Featured

Cạnh tranh nền tảng số và bài toán siêu ứng dụng

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

    • Phần lớn thảo luận chính sách về kinh tế số Việt Nam tập trung vào việc thu hút thêm nền tảng. Chương này đặt ra câu hỏi tiếp theo: khi các nền tảng đã hiện diện và thành công, điều gì xảy ra với cạnh tranh và với các doanh nghiệp nhỏ không thể sánh về quy mô, dữ liệu và mức độ tích hợp? Câu hỏi này đặc biệt cấp thiết khi một số ít siêu ứng dụng — như Grab, Shopee, TikTok Shop, Zalo và MoMo — đã định hình cách người tiêu dùng Việt Nam thanh toán, mua sắm, đặt đồ ăn và di chuyển. Continue reading “Cạnh tranh nền tảng số và bài toán siêu ứng dụng”
Featured

Mục lục ‘Vượt ra ngoài gia công: Kinh nghiệm quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho Việt Nam’

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

PHẦN I — TÀI TRỢ CHO NỀN KINH TẾ ĐỔI MỚI SÁNG TẠO

Chương 1. Đặt cược vào thất bại: Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và chính trị học của vốn rủi ro

Yozma của Israel và Temasek-EDBI của Singapore cho thấy vốn nhà nước có thể kéo theo tư nhân nếu tách khỏi né tránh rủi ro hành chính. Việt Nam thiếu vốn giai đoạn hạt giống và Series A; nút thắt nằm ở quản trị, không phải nguồn vốn.

Chương 2. Nợ cho những kẻ mơ mộng: Tín dụng chính sách và giới hạn của việc cho start-up vay vốn

Tín dụng chính sách Hàn Quốc, đối lập tài trợ và vốn cổ phần Israel, cho thấy start-up ít phù hợp với công cụ nợ. Chương này xem xét Quỹ Hỗ trợ Đầu tư theo Nghị định 182, gợi ý rằng Việt Nam chọn cho vay, trợ cấp vì an toàn chính trị hơn rủi ro vốn cổ phần. Continue reading “Mục lục ‘Vượt ra ngoài gia công: Kinh nghiệm quốc tế về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cho Việt Nam’”

Thế giới hôm nay: 05/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cuộc bầu cử Tổng thống Brazil bước vào vòng hai sau khi Flávio Bolsonaro, ứng viên dân túy cánh hữu, bất ngờ giành vị trí dẫn đầu ở vòng một. Bolsonaro – có cha là cựu tổng thống Jair, người đã bị kết án 27 năm tù vì âm mưu đảo chính năm 2022 – giành được 47% số phiếu bầu. Đương kim tổng thống cánh tả, Luiz Inácio Lula da Silva, nhận được 45%. Vòng hai sẽ diễn ra vào ngày 25/10, và Bolsonaro hiện được xem là ứng viên sáng giá nhất.

Mỹ xác nhận rút các máy bay ném bom B-1 khỏi RAF Fairford, căn cứ không quân Anh nơi một âm mưu khủng bố đã bị ngăn chặn hồi tuần trước. Cả Anh và Mỹ đều cho biết họ nghi ngờ Iran có liên quan đến vụ việc này. Năm người đàn ông Anh đã bị bắt (nhưng hiện đã được tại ngoại). Mỹ từng sử dụng căn cứ này để tiến hành không kích Iran. Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/10/2026”

Kế hoạch của Nga nhằm khuất phục Ukraine

Nguồn: Dmytro Kuleba, “Russia’s Plan to Break Ukraine”, Foreign Affairs, 30/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ đầu tháng 7, drone và tên lửa Nga đã dội xuống Kyiv với cường độ tàn khốc chưa từng có. Còi báo động không kích vang lên ngày đêm, cảnh báo người dân về những đợt tấn công đang tới và buộc họ phải chạy xuống các hầm trú ẩn. Nhiều drone đã bị bắn hạ, nhưng không phải tất cả, còn phần lớn tên lửa đạn đạo vẫn xuyên qua được hệ thống phòng không, phá hủy các tòa nhà và cướp đi sinh mạng của dân thường; cho đến nay đã có khoảng 100 người thiệt mạng. Các đợt oanh tạc trở nên dữ dội đến mức trong những tuần gần đây, người dân Ukraine bắt đầu lan truyền trên Instagram và TikTok một câu nói đùa cay đắng: “Cảm ơn Chúa vì tôi sống ở Kyiv, nên chẳng cần nhọc công lên kế hoạch cho tương lai làm gì”. Continue reading “Kế hoạch của Nga nhằm khuất phục Ukraine”

04/10/2011: Người đàn ông ngồi tù 25 năm được minh oan nhờ ADN

Nguồn: Man who served 25 years for murder exonerated by DNA, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2011, Michael Morton – người từng phải ngồi tù 25 năm vì tội sát hại vợ mình – đã được trả tự do sau khi bằng chứng ADN chỉ ra một người đàn ông khác mới là thủ phạm. Công tố viên trong vụ án này sau đó đã bị buộc tội che giấu những bằng chứng cho thấy sự vô tội của Morton.

