Featured

Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026

Download toàn văn báo cáo (PDF) tại đây: Du an Nghiencuuquocte-Annual report 2025

II. Hoạt động năm 2025

Trong năm 2025, Dự án xuất bản tổng cộng 957 bài, xấp xỉ năm 2024 (954 bài), đạt trung bình 2,62 bài/ngày. Tổng số lượt đọc của trang đạt 6,1 triệu lượt, giảm từ mức 8,3 triệu lượt trong năm 2024. Hiện chúng tôi chưa xác định được chính xác nguyên nhân gây sụt giảm lượt đọc, nhưng khả năng một phần quan trọng là do tính tăng tóm tắt bằng AI trên các công cụ tìm kiếm, khiến độc giả chỉ đọc thông tin ở đó mà không click vào đường link của các bài viết gốc trên NCQT. Continue reading “Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026”

12/04/1981: Tàu con thoi Columbia được phóng đi lần đầu tiên

Nguồn: The space shuttle Columbia is launched for the first time, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1981, tàu con thoi Columbia đã được phóng đi từ Cape Canaveral, Florida, trở thành tàu vũ trụ có người lái có thể tái sử dụng đầu tiên du hành vào không gian. Dưới sự điều khiển của các phi hành gia Robert L. Crippen và John W. Young, tàu Columbia đã thực hiện một chuyến bay vào vũ trụ kéo dài 54 giờ với 36 vòng quỹ đạo trước khi hạ cánh thành công xuống Căn cứ Không quân Edwards ở California vào ngày 14/04. Continue reading “12/04/1981: Tàu con thoi Columbia được phóng đi lần đầu tiên”

Sự xích lại gần nhau đầy thận trọng giữa Ấn Độ và Trung Quốc

Nguồn: “A wary rapprochement between India and China”, The Economist, 07/04/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Những chính sách đầu tư của Ấn Độ là bước đi chậm rãi đầu tiên.

Chưa đầy sáu năm trước, binh lính Ấn Độ và Trung Quốc đã đánh nhau bằng gậy trong một cuộc ẩu đả trên núi cao. Vụ đụng độ này nằm trong chuỗi những sự kiện xung đột biên giới vào các năm 2020 và 2021, gây thương vong cho hàng chục người và khiến quan hệ hai nước rơi vào tình trạng đóng băng trầm trọng. Tuy vậy, có vẻ băng đã dần tan. Mùa hè năm ngoái, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi lần đầu tiên thăm Trung Quốc kể từ xung đột biên giới. Các chuyến bay thẳng được nối lại vào tháng Mười. Đến ngày 27 tháng 3, Bộ trưởng Thương mại hai nước Piyush Goyal và Vương Văn Đào đã tiến hành gặp gỡ để thảo luận vấn đề thương mại. Continue reading “Sự xích lại gần nhau đầy thận trọng giữa Ấn Độ và Trung Quốc”

Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Beijing Is Trying to Break U.S. Narratives Over Taiwan”, Foreign Policy, 08/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trịnh Lệ Văn (Cheng Li-wun), lãnh đạo Quốc Dân Đảng (KMT) đối lập tại Đài Loan, đang dẫn đầu một phái đoàn sang thăm Trung Quốc từ ngày 7 đến 12 tháng 4. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một chủ tịch KMT trong một thập niên qua, và bà Trịnh dự kiến sẽ có cuộc hội kiến với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. KMT, vốn là đảng cầm quyền thời kỳ độc tài tại Đài Loan và từng đối đầu gay gắt với Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP), giờ đây đã trở nên thân thiện với CCP hơn đáng kể so với Đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) hiện đang cầm quyền.

Nhiều người từng giả định rằng chuyến đi của bà Trịnh sẽ chỉ diễn ra sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Thay vào đó, sau khi chuyến đi của ông Trump bị trì hoãn, Bắc Kinh đã đẩy lịch trình của bà Trịnh lên sớm hơn. Về mặt hình thức, điều này tách biệt hai sự kiện và củng cố tuyên bố của Bắc Kinh rằng vấn đề Đài Loan hoàn toàn là chuyện nội bộ của Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh rõ ràng hy vọng dùng chuyến đi của bà Trịnh — đặc biệt là cuộc gặp giữa Tập và Trịnh — để tác động và có lẽ là thay đổi một số giả định của ông Trump về Đài Loan. Continue reading “Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan”

11/04/1898: Tổng thống McKinley yêu cầu tuyên chiến với Tây Ban Nha

Nguồn: President McKinley asks for declaration of war against Spain, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1898, Tổng thống William McKinley đã yêu cầu Quốc hội Mỹ tuyên chiến với Tây Ban Nha.

