Author: Kim Phụng

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Houthi chiếm giữ Mocha, một cảng chiến lược ở miền tây Yemen, trong lúc giao tranh với các lực lượng do Ả Rập Saudi hậu thuẫn ngày càng leo thang. Việc chiếm được cảng này mang lại cho lực lượng phiến quân do Iran hậu thuẫn đòn bẩy lớn hơn đối với Eo biển Bab el-Mandeb, nối liền Biển Đỏ với Vịnh Aden. Tuyến đường biển này đã trở nên đặc biệt quan trọng đối với xuất khẩu dầu mỏ kể từ khi cuộc chiến tại Iran làm gián đoạn hoạt động vận tải biển qua Eo biển Hormuz.

Tình trạng bán tháo nợ chính phủ Mỹ tiếp tục diễn ra mạnh mẽ, với lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm chạm mức 4,96%, tiệm cận mức cao nhất kể từ năm 2007. Các nhà đầu tư đang lo lắng về việc giá dầu tăng cao – dầu thô Brent đã chạm mức 109 USD/thùng trước khi giảm trở lại – cũng như chương trình mua lại nợ của Bộ Tài chính yếu hơn mong đợi. Quan ngại cũng lan sang các thị trường trái phiếu khác khi lợi suất chuẩn tăng vọt ở Australia và Nhật Bản. Continue reading “Thế giới hôm nay: 11/09/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố mỗi người lớn ở Mỹ sẽ được trả 5.000 USD nếu Đảng Cộng hòa “giành chiến thắng” trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới. Khi phát biểu trong ngày đầu tiên của hội nghị mini của Đảng Cộng hòa, vị tổng thống đưa ra rất ít thông tin chi tiết về kế hoạch của mình, nhưng lại bảo cử tri hãy tưởng tượng rằng tên ông xuất hiện trên lá phiếu. Có hai vấn đề ở đây: lời đề nghị này nhiều khả năng là bất hợp pháp, và mức độ ủng hộ Trump đang tụt dốc không phanh – công cụ theo dõi của Economist cho thấy tỷ lệ ủng hộ ròng của ông đang ở mức âm 26 (-26).

Bộ Tài chính Mỹ tuyên bố bắt đầu mua lại tới 6 tỷ USD trái phiếu chính phủ dài hạn kể từ hôm nay trong nỗ lực kiểm soát chi phí đi vay. Tuy nhiên, các nhà đầu tư – những người đang mong đợi một chương trình mua lại lớn hơn – đã phải thất vọng: lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm nhanh chóng tăng lên mức cao nhất kể từ năm 2023. Bộ Tài chính từng cam kết “tăng ít nhất gấp đôi” lượng mua lại lên 4 tỷ USD khi công bố chương trình này vào tháng trước. Continue reading “Thế giới hôm nay: 10/09/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ khẳng định sẽ cấm nhập khẩu một số sản phẩm của Canada, bao gồm xe máy, các sản phẩm từ sữa, và hầu hết các loại đồ uống có cồn, trong bối cảnh leo thang thương chiến với quốc gia láng giềng phía Bắc. Thông báo về lệnh cấm – sẽ có hiệu lực sau ba tuần nữa – được đưa ra sau khi Canada áp thuế lên tới 50% đối với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa của Mỹ. Dù cả hai bên đều nói rằng họ muốn đạt được thỏa thuận, nhưng đàm phán đã đi vào bế tắc.

Truyền thông nhà nước Iran cho biết nước này đã phóng tên lửa vào một căn cứ của Mỹ ở Jordan nhằm trả đũa các cuộc không kích của Mỹ vào các tàu chở dầu quanh Đảo Kharg, trạm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng của Iran. Trước đó, Houthi – nhóm phiến quân Yemen do Iran hậu thuẫn – đã tấn công bốn thành phố ở miền nam Ả Rập Saudi, làm ít nhất 73 người bị thương. Giá dầu thô Brent, chuẩn dầu mỏ toàn cầu, theo đó tăng vọt lên gần 100 USD/thùng. Continue reading “Thế giới hôm nay: 09/09/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Canada áp thuế đối ứng lên khoảng 700 mặt hàng của Mỹ, bao gồm thép, các sản phẩm từ sữa, và đồ gia dụng. Đáp lại, Donald Trump cảnh báo sẽ áp dụng thêm nhiều khoản thuế khác. Hôm qua, ông tuyên bố cấm Bombardier bán máy bay của hãng tại Mỹ trừ khi nhà sản xuất Canada này chuyển khâu lắp ráp sang Mỹ. Thị trường này có ý nghĩa sống còn đối với Bombardier: khoảng một nửa trong số 5.100 máy bay do khách hàng của hãng vận hành đang đặt tại Mỹ.

