Author: Kim Phụng

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mojtaba Khamenei được xướng tên làm lãnh đạo tối cao của Iran. Ông sẽ kế nhiệm cha mình, Ayatollah Ali Khamenei, người bị ám sát trong một cuộc không kích của Mỹ và Israel vào ngày 28/02 vừa qua. Việc Mojtaba lên nắm quyền là dấu hiệu thách thức rõ ràng nhất cho thấy chế độ của Iran vẫn đứng vững – ông được cho là có quan hệ mật thiết với các cơ quan an ninh. Quyết định bổ nhiệm này được đưa ra bởi Hội đồng Chuyên gia, một nhóm gồm 88 giáo sĩ được chế độ phê chuẩn.

Giá dầu tăng vọt qua mốc 110 đô la/thùng khi nguồn cung bị ách tắc ở Vùng Vịnh. Donald Trump gọi mức tăng này là “cái giá rất nhỏ phải trả.” Các thị trường chứng khoán trên toàn châu Á đều giảm rất mạnh vào hôm nay. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm hơn 8%; chỉ số Topix của Nhật Bản giảm 5%. Châu Á sẽ bị ảnh hưởng nặng nề bởi sự hoảng loạn về năng lượng. Các hợp đồng chứng khoán tương lai của Mỹ cũng giảm trong phiên giao dịch sớm. Continue reading “Thế giới hôm nay: 09/03/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng mình nên hỗ trợ việc lựa chọn lãnh tụ tối cao mới của Iran. Tổng thống Mỹ tuyên bố ứng viên sáng giá hiện tại – Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh tụ Ayatollah Ali Khamenei, là một lựa chọn “không thể chấp nhận được.” Trump cho biết ông muốn một người sẽ “mang lại sự hòa hợp và hòa bình.” Trước đó, Hạ viện Mỹ đã bác bỏ một nghị quyết yêu cầu Trump phải được Quốc hội cho phép mới được tiến hành các hoạt động quân sự tại Iran.

Israel bắt đầu “làn sóng không kích trên diện rộng” nhắm vào Tehran, thủ đô của Iran. Nước này cũng tiếp tục ném bom khu vực phía nam Beirut, thủ đô của Lebanon, nhắm vào Hezbollah, lực lượng ủy nhiệm của Iran. Trong khi đó, Kuwait, Qatar, và Ả Rập Saudi đều báo cáo rằng máy bay không người lái hoặc tên lửa đã xâm phạm không phận của họ vào hôm nay. Bộ Quốc phòng Azerbaijan cáo buộc Iran đứng sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào lãnh thổ nước này hôm qua. Và họ đang cân nhắc các hành động trả đũa. Continue reading “Thế giới hôm nay: 06/03/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Pete Hegseth tuyên bố rằng Mỹ và Israel sẽ sớm giành quyền kiểm soát không phận Iran và mang đến “sự chết chóc và hủy diệt cả ngày dài.” Ông cho biết cuộc chiến đang bước vào một giai đoạn mới với “những làn sóng tấn công lớn hơn.” Ông cũng nói rằng một tàu ngầm của Hải quân Mỹ đã đánh chìm một tàu chiến Iran ở Ấn Độ Dương. Ông gọi đây là lần đầu tiên Mỹ đánh chìm tàu địch bằng ngư lôi kể từ sau Thế chiến II.

Thượng viện Mỹ bác bỏ một dự luật yêu cầu Quốc hội phải phê duyệt các hoạt động quân sự của Donald Trump tại Iran. Kết quả này đã được dự đoán trước; Hạ viện sẽ tiến hành bỏ phiếu vào hôm nay. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ tuyên bố của Nhà Trắng rằng cuộc tấn công phủ đầu của Mỹ là cần thiết vì Trump có “cảm giác” rằng Iran sẽ ra đòn trước. Bộ này cho rằng Trump đang hành động “thay mặt cho Israel.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/03/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Israel bắt đầu một làn sóng “tấn công diện rộng” mới vào cơ sở hạ tầng của Iran. Trước đó, nước này tuyên bố đã tiêu diệt một chỉ huy của Lực lượng Quds, nhánh hành động ở nước ngoài của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, vốn được cho là đã phối hợp với lực lượng Hezbollah ở Lebanon. Trong khi đó, Mỹ cho biết họ đã tấn công gần 2.000 mục tiêu tại Iran kể từ khi chiến tranh nổ ra. Mỹ cũng công bố danh tính 4 binh sĩ thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ở Kuwait.