Năm 1895, Cuba – nằm cách phía nam nước Mỹ chưa tới 100 dặm – đã nỗ lực lật đổ ách thống trị thực dân của Tây Ban Nha. Lực lượng nổi dậy khi đó nhận được hỗ trợ tài chính từ các nhóm tư nhân Mỹ và sử dụng Mỹ làm căn cứ hoạt động để tiến công. Quân đội Tây Ban Nha đáp trả bằng vũ lực tàn bạo; khoảng 100.000 dân thường Cuba thiệt mạng trong những điều kiện khốn khổ tại các trại tập trung của Tây Ban Nha từ năm 1895 đến 1898. Ban đầu, McKinley đã cố gắng tránh một cuộc xung đột vũ trang với Tây Ban Nha, nhưng truyền thông Mỹ, dẫn đầu bởi ông trùm báo chí Randolph Hearst, lại gay gắt chỉ trích McKinley là yếu kém và kích động dư luận ủng hộ một cuộc chiến để mang lại nền độc lập cho người Cuba. Continue reading “11/04/1898: Tổng thống McKinley yêu cầu tuyên chiến với Tây Ban Nha”

Trump đang đẩy nhanh sự trở lại EU của Anh

Nguồn: Gideon Rachman, “Trump is hastening Britain’s return to the EU,” Nikkei Asia, 27/11/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Kinh tế, an ninh, và chính trị trong nước đều đang hướng chính phủ của Starmer về phía Brussels

Tuần trước, cả Donald Trump và Keir Starmer đều có những bài phát biểu quan trọng trước cả nước. Nỗ lực của Trump khiến tôi nhớ đến nhận định của Macbeth về cuộc đời: “Một câu chuyện được kể bởi một kẻ ngốc, đầy tiếng ồn và sự giận dữ/Nhưng chẳng có ý nghĩa gì.” Còn bài phát biểu của Starmer lại giống như một câu chuyện được kể bởi một luật sư, không có kịch tính hay sự phô trương – nhưng lại mang ý nghĩa thầm lặng. Continue reading “Trump đang đẩy nhanh sự trở lại EU của Anh”

Thế giới hôm nay: 10/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Benjamin Netanyahu cho biết Israel sẽ bắt đầu các cuộc đàm phán với Lebanon để thiết lập “quan hệ hòa bình.” Nhưng chỉ vài giờ sau đó, Thủ tướng Israel lại tuyên bố rằng các cuộc không kích nhắm vào Hezbollah sẽ tiếp tục cho đến khi nhóm chiến binh được Iran hậu thuẫn này giải giáp. Israel nhấn mạnh Lebanon không nằm trong lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran. Phía Iran lập luận ngược lại, và đã đe dọa rút khỏi thỏa thuận. Donald Trump cho biết ông đã thúc giục Netanyahu “hạ nhiệt” cuộc tấn công của nước mình.

Trump cảnh báo Iran không được thu phí các tàu thuyền đi qua Eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ chỉ trích Cộng hòa Hồi giáo vì đã làm “không tốt” việc duy trì dòng chảy nguồn cung dầu và vì đã vi phạm các điều khoản của lệnh ngừng bắn. Trước đó, Ayatollah Mojtaba Khamenei, nhà lãnh đạo tối cao của Iran, tuyên bố rằng việc quản lý eo biển này sẽ bước sang một “giai đoạn mới.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 10/04/2026”

Tân Thủ tướng Lê Minh Hưng: Người giữ ‘ghế nóng’ lèo lái kinh tế Việt Nam

Tác giả: Nguyễn Khắc Giang

Ngày 7/4, Quốc hội Việt Nam bầu ông Lê Minh Hưng làm thủ tướng mới. Đây là quyết định nhân sự đáng chú ý, không chỉ vì sự thay đổi ở vị trí điều hành cao nhất của chính phủ, mà còn vì thông điệp chính trị đi kèm. Lựa chọn lần này dường như ít mang dáng dấp của cân bằng phe phái, mà là ván cược có chủ ý vào năng lực điều hành.