Quay trở lại vào chiều ngày 13/08/1986, một người hàng xóm đã phát hiện Christine Morton (31 tuổi) bị đánh đến chết trên giường tại nhà riêng ở Hạt Williamson, Texas (gần Austin). Đây là nơi cô sống cùng chồng là Michael – quản lý một cửa hàng tạp hóa – và cậu con trai 3 tuổi của họ. Sáu tuần sau, Morton, một người chưa từng có tiền án tiền sự hay lịch sử bạo lực, đã bị bắt vì tội sát hại Christine. Continue reading “04/10/2011: Người đàn ông ngồi tù 25 năm được minh oan nhờ ADN”

Động thái tiếp theo của Trump đối với Iran?

Nguồn: Cole Bucy và Nate Swanson, “Trump Unleashed,” Foreign Policy, 30/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tổng thống Mỹ có thể leo thang căng thẳng với Iran như thế nào sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ?

Có lý do để tin rằng một khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Mỹ trôi qua, Tổng thống Donald Trump sẽ leo thang hành động chống lại Iran. Cho đến nay, nguy cơ giá năng lượng tăng vọt đã đóng vai trò như một yếu tố kìm hãm hành động của Trump. Vào tháng 4, điều này từng buộc ông phải lùi bước khỏi một cuộc xung đột công khai và theo đuổi giải pháp ngoại giao. Nhưng khi Bản Ghi nhớ (MOU) đạt được sau đó sụp đổ do những tranh cãi về cách diễn giải, Trump liền quay trở lại việc gây áp lực kinh tế lên Iran. Tuy nhiên, ông phần lớn vẫn tránh các cuộc giao tranh dữ dội hơn để không kích động thêm sự phản đối trong nước trước tình trạng chi phí năng lượng leo thang. Continue reading “Động thái tiếp theo của Trump đối với Iran?”

03/10/1873: Quân đội Mỹ treo cổ bốn thủ lĩnh tộc Modoc

Nguồn: U.S. Army hangs four Modoc leaders for the murder of a Civil War general, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1873, Quân đội Mỹ đã treo cổ bốn người Mỹ bản địa bị kết tội sát hại vị tướng thời Nội chiến Edward Canby trong Chiến tranh Modoc ở Oregon. Canby là quan chức quân sự cấp cao nhất và là một trong số ít những vị tướng từng bị người Mỹ bản địa giết chết.

Giống như hầu hết các cuộc xung đột quân sự của lính Mỹ với người bản địa, Chiến tranh Modoc bắt nguồn từ việc tranh giành đất đai. Một hiệp ước được ký vào năm 1864 đã buộc một nhóm người Modoc dưới sự lãnh đạo của Kintpuash – thường được người Mỹ biết đến với cái tên Captain Jack – phải chuyển đến một khu dành riêng cho người bản địa (reservation) ở phía đông nam Oregon. Khu vực này vốn do người Klamath kiểm soát, và họ xem người Modoc là những kẻ xâm nhập không mong muốn trên vùng đất truyền thống của mình. Phẫn nộ trước sự ngược đãi từ người Klamath, Kintpuash và những người theo ông đã rời bỏ khu dành riêng vào năm 1870, quay trở lại lãnh thổ cũ và tiếp tục lối sống săn bắt-hái lượm truyền thống. Continue reading “03/10/1873: Quân đội Mỹ treo cổ bốn thủ lĩnh tộc Modoc”

Tại sao chưa có nước nào có thể chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine?

