì?”

Trung Quốc đau đầu trước cách sử dụng sức mạnh của Trump

Nguồn: Craig Singleton, “China Grapples With Trump’s Radical Use of Power”, Foreign Policy, 20/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Mỹ Donald Trump không hề là một người theo chủ nghĩa biệt lập như những gì dư luận thường khắc họa. Chỉ trong vòng một năm qua, ông đã phê duyệt chiến dịch đặc biệt nhằm lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, ra lệnh không kích chính xác vào chương trình hạt nhân của Iran, và không ngần ngại gia tăng sức ép đối với các yêu sách lãnh thổ, bao gồm cả những lời đe dọa thâu tóm Greenland. Thế nhưng, mới tuần trước, Trump lại bất ngờ đảo ngược quyết định can thiệp quân sự vào Iran ngay giữa lúc làn sóng biểu tình chống chế độ đang dâng cao, một chiến dịch mà nhiều người từng tin rằng sắp xảy ra. Continue reading “Trung Quốc đau đầu trước cách sử dụng sức mạnh của Trump”

Hậu quả từ chiến lược của Trung Quốc đối với Nhật Bản

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Repercussions mount from China’s Japan strategy,” Nikkei Asia, 22/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trong lúc các cuộc bầu cử tại Nhật Bản đang cận kề, một đảng trung dung mới cam kết sẽ giữ vững lập trường cứng rắn trước Trung Quốc.

Tính toán sai lầm của Trung Quốc trong chính sách đối với Nhật Bản, cụ thể là hành động trả đũa Thủ tướng Sanae Takaichi vì một bình luận của bà về Đài Loan, lại một lần nữa lộ rõ hậu quả, khiến các phương tiện truyền thông nhà nước chủ chốt của Trung Quốc ngần ngại đưa tin về một đảng đối lập mới được thành lập ở quốc gia láng giềng. Continue reading “Hậu quả từ chiến lược của Trung Quốc đối với Nhật Bản”

Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P1)

Tác giả: Hồ Sĩ Quý

“Và để tận dụng không ngần ngại mọi cơ hội nhằm dập tắt những mầm mống tranh chấp sau này, chúng tôi khẳng định chủ quyền của chúng tôi trên hai Quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, từ xưa đến nay vẫn thuộc cương vực Việt Nam”

(Trần Văn Hữu, Thủ tướng Chính phủ “Quốc gia Việt Nam” tuyên bố tại Hội nghị San Francisco ngày 7/9/1951)[1]

 1. Nhật Bản chiếm đóng Hoàng Sa năm 1938 và Trường Sa năm 1939

Chiến tranh thế giới lần thứ hai được xem là bắt đầu tại châu Âu khi Phát xít Ðức xâm lược Ba Lan vào ngày 1/9/1939 và Pháp, Anh tuyên chiến với Ðức hai ngày sau đó. Ở phương Ðông, nhiều học giả coi thời điểm Nhật Bản xâm lược Trung Quốc vào ngày 7/7/1937 là ngày khởi đầu cuộc chiến. Ðối với những hòn đảo ở Biển Ðông, mặc dù có tham vọng và thỉnh thoảng vẫn tuyên bố, nhưng trước năm 1938, Nhật Bản “chưa bao giờ thực hiện bất kỳ nỗ lực nào nhằm chiếm hữu các đảo” (But Japan had never made any attempt toward taking possession of these islands)[2]. Continue reading “Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P1)”

Trump tấn công Venezuela mang lại vỏ bọc cho Trung Quốc trong vấn đề Đài Loan

Nguồn: Jesse Marks, “Trump’s Venezuela Attack May Give China Cover on Taiwan”, Foreign Policy, ngày 06/01/2026

Biên dịch: Lê Mạnh Cường

Bắc Kinh sẵn sàng đón nhận cơ hội thiết lập bá quyền khu vực của riêng mình.

Trung Quốc vô cùng nhạy cảm với những luận điệu về thay đổi chế độ. Trong nhiều thập kỷ, Bắc Kinh tích cực thực hiện các nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn chặn áp đặt việc thay đổi lãnh đạo từ bên ngoài, coi hành động can thiệp không chỉ đe dọa sự ổn định quốc tế mà còn đe dọa cả sự chính danh của chính hệ thống chính trị nước này.

Điều đó lý giải vì sao Trung Quốc ủng hộ cựu tổng thống Bashar al-Assad trong suốt cuộc nội chiến ở Syria, hỗ trợ những biện luận của Nga đối với vấn đề Ukraine và luôn sử dụng quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc để chặn đứng hoạt động can thiệp viện cớ lý do nhân đạo hoặc dân chủ. Với Bắc Kinh, đây là nguyên tắc mang tính sống còn bởi nếu các cường quốc có thể lật đổ những chính phủ mà họ cho là bất hợp pháp thì không chính phủ nào an toàn—kể cả chính phủ của chính Trung Quốc. Continue reading “Trump tấn công Venezuela mang lại vỏ bọc cho Trung Quốc trong vấn đề Đài Loan”