Sinh năm 1970, ông Hưng là thủ tướng trẻ nhất của Việt Nam kể từ năm 1955. Trong nền chính trị vốn coi trọng thâm niên và kinh nghiệm, riêng chi tiết đó đã đủ để nói lên nhiều điều. Nhưng điều đáng chú ý hơn nằm ở con đường sự nghiệp của ông. Không giống nhiều gương mặt đi lên từ địa phương, cũng không phải mẫu chính trị gia được tôi luyện qua những cuộc dàn xếp quyền lực kéo dài, ông Hưng là một nhà kỹ trị điển hình. Được đào tạo về kinh tế tại Nhật Bản, ông được biết đến nhiều nhất qua thời gian làm việc tại Ngân hàng Nhà nước, nơi ông trở thành thống đốc trẻ nhất trong lịch sử cơ quan này. Continue reading “Tân Thủ tướng Lê Minh Hưng: Người giữ ‘ghế nóng’ lèo lái kinh tế Việt Nam”

Lebanon đang dần sụp đổ

Nguồn: Maha Yahya, “Lebanon’s Coming Collapse”, Foreign Affairs, 03/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Lebanon đã trở thành một mặt trận trong cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran. Vào ngày 1/3, Naim Qassem, thủ lĩnh của Hezbollah — nhóm dân quân Lebanon được Tehran hậu thuẫn và vũ trang — đã cam kết trả đũa việc Israel ám sát Lãnh đạo Tối cao Ali Khamenei một ngày trước đó. Hezbollah sau đó đã chính thức tham chiến, phóng tên lửa và drone qua biên giới vào Israel. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã đáp trả bằng các cuộc không kích diện rộng trên khắp đất nước. Continue reading “Lebanon đang dần sụp đổ”

Trung Quốc đã tái định hình BRI như thế nào?

Nguồn: Jessica C. Liao và Zenel Garcia, “How China Reinvented the BRI,” Foreign Policy, 04/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thuế quan của phương Tây đã đẩy nhanh quá trình biến đổi sáng kiến này thành một phần mở rộng tinh vi trong chính sách công nghiệp của Trung Quốc.

Cách đây không lâu, các nhà hoạch định chính sách phương Tây từng viết điếu văn cho Sáng kiến Vành đai và Con đường (BRI) của Trung Quốc. Nhưng nhận định đó giờ đây đã trở nên lỗi thời một cách nguy hiểm. Thực tế phũ phàng của năm 2025 đã đập tan câu chuyện về sự rút lui của Trung Quốc. Thay vì sụp đổ trong lặng lẽ, giá trị của các dự án BRI hiện đã phục hồi và vượt qua mức đỉnh điểm của năm 2016. Dữ liệu mới là một minh chứng đáng kinh ngạc về sức bền tài chính và địa chính trị, các dự án BRI đã đạt 213,5 tỷ USD trên khắp các khu vực và trong nhiều lĩnh vực vào năm ngoái. Sự trỗi dậy này diễn ra song song với sự thay đổi mang tính kiến tạo trong vị thế thương mại của Trung Quốc: năm 2025, tổng kim ngạch ngoại thương đã vượt mức 6,3 nghìn tỷ USD, mang lại thặng dư thương mại kỷ lục gần 1,2 nghìn tỷ USD. Continue reading “Trung Quốc đã tái định hình BRI như thế nào?”

09/04/1866: Ulysses S. Grant bị bắt vì điều khiển xe ngựa quá tốc độ

Nguồn: Ulysses S. Grant arrested for speeding in his horse buggy, newspaper reports, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1866, tròn một năm sau khi Robert E. Lee đầu hàng tại Tòa án Appomattox – và nhiều thập kỷ trước khi cảnh sát bắt đầu chặn những chiếc xe chạy quá tốc độ – tờ National Intelligencer đưa tin rằng Ulysses S. Grant, Trung tướng Lục quân Mỹ, đã bị chặn lại vì điều khiển xe ngựa quá tốc độ ở Washington, D.C.