Nguồn: Stephen M. Walt, “Why Nobody Can End the War in Ukraine”, Foreign Policy, 29/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đã hơn một năm kể từ lần cuối tôi viết một bài phân tích sâu về cuộc chiến tại Ukraine, và tôi thực sự lấy làm tiếc về sự gián đoạn này. Than ôi, những sự kiện khác đã thu hút sự chú ý của tôi, dù cuộc xung đột vẫn là một bi kịch dai dẳng và tiếp tục phủ bóng nặng nề lên tình hình địa chính trị toàn cầu. Bài tường thuật mới đây của người lãnh đạo dũng cảm của chúng ta, Ravi Agrawal, về chuyến đi của anh đã khiến tôi chú ý trở lại đến cuộc chiến này, thôi thúc tôi suy ngẫm về cục diện hiện nay và những gì có thể làm để khép lại một cuộc chiến đã kéo dài gần năm năm. Continue reading “Tại sao chưa có nước nào có thể chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine?”

Cuộc khủng hoảng Đài Loan đang đến gần

Nguồn: Jonathan A. Czin, “The Coming Taiwan Crisis,” Foreign Affairs, 25/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hãy tận dụng sự bình yên hôm nay để chuẩn bị cho cơn bão lớn đã cận kề.

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau tại Washington, Eo biển Đài Loan, tuyến đường biển từ lâu đã là điểm nóng giữa hai nước, lại trở nên yên tĩnh một cách đáng ngạc nhiên. Các máy bay chiến đấu của Trung Quốc vẫn thường xuyên vượt qua đường trung tuyến giữa Đài Loan và đại lục. Các tàu chiến Trung Quốc vẫn diễn tập ở phía đông hòn đảo. Và Bắc Kinh vẫn sử dụng lực lượng tuần duyên để liên tục quấy rối các tàu bè trong khu vực. Nhưng trong gần một năm qua, Bắc Kinh đã tránh các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn – vốn đã trở thành đặc trưng thường thấy trong các nỗ lực cưỡng ép Đài Loan sau chuyến thăm của cựu Chủ tịch Hạ viện Mỹ Nancy Pelosi tới hòn đảo này vào năm 2022. Continue reading “Cuộc khủng hoảng Đài Loan đang đến gần”

Thế giới hôm nay: 02/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Lợi suất Trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm chạm mức 5,34%, mức cao nhất kể từ năm 2002, trước khi giảm nhẹ. Các nhà đầu tư đang ồ ạt bán tháo nợ chính phủ trên toàn cầu, đẩy chi phí đi vay lên cao hơn. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn tương đương của Anh cũng chạm mức 5,51%, cao nhất trong 19 năm, trước khi giảm nhẹ. Trong khi đó, lợi suất Trái phiếu Pháp kỳ hạn 10 năm tăng lên 4,96%, một con số chưa từng thấy kể từ năm 2002.

Một người đàn ông mang hai quốc tịch Anh-Iran bị bắt giữ vì tình nghi liên quan đến âm mưu khủng bố tại căn cứ không quân RAF Fairford của Anh. Một người Anh khác cũng bị thẩm vấn về vụ việc xảy ra vào cuối tuần trước. Năm người khác hiện vẫn được tại ngoại. Cảnh sát Anh đang điều tra về “khả năng có sự can thiệp của nước ngoài.” Tuần này, Thủ tướng Andy Burnham cho biết có “những dấu hiệu rõ ràng” cho thấy Iran có liên quan. Nhưng Iran đã phủ nhận sự can dự. Continue reading “Thế giới hôm nay: 02/10/2026”

Liệu Donald Trump sẽ gặp Kim Jong Un một lần nữa?

Nguồn: “Will Donald Trump get to meet Kim Jong Un again?”, The Economist, 27/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sáu đời tổng thống Mỹ đã tìm cách giải quyết chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên. Cả sáu đều thất bại. Donald Trump lại muốn thử thêm một lần nữa: ông tuyên bố kỳ vọng sẽ gặp Kim Jong Un, nhà lãnh đạo độc tài của Triều Tiên, trong năm nay. Chuyến công du châu Á để tham dự Hội nghị thượng đỉnh APEC vào tháng 11 tới có thể tạo ra một cơ hội; cựu đặc phái viên của ông Trump về Triều Tiên gần đây thậm chí còn gợi ý trong một bài phát biểu rằng ông Trump có thể đề xuất một cuộc gặp ngay tại Bình Nhưỡng, nơi chưa một tổng thống Mỹ đương nhiệm nào từng đặt chân tới.

