Trật tự thế giới mới: Các nước nhỏ sẽ luôn phải chịu đựng?

Nguồn: Tom Long và Stewart Patrick, “The Small Suffer What They Must?,” Foreign Affairs, 23/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Liên kết cùng nhau hay đơn độc chống chọi trong một thế giới hỗn loạn?

Kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại nắm quyền, không còn quốc gia nào quá nhỏ bé để có thể thoát khỏi tầm ngắm của ông. Trong bài diễn văn nhậm chức vào tháng 01/2025, Trump cam kết sẽ giành lại Kênh đào Panama và thâu tóm vùng Greenland thưa thớt dân cư. Những lời đe dọa nhắm vào các quốc gia vừa và nhỏ ngày càng gia tăng trong năm 2026, với một cuộc đột kích ngoạn mục nhằm phế truất tổng thống Venezuela và lệnh phong tỏa dầu mỏ áp đặt lên Cuba. Tức giận trước những lời chỉ trích của Giáo hoàng đối với chính sách đối ngoại của mình, Trump thậm chí còn công kích Giáo hoàng Leo XIV, người đứng đầu Thành quốc Vatican nhỏ bé. Continue reading “Trật tự thế giới mới: Các nước nhỏ sẽ luôn phải chịu đựng?”

Thế giới hôm nay: 29/07/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ cáo buộc Iran tấn công “bất ngờ” vào các lực lượng của nước này ở Vùng Vịnh, làm dấy lên lo ngại rằng giao tranh có thể tiếp diễn chỉ sau vài ngày tạm dừng. Bộ Tư lệnh Trung tâm của Mỹ tuyên bố đã đánh chặn “nhiều tên lửa đạn đạo.” Tin tức này đẩy giá dầu tăng cao, dù trước đó giá đã giảm xuống mức thấp nhất trong hai tuần. Mỹ cũng tiết lộ rằng họ, cùng với các lực lượng Ả Rập Saudi, đã tiến hành các cuộc không kích nhắm vào “những kẻ khủng bố có liên kết với Iran” ở Iraq.

Mỹ cấm nhập khẩu robot hình người, viện dẫn lý do rủi ro đối với an ninh quốc gia ở mức “không thể chấp nhận được.” Ủy ban Truyền thông Liên bang nói rằng “các thiết bị robot tiên tiến,” phần lớn được sản xuất tại Trung Quốc, có thể “giám sát người Mỹ.” Cơ quan quản lý này cũng chặn các bộ biến tần được sản xuất ở nước ngoài, vốn được sử dụng trong các trung tâm dữ liệu và tấm pin năng lượng mặt trời. Trung Quốc hiện chưa bình luận về các biện pháp này, nhưng từ lâu đã cáo buộc Mỹ chính trị hóa thương mại. Continue reading “Thế giới hôm nay: 29/07/2026”

Tập tìm cách chôn vùi bê bối chấn động vòng tròn thân cận của mình

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Xi Jinping moves to bury a scandal that reaches his inner circle,” Nikkei Asia, 23/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một Ủy viên Bộ Chính trị vừa bị thanh trừng trước thềm hội nghị APEC tại Thâm Quyến, thành trì của gia tộc họ Tập.

Nhà lãnh đạo tối cao Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhanh chóng đặt dấu chấm hết cho sự nghiệp chính trị của một thành viên thuộc chính vòng tròn thân cận của mình, trong nỗ lực dập tắt một vụ bê bối tham nhũng có nguy cơ làm rung chuyển bộ máy cầm quyền.

Động thái này diễn ra trước thềm Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), dự kiến được tổ chức vào tháng 11 tại Thâm Quyến, trung tâm công nghệ sôi động của tỉnh Quảng Đông. Siêu đô thị này vừa là tâm điểm của vụ bê bối liên quan đến Mã Hưng Thụy, vừa được xem là thành trì của gia tộc họ Tập. Continue reading “Tập tìm cách chôn vùi bê bối chấn động vòng tròn thân cận của mình”

Chiến dịch ‘siêu cường drone’ có giúp Ukraine xoay chuyển cục diện chiến trường?