Theo tờ báo thế kỷ 19 ở Washington, D.C., hai sĩ quan cảnh sát đã chặn Grant lại trên Phố 14, nơi ông đang “cho con ngựa xám phi nhanh.” Grant đề nghị nộp phạt, nhưng sau đó “bày tỏ sự nghi ngờ về thẩm quyền bắt giữ ông của hai người này và đánh xe đi,” bài báo viết. Tuy nhiên, thái độ chống đối của Grant đã sớm dịu xuống; ông chấp nhận lệnh triệu tập, xuất hiện trước thẩm phán hòa giải và nộp tiền phạt. Continue reading “09/04/1866: Ulysses S. Grant bị bắt vì điều khiển xe ngựa quá tốc độ”

Thế giới hôm nay: 09/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Lệnh ngừng bắn ở Trung Đông đang gặp nguy khi Iran đe dọa rút khỏi thỏa thuận. Cộng hòa Hồi giáo tuyên bố cuộc tấn công liên tục của Israel vào Lebanon đã vi phạm thỏa thuận, đồng thời đình chỉ các chuyến tàu hàng đi qua Eo biển Hormuz để đáp trả. Hôm qua, chính quyền Lebanon cho biết các cuộc không kích của Israel đã khiến hơn 250 người thiệt mạng. Hezbollah nói rằng họ đã phóng tên lửa vào Israel để đáp trả.

Nhà Trắng cho biết J.D. Vance sẽ dẫn đầu các cuộc đàm phán của Mỹ với Iran tại Pakistan vào ngày mai. Phó tổng thống Mỹ thừa nhận có một “sự hiểu lầm chính đáng” từ phía Iran về việc liệu Lebanon có được bao gồm trong lệnh ngừng bắn hay không. Trong khi đó, Donald Trump tuyên bố rằng các lực lượng Mỹ sẽ “giữ nguyên vị trí” xung quanh Iran cho đến khi đạt được một “THỎA THUẬN THỰC SỰ.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 09/04/2026”

Eo Hormuz đóng cửa ngầm đe dọa ngành công nghiệp bán dẫn Đài Loan

Nguồn: Alvin Camba, “Hormuz closure is quietly threatening Taiwan’s semiconductor industry”, Nikkei Asia, 01/04/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Từ các trung tâm dữ liệu AI đến sản xuất ô tô, việc thiếu nguồn cung chip sẽ ảnh hưởng đến mọi mặt của nền kinh tế hiện đại.

Đài Loan là nơi sản xuất chip cho cả thế giới, phục vụ cho các hệ thống AI, mạng lưới phòng thủ và phương tiện chạy bằng điện. Điều quan trọng là quy trình sản xuất phụ thuộc vào một nguyên liệu hóa dầu gọi là naphtha, hiếm đến mức không bao giờ xuất hiện trong những cuộc thảo luận về chính sách chất bán dẫn, nhưng quan trọng tới mức chỉ cần thiếu nó, quá trình sản xuất sẽ trở nên đình trệ. Continue reading “Eo Hormuz đóng cửa ngầm đe dọa ngành công nghiệp bán dẫn Đài Loan”

Các đồng minh châu Âu dần mất hi vọng giữ chân Mỹ ở lại NATO

Nguồn: “European allies are losing hope of keeping America in NATO”, The Economist, 05/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khủng hoảng Kênh đào Suez, Chiến tranh Việt Nam, cuộc xâm lược Iraq: những cuộc chiến ngoài châu Âu luôn có cách để xâu xé cấu trúc của NATO. Giờ đây, chiến dịch không kích của Mỹ (cùng với Israel) chống lại Iran có thể sẽ xé toạc liên minh này. Donald Trump ngày càng tỏ ra thù địch với các đồng minh châu Âu, giận dữ trước việc họ từ chối giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz. Tệ hơn nữa, một số quốc gia châu Âu còn gây khó dễ cho các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Continue reading “Các đồng minh châu Âu dần mất hi vọng giữ chân Mỹ ở lại NATO”

Thế giới hôm nay: 08/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump công bố lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran, với điều kiện Cộng hòa Hồi giáo phải đồng ý mở cửa Eo biển Hormuz“ngay lập tức.” Nói rằng Pakistan đang làm trung gian hòa giải giữa các quốc gia tham chiến, Tổng thống Mỹ cho biết ông đã nhận được đề xuất hòa bình mười điểm “khả thi” từ Iran để làm cơ sở đàm phán. Iran và Pakistan tuyên bố lệnh ngừng bắn được mở rộng sang cả Lebanon. Nhưng Israel bác bỏ điều này và vẫn tiếp tục ném bom Lebanon.

