Featured

Cơ chế miễn trừ trách nhiệm đối với các quyết định đầu tư khoa học và công nghệ rủi ro cao

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

    • Một quy định pháp luật cho phép thất bại không đồng nghĩa với việc cán bộ thực thi thực sự cảm thấy mình được phép thất bại. Trên phương diện pháp lý, Việt Nam đã phần nào giải quyết vấn đề này. Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị khẳng định chủ trương chấp nhận rủi ro, đầu tư mạo hiểm và độ trễ trong nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong khi Nghị quyết số 193/2025/QH15 của Quốc hội miễn trách nhiệm dân sự cho các nhà nghiên cứu và cán bộ thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước nếu thất bại do nguyên nhân khách quan và đã thực hiện đúng quy trình. Tuy nhiên, đến giữa năm 2026, tỷ lệ giải ngân của ngân sách khoảng 103,4 nghìn tỷ đồng dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số mới chỉ đạt 14,78%. Theo chính Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, nguyên nhân chủ yếu không nằm ở sự thiếu hụt quy định pháp luật mà ở tâm lý e ngại, không dám ký quyết định của nhiều cán bộ. Continue reading “Cơ chế miễn trừ trách nhiệm đối với các quyết định đầu tư khoa học và công nghệ rủi ro cao”

Chính sách ngoại giao của Trump đang đẩy Thái Lan về phía Trung Quốc

Nguồn: Toru Takahashi, “Trump’s diplomacy is nudging Thailand toward China”, Nikkei Asia, 02/08/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Phản ứng của Bangkok trước xung đột với Campuchia phản ánh một sự chuyển dịch rộng lớn hơn đang diễn ra trên khắp Đông Nam Á.

Diễn đàn Khu vực ASEAN, với sự tham gia của 27 quốc gia và vùng lãnh thổ, đã khép lại một tuần hội nghị ngoại trưởng thường niên do ASEAN chủ trì vào tháng 7. Đây là diễn đàn đối thoại đa phương lâu đời và có quy mô lớn nhất tại châu Á.

Tại hội nghị năm nay, được tổ chức ở Philippines từ ngày 20 đến 24/07, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã rời đi sớm để tham dự Hội nghị Ngoại trưởng Tổ chức Hợp tác Thượng Hải. Các cuộc tiếp xúc trực tiếp giữa Mỹ và Trung Quốc diễn ra trầm lắng hơn những năm trước, song cả Vương Nghị lẫn Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đều nỗ lực trấn an các nước Đông Nam Á rằng họ vẫn là những đối tác đáng tin cậy của ASEAN. Continue reading “Chính sách ngoại giao của Trump đang đẩy Thái Lan về phía Trung Quốc”

07/08/1990: Tổng thống Bush ra lệnh tiến hành Chiến dịch Lá chắn Sa mạc

Nguồn: President George H.W. Bush orders Operation Desert Shield, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1990, Tổng thống George Herbert Walker Bush ra lệnh tổ chức Chiến dịch Lá chắn Sa mạc (Operation Desert Shield) nhằm đáp trả cuộc xâm lược Kuwait của Iraq vào ngày 02/08. Mệnh lệnh này đã cho phép quân đội Mỹ trở thành một phần của liên minh quốc tế trong cuộc chiến chống lại Iraq, vốn sẽ được phát động dưới tên gọi Chiến dịch Bão táp Sa mạc (Operation Desert Storm) vào tháng 01/1991. Để hỗ trợ Chiến dịch Lá chắn Sa mạc, Bush đã cho tăng mạnh quân số và các nguồn lực khác của Mỹ ở Vịnh Ba Tư. Continue reading “07/08/1990: Tổng thống Bush ra lệnh tiến hành Chiến dịch Lá chắn Sa mạc”

Thế giới hôm nay: 07/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Theo truyền thông Iran, quốc hội nước này đang xem xét một dự thảo kế hoạch mở cửa trở lại Eo biển Hormuz. Đề xuất này được cho là bao gồm việc cấm các tàu từ Mỹ, Israel, và các quốc gia “thù địch” khác. Trước đó, Donald Trump đã chỉ trích gay gắt các báo cáo cho rằng Mỹ đang bị thiếu hụt đạn dược do các cuộc tấn công vào Iran. Vị tổng thống tuyên bố sẽ áp dụng “các bản án tù dài hạn” đối với những người bị tình nghi rò rỉ thông tin.

