18/06/2023: Tàu lặn Titan phát nổ trên đường đi tham quan xác tàu Titanic

Nguồn: Submersible Titan implodes on its way to tour the Titanic wreckage, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2023, chỉ chưa đầy hai giờ kể từ khi bắt đầu chuyến lặn dự kiến để tham quan xác tàu Titanic, tàu lặn biển sâu Titan đã trải qua một vụ nổ thảm khốc, cướp đi sinh mạng của cả năm hành khách trên tàu.

Trong số những người thiệt mạng có Stockton Rush, nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành OceanGate Expeditions — công ty đã chế tạo tàu Titan và tổ chức các chuyến tham quan dưới đáy biển. Rush là người tích cực thúc đẩy du lịch biển sâu; ông gọi các hành khách của mình là “các chuyên gia thực thi sứ mệnh” — mỗi người trong số họ đã trả 250.000 USD để có cơ hội tận mắt ngắm nhìn xác tàu Titanic nổi tiếng.

Hồi năm 2018, hàng chục chuyên gia đã ký một lá thư gửi OceanGate, cảnh báo rằng thiết kế “mang tính thử nghiệm” của tàu Titan khiến nó có nguy cơ gặp sự cố “thảm khốc”. Họ lo ngại rằng thân tàu bằng sợi carbon — đủ lớn để chứa 5 hành khách — không thể chịu được áp lực khổng lồ từ các chuyến lặn liên tiếp xuống độ sâu hơn 3.650 mét dưới mặt nước. Một số nhân viên OceanGate cũng đã lên tiếng cảnh báo về an toàn, nhưng đều bị sa thải hoặc phải nghỉ việc.

Nỗi sợ hãi tồi tệ nhất của những người này đã trở thành hiện thực vào ngày 18/6/2023. Đội ngũ trên mặt nước của OceanGate mất liên lạc với tàu Titan sau 1 giờ 45 phút kể từ khi lặn. Bốn ngày tìm kiếm diễn ra sau đó, tiếp nối là phát hiện đầy nghiệt ngã về những mảnh vỡ của tàu Titan nằm dưới đáy đại dương. Con tàu dài gần 7 m này đã nổ tung, ngay lập tức cướp đi sinh mạng của cả năm người trên tàu.

Ngoài Rush, những nạn nhân khác của thảm họa Titan là Hamish Harding, một giám đốc điều hành công ty hàng không người Anh; Shahzada Dawood, một doanh nhân người Pakistan, cùng cậu con trai 17 tuổi của ông là Suleman; và Paul-Henri Nargeolet, một nhà thám hiểm người Pháp đã thực hiện hơn 35 chuyến lặn xuống xác tàu Titanic.

Vào tháng 8/2025, Lực lượng Tuần duyên Mỹ công bố một bản báo cáo dài hơn 300 trang, kết luận rằng thảm họa bắt nguồn từ một số lỗi về thiết kế và an toàn, và hoàn toàn “có thể ngăn chặn được.”