Nguồn: NYC’s first mass transit debuts: a horse-drawn streetcar, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1832, công ty New York and Harlem của Thành phố New York đã ra mắt chiếc xe chạy trên ray (streetcar) do ngựa kéo đầu tiên tại nước Mỹ. Xuất hiện lần đầu trên Phố Bowery và Đại lộ số 4 ở Manhattan, đoạn giữa Phố Prince và Phố 14, chiếc xe này đã trở thành dịch vụ giao thông công cộng đầu tiên của New York. Trong vòng hai tuần sau đó, hành khách đã trả phí 12,5 cent cho mỗi chuyến đi.
Chiếc xe mang tên “John Mason” theo tên vị Chủ tịch của Chemical Bank, một doanh nhân giàu có ở New York đồng thời là người đồng sáng lập tuyến đường sắt đã tài trợ cho việc chế tạo chiếc xe. Về cơ bản, nó là một chiếc xe buýt do ngựa kéo, với đủ chỗ ngồi cho khoảng hơn một chục hành khách. Nhưng theo tờ New York Herald đưa tin, điều đó đã chẳng thể ngăn cản mọi người chen chúc nhau bước lên xe: “Người ta bị nhồi nhét trong xe giống như cá mòi đóng hộp, và mồ hôi tứa ra như dầu. Khi các chỗ ngồi đã chật cứng, hành khách phải xếp thành từng hàng dọc theo lối đi ở giữa, tay bám vào những sợi dây đai, lủng lẳng chẳng khác nào những tảng giăm bông xông khói treo trong góc cửa hàng tạp hóa.”
Khi hành khách muốn xuống khỏi chiếc xe ngựa ngoại cỡ này, họ sẽ giật một sợi dây da được buộc vào cổ chân của người đánh xe.
Phải đến hơn 50 năm sau, vào năm 1883, chiếc xe chạy bằng hơi nước đầu tiên của New York mới xuất hiện, chính thức thay thế hoàn toàn loại xe buýt ngựa kéo này. Đến năm 1909, thành phố đã đưa vào sử dụng xe điện (electric trolley). Theo các nhà sử học về bóng chày, tên gọi của đội Brooklyn Dodgers (viết tắt từ “Trolley Dodgers”) bắt nguồn từ việc những người hâm mộ đội bóng chày của quận này đã phải liên tục “né” (dodge) dòng xe cộ qua lại tấp nập trên phố.
