Author: Kim Phụng

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Iran chỉ trích các cuộc không kích của Mỹ là dấu hiệu của “sự thiếu thiện chí và không đáng tin cậy,” thứ đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên. Bộ Ngoại giao Iran khẳng định Mỹ sẽ phải chịu trách nhiệm về “mọi hậu quả.” Phía Mỹ tuyên bố họ tấn công các trận địa tên lửa và tàu rải mìn để tự vệ. Hiện chưa rõ các cuộc tấn công này sẽ có tác động gì đến các cuộc đàm phán hòa bình đang diễn ra ở Qatar, dù các báo cáo cho thấy Iran vẫn chưa rời đi.

Iran bắt đầu khôi phục quyền truy cập Internet sau sự cố cắt mạng kỹ thuật số kéo dài 88 ngày, gây thiệt hại ước tính khoảng 30-40 triệu đô la/ngày cho nền kinh tế. Quá trình khôi phục đang được giám sát bởi một cơ quan do Tổng thống Masoud Pezeshkian, nhà cải cách đã hứa sẽ nới lỏng kiểm duyệt, thành lập. Mạng bị cắt sau các cuộc biểu tình vào tháng 1 nhưng đã gia tăng cường độ sau khi chiến tranh bùng nổ, và đã trở thành đợt mất mạng internet trên toàn quốc dài nhất từng được ghi nhận trên thế giới. Continue reading “Thế giới hôm nay: 27/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ tiến hành các cuộc không kích mới vào Iran. Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ cho biết họ đã tấn công các địa điểm đặt tên lửa ở miền nam Iran và các tàu rải mìn, trong một hành động mà họ gọi là tự vệ “để bảo vệ quân đội của chúng tôi.” Một người phát ngôn khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn “đang diễn ra” và rằng Mỹ đã hành động “trong sự kiềm chế.” Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran tiết lộ đã có tiến triển trong các cuộc đàm phán hòa bình, dù một thỏa thuận “chưa thể đạt được ngay lập tức.”

Lực lượng Phòng vệ Israel nói rằng họ đã gia tăng các cuộc tấn công vào Lebanon, sau khi Benjamin Netanyahu ra lệnh leo thang chiến dịch tấn công chống lại Hezbollah. Thủ tướng Israel tuyên bố nước này sẽ “giáng những đòn mạnh mẽ hơn” và “nghiền nát” nhóm chiến binh Lebanon, bất chấp lệnh ngừng bắn đang diễn ra. Trước đó, Donald Trump đã yêu cầu một số quốc gia Vùng Vịnh làm hòa với Israel sau khi cuộc chiến với Iran kết thúc. Continue reading “Thế giới hôm nay: 26/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng thỏa thuận với Iran “thậm chí vẫn chưa được đàm phán xong,” rút lại tuyên bố của ông trước đó rằng thỏa thuận này đã được “đàm phán phần lớn,” và bác bỏ những người “chỉ trích một điều mà họ chẳng biết gì cả.” (Một số thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa đã chỉ trích các chi tiết được báo cáo của thỏa thuận). Các nhà ngoại giao tiết lộ một điểm bế tắc chính là thời điểm tài sản của Iran sẽ được giải tỏa: vào thời điểm bắt đầu thỏa thuận, hay sau đó 30 đến 60 ngày tùy thuộc vào tiến độ của vấn đề hạt nhân.

Giá dầu giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai tuần giữa lúc có hy vọng rằng Eo biển Hormuz sẽ sớm được mở cửa lại hoàn toàn. Trong khi đó, một số tàu đã tìm cách đi qua tuyến đường thủy này, bao gồm một siêu tàu chở dầu đã vượt qua phòng tuyến phong tỏa của Mỹ với khoảng 2 triệu thùng dầu thô của Iraq và lên đường tới Trung Quốc sau khi bị mắc kẹt gần ba tháng. Continue reading “Thế giới hôm nay: 25/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump trì hoãn ký một sắc lệnh hành pháp được cho là sẽ trao cho chính quyền Trump nhiều quyền giám sát hơn đối với các mô hình AI mới, bao gồm cả việc yêu cầu các phòng thí nghiệm chia sẻ các mô hình mới trước khi chúng được phát hành. Ông cho biết ông “không thích những khía cạnh nhất định” của sắc lệnh này và rằng nó “cản trở” cuộc chạy đua công nghệ của Mỹ với Trung Quốc.

