Nghiên cứu quốc tế

Featured

Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026

Download toàn văn báo cáo (PDF) tại đây: Du an Nghiencuuquocte-Annual report 2025

II. Hoạt động năm 2025

Trong năm 2025, Dự án xuất bản tổng cộng 957 bài, xấp xỉ năm 2024 (954 bài), đạt trung bình 2,62 bài/ngày. Tổng số lượt đọc của trang đạt 6,1 triệu lượt, giảm từ mức 8,3 triệu lượt trong năm 2024. Hiện chúng tôi chưa xác định được chính xác nguyên nhân gây sụt giảm lượt đọc, nhưng khả năng một phần quan trọng là do tính tăng tóm tắt bằng AI trên các công cụ tìm kiếm, khiến độc giả chỉ đọc thông tin ở đó mà không click vào đường link của các bài viết gốc trên NCQT. Continue reading “Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026”

Thế giới hôm nay: 05/01/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump cảnh báo Delcy Rodríguez, lãnh đạo lâm thời của Venezuela, rằng bà sẽ phải trả “một cái giá rất đắt” nếu không đáp ứng các yêu cầu chính sách của Mỹ. Trump khăng khăng rằng Mỹ đang “nắm quyền kiểm soát” bất chấp việc Rodríguez được bổ nhiệm sau vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro. Ông cũng ám chỉ khả năng can thiệp vào Colombia, cáo buộc lãnh đạo nước này là một “kẻ bệnh hoạn” vì đã vận chuyển ma túy sang Mỹ.

Trong khi đó, Rodríguez kêu gọi Mỹ làm việc với chính phủ của bà về một “chương trình nghị sự hợp tác hướng tới sự phát triển chung.” Tuyên bố này dường như là sự đảo ngược lập trường trước đó của bà sau khi Mỹ can thiệp vào Venezuela, hành động mà bà từng mô tả là một “sự tàn bạo.” Rodríguez cũng đã triệu tập cuộc họp nội các đầu tiên vào Chủ nhật, bao gồm cả những người trung thành với Maduro. Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/01/2026”

Quân đội Đài Loan bộc lộ điểm yếu lớn trong cuộc tập trận của Trung Quốc

Nguồn: Lã Lễ Thi, 吕礼诗：台军方应对环台军演有明显战力落差, CRNTT, 01/01/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Trong một cuộc phỏng vấn với CRNTT về cuộc tập trận “Sứ mệnh Chính nghĩa 2025” của Chiến khu Đông bộ thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA), ông Lã Lễ Thi – cựu Thiếu tá Hải quân Đài Loan, cựu Hạm trưởng tàu Tân Giang (Hsin Chiang) – cho rằng, cuộc tập trận này đã làm bộc lộ sự chênh lệch đáng kể về năng lực tác chiến giữa hai bờ eo biển. Trong khi PLA có thể nhanh chóng triển khai lực lượng xung quanh Đài Loan trong thời gian ngắn, phía quân đội Đài Loan lại rơi vào thế bị động và tỏ ra lúng túng. Trong hệ thống chỉ huy tác chiến, bộ chỉ huy cấp cao đã đẩy trách nhiệm ứng phó cho các đơn vị tuyến đầu – một hành động có tính rủi ro cao và thiếu trách nhiệm. Từ đầu đến cuối, sự ứng phó chiến lược của quân đội Đài Loan đều ở trong tình trạng “không nắm được tình hình”. Continue reading “Quân đội Đài Loan bộc lộ điểm yếu lớn trong cuộc tập trận của Trung Quốc”

Cuba trên bờ vực sụp đổ

Nguồn: Michael J. Bustamante, “Cuba on the Brink”, Foreign Affairs, 01/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào năm 2014, sau khi chính quyền Obama và chính phủ Cuba công bố thỏa thuận khôi phục quan hệ ngoại giao, cả thế giới đã đổ dồn sự chú ý về Havana. Từ ban nhạc Rolling Stones cho đến các nhà đầu tư tiềm năng, tất cả đều vội vã tìm kiếm một vị thế tại hòn đảo này trong tương lai. Raúl Castro, người giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng lâu năm, đã tiếp quản quyền lực từ người anh trai đang lâm bệnh Fidel vài năm trước đó và triển khai những cải cách kinh tế vừa phải: cho phép nhiều doanh nghiệp tư nhân nhỏ hoạt động hơn, nới lỏng các quy định về đầu tư nước ngoài và cắt giảm biên chế nhà nước. Sự kết hợp giữa việc bình thường hóa quan hệ với Mỹ và quá trình actualización (hay “hiện đại hóa” – một uyển ngữ ưa thích của Đảng Cộng sản Cuba) dường như đã sẵn sàng để đưa hòn đảo này bước vào thế kỷ 21. Continue reading “Cuba trên bờ vực sụp đổ”

04/01/1896: Utah gia nhập Hợp chúng quốc Hoa Kỳ

Nguồn: Utah enters the Union, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1896, sáu năm sau khi Wilford Woodruff, người đứng đầu Giáo hội Mặc Môn (Mormon), ban hành Tuyên ngôn (Manifesto) cải cách đời sống chính trị, tôn giáo, và kinh tế tại Utah, vùng lãnh thổ này được kết nạp vào Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, trở thành tiểu bang thứ 45.