Lực lượng Houthi gia tăng các cuộc tấn công nhắm vào chính phủ Yemen, khiến ít nhất 30 binh sĩ thiệt mạng. Lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn cũng bị cáo buộc bắn pháo làm 17 dân thường bị thương. Ả Rập Saudi được cho là đang chuẩn bị tiến hành một cuộc tấn công nhắm vào Houthi trong nỗ lực phá vòng vây của nhóm này đối với xuất khẩu dầu. Ả Rập Saudi hiện đang xuất khẩu dầu qua Eo biển Bab al-Mandab, gần lãnh thổ do lực lượng nổi dậy kiểm soát. Continue reading “Thế giới hôm nay: 07/08/2026”

Tại sao AI lại là một rủi ro đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc

Nguồn:  “Why AI is a risk to Communist China”, The Economist, 06/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cũng giống như các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến thường được đem ra so sánh với nhau, bản thân AI sẽ trở thành thước đo để đánh giá hai hệ thống chính trị đối địch của Mỹ và Trung Quốc. Công nghệ này sẽ kiểm chứng bên nào giỏi hơn trong việc tạo ra các công cụ AI và phổ biến chúng vào nền kinh tế. Kết quả ấy, đến lượt mình, sẽ phụ thuộc một phần vào những quan niệm rất khác nhau của hai nước về cách quản lý xã hội.

Ngay cả trong một lĩnh vực thay đổi nhanh chóng như AI, kết quả của cuộc đua này có thể vẫn chưa ngã ngũ trong vài năm tới. Tuy nhiên, theo những gì chúng tôi ghi nhận từ bên trong Trung Quốc, nước này đang nhanh chóng ứng dụng AI, trong khi chính phủ cũng chuẩn bị cho những biến động kinh tế và xã hội sâu sắc mà công nghệ này báo trước. Với tư cách một nhà nước chuyên chế, Trung Quốc có một số lợi thế trong việc khai thác công nghệ hứa hẹn nhất của thế kỷ XXI. Đồng thời, nước này cũng phải đối mặt với không ít vấn đề. Continue reading “Tại sao AI lại là một rủi ro đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc”

Giai đoạn tiếp theo trong cuộc trấn áp các dân tộc thiểu số của Trung Quốc

Nguồn: James Leibold và Tenzin Dorjee, “The Next Phase of China’s Minority Crackdown,” Foreign Affairs, 30/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đồng hóa cưỡng bức giờ đây đã được luật hóa.

Khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập vào năm 1949, nước này được xác định rõ là một quốc gia đa dân tộc. Dù người Hán chiếm hơn 90% dân số, hiến pháp cùng các đạo luật ban hành sau đó vẫn trao cho các dân tộc thiểu số quyền tự trị tại một số khu vực cụ thể, đồng thời hứa hẹn để họ làm chủ tập thể như những “người chủ trong chính ngôi nhà của mình”. Trong nhiều thập kỷ, thỏa thuận chính thức của đảng-nhà nước, dù được thực hiện không đồng đều và thường xuyên bị vi phạm, vẫn dựa trên quan niệm rằng sự thống nhất quốc gia sẽ được bảo đảm tốt hơn bằng cách công nhận khác biệt và trao cho các nhóm thiểu số quyền tự trị hạn chế về lãnh thổ, ngôn ngữ và chính trị, thay vì buộc họ phải hòa nhập vào văn hóa Hán. Continue reading “Giai đoạn tiếp theo trong cuộc trấn áp các dân tộc thiểu số của Trung Quốc”

06/08/1930: Thẩm phán Crater trở thành “người mất tích bí ẩn nhất” New York

Nguồn: Judge Joseph Force Crater becomes the “missingest man” in New York, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1930, Thẩm phán Tòa án Tối cao New York Joseph Force Crater bất ngờ mất tích trên đường phố Manhattan, gần Quảng trường Thời đại. Sự biến mất của người đàn ông 41 tuổi bảnh bao này đã châm ngòi cho một cuộc điều tra quy mô lớn, thu hút sự chú ý trên toàn quốc và khiến Crater được mệnh danh là “người mất tích bí ẩn nhất New York” (the missingest man in New York).