Một tòa án Thổ Nhĩ Kỳ hủy bỏ kết quả đại hội của Đảng Nhân dân Cộng hòa (CHP) vào năm 2023, theo đó bãi nhiệm Özgür Özel khỏi vị trí lãnh đạo đảng đối lập chính. Tổng thống cứng rắn của Thổ Nhĩ Kỳ, Recep Tayyip Erdogan, đã liên tục sử dụng tòa án để củng cố quyền lực của mình. Tòa án cũng phục chức cho Kemal Kilicdaroglu – nhân vật gây chia rẽ từng thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2023 trước Erdogan – làm lãnh đạo lâm thời của CHP. Continue reading “Thế giới hôm nay: 22/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

SpaceX – nhà sản xuất tên lửa và phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo do Elon Musk sở hữu – đã nộp đơn chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng. Công ty dự kiến sẽ chính thức lên sàn giao dịch NASDAQ của Mỹ vào tháng 6, trong thương vụ có thể trở thành đợt IPO giá trị nhất thế giới. Công ty đang tìm cách huy động 75 tỷ đô la, đưa mức định giá của mình lên khoảng 2.000 tỷ đô la.

Không chịu thua kém, đối thủ không đội trời chung của SpaceX là OpenAI được cho là cũng đang chuẩn bị nộp đơn IPO trong vài tuần tới. Đơn vị tạo ra ChatGPT được cho là đang làm việc với các ngân hàng, bao gồm cả Goldman Sachs, trước khi ra mắt trên thị trường đại chúng, có thể là ngay trong tháng 9. OpenAI – công ty được định giá khoảng 850 tỷ đô la trong một vòng gọi vốn kín gần đây – vẫn chưa xác nhận kế hoạch này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 21/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vladimir Putin và Tập Cận Bình bắt đầu các cuộc hội đàm tại Bắc Kinh. Nhà lãnh đạo Nga cho biết họ sẽ tập trung vào kinh tế. Trung Quốc đã tránh chỉ trích cuộc chiến của Nga ở Ukraine trong khi vẫn mua dầu và khí đốt của Nga. Còn Nga ngày càng trở nên phụ thuộc vào sự hỗ trợ đó. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ thảo luận về việc xây dựng một đường ống dẫn khí đốt đã được nhắc đến từ lâu giữa hai nước.

Donald Trump tuyên bố rằng Iran đang “cầu xin” để đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến tranh với Mỹ, nhưng đe dọa sẽ có “một đòn giáng mạnh khác” trong vòng vài ngày nếu không đạt được thỏa thuận nào. Tổng thống Mỹ cho biết, vào hôm qua, ông “chỉ còn cách một giờ nữa” là ra lệnh tấn công, nhưng đã mủi lòng trước yêu cầu của các nhà lãnh đạo Iran. Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran, Kazem Gharibabadi, tuyên bố đất nước của ông “đã sẵn sàng đối đầu với bất kỳ hành động gây hấn quân sự nào.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 20/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chính quyền Trump công bố một quỹ trị giá 1,8 tỷ đô la để bồi thường cho những người khẳng định họ đã bị Bộ Tư pháp nhắm mục tiêu sai trái. “Quỹ Chống Vũ khí hóa” – dự kiến sẽ chi trả các yêu cầu bồi thường từ các đồng minh của Donald Trump – được thành lập như một phần của thỏa thuận dàn xếp trong vụ kiện mà Tổng thống đã đệ trình chống lại cơ quan thuế của Mỹ. Thỏa thuận này chấm dứt vụ kiện, trong đó ông yêu cầu chính phủ của mình bồi thường thiệt hại 10 tỷ đô la.

Một bồi thẩm đoàn ở California đã bác bỏ, dựa trên các lý do kỹ thuật, vụ kiện do Elon Musk – người giàu nhất thế giới – đệ trình chống lại OpenAI và giám đốc của công ty là Sam Altman. Musk cáo buộc rằng họ “đã đánh cắp một tổ chức từ thiện” bằng cách chuyển đổi OpenAI, nơi ông quyên góp hàng triệu đô la, từ một dự án từ thiện thành một công ty vì lợi nhuận. Bồi thẩm đoàn nhận định Musk đã đợi quá lâu để đưa vụ việc ra tòa. Continue reading “Thế giới hôm nay: 19/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố đợt bùng phát dịch Ebola ở Congo và Uganda là “tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng gây quan ngại quốc tế.” Cơ quan y tế của Liên Hiệp Quốc cho biết loại virus này bị nghi ngờ đã lây nhiễm cho 250 người và cướp đi sinh mạng của 80 người ở các khu vực dọc biên giới giữa hai quốc gia. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ cho biết họ đang hỗ trợ các văn phòng của mình ở Châu Phi trong nỗ lực kiềm chế và theo dõi virus.

Donald Trump nói rằng “thời gian đang cạn dần” để Iran đồng ý một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh. Ông cảnh báo nếu Iran không “hành động” thì họ sẽ chẳng “còn lại bất cứ thứ gì.” Đàm phán đang bị đình trệ. Hôm Chủ nhật, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã gây ra hỏa hoạn gần một nhà máy điện hạt nhân ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Các quan chức vẫn đang điều tra nguồn gốc của chiếc máy bay này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 18/05/2026”