Hội đồng An ninh Quốc gia Iran tuyên bố “chiến thắng” và khẳng định Mỹ đã chấp nhận các yếu tố then chốt trong kế hoạch mười điểm của họ, bao gồm các đảm bảo an ninh, nới lỏng các lệnh trừng phạt, và quyền kiểm soát của Iran đối với Eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Iran khẳng định việc lưu thông qua eo biển này sẽ được cho phép trong hai tuần dưới sự giám sát của lực lượng vũ trang nước này. Trong khi đó, Israel và một số quốc gia Vùng Vịnh tiết lộ họ vẫn đang đánh chặn các tên lửa và thiết bị bay không người lái của Iran. Continue reading “Thế giới hôm nay: 08/04/2026”

Lục đạo luân hồi giữa lòng New York: Trái Táo Lớn bị cắn dở

Tác giả: Charles Paine

Nữ thần Tự do đứng uy nghi ngoài vịnh, tay giương cao ngọn đuốc soi sáng cho những tâm hồn khao khát đổi đời. Nhưng thứ mà bà không bao giờ cảnh báo trên tờ rơi quảng cáo, là khi bạn bước chân lên bán đảo Manhattan, bạn đã chính thức đăng nhập vào một hệ thống phong kiến phiên bản tư bản chủ nghĩa tàn khốc nhất thế giới.

Ở New York, người ta không phân định giai cấp bằng dòng máu hay tước vị, mà bằng những con số vô hồn trên tờ khai thuế W-2, số lượng bất động sản đứng tên, và mã zip code nơi bạn ngả lưng sau một ngày rã rời. Nếu bạn nghĩ New York là một “nồi lẩu thập cẩm” đa văn hóa và bình đẳng, thì xin lỗi, bạn chỉ là củ cà rốt đang bị ninh nhừ dưới đáy nồi.

Hãy cùng bóc trần 6 tầng lớp xã hội tại kinh đô ánh sáng này – từ những kẻ đang trầy trật dưới mặt đất đến những vị thần ngự trị trên các tầng mây. Continue reading “Lục đạo luân hồi giữa lòng New York: Trái Táo Lớn bị cắn dở”

Tại sao Iran không thể khiến Tập xao nhãng khỏi quân đội của mình?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Why has Iran not disrupted Xi Jinping’s focus on his military?,” Nikkei Asia, 02/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một nhân vật cánh tả thời thập niên 1930 – người từng học y ở Nhật Bản – sẽ giúp giải thích nỗi ám ảnh của Tập về lòng trung thành trong những năm 2020.

Cuộc chiến ở Iran đã bước sang tháng thứ hai. Sự kiện nổ ra vào ngày 28/02, khi Mỹ và Israel tấn công Tehran cùng nhiều mục tiêu khác bằng những trận mưa tên lửa. Cuộc chiến nhanh chóng bao trùm phần lớn Trung Đông khi Iran đáp trả tương xứng.

Cuộc chiến cùng hành động đóng cửa Eo biển Hormuz để trả đũa của Iran đã đẩy nền kinh tế toàn cầu vào tình trạng hỗn loạn. Eo biển này là tuyến đường thủy trọng yếu đối với phần lớn lượng dầu nhập khẩu của châu Á, và Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, đang cảm nhận rõ tác động. Continue reading “Tại sao Iran không thể khiến Tập xao nhãng khỏi quân đội của mình?”

07/04/1805: Lewis và Clark rời Pháo đài Mandan

Nguồn: Lewis and Clark depart Fort Mandan, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1805, sau một mùa đông dài, đoàn thám hiểm của Lewis và Clark đã rời khu trại của họ tại bộ lạc Mandan và tiếp tục hành trình về hướng Tây.