Friedrich Merz, vị thủ tướng không được lòng dân của Đức, tuyên bố không có ý định từ chức sau chiến thắng bầu cử của đảng Lựa chọn Thay thế cho Nước Đức (AfD) tại bang Saxony-Anhalt ở miền đông. Tuy nhiên, ông thừa nhận “chắc chắn sẽ có những hệ lụy” sau thành công của lực lượng cánh hữu dân túy này. Ông cũng cho biết sự sụt giảm ủng hộ đối với đảng Liên minh Dân chủ Thiên Chúa giáo của ông đã làm rung chuyển đảng này “tới tận nền móng.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 08/09/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đảng cánh hữu dân túy Lựa chọn Thay thế cho Nước Đức (AfD) giành được kết quả bầu cử tốt nhất từ trước đến nay, với tỷ lệ phiếu bầu dự kiến đạt 44% tại bang Saxony-Anhalt. Kết quả này cao hơn dự đoán của các cuộc thăm dò, nhưng có thể vẫn chưa đủ để họ thành lập chính phủ tại bang miền đông này. AfD, hiện dẫn đầu trong các cuộc thăm dò quốc gia, đang hướng tới các cuộc bầu cử liên bang bắt buộc phải được tổ chức trước mùa xuân năm 2029.

Volodymyr Zelensky dự đoán cuộc chiến giữa Ukraine và Nga sẽ kéo dài sang mùa đông, sau khi gặp gỡ các phái viên của Donald Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner tại Kyiv. Hôm thứ Bảy, hai phái viên này đã có cuộc hội đàm kéo dài ba giờ với Vladimir Putin tại Moscow. Cả hai cuộc gặp đều không mang lại đột phá nào. Trước đó, Trump đã bóng gió rằng mình có một đề xuất hòa bình mới muốn chia sẻ với các nhà lãnh đạo Ukraine và Nga. Continue reading “Thế giới hôm nay: 07/09/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

OpenAI phát hành mô hình mới, GPT-6 Astra, mà họ cho là sẽ mở ra kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo tổng quát. Chủ tịch Greg Brockman cho biết mô hình này có thể làm “bất cứ điều gì con người có thể làm với máy tính.” OpenAI đang bổ sung các rào chắn an ninh mạng vì họ nhận định rằng Astra có khả năng thực hiện các cuộc tấn công mạng kiểu mới. Họ cũng đang giới hạn việc triển khai cho một nhóm nhỏ những người thử nghiệm đã được phê duyệt.

Nvidia, gã khổng lồ bán dẫn, sẽ mua lại Hugging Face với giá 13 tỷ USD. Nền tảng này lưu trữ hàng triệu mô hình AI chủ yếu là mã nguồn mở, mà người dùng có thể tải xuống và chỉnh sửa. Năm ngoái, Hugging Face đã từ chối 500 triệu USD (ở mức định giá 7 tỷ USD) từ nhà sản xuất chip này vì muốn duy trì sự độc lập. Thương vụ mua lại này sẽ mang lại cho Nvidia – công ty đã trở thành ngân hàng trung ương của AI – quyền kiểm soát một kênh phân phối quan trọng cho công nghệ này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 04/09/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng việc Mỹ nối lại chiến dịch ném bom Iran sẽ không kéo dài “quá lâu.” Giá dầu thô Brent sau đó giảm nhẹ xuống còn 95 USD/thùng. Trước đó, Mỹ đã tấn công các địa điểm quân sự của Iran, và Iran trả đũa bằng cách phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các mục tiêu của Mỹ trên khắp khu vực, dù các báo cáo cho thấy chúng hầu hết đều đã bị đánh chặn. Bộ trưởng Y tế Iran tuyên bố 18 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công mới nhất của Mỹ, trong đó có bốn người đang dự một đám cưới.

Uber dự kiến cắt giảm 3.300 việc làm trên toàn thế giới, tương đương 10% lực lượng lao động của công ty, trong đợt tái cấu trúc lớn nhất kể từ đại dịch. Mạng lưới taxi tự lái và dịch vụ giao đồ ăn của hãng gọi xe này đang phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt; cổ phiếu công ty đã giảm 7% trong năm nay. Dara Khosrowshahi, giám đốc điều hành của Uber, cho biết việc cắt giảm sẽ giúp công ty trở nên “tinh gọn hơn” và cho phép họ có vốn để tài trợ cho các khoản đầu tư của mình. Cổ phiếu đã tăng 2% sau tin tức này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 03/09/2026”

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Iran phớt lờ cảnh báo của Donald Trump rằng Mỹ sẽ đáp trả ở “mức độ khốc liệt và cao hơn nhiều” bằng cách tiếp tục tấn công hai căn cứ của Mỹ ở Jordan. Mojtaba Khamenei, lãnh tụ tối cao của Iran, tuyên bố rằng lực lượng vũ trang của họ đã chuẩn bị sẵn những “bài học khó quên” cho Mỹ. Hai bên bắt đầu tấn công lẫn nhau vào Chủ nhật sau một tháng tạm ngừng. Căng thẳng bùng phát đã khiến giá dầu tăng vọt.

Việc nối lại xung đột cũng góp phần đẩy lợi suất trái phiếu kỳ hạn 30 năm của Mỹ lên mức 5.28%, cao hơn một chút so với tuần trước, khi Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố mua lại trái phiếu. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Nhật Bản chạm mức 3%, mức cao nhất trong 30 năm qua. Bài phát biểu mang tính cứng rắn của Kevin Warsh, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang, cũng làm tăng kỳ vọng về việc tăng lãi suất, thúc đẩy các nhà đầu tư tìm kiếm mức lợi suất cao hơn. Continue reading “Thế giới hôm nay: 02/09/2026”