Author: Kim Phụng

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump trì hoãn ký một sắc lệnh hành pháp được cho là sẽ trao cho chính quyền Trump nhiều quyền giám sát hơn đối với các mô hình AI mới, bao gồm cả việc yêu cầu các phòng thí nghiệm chia sẻ các mô hình mới trước khi chúng được phát hành. Ông cho biết ông “không thích những khía cạnh nhất định” của sắc lệnh này và rằng nó “cản trở” cuộc chạy đua công nghệ của Mỹ với Trung Quốc.

Một tòa án Thổ Nhĩ Kỳ hủy bỏ kết quả đại hội của Đảng Nhân dân Cộng hòa (CHP) vào năm 2023, theo đó bãi nhiệm Özgür Özel khỏi vị trí lãnh đạo đảng đối lập chính. Tổng thống cứng rắn của Thổ Nhĩ Kỳ, Recep Tayyip Erdogan, đã liên tục sử dụng tòa án để củng cố quyền lực của mình. Tòa án cũng phục chức cho Kemal Kilicdaroglu – nhân vật gây chia rẽ từng thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2023 trước Erdogan – làm lãnh đạo lâm thời của CHP. Continue reading “Thế giới hôm nay: 22/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

SpaceX – nhà sản xuất tên lửa và phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo do Elon Musk sở hữu – đã nộp đơn chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng. Công ty dự kiến sẽ chính thức lên sàn giao dịch NASDAQ của Mỹ vào tháng 6, trong thương vụ có thể trở thành đợt IPO giá trị nhất thế giới. Công ty đang tìm cách huy động 75 tỷ đô la, đưa mức định giá của mình lên khoảng 2.000 tỷ đô la.

Không chịu thua kém, đối thủ không đội trời chung của SpaceX là OpenAI được cho là cũng đang chuẩn bị nộp đơn IPO trong vài tuần tới. Đơn vị tạo ra ChatGPT được cho là đang làm việc với các ngân hàng, bao gồm cả Goldman Sachs, trước khi ra mắt trên thị trường đại chúng, có thể là ngay trong tháng 9. OpenAI – công ty được định giá khoảng 850 tỷ đô la trong một vòng gọi vốn kín gần đây – vẫn chưa xác nhận kế hoạch này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 21/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vladimir Putin và Tập Cận Bình bắt đầu các cuộc hội đàm tại Bắc Kinh. Nhà lãnh đạo Nga cho biết họ sẽ tập trung vào kinh tế. Trung Quốc đã tránh chỉ trích cuộc chiến của Nga ở Ukraine trong khi vẫn mua dầu và khí đốt của Nga. Còn Nga ngày càng trở nên phụ thuộc vào sự hỗ trợ đó. Hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ thảo luận về việc xây dựng một đường ống dẫn khí đốt đã được nhắc đến từ lâu giữa hai nước.

Donald Trump tuyên bố rằng Iran đang “cầu xin” để đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến tranh với Mỹ, nhưng đe dọa sẽ có “một đòn giáng mạnh khác” trong vòng vài ngày nếu không đạt được thỏa thuận nào. Tổng thống Mỹ cho biết, vào hôm qua, ông “chỉ còn cách một giờ nữa” là ra lệnh tấn công, nhưng đã mủi lòng trước yêu cầu của các nhà lãnh đạo Iran. Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran, Kazem Gharibabadi, tuyên bố đất nước của ông “đã sẵn sàng đối đầu với bất kỳ hành động gây hấn quân sự nào.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 20/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chính quyền Trump công bố một quỹ trị giá 1,8 tỷ đô la để bồi thường cho những người khẳng định họ đã bị Bộ Tư pháp nhắm mục tiêu sai trái. “Quỹ Chống Vũ khí hóa” – dự kiến sẽ chi trả các yêu cầu bồi thường từ các đồng minh của Donald Trump – được thành lập như một phần của thỏa thuận dàn xếp trong vụ kiện mà Tổng thống đã đệ trình chống lại cơ quan thuế của Mỹ. Thỏa thuận này chấm dứt vụ kiện, trong đó ông yêu cầu chính phủ của mình bồi thường thiệt hại 10 tỷ đô la.

Một bồi thẩm đoàn ở California đã bác bỏ, dựa trên các lý do kỹ thuật, vụ kiện do Elon Musk – người giàu nhất thế giới – đệ trình chống lại OpenAI và giám đốc của công ty là Sam Altman. Musk cáo buộc rằng họ “đã đánh cắp một tổ chức từ thiện” bằng cách chuyển đổi OpenAI, nơi ông quyên góp hàng triệu đô la, từ một dự án từ thiện thành một công ty vì lợi nhuận. Bồi thẩm đoàn nhận định Musk đã đợi quá lâu để đưa vụ việc ra tòa. Continue reading “Thế giới hôm nay: 19/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố đợt bùng phát dịch Ebola ở Congo và Uganda là “tình trạng khẩn cấp về y tế công cộng gây quan ngại quốc tế.” Cơ quan y tế của Liên Hiệp Quốc cho biết loại virus này bị nghi ngờ đã lây nhiễm cho 250 người và cướp đi sinh mạng của 80 người ở các khu vực dọc biên giới giữa hai quốc gia. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ cho biết họ đang hỗ trợ các văn phòng của mình ở Châu Phi trong nỗ lực kiềm chế và theo dõi virus.