Thế nhưng, ông Kim đã phát tín hiệu rõ ràng rằng ông chỉ đồng ý gặp nếu Mỹ từ bỏ yêu cầu lâu nay về “phi hạt nhân hóa”, thuật ngữ ngoại giao ám chỉ việc tháo dỡ hoặc loại bỏ hoàn toàn kho vũ khí uy lực nhất của chính quyền ông. Chỉ một tháng sau khi ông Trump cắt giảm các cuộc tập trận quân sự đã được lên kế hoạch từ lâu với Hàn Quốc nhằm nhen nhóm lại mối quan hệ thân tình với ông Kim, nhà lãnh đạo Triều Tiên, với cô con gái tuổi teen xuất hiện bên cạnh, đã trực tiếp giám sát vụ phóng thử một loại tên lửa mới được cho là có tốc độ siêu thanh. Ông Kim tự hào tuyên bố rằng thứ vũ khí này sẽ là “cơn đau đầu không thể chữa khỏi” đối với kẻ thù của đất nước. Continue reading “Liệu Donald Trump sẽ gặp Kim Jong Un một lần nữa?”

Nhật Bản đang trao cho Mỹ một cơ hội tại châu Á

Nguồn: David Sacks và Nick Snyder, “Japan Is Giving the United States a Chance in Asia”, Foreign Affairs, 28/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Nhật Bản, một quốc gia bị ràng buộc bởi điều khoản hòa bình trong Hiến pháp kể từ sau Thế chiến II, đang đầu tư mạnh mẽ vào quốc phòng và đóng góp cho an ninh khu vực theo những cách từng được xem là không tưởng. Tokyo đã gần như tăng gấp đôi ngân sách quốc phòng, mua sắm các loại tên lửa tầm xa có khả năng tấn công các mục tiêu quân sự ở Trung Quốc và Triều Tiên, ký các thỏa thuận cho phép triển khai lực lượng quân sự ra nước ngoài, trực tiếp đảm nhiệm vai trò tác chiến trong các cuộc tập trận quân sự đa phương, và thậm chí bãi bỏ lệnh cấm xuất khẩu vũ khí. Continue reading “Nhật Bản đang trao cho Mỹ một cơ hội tại châu Á”

01/10/1890: Thành lập Vườn Quốc gia Yosemite

Nguồn: Yosemite National Park established, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1890, một đạo luật của Quốc hội Mỹ đã chính thức thành lập Vườn Quốc gia Yosemite, quê hương của những kỳ quan thiên nhiên như khối đá Half Dome và những cây tùng bách khổng lồ. Nhà tiên phong về môi trường John Muir (1838–1914) cùng các cộng sự của ông đã nỗ lực vận động để thành lập công viên. Đạo luật sau đó được Tổng thống Benjamin Harrison ký ban hành, mở đường cho nhiều thế hệ người đi bộ đường dài, người cắm trại và những người yêu thiên nhiên, cùng với vô số biển báo “Xin đừng cho gấu ăn.” Continue reading “01/10/1890: Thành lập Vườn Quốc gia Yosemite”

Thế giới hôm nay: 01/10/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một chuyến bay của Flydubai từ Dubai đến Tel Aviv đã được chuyển hướng đến Ả Rập Saudi sau khi rơi gần 6.100 m và phát tín hiệu cầu cứu. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tiết lộ rằng một phi công trong đoàn đã đâm người còn lại và cố gắng làm rơi máy bay, trước khi các hành khách xông vào buồng lái để khống chế kẻ tấn công. Hãng hàng không này đã đình chỉ các chuyến bay đến và đi từ Israel trong lúc chính quyền điều tra các động cơ đằng sau vụ việc.

Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ – một cơ quan bảo vệ người tiêu dùng – mở một cuộc điều tra đối với OpenAI, Anthropic, và các công ty AI khác về những rủi ro tiềm ẩn từ các sản phẩm của họ. Cuộc điều tra diễn ra sau một loạt các vụ việc khi các tác nhân AI vượt tầm kiểm soát, xâm nhập vào cơ sở dữ liệu của các công ty và chính phủ. Một số giám đốc của các công ty AI đã kêu gọi tạm dừng việc phát triển công nghệ này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 01/10/2026”

Ấn Độ cần mạng lưới kết nối cho hệ thống vũ khí sẵn có của mình

Nguồn: Abhishek, “India has the weapons. Now it needs the network”, Nikkei Asia, 25/09/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

New Delhi cần kết nối kho vũ khí ngày càng lớn của mình thành một hệ thống tác chiến thống nhất và có khả năng phản ứng nhanh.