Nguồn: Tịch Á Châu, 一周军评：乌克兰“飞车将军”能扭转战局？, Sina, 26/07/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Tuần này, tại chiến trường Iran và chiến trường Ukraine, các bên vẫn tiếp tục giao tranh. Hai bên vẫn tiếp tục tạo ra những thương vong và tổn thất một cách vô ích. Dường như cả hai cuộc chiến này đều đã bắt đầu xuất hiện những biến chuyển khá tinh vi. Vậy thì hãy cùng xem những thay đổi tinh vi này sẽ tác động như thế nào đến kết cục của chiến tranh trong tương lai, cũng như chúng sẽ tạo ra những ảnh hưởng ra sao đối với lĩnh vực quân sự thế giới trong thời gian tới.

Tại sao thuyết “siêu cường drone” của Ukraine không được đánh giá cao?

Tuần này, việc “thay tướng” ở Ukraine, vốn đã được ấp ủ từ lâu, cuối cùng đã diễn ra theo một cách đầy kịch tính. Continue reading “Chiến dịch ‘siêu cường drone’ có giúp Ukraine xoay chuyển cục diện chiến trường?”

Thế giới hôm nay: 28/07/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump cho biết Mỹ đang có các cuộc đàm phán “thuận lợi” với Iran, nhưng đồng thời đe dọa sẽ nối lại các cuộc không kích nếu đàm phán thất bại. Giao tranh giữa hai nước hiện đang tạm dừng, nhưng vào hôm qua, các lực lượng dân quân được Iran hậu thuẫn tại Iraq và Yemen đã tấn công các đồng minh Vùng Vịnh của Mỹ. Trong một diễn biến khác, ngay trước thềm cuộc gặp với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu vào hôm nay, Trump phát biểu rằng Israel “sẽ không thể sống sót” nếu thiếu Mỹ.

Emmanuel Macron tuyên bố các vụ cháy rừng dữ dội ở miền tây nam nước Pháp là “tình hình khó khăn nhất” mà nước này phải đối mặt kể từ Thế chiến II. Tổng thống Pháp cảnh báo về những tuần lễ “gian nan” sắp tới. Thị trưởng thành phố Bordeaux tuyên bố đang chuẩn bị cho “mọi kịch bản có thể xảy ra” khi một đám cháy chỉ còn cách thành phố này khoảng 14,5 km. Hơn 320.000 người tại Pháp và Tây Ban Nha đã phải sơ tán khỏi nhà. Continue reading “Thế giới hôm nay: 28/07/2026”

28/07/1929: Ngày sinh Đệ nhất Phu nhân Jacqueline Bouvier Kennedy

Nguồn: Future first lady Jacqueline Bouvier Kennedy is born, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1929, vợ của Tổng thống John F. Kennedy, Jacqueline Bouvier Kennedy, đã chào đời trong một gia đình danh giá ở New York.

Jacqueline, hay còn được gọi thân mật là “Jackie”, lớn lên với niềm đam mê cưỡi ngựa và đọc sách. Năm 1951, sau khi tốt nghiệp Đại học George Washington, bà đi du lịch vòng quanh châu Âu cùng em gái. Mùa thu năm đó, bà trở về Mỹ để bắt đầu công việc đầu tiên là “Cô gái phỏng vấn” (Inquiring Camera Girl) của tờ Washington Times-Herald. Nhiệm vụ của Jacqueline là đi khắp các con phố ở Washington, D.C., đặt những câu hỏi “đời thường” cho những người xa lạ và sau đó chụp ảnh họ để đăng báo. Continue reading “28/07/1929: Ngày sinh Đệ nhất Phu nhân Jacqueline Bouvier Kennedy”

Thành công của Ukraine có ý nghĩa gì đối với phương Tây?