Sinh năm 1889 trong một gia đình nhập cư gốc Ireland, Crater lớn lên tại Pennsylvania và tốt nghiệp ngành luật tại Đại học Columbia vào năm 1916. Trong quá trình thăng tiến từ một thư ký cấp thấp trở thành luật sư thành đạt, ông đã xây dựng vô số mối quan hệ chính trị trên khắp Thành phố New York. Tháng 04/1930, Thống đốc Franklin D. Roosevelt bổ nhiệm Crater làm thẩm phán bang, bỏ qua ứng viên chính thức do cỗ máy chính trị Tammany Hall, hay Hội Tammany, đầy quyền lực và tai tiếng vì tham nhũng đề cử. Có tin đồn rằng Crater, người vốn đã mang tiếng vì sở thích giao du với các nữ vũ công, đã hối lộ các ông trùm Tammany để giành được vị trí béo bở này. Continue reading “06/08/1930: Thẩm phán Crater trở thành “người mất tích bí ẩn nhất” New York”

Thế giới hôm nay: 06/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Theo truyền thông nhà nước Iran, Iran và Oman đã đồng ý về một tuyến đường vận chuyển mới qua Eo biển Hormuz. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết tuyên bố chung giữa hai nước sẽ sớm được hoàn tất, “với điều kiện một số bên thứ ba nhất định không cản trở quá trình này.” Chính quyền Trump ám chỉ rằng eo biển có thể sớm được mở lại. Giá dầu đã ổn định khi các nhà giao dịch hy vọng vào một thỏa thuận.

Abdul El-Sayed giành chiến thắng sít sao trước Haley Stevens trong cuộc bầu cử Thượng viện sơ bộ của Đảng Dân chủ Mỹ tại Michigan. Với gần như toàn bộ phiếu đã được kiểm, Tiến sĩ El-Sayed, thành viên phe cánh tả, đã đạt 48,5% số phiếu, dẫn trước con số 47,5% của Stevens, nữ chính trị gia ôn hòa. Chiến thắng của El-Sayed là một cú hích cho phe cấp tiến của Đảng Dân chủ sau một cuộc đấu tranh nội bộ gay gắt. Phe cánh tả gần đây cũng giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử sơ bộ ở Thành phố New York và Colorado. Continue reading “Thế giới hôm nay: 06/08/2026”

Kỷ nguyên Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của NATO đã khép lại

Nguồn: Sebastian Contin Trillo-Figueroa, “NATO’s Indo-Pacific era is over”, Nikkei Asia, 31/07/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Việc Trung Quốc không còn được nhắc đến trong các tuyên bố của những hội nghị thượng đỉnh gần đây cho thấy giới hạn trong cam kết của NATO đối với châu Á.

NATO 3.0 hiện đã sắp xếp lại thứ tự ưu tiên các mối đe dọa, đẩy khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương xuống cuối danh sách. Sự điều chỉnh này phù hợp với chỉ thị của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ rằng liên minh nên “trở về với NATO 1.0, thay vì tiếp tục theo đuổi cách tiếp cận của 35 năm qua”.

Sự trở lại với phạm vi hoạt động cốt lõi của NATO được thể hiện rõ tại Ankara hồi tháng 7. Trong hai hội nghị thượng đỉnh liên tiếp, ba trong số bốn đối tác Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của liên minh, thường được gọi là nhóm IP4, gồm Australia, Nhật Bản và New Zealand, chỉ cử các bộ trưởng tham dự thay vì nguyên thủ hoặc người đứng đầu chính phủ. Tổng thống Hàn Quốc là ngoại lệ duy nhất. Tổng Thư ký NATO gặp đại diện cả bốn nước bên lề chương trình chính, khiến sự hiện diện của họ gần như chỉ còn mang ý nghĩa ngoại giao tượng trưng. Continue reading “Kỷ nguyên Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của NATO đã khép lại”

Nỗ lực âm thầm của Trung Quốc nhằm thống trị khu vực Mỹ Latinh

Nguồn:  Natalia Cote-Muñoz, “China’s Quiet Quest to Dominate Latin America”, Foreign Affairs, 03/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong nhiều năm qua, các quan chức Mỹ luôn lo ngại về những siêu dự án của Trung Quốc tại Mỹ Latinh. Các chính quyền kế tiếp nhau từng lên tiếng cảnh báo về Cảng Chancay ở Peru, do một tập đoàn vận tải biển khổng lồ của Trung Quốc kiểm soát và vận hành, cũng như Đập Coca Codo Sinclair do Trung Quốc xây dựng tại Ecuador. Để đáp trả, Washington đã đưa ra những lời chỉ trích ngoại giao nhằm vào các quan chức Mỹ Latinh, thu hồi thị thực, thậm chí đe dọa sử dụng vũ lực đối với một số chính phủ trong khu vực.