Thách thức quân sự của Ấn Độ hiện nay không còn nằm ở hỏa lực, mà ở tốc độ triển khai. Trong chiến tranh hiện đại, bên nào phát hiện mối đe dọa, ra quyết định và hành động trước sẽ giành được lợi thế quyết định. New Delhi đã dành nhiều năm trang bị các khí tài như tiêm kích Rafale, hệ thống phòng không S-400, tên lửa BrahMos và máy bay không người lái vũ trang. Ấn Độ đã có trong tay những vũ khí cần thiết. Tuy nhiên, nhiệm vụ khó khăn hơn là tích hợp chúng để có thể phối hợp hoạt động theo thời gian thực như một hệ thống thống nhất. Continue reading “Ấn Độ cần mạng lưới kết nối cho hệ thống vũ khí sẵn có của mình”

Trung Quốc vẫn nắm giữ những gì nước Mỹ cần

Nguồn: Adam S. Posen, “China Still Has What America Needs”, Foreign Affairs, 21/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chính quyền Trump bước vào cuộc gặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 10 năm 2025 với thái độ đầy tự tin, khẳng định rằng Mỹ nắm lợi thế đòn bẩy trước Trung Quốc nhờ là nước nhập siêu trong quan hệ thương mại song phương. Như Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từng phát biểu: “Chúng ta mất gì khi người Trung Quốc tăng thuế với chúng ta? Chúng ta chỉ xuất khẩu sang họ bằng một phần năm những gì họ xuất khẩu sang chúng ta, vì vậy đó là một quân bài cầm chắc phần thua đối với họ”. Nhận định này nhanh chóng bộc lộ sự sai lầm.

Như tôi từng lập luận trên Foreign Affairs, các cuộc chiến thương mại rất dễ thất bại khi một quốc gia phụ thuộc vào một nhà xuất khẩu về những đầu vào khó thay thế nhưng vẫn nhìn thương mại như một trò chơi có tổng bằng không. Trung Quốc nắm “ưu thế leo thang” trước Mỹ, nghĩa là ở bất kỳ mức độ đối đầu nào, chính phủ Trung Quốc cũng có khả năng gây ra cho Mỹ nhiều tổn thất hơn chiều ngược lại. Chẳng hạn, để Bắc Kinh nới lỏng các hạn chế đối với xuất khẩu đất hiếm, lĩnh vực mà Trung Quốc kiểm soát từ 80 đến 90% sản lượng toàn cầu, Mỹ đã phải nhượng bộ về thuế quan, kiểm soát công nghệ và chính sách thị thực qua nhiều vòng đàm phán khác nhau. Continue reading “Trung Quốc vẫn nắm giữ những gì nước Mỹ cần”

Thế giới hôm nay: 30/09/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm tăng lên 5,6%, mức cao nhất kể từ năm 2002, trong khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng lên 5,29%. Chi phí đi vay của chính phủ Mỹ đang gia tăng do giá dầu cao, lạm phát dai dẳng, và nợ công chồng chất. Cam kết của Bộ Tài chính vào tháng trước về việc đẩy mạnh chương trình mua lại trái phiếu hầu như không thể ngăn chặn làn sóng bán tháo này.

Donald Trump khẳng định giám đốc điều hành của các công ty trí tuệ nhân tạo (AI) hàng đầu đã ký một thỏa thuận “ràng buộc về mặt đạo đức” nhằm tự giám sát các tiêu chuẩn an toàn, sau khi một số ông trùm công nghệ gặp Tổng thống tại Nhà Trắng. Trong một diễn biến khác, Sam Altman chia sẻ rằng công ty của ông, OpenAI, sẽ không “hành động bốc đồng, dồn hết tốc lực để tiến tới phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).” Nguyên nhân là do các mô hình của họ có xu hướng tự động thâm nhập vào hệ thống mà không cần người dùng ra lệnh. Thay vào đó, phòng thí nghiệm AI này được cho là sẽ tìm cách huy động vốn tư nhân. Continue reading “Thế giới hôm nay: 30/09/2026”

Machiavelli nếu còn sống sẽ nhận định gì về Trump?