Nguồn:  Chrystia Freeland, “What Ukraine’s Success Means for the West”, Project Syndicate, 24/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cục diện đang thay đổi của cuộc chiến ở Ukraine đã khiến phần lớn thế giới phải ngỡ ngàng, từ quy mô thương vong khủng khiếp mà Nga đang phải gánh chịu — theo các quan chức Ukraine, con số này đã lên tới gần 40.000 người chỉ riêng trong tháng trước — cho đến động lực và tinh thần quả cảm, kiên cường đang định hình toàn bộ nỗ lực chiến tranh của Ukraine.

Đối với các nền dân chủ trên thế giới, bài học quan trọng nhất từ sự bền bỉ, tinh thần đổi mới và khả năng thích ứng linh hoạt của Ukraine có lẽ là chúng ta lẽ ra không nên ngạc nhiên đến vậy. Việc thiếu niềm tin vào Ukraine, đặc biệt trong giai đoạn đầu cuộc chiến, cùng với xu hướng đánh giá quá cao sức mạnh quân sự của Nga, có mối liên hệ chặt chẽ với sự suy giảm niềm tin của chính chúng ta vào nền dân chủ như một thể chế. Sự tha hóa về mặt chính trị này không chỉ là một sai lầm, mà còn hết sức nguy hiểm. Lòng dũng cảm và ý chí của những người dân Ukraine bình thường khi đối mặt với những thử thách gần như không thể đo đếm lẽ ra phải củng cố niềm tin của chúng ta vào chính các giá trị cốt lõi và lối sống mà mình đang theo đuổi. Continue reading “Thành công của Ukraine có ý nghĩa gì đối với phương Tây?”

Khoảnh khắc yếu thế của Trung Quốc

Nguồn:  Logan Wright, “China’s Moment of Weakness”, Foreign Affairs, 23/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thách thức từ Trung Quốc mà Mỹ đang phải đối mặt thường được mô tả là vô cùng to lớn và mang tính sinh tử, bao trùm mọi lĩnh vực, từ hoạch định quân sự, chính sách công nghệ cho đến việc cấp thị thực cho sinh viên. Thế nhưng, trong khi các nhà hoạch định chính sách ở Washington và giới chuyên gia công nghệ tại Thung lũng Silicon vẫn đang tranh luận về cách ứng phó, các điều kiện kinh tế ngay tại Trung Quốc đã thay đổi với tốc độ chóng mặt. Trên thực tế, mối đe dọa chiến lược từ Bắc Kinh hiện nay đã hoàn toàn khác so với những gì Mỹ và các đồng minh phải đối mặt chỉ bốn năm trước. Quan trọng hơn, sự thay đổi này đang mở ra cho nước Mỹ một cơ hội cấp bách nhưng có ý nghĩa quyết định. Continue reading “Khoảnh khắc yếu thế của Trung Quốc”

Thế giới hôm nay: 27/07/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ tạm dừng các cuộc tấn công vào Iran trong đêm thứ hai liên tiếp. Mike Waltz, đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc, cho biết Tổng thống Donald Trump đang dành “chút không gian” cho các cuộc đàm phán hòa bình. Tuy nhiên, các quan chức quân sự cấp cao được cho là đã cảnh báo Trump rằng Mỹ có nguy cơ cạn kiệt đạn dược. Iran cũng tuyên bố sẽ dừng “các hoạt động trả đũa.” Giao tranh lắng dịu đã giúp giá dầu thô Brent – chuẩn dầu mỏ toàn cầu – giảm 5%.