Không khó hiểu vì sao Mỹ lại lo ngại đến vậy trước những cơ sở hạ tầng trọng yếu do Trung Quốc xây dựng và vận hành. Trong mắt nhiều quan chức Mỹ, các dự án này là phương tiện để Bắc Kinh tích lũy đòn bẩy ảnh hưởng đối với các chính phủ Mỹ Latinh. Washington đã nêu lên mối quan ngại này từ năm 2017, khi Chiến lược An ninh Quốc gia của chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu cảnh báo rằng Trung Quốc đang tìm cách “kéo khu vực đi theo quỹ đạo của mình thông qua các khoản đầu tư và cho vay do nhà nước hậu thuẫn”. Continue reading “Nỗ lực âm thầm của Trung Quốc nhằm thống trị khu vực Mỹ Latinh”

Thế giới hôm nay: 05/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

SpaceX vượt qua kỳ vọng doanh thu của các nhà phân tích trong báo cáo thu nhập đầu tiên kể từ khi ra mắt trên thị trường chứng khoán vào tháng 6. Công ty đã thu về 7,8 tỷ USD trong quý II, tăng 92% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, công ty cũng ghi nhận khoản lỗ ròng 541 triệu USD và cho biết họ đã chi 16 tỷ USD cho AI. Cả hai tiết lộ này đều khiến các nhà đầu tư lo lắng; cổ phiếu của SpaceX đã giảm 7% trong các giao dịch ngoài giờ.

Giá dầu giảm sau khi Qatar cho biết một dự thảo thỏa thuận giữa Mỹ và Iran về việc mở cửa lại Eo biển Hormuz đã được “lưu hành” và đàm phán đang ở “những giai đoạn rất tiến triển.” Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ, Scott Bessent, gợi ý rằng tuyến đường biển có thể mở cửa trở lại vào hôm nay. Chính quyền Trump tuyên bố có tham gia vào các cuộc thảo luận với Iran và Oman về Hormuz, nhưng Iran phủ nhận việc đàm phán với Mỹ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/08/2026”

Mối nguy khi Châu Âu do dự hỗ trợ phòng không cho Ukraine

Nguồn:  Franz-Stefan Gady, “Europe’s Dangerous Hesitation on Its Own Air Defense”, Foreign Policy, 03/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện đã rút lại những gợi ý trước đó về khả năng cấp phép cho Ukraine sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot. Washington dường như cũng đã từ chối đề nghị của Kyiv về việc cung cấp 300 tên lửa đánh chặn loại này nhằm tăng cường năng lực phòng không. Tuy nhiên, ngay cả khi cả hai đề xuất trên được thực hiện, chúng vẫn không thể giải quyết vấn đề cấp bách trước mắt của Ukraine: đơn giản là không có đủ tên lửa đánh chặn để bảo vệ các thành phố trước các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga. Continue reading “Mối nguy khi Châu Âu do dự hỗ trợ phòng không cho Ukraine”

Nợ cho kẻ mộng mơ: Vốn vay chính sách và giới hạn của việc cho startup vay vốn

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

      • Nợ không phải là công cụ phù hợp đối với các start-up chưa có doanh thu. Một khoản vay thông thường dựa trên tài sản bảo đảm, dù có lãi suất thấp hay được Nhà nước bảo lãnh ở mức cao đến đâu, vẫn phải được hoàn trả bất kể hoạt động kinh doanh thành công hay thất bại. Trong khi đó, một start-up chưa có doanh thu và không sở hữu tài sản hữu hình gần như không có cách nào an toàn để thực hiện nghĩa vụ này. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc nợ luôn là lựa chọn sai đối với mọi doanh nghiệp non trẻ. Các công cụ như nợ mạo hiểm (venture debt), tài trợ dựa trên doanh thu (revenue-based financing) hay các công cụ chuyển đổi vẫn có thể phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp đã tạo ra doanh thu hoặc đã huy động được vốn cổ phần theo định giá. Continue reading “Nợ cho kẻ mộng mơ: Vốn vay chính sách và giới hạn của việc cho startup vay vốn”