Nguồn: Stephen M. Walt, “What Machiavelli Would Say About Trump”, Foreign Policy, 23/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tuần trước, Paul Krugman đã đăng một bài viết rất hay trên Substack, chỉ ra cách các quốc gia khác đang nhanh chóng trút bỏ nỗi sợ hãi đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Họ bắt đầu liên kết với nhau để phản ứng trước chính sách đối ngoại thất thường và mang tính chèn ép của ông. Krugman hoàn toàn có lý, nhưng điều khiến tôi chú ý là việc ông trích dẫn câu nói nổi tiếng của Niccolò Machiavelli rằng, để trở thành một đấng quân vương thành công, “được e sợ thì tốt hơn là được yêu mến”. Lý tưởng nhất, một quân vương nên hướng tới cả hai, nhưng Machiavelli lưu ý rằng điều này cực kỳ khó đạt được. Vì vậy, nếu buộc phải chọn một trong hai, được e sợ vẫn tốt hơn, bởi lòng người vốn dễ thay đổi và tình cảm của họ không đáng tin cậy, trong khi nỗi sợ hãi lại được duy trì “bởi nỗi sợ về hình phạt luôn thường trực và không bao giờ thất bại”. Continue reading “Machiavelli nếu còn sống sẽ nhận định gì về Trump?”

Thí điểm tiền mã hóa của Việt Nam và con đường giữa Bắc Kinh và Singapore

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

      • Ngày 9/9/2025, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP, khởi động chương trình thí điểm kéo dài năm năm về cấp phép cho các sàn giao dịch tài sản mã hóa. Nghị quyết quy định mức vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng (khoảng 380–400 triệu đô la Mỹ), giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài ở mức 49%, đồng thời yêu cầu hoạt động phát hành, giao dịch và thanh toán phải được thực hiện bằng đồng Việt Nam. Chương này xem đây là một nỗ lực có chủ đích nhằm định vị Việt Nam ở khoảng giữa lệnh cấm hoàn toàn của Trung Quốc và chế độ cấp phép tương đối cởi mở, dù sàng lọc nghiêm ngặt, của Singapore. Continue reading “Thí điểm tiền mã hóa của Việt Nam và con đường giữa Bắc Kinh và Singapore”

29/09/2008: Chỉ số Dow sụt giảm kỷ lục trong một ngày

Nguồn: Dow suffers record-breaking single-day drop, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2008, sau khi Quốc hội Mỹ không thể thông qua được kế hoạch giải cứu ngân hàng trị giá 700 tỷ USD, chỉ số công nghiệp Dow Jones đã giảm 777,68 điểm, mức giảm điểm trong một ngày lớn nhất trong lịch sử của chỉ số này vào thời điểm đó.

Mức giảm 7% của Dow Jones khi ấy đã vượt qua đợt giảm 684,81 điểm vào ngày 17/09/2001 (ngày giao dịch đầu tiên sau sự kiện 11/9). Tương tự, chỉ số S&P 500 cũng mất 8,8% giá trị, mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ năm 1987, còn chỉ số Nasdaq giảm 9,1%, mức giảm điểm trong ngày lớn nhất của chỉ số này trong vòng tám năm. Continue reading “29/09/2008: Chỉ số Dow sụt giảm kỷ lục trong một ngày”

Thế giới hôm nay: 29/09/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

OpenAI hủy bỏ đợt ra mắt GPT-6.1 Astra, vốn được lên kế hoạch vào tháng 10, vì những lo ngại về an toàn. Công ty cho biết mô hình mới này chưa đủ tốt trong việc “hoạt động đúng phạm vi và thẩm quyền” hoặc giao tiếp về “loại công việc mà nó đã thực hiện.” Trong một diễn biến khác, đối thủ của họ là Anthropic đã dành khoảng một phần ba cáo bạch IPO để cảnh báo về “những rủi ro sinh tử đối với nhân loại” do công nghệ của mình, ngay trước thềm niêm yết dự kiến vào cuối năm nay và có thể là đợt niêm yết lớn nhất trong lịch sử.

Nvidia, công ty giá trị nhất thế giới, ra mắt một nền tảng nhằm ngăn chặn các trợ lý AI vượt tầm kiểm soát. Nhà sản xuất chip cho biết công nghệ trên lẽ ra đã có thể ngăn chặn sự cố vi phạm bảo mật tại Hugging Face, nền tảng dành cho nhà phát triển mà Nvidia đã đồng ý mua lại trong tháng này. Hội đồng quản trị của Nvidia cũng vừa phê duyệt thêm 150 tỷ USD để mua lại cổ phiếu của chính mình. Quyết định này sẽ nâng tổng số tiền họ có sẵn lên 235 tỷ USD, tạo thành chương trình mua lại cổ phiếu lớn nhất trong lịch sử doanh nghiệp Mỹ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 29/09/2026”