Hồi năm 1823, Joseph Smith, một người sinh ra tại Vermont, tuyên bố rằng ông đã được thị kiến với một thiên thần tên là Moroni, người tiết lộ cho ông về một văn bản tiếng Do Thái cổ bị thất lạc suốt 1500 năm. Văn bản thánh này – được cho là do một sử gia người Mỹ bản địa khắc trên các tấm vàng vào thế kỷ 4 – kể lại câu chuyện về những người Do Thái sống tại Mỹ vào thời cổ đại. Continue reading “04/01/1896: Utah gia nhập Hợp chúng quốc Hoa Kỳ”

Mỹ tấn công quân sự Venezuela: Nguồn gốc xung đột và triển vọng

Tác giả: Nguyễn Kế Thùy Linh

Vào rạng sáng ngày 3/1/2026, thế giới chứng kiến một trong những can thiệp quân sự đơn phương gây tranh cãi nhất của Hoa Kỳ kể từ cuộc xâm lược Iraq năm 2003. Ít nhất 7 vụ nổ làm rung chuyển thủ đô Caracas và các khu vực lân cận của Venezuela, khi lực lượng Mỹ thực hiện cuộc tấn công quy mô lớn nhắm vào các căn cứ quân sự, sân bay và cảng biển. Chỉ vài giờ sau, Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Nicolás Maduro, người đứng đầu Venezuela trong suốt một thập kỷ qua, đã bị lực lượng Mỹ bắt giữ cùng phu nhân và đưa về Mỹ.[1] Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez đã xác nhận cả Maduro và phu nhân Cilia Flores đang mất tích, yêu cầu Hoa Kỳ cung cấp bằng chứng họ còn sống ngay lập tức.[2]

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino López tố cáo trực thăng chiến đấu Mỹ đã bắn rocket và tên lửa vào khu vực dân cư, gây ra thương vong cho cả dân thường và quân nhân Venezuela.[3] Chính phủ Venezuela đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia và lên án “hành động xâm lược quân sự cực kỳ nghiêm trọng” này.[4] Continue reading “Mỹ tấn công quân sự Venezuela: Nguồn gốc xung đột và triển vọng”

03/01/1967: Jack Ruby qua đời trước phiên tòa thứ hai

Nguồn: Jack Ruby dies before second trial, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1967, tại một bệnh viện ở Dallas, Jack Ruby, ông chủ hộp đêm và là người đã giết kẻ bị cáo buộc ám sát Tổng thống John F. Kennedy, đã qua đời do một cục máu đông lớn. Trước đó không lâu, Tòa Phúc thẩm Texas quyết định hủy án tử hình dành cho ông vì tội giết Lee Harvey Oswald và dự kiến sẽ cho ông được xét xử lại.

Trước đó, vào ngày 24/11/1963, hai ngày sau vụ ám sát Kennedy, Lee Harvey Oswald được đưa xuống tầng hầm của trụ sở cảnh sát Dallas để chuyển đến một nhà tù có an ninh tốt hơn. Một đám đông cảnh sát và báo chí cùng các máy quay truyền hình phát trực tiếp đã tụ tập để chứng kiến việc hắn rời đi. Khi Oswald bước vào phòng, Jack Ruby từ trong đám đông lao ra và bắn hạ hắn chỉ bằng một phát đạn duy nhất từ khẩu súng lục cỡ nòng 38 được giấu sẵn. Ruby, người bị bắt giữ ngay lập tức, khai rằng ông quá đau buồn trước vụ ám sát tổng thống. Một số người gọi ông là anh hùng, nhưng dù vậy, ông vẫn bị buộc tội giết người cấp độ một. Continue reading “03/01/1967: Jack Ruby qua đời trước phiên tòa thứ hai”

Thế giới hôm nay: 02/01/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nhiều người thiệt mạng trong ngày biểu tình thứ năm do nền kinh tế đang ốm yếu của Iran. Người biểu tình đã đụng độ với lực lượng an ninh tại nhiều nơi trên cả nước. Truyền thông nhà nước cho biết ít nhất ba người đã chết tại thành phố Azna ở phía tây khi một đám đông cố gắng xông vào đồn cảnh sát. Tổng thống Iran, Masoud Pezeshkian, nói rằng chính phủ của ông sẽ hành động để “giải quyết vấn đề sinh kế của người dân”.

Thụy Sĩ tuyên bố 5 ngày quốc tang sau vụ hỏa hoạn tại một quán bar khiến 40 người thiệt mạng và khoảng 115 người khác bị thương. Đám đông đã tụ tập tại quán bar ở Crans-Montana, một điểm du lịch nổi tiếng, để đón Giao thừa. Tổng thống Thụy Sĩ, Guy Parmelin, cho biết phần lớn