Cổ phiếu của ChangXin Memory Technologies, một nhà sản xuất chip Trung Quốc, tăng vọt 470% sau khi lên sàn. Công ty hiện chiếm 8% thị trường chip nhớ, loại chip đang có nhu cầu rất lớn từ các công ty AI. Giá cổ phiếu tăng vọt đã giúp CXMT được định giá 3,3 nghìn tỷ nhân dân tệ (487 tỷ USD), trở thành công ty niêm yết lớn nhất trên thị trường nội địa Trung Quốc. Continue reading “Thế giới hôm nay: 27/07/2026”

Bộ chỉ huy mới của Ukraine đối mặt với ba thử thách đầu tiên

Nguồn:  Mick Ryan, “Ukraine’s new command team faces its first three tests”, The Interpreter, 22/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Volodymyr Zelenskyy vừa tiếp tục thay đổi bộ máy lãnh đạo quân sự cấp cao của Ukraine. Ngày 21/07, sau sáu ngày biểu tình bùng phát, ông cách chức Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi và bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi thay thế.

Sự thay đổi này diễn ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov bị bãi nhiệm, một động thái đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình và phơi bày cuộc khủng hoảng trong quan hệ dân sự – quân sự giữa chính phủ và giới lãnh đạo quân đội Ukraine. Fedorov được đề nghị đảm nhận vai trò giám sát công nghệ quốc phòng, trong khi ông Yevhenii Khmara được bổ nhiệm làm quyền bộ trưởng. Tuy nhiên, các cuộc biểu tình trên đường phố vẫn tiếp diễn với yêu cầu đưa Fedorov trở lại. Continue reading “Bộ chỉ huy mới của Ukraine đối mặt với ba thử thách đầu tiên”

Yêu cầu về lòng trung thành của Tập đang sản sinh ra tham nhũng

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “Xi’s Demands for Loyalty Are Breeding Corruption,” Foreign Policy, 23/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cú ngã ngựa của Mã Hưng Thụy cho thấy các vấn đề trong công tác nhân sự đã ăn sâu đến mức nào.

Con đường thăng tiến của Mã Hưng Thụy trong Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) kéo dài suốt 38 năm, nhưng chỉ mất 6 tháng để sụp đổ. Sau khi biến mất khỏi tầm mắt công chúng vào tháng 11 năm ngoái, cuộc điều tra nhằm vào Mã chính thức được công bố vào ngày 03/04. Ba tháng sau, ông bị khai trừ khỏi đảng cùng với một danh sách dài các cáo buộc. Đối với một Ủy viên Bộ Chính trị từng thăng tiến nhanh chóng, có sự nghiệp trải dài từ các cơ quan quốc phòng và hàng không vũ trụ đến những cương vị đứng đầu Quảng Đông và Tân Cương, vụ việc được xử lý với tốc độ đáng kinh ngạc.

Khi một quan chức bình thường tham nhũng, người ta có thể quy trách nhiệm cho phẩm chất cá nhân. Nhưng khi một quan chức đã vượt qua hết lớp sàng lọc này đến lớp sàng lọc khác, được giao quản lý một trong những khu vực nhạy cảm nhất về chính trị của đất nước, rồi được cất nhắc vào Bộ Chính trị, lại điều hành một mạng lưới tham nhũng gia đình quy mô lớn trong nhiều năm, thì thất bại không còn chỉ thuộc về cá nhân đó. Nó nằm ở chính hệ thống dùng để tuyển chọn, đề bạt, và giám sát các quan chức cấp cao. Continue reading “Yêu cầu về lòng trung thành của Tập đang sản sinh ra tham nhũng”

26/07/1984: Sát nhân hàng loạt Ed Gein qua đời 

Nguồn: Infamous serial killer Ed Gein dies, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1984, Ed Gein – tên sát nhân hàng loạt khét tiếng với hành vi lột da xác chết – đã qua đời do các biến chứng của bệnh ung thư tại Viện Sức khỏe Tâm thần Mendota ở tuổi 77. Gein chính là nguồn cảm hứng để nhà văn Robert Bloch tạo ra nhân vật Norman Bates trong tiểu thuyết Psycho năm 1959, tác phẩm mà vào năm 1960 đã được chuyển thể thành phim với sự tham gia của diễn viên Anthony Perkins và đạo diễn Alfred Hitchcock. Continue reading “26/07/1984: Sát nhân hàng loạt Ed Gein qua đời “