Donald Trump nói rằng “thời gian đang cạn dần” để Iran đồng ý một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh. Ông cảnh báo nếu Iran không “hành động” thì họ sẽ chẳng “còn lại bất cứ thứ gì.” Đàm phán đang bị đình trệ. Hôm Chủ nhật, một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái đã gây ra hỏa hoạn gần một nhà máy điện hạt nhân ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất. Các quan chức vẫn đang điều tra nguồn gốc của chiếc máy bay này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 18/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump rời khỏi Trung Quốc sau một “chuyến thăm thành công thu hút sự chú ý trên toàn thế giới.” Tổng thống Mỹ nói rằng cả ông và Tập Cận Bình đều chia sẻ những cảm nhận “tương tự” về cách kết thúc chiến tranh ở Iran. Về phần mình, Tập khẳng định hội nghị thượng đỉnh “lịch sử” kéo dài hai ngày này sẽ giúp thiết lập một “quan hệ chiến lược và ổn định” giữa hai nước. Ông nói rằng hai bên sẽ thực hiện “sự đồng thuận quan trọng” đã đạt được, mà không cung cấp thêm chi tiết.

Thủ tướng Anh Keir Starmer dành thời gian đánh giá lại tình hình sau khi phải đối mặt với áp lực vô cùng lớn đè nặng lên vai trò lãnh đạo của mình. Andy Burnham – Thị trưởng Manchester và là ứng viên được các đảng viên Công Đảng ưa thích để thay thế Starmer – đã tìm được một ghế để tranh cử, thứ có thể đưa ông trở lại Quốc hội (người thách thức thủ tướng phải là một nghị sĩ). Trước đó, Angela Rayner, cựu Phó Thủ tướng, cũng được minh oan khỏi cáo buộc nộp thiếu thuế, mở đường cho khả năng tranh cử vị trí lãnh đạo của bà. Continue reading “Thế giới hôm nay: 15/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump và Tập Cận Bình gặp mặt trực tiếp tại một hội nghị thượng đỉnh ở Bắc Kinh. Trong bài phát biểu khai mạc, Trump bày tỏ sự tôn trọng đối với Chủ tịch Trung Quốc và nói rằng quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc “sẽ trở nên tốt đẹp hơn bao giờ hết.” Về phần mình, Tập tuyên bố hai nước phải thoát khỏi Bẫy Thucydides – quan điểm cho rằng một cường quốc mới nổi chắc chắn sẽ xảy ra chiến tranh với một cường quốc hiện hữu. Nhưng sau những cánh cửa đóng kín, Tập cảnh báo rằng bất kỳ nước đi sai lầm nào về vấn đề Đài Loan đều có thể đẩy quan hệ này vào “nguy hiểm lớn,” theo truyền thông nhà nước Trung Quốc.

Thượng viện Mỹ phê chuẩn Kevin Warsh làm chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang. Cuộc bỏ phiếu với tỷ lệ 54-45 là kết quả sít sao nhất kể từ khi sự phê chuẩn của Thượng viện trở thành một yêu cầu vào năm 1977. Chỉ có một đảng viên Dân chủ ủng hộ Warsh. Giờ đây, ông phải đối phó với tình trạng lạm phát gia tăng: các số liệu được công bố hôm qua cho thấy chỉ số giá nhà sản xuất, một thước đo lạm phát bán buôn, đã tăng 6% trong 12 tháng tính đến tháng 4 – mức tăng lớn nhất kể từ tháng 12/2022. Continue reading “Thế giới hôm nay: 14/05/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Keir Starmer dự kiến sẽ gặp Wes Streeting, một trong những đối thủ tiềm năng có thể thách thức quyền lãnh đạo của ông, vào hôm nay. Vị thủ tướng Anh đang gặp nhiều rắc rối vẫn đang cố bám trụ quyền lực, bất chấp việc bốn bộ trưởng đã từ chức khỏi chính phủ của ông – hầu hết trong số họ là đồng minh của Streeting, Bộ trưởng Y tế. Các đối thủ sẽ cần đảm bảo sự ủng hộ của 81 nghị sĩ Công Đảng để phát động một cuộc thách thức. Các thị trường trái phiếu lo lắng đã đẩy chi phí vay mượn của Anh lên mức cao nhất trong nhiều năm.

Donald Trump tuyên bố nước Mỹ “không cần bất kỳ sự giúp đỡ nào về vấn đề Iran” từ Tập Cận Bình, trước khi lên đường tham gia các cuộc đàm phán với nhà lãnh đạo Trung Quốc tại Bắc Kinh. Nhưng cả hai chắc chắn sẽ đề cập đến cuộc xung đột. Pete Hegseth, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ, đang đi cùng Trump. Trước đó, Hegseth khẳng định rằng lệnh ngừng bắn với Iran vẫn còn nguyên hiệu lực. Giá dầu đang ổn định ở mức khoảng 107 đô la/thùng. Continue reading “Thế giới hôm nay: 13/05/2026”