Donald Trump khẳng định Mỹ sẽ “ngay lập tức” cung cấp bảo hiểm cho các hãng tàu đi qua Eo biển Hormuz, tuyến đường thương mại huyết mạch mà Iran tuyên bố phong tỏa hôm thứ Hai, và hải quân sẽ hộ tống các tàu chở dầu nếu cần thiết. Tổng thống Mỹ cũng nói rằng ông ra lệnh tấn công Iran vì tin rằng nước này sẽ ra đòn trước – tuyên bố này mâu thuẫn với Ngoại trưởng Marco Rubio, người vào hôm thứ Hai đã nói rằng Mỹ lo ngại sự trả đũa nhằm đáp trả một kế hoạch tấn công của Israel. Trump cũng cho biết sẽ cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha sau khi nước này từ chối cho Mỹ quyền tiếp cận các căn cứ quân sự của mình. Continue reading “Thế giới hôm nay: 04/03/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thề sẽ trả đũa vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào đại sứ quán Mỹ ở Riyadh, thủ đô của Ả Rập Saudi, gây hỏa hoạn và thiệt hại về công trình. Trước đó, ông ám chỉ rằng cuộc chiến với Iran sẽ kéo dài “bốn đến năm tuần.” Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết đất nước ông đã buộc phải tấn công Iran vì biết rằng Israel có kế hoạch tấn công và nghi ngờ Iran sẽ trả đũa bằng cách nhắm vào các lực lượng Mỹ. Tính đến nay, sáu lính Mỹ đã thiệt mạng. Và ít nhất 555 người đã chết ở Iran, theo Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran, một tổ chức từ thiện.

Thị trường dầu mỏ và khí đốt tự nhiên vẫn đầy biến động sau khi Iran tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz và đe dọa sẽ “thiêu rụi” bất kỳ con tàu nào cố gắng đi qua. Tuyến đường này chuyên chở một phần ba lượng dầu mỏ đường biển toàn cầu. Giá khí thiên nhiên hóa lỏng đã tăng vọt sau khi QatarEnergy LNG, nhà sản xuất lớn nhất thế giới của loại nhiên liệu này, tạm ngừng sản xuất do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran vào các cơ sở của họ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 03/03/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Giá dầu tăng vọt, trong lúc các thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt giảm điểm khi giới giao dịch phản ứng trước cuộc chiến ở Iran – vốn bắt đầu vào cuối tuần qua. Dầu thô Brent, tiêu chuẩn toàn cầu, đã tăng vọt 13% khi thị trường mở cửa, rồi sau đó giảm trở lại. Thị trường chứng khoán Trung Quốc và Nhật Bản giảm mạnh trong phiên giao dịch sớm. Cổ phiếu của các hãng hàng không bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề. Hàng ngàn hành khách vẫn bị mắc kẹt ở Trung Đông do việc đóng cửa không phận.

Israel tiến hành các cuộc không kích vào Lebanon, bao gồm cả thủ đô Beirut, sau khi Hezbollah phóng tên lửa vào Israel. Nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn cho biết cuộc tấn công của họ là nhằm đáp trả “những hành động gây hấn lặp đi lặp lại của Israel.” Một quan chức cấp cao của Israel cảnh báo Hezbollah rằng họ sẽ “hoàn toàn chịu trách nhiệm cho bất kỳ sự leo thang nào.” Hai bên đã ký một lệnh ngừng bắn vào tháng 11/2024. Continue reading “Thế giới hôm nay: 02/03/2026”