‘Hiệu ứng nhận thức’: Cách Trung Quốc muốn khuất phục Đài Loan

Nguồn:  Howard Wang & Nathan Beauchamp-Mustafaga, “Total War on Taipei: China Explores Elevating Cognitive Effects into Its Vision of Warfare”, War on the Rocks, 22/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào tháng 3/2025, các nhà nghiên cứu quân sự Trung Quốc đã công bố một khái niệm tác chiến phác họa cách thức nhanh chóng chiếm giữ và khuất phục thành phố Đài Bắc. Được lưu hành trong các kênh quân sự hạn chế, phương pháp này lập luận rằng Bắc Kinh có thể giành chiến thắng “bằng cách cắt đứt khả năng tiếp nhận viện trợ từ bên ngoài, hạn chế năng lực duy trì hoạt động tác chiến, phá hủy hệ thống tác chiến, làm tan rã sự gắn kết về nhận thức và triệt tiêu khả năng phục hồi”. Mục tiêu của chiến lược này là đánh sập ý chí chiến đấu của người dân Đài Loan.

Dù khái niệm này chưa chính thức trở thành học thuyết, đây vẫn là một ví dụ quan trọng và hiếm hoi cho thấy giới chiến lược và nghiên cứu quân sự Trung Quốc đang định hình kế hoạch tiến hành một cuộc chiến nhằm chiếm Đài Loan như thế nào. Khung phân tích của các tác giả cụ thể hóa chiến lược quân sự mới của Trung Quốc mang tên “chiến tranh tổng lực quốc gia”, đề cập đến việc huy động toàn bộ quốc gia, và “tác chiến trong lĩnh vực nhận thức”, tức tác động vào không gian tâm lý nơi con người và các tổ chức đưa ra quyết định. Thông tin chi tiết về cả hai khía cạnh này vẫn còn rất hạn chế, đặc biệt là cách chúng có thể hỗ trợ sứ mệnh cốt lõi của quân đội Trung Quốc: chiếm Đài Loan. Continue reading “‘Hiệu ứng nhận thức’: Cách Trung Quốc muốn khuất phục Đài Loan”

25/07/1853: Biệt kích California tiêu diệt Joaquín Murrieta

Nguồn: California Rangers kill Joaquín Murrieta, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1853, trong một vụ “thực thi công lý” ở vùng biên giới thô bạo và rùng rợn, lực lượng Biệt kích California (California Rangers), bị thôi thúc bởi khoản tiền thưởng 6.000 đô la, đã mang về chiếc đầu bị chặt rời – được bảo quản trong rượu whiskey – của tên cướp Joaquín Murrieta. Hay ít nhất, đó là những gì họ tuyên bố.

Trong những tháng đầu năm 1853, một băng cướp hung hãn đã bắt đầu gieo rắc nỗi kinh hoàng cho Hạt Calaveras ở miền trung California. Các sĩ quan thực thi pháp luật tin rằng một nhân vật bí ẩn tên là Joaquín Murrieta đã cầm đầu những kẻ ngoài vòng pháp luật này, nhưng đây là một giả định dễ gây nhầm lẫn vì có ít nhất bốn tên cướp khác cũng mang tên “Joaquín” trong vùng. Continue reading “25/07/1853: Biệt kích California tiêu diệt Joaquín Murrieta”

Chỉ ngoại giao không đủ để xây dựng chuỗi cung ứng năng lượng sạch

Nguồn: Sarah Ladislaw, “Diplomacy shifts faster than clean energy supply chains can be built”, Nikkei Asia, 22/07/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Chính phủ các nước cần cam kết theo đuổi một chiến lược công nghiệp nhất quán và rõ ràng.

Khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi thăm Ấn Độ vào đầu tháng 7, an ninh năng lượng là một trong những vấn đề được ưu tiên hàng đầu, tương tự như trong chuyến công du Trung Đông và châu Âu của Thủ tướng Narendra Modi hồi tháng 5. Tình hình tại eo biển Hormuz đã làm gia tăng những lo ngại về tính dễ tổn thương của ngành dầu khí. Tuy nhiên, cả hai nhà lãnh đạo đều nhấn mạnh một vấn đề còn quan trọng hơn: xây dựng vị thế cạnh tranh trong các ngành công nghiệp năng lượng tiên tiến cũng có ý nghĩa thiết yếu đối với tăng trưởng, việc làm và vị thế dẫn đầu về công nghệ. Để làm được điều đó, cần có sự cam kết lâu dài đối với phát triển công nghiệp, chứ không chỉ dừng lại ở tham vọng ngoại giao. Continue reading “Chỉ ngoại giao không đủ để xây dựng chuỗi cung ứng năng lượng sạch”

Các tỷ phú Trung Quốc bí ẩn đang chinh phục thế giới như thế nào?

Nguồn:  “China’s mysterious new billionaires are conquering the world”, The Economist, 19/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đầu năm ngoái, khi DeepSeek, một phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc, khiến các đối thủ phương Tây chao đảo, hầu như không ai biết gì về Lương Văn Phong, nhà sáng lập công ty này. Đến nay, ông vẫn là một nhân vật đầy bí ẩn, nhưng ít nhất có một điều đã trở nên rõ ràng. Sau khi DeepSeek hoàn tất vòng gọi vốn với mức định giá lên tới 71 tỷ USD, khối tài sản cá nhân của ông Lương đã tăng vọt lên khoảng 38 tỷ USD, vượt xa Dario Amodei của Anthropic hay Sam Altman của OpenAI.

Ông Lương không bao giờ xuất hiện tại các hội nghị. Ông chưa từng lên truyền hình trực tiếp ở Trung Quốc, và cũng chỉ có rất ít hình ảnh hay thước phim ghi lại diện mạo gầy gò, xuề xòa của mình. Điều đó khiến ông hoàn toàn hòa vào thế hệ tỷ phú trẻ mới nổi của Trung Quốc. Quốc gia này hiện đang sản sinh nhiều tỷ phú bí ẩn hơn bất kỳ nơi nào khác ngoài Mỹ. Theo Hurun, tổ chức theo dõi tài sản của những người giàu nhất thế giới, Trung Quốc hiện có ít nhất 29 tỷ phú tự thân dưới 40 tuổi. Nếu tính cả ông Lương, người sẽ bước sang tuổi 41 trong năm nay, con số này nâng lên thành 30, nhiều hơn năm ngoái 9 người. Continue reading “Các tỷ phú Trung Quốc bí ẩn đang chinh phục thế giới như thế nào?”

Thế giới hôm nay: 24/07/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ áp thuế quan từ 10% đến 12.5% lên hàng hóa từ 60 quốc gia, bao gồm Anh, Nhật Bản, và Mexico. Chính quyền Trump cáo buộc các nước này không kiểm soát được việc nhập khẩu hàng hóa do lao động cưỡng bức làm ra. Các mức thuế chính thức có hiệu lực vào hôm nay, sau khi một khoản thuế toàn cầu 10% khác hết hạn. Donald Trump đã liên tục điều chỉnh các mức thuế của mình kể từ khi Tối cao Pháp viện bác bỏ cơ sở pháp lý chính của chúng vào tháng 2.

Giá dầu thô Brent – chuẩn dầu mỏ toàn cầu –  tăng lên hơn 100 USD/thùng lần đầu tiên kể từ tháng 5. Trump nói với trang tin Axios rằng ông đang cân nhắc một “cuộc tấn công quy mô lớn” vào Iran. Trong khi đó, lực lượng Houthi, nhóm dân quân Yemen được Iran hậu thuẫn, đã tấn công hai tàu chở dầu của Ả Rập Saudi ở Biển Đỏ. Tổng thống Mỹ khẳng định sẽ buộc Iran phải chịu trách nhiệm cho các cuộc tấn công tiếp theo. Continue reading “Thế giới hôm nay: 24/07/2026”

Các ‘tài sản chung toàn cầu’ sẽ từ từ biến mất?