Đoàn Khám phá của hai người bắt đầu chuyến đi từ mùa xuân năm trước, và đến được các ngôi làng lớn của người Mandan và Minnetaree dọc theo thượng nguồn Sông Missouri (phía bắc khu vực Bismarck, North Dakota hiện nay) vào cuối tháng 10. Khi đến những nơi này, Meriwether Lewis và William Clark đã chỉ đạo mọi người xây dựng một pháo đài bằng gỗ kiên cố. Mùa đông sau đó rất khắc nghiệt, nhưng đoàn thám hiểm có nguồn lương thực dồi dào. Hai vị chỉ huy đã tận dụng tối đa thời gian buộc phải dừng chân này để ghi chép tỉ mỉ vào nhật ký và chuẩn bị bản đồ cho tuyến đường của họ. Quan trọng nhất, họ thường xuyên gặp gỡ những người Mỹ bản địa tại địa phương, những người đã cung cấp cho họ thông tin quý giá về vùng đất phía trước. Continue reading “07/04/1805: Lewis và Clark rời Pháo đài Mandan”

Thế giới hôm nay: 07/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump cảnh báo rằng Iran có thể bị “xóa sổ chỉ trong một đêm” và “đêm đó có thể là ngày mai,” trước thềm hạn chót do ông đặt ra là 8 giờ tối giờ miền Đông ngày thứ Ba (hôm nay) để Iran mở cửa lại Eo biển Hormuz. Tổng thống Mỹ tuyên bố chính quyền của ông đã có kế hoạch “hủy diệt” mọi cây cầu và nhà máy điện ở Iran nếu không đạt được thỏa thuận. Các cuộc đàm phán do Pakistan và các quốc gia khác điều phối vẫn đang tiếp diễn.

Tư lệnh tối cao của quân đội Iran gọi những bình luận của Trump là “hoang tưởng.” Trước đó, chế độ này đã bác bỏ một đề xuất ngừng bắn của Mỹ và được cho là khăng khăng yêu cầu chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn. Trong khi đó, Israel đã tấn công Tehran, thủ đô của Iran, đánh trúng máy bay và cơ sở hạ tầng tại một số sân bay, bao gồm Mehrabad, sân bay nội địa chính của thành phố. Các cuộc không kích riêng biệt cũng buộc các nhà máy hóa dầu ở thành phố Asaluyeh phải đóng cửa, bao gồm cả một phần của khu phức hợp khí đốt South Pars. Continue reading “Thế giới hôm nay: 07/04/2026”

Nhiên liệu máy bay mới là điềm báo thực của khủng hoảng năng lượng

Nguồn: Keith Johnson, “Why Jet Fuel Is the Real Harbinger of the Energy Crisis”, Foreign Policy, 03/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mới chỉ hơn một tháng kể từ khi cuộc chiến Mỹ – Israel chống lại Iran nổ ra, các thị trường năng lượng dường như vẫn đang trụ vững, với giá dầu thô tham chiếu dao động trong khoảng 100 đến 115 USD/thùng. Nhưng đó không phải là con số đáng bận tâm nhất. Điều quan trọng là chi phí của những sản phẩm hữu dụng được chiết xuất từ thùng dầu thô đó, và bức tranh này đang tối sầm lại và ngày càng trở nên nghiệt ngã.

Mũi giáo sắc nhọn đâm vào nền kinh tế toàn cầu chính là sự tăng vọt chi phí nhiên liệu máy bay, vốn đã tăng hơn gấp đôi trong tháng đầu tiên của cuộc chiến, đạt mức bình quân toàn cầu hơn 195 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô chỉ tăng vỏn vẹn 50% kể từ khi chiến sự bắt đầu. Continue reading “Nhiên liệu máy bay mới là điềm báo thực của khủng hoảng năng lượng”

Vấn đề Iran của Putin

Nguồn: Sergey Radchenko, “Putin’s Persian Problem,” Foreign Policy, 30/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đừng nghĩ quá nhiều. Cuộc chiến ở Iran là một điều tồi tệ với Nga.

Hiện nay, có quan điểm cho rằng cuộc chiến đang diễn ra của Mỹ-Israel nhằm chống lại Iran mang lại lợi ích cho Nga. Việc Mỹ chuyển sự chú ý và nguồn lực sang Trung Đông có thể nói là giúp Tổng thống Nga Vladimir Putin dễ dàng tiến hành cuộc chiến ở Ukraine hơn. Giá dầu tăng vọt giúp làm giàu kho bạc của Điện Kremlin. Quyết định của Washington tạm thời dỡ bỏ các lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Nga là một dấu hiệu cho thấy Nga có thể hưởng lợi như thế nào từ cuộc chiến mới này. Continue reading “Vấn đề Iran của Putin”