04/08/1790: Alexander Hamilton thành lập Lực lượng Tuần duyên Mỹ

Nguồn: Alexander Hamilton creates Coast Guard to intercept smugglers, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1790, Quốc hội Mỹ khóa đầu tiên đã thông qua việc đóng 10 con tàu để tuần tra các cảng của Mỹ từ Massachusetts đến Georgia. Lực lượng Tuần duyên Mỹ được hình thành từ hạm đội nhỏ này, gồm các “thuyền tuần tra” (cutter) – những chiếc thuyền buồm tốc độ cao, di chuyển nhanh – được giao nhiệm vụ ngăn chặn những kẻ buôn lậu trên biển và thu thuế đối với hàng hóa nhập khẩu. Đây là đứa con tinh thần của Alexander Hamilton, Bộ trưởng Tài chính đầu tiên của Mỹ dưới thời Tổng thống George Washington. Continue reading “04/08/1790: Alexander Hamilton thành lập Lực lượng Tuần duyên Mỹ”

Thế giới hôm nay: 04/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các bộ trưởng nội vụ EU sẽ tổ chức các cuộc đàm phán khẩn cấp trong hôm nay về vấn đề an ninh biên giới. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen kêu gọi “hành động thống nhất” về vấn đề này. Bà nói rằng việc hàng chục nghìn người di cư vượt biên gần đây từ Maroc vào vùng lãnh thổ Ceuta của Tây Ban Nha cho thấy “chúng ta phải làm nhiều hơn nữa để củng cố thêm biên giới của mình.”

Palantir nâng dự báo doanh thu hàng năm lên khoảng 8,15 tỷ USD sau khi báo cáo mức tăng trưởng “đáng kinh ngạc” trong quý II. Công ty phần mềm này trước đó ước tính doanh thu đạt khoảng 7,65 tỷ USD trong năm nay. Doanh thu hàng quý của Palantir đã tăng 93% so với cùng kỳ năm ngoái, lên mức 1,94 tỷ USD, khi doanh số bán hàng cho chính phủ và thương mại tăng tốc ở Mỹ. Lợi nhuận của hãng cũng tăng 55%, đạt 1,06 tỷ USD. Continue reading “Thế giới hôm nay: 04/08/2026”

Mỹ Latinh đang trở thành “phòng thí nghiệm” của phe cánh hữu mới

Nguồn: Giovani Prete, 乔瓦尼·德尔·普雷特：拉美已成为新极右翼的试验场, Guancha, 30/07/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Trong những năm gần đây, các lực lượng cánh hữu lần lượt lên nắm quyền tại một số quốc gia Mỹ Latinh. Nếu chỉ xem những sự kiện này là các biến động chính trị nội bộ riêng lẻ của từng nước, chúng ta rất dễ đánh giá sai bản chất của làn sóng thay đổi chính trị lần này. Dù mỗi quốc gia có lịch sử chính trị, cơ cấu kinh tế và những vấn đề nội bộ phức tạp riêng, ngày càng có thể nhận thấy một số chính phủ đang bộc lộ những khuynh hướng chính trị tương đồng.

Chẳng hạn, Javier Milei ở Argentina, Daniel Noboa ở Ecuador, José Antonio Kast ở Chile, Santiago Peña ở Paraguay, Nayib Bukele ở El Salvador, hay gần đây là Abelardo De La Espriella và Keiko Fujimori giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử tại Colombia và Peru, đều đang đi theo một hướng chung: đẩy mạnh tự do hóa thị trường, cắt giảm chi tiêu công, theo đuổi đường lối cánh hữu và sử dụng bàn tay sắt trong quản trị xã hội; về đối ngoại, họ ngả về phía Mỹ và tỏ ra không mấy thiện cảm với phe cánh tả Mỹ Latinh. Continue reading “Mỹ Latinh đang trở thành “phòng thí nghiệm” của phe cánh hữu mới”

Tại sao Trung Quốc phủ nhận cuộc gặp với Ngoại trưởng Nhật Bản?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Why China denied its foreign minister had chat with Japan’s,” Nikkei Asia, 30/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cuộc tập trận bắn đạn thật của Trung Quốc trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản cho thấy quan hệ song phương khó có thể sớm tan băng.

Trong bối cảnh nhà lãnh đạo tối cao Tập Cận Bình gia tăng sức ép đối với Thủ tướng Sanae Takaichi, Trung Quốc hiện áp dụng thái độ im lặng ngoại giao với Nhật Bản, đồng thời điều tàu hải quân đi qua vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của nước láng giềng.

Ngày 23/07, một biên đội gồm bốn tàu hải quân Trung Quốc và Nga đã di chuyển về phía bắc qua Thái Bình Dương, ngoài khơi Inubosaki thuộc tỉnh Chiba, giáp Tokyo, trước khi tới vùng biển ngoài khơi Hokkaido, hòn đảo chính nằm ở cực bắc Nhật Bản, hai ngày sau đó. Continue reading “Tại sao Trung Quốc phủ nhận cuộc gặp với Ngoại trưởng Nhật Bản?”

Thế giới hôm nay: 03/08/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump cho biết các cuộc đàm phán mới nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran sẽ bắt đầu vào hôm nay, sau khi ông hủy bỏ các cuộc tấn công tiếp theo, một phần để đáp lại lời thỉnh cầu từ các đối tác khu vực của Mỹ, bao gồm Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và Ả Rập Saudi. Iran vẫn chưa phản hồi về tuyên bố của Trump. Giá dầu đã giảm sau tin tức, với dầu thô Brent giảm hơn 4%, xuống còn 84 đô la/thùng.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent nói rằng đất nước ông “sẽ không ngần ngại” hỗ trợ đồng yên và xác nhận họ đã làm như vậy vào tuần trước. Katayama Satsuki, người đồng cấp Nhật Bản của Bessent, cho biết đây là một “sự can thiệp chung” và hai bên sẵn sàng làm nhiều hơn nữa. Sau khi được giao dịch ở mức 163 yên đổi 1 đô la vào thứ Năm, đồng yên đã tăng giá lên mức 155. Continue reading “Thế giới hôm nay: 03/08/2026”

Khả năng răn đe trên không gian mạng: Góc nhìn từ mô phỏng chiến tranh

Nguồn:  Ruby Booth và Andrew W. Reddie, “Can Cyber Operations Be Deterred? What Wargames Reveal”, War on the Rocks, 30/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Những lời đe dọa răn đe thành công nhất thường không để lại bất kỳ dấu vết nào. Không có tên lửa nào được phóng đi. Không có mạng lưới nào bị đánh sập. Không có lực lượng nào vượt qua biên giới. Không có chuyện gì xảy ra cả.

Đối với các nhà hoạch định chính sách, đó thường là kết quả mong muốn. Nhưng đối với các nhà nghiên cứu, đó lại là một cơn ác mộng. Hãy thử hình dung chúng ta có thể quan sát một người ra quyết định đang chuẩn bị ra lệnh tấn công, nhận được một lời đe dọa răn đe, rồi thay đổi ý định. Khoảnh khắc đó — giây phút răn đe thực sự phát huy tác dụng — có lẽ là một trong những hiện tượng quan trọng nhất cần được quan sát trong lĩnh vực an ninh quốc tế. Thế nhưng, đó cũng là điều mà chúng ta hầu như không bao giờ được chứng kiến. Continue reading “Khả năng răn đe trên không gian mạng: Góc nhìn từ mô phỏng chiến tranh”

Điểm mù chiến lược của Trump tại Thái Bình Dương

Nguồn: Derek Grossman, “Trump’s Pacific Islands Blind Spot”, Foreign Policy, 31/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tuần trước, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau đã đến Quần đảo Solomon để gặp tân Thủ tướng Matthew Wale. Chuyến thăm này lẽ ra không có gì đặc biệt nếu Landau không phải là quan chức cấp cao nhất của chính quyền Trump đến thăm các đảo quốc Thái Bình Dương — một khu vực rộng lớn gồm 16 quốc gia và vùng lãnh thổ, không tính Australia và New Zealand — kể từ khi Tổng thống Donald Trump tái đắc cử vào năm ngoái.

Tháng 4/2025, Trump từng nhắc đến Fiji như một trong vô số quốc gia trên thế giới sẽ phải hứng chịu các mức thuế thương mại của ông. Ngoài điều đó ra, ông dường như không thể hiện bất kỳ sự quan tâm thực chất nào đối với khu vực. Dù việc Landau công bố kế hoạch đưa Đoàn Hòa bình Mỹ trở lại Quần đảo Solomon là một tín hiệu đáng hoan nghênh, sự thiếu vắng tầm nhìn và những kết quả cụ thể từ chính quyền Trump dành cho khu vực này vẫn là điều dễ nhận thấy. Continue reading “Điểm mù chiến lược của Trump tại Thái Bình Dương”