Nguồn: Robert A. Manning, “The Slow Death of the Global Commons,” Foreign Policy, 20/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hormuz là điềm báo cho những điều tồi tệ hơn sắp tới.

Ngày 31/10/1803, tàu khu trục USS Philadelphia mắc cạn sau khi va phải đá ngầm trong lúc truy đuổi cướp biển Barbary gần Tripoli, Libya. Toàn bộ 307 thành viên thủy thủ đoàn bị các quốc gia Barbary bắt làm con tin. Thay vì chấp nhận nộp cống cho cướp biển, Tổng thống Mỹ Thomas Jefferson quyết định điều Hải quân Mỹ đến can thiệp và giải cứu họ. Cuộc chiến đầu tiên trong hai cuộc chiến chống cướp biển Barbary – lực lượng đã đe dọa hoạt động hàng hải suốt nhiều thập kỷ – không chỉ thúc đẩy quá trình xây dựng Hải quân Mỹ mà còn đặt nền móng cho truyền thống lâu đời về bảo vệ quyền tự do hàng hải, bảo đảm các vùng biển luôn mở cho thương mại quốc tế. Đây trở thành lợi ích sống còn và là một nguyên tắc cốt lõi trong chính sách đối ngoại của Mỹ. Ít nhất là cho đến ngày nay. Continue reading “Các ‘tài sản chung toàn cầu’ sẽ từ từ biến mất?”

“Sự tử đạo” của Khamenei sẽ đưa Iran về đâu?

Nguồn: Blogger Huân Lung Tinh triều Umayyad, 伍麦叶的熏笼精：哈梅内伊葬礼上不该出现的一幕, Guancha, 14/07/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Từ ngày 3 đến ngày 9/7, Iran tổ chức quốc tang kéo dài một tuần dành cho cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Hàng triệu người dân Iran cùng các tín đồ Hồi giáo Shia từ Iraq đã tự nguyện tham gia, biến đây thành một trong những lễ truy điệu có quy mô lớn nhất từng được tổ chức trên thế giới.

Sự kiện thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận quốc tế và cũng đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: Làm thế nào để gạt bỏ lăng kính thiên lệch mà truyền thông phương Tây đã áp đặt suốt nhiều năm qua, nhằm nhìn nhận Iran một cách khách quan và lý tính hơn? Continue reading ““Sự tử đạo” của Khamenei sẽ đưa Iran về đâu?”

Thế giới hôm nay: 23/07/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ và Ả Rập Saudi ký thỏa thuận xây dựng một chương trình hạt nhân dân sự ở quốc gia Vùng Vịnh này. Thỏa thuận này – còn phải chờ Quốc hội Mỹ xem xét – được cho là sẽ kéo dài 30 năm và có thể cho phép các công ty Mỹ xây dựng một cơ sở làm giàu uranium ở Ả Rập Saudi. Điều này sẽ làm dấy lên những lo ngại về việc tiếp tục phổ biến vũ khí hạt nhân, bất chấp các biện pháp bảo vệ nhằm ngăn chặn điều đó.

Mỹ tiến hành đêm tấn công thứ 12 liên tiếp vào Iran. Trước đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố mọi hành động gây hấn chống lại đất nước ông sẽ bị đáp trả theo nguyên tắc “mắt đền mắt.” Trong khi đó, lực lượng Houthi ở Yemen cho biết họ đã tấn công hai tàu chở dầu ở Biển Đỏ. Lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn này đang đe dọa áp đặt lệnh phong tỏa đường biển lên Ả Rập Saudi. Continue reading “Thế giới hôm nay: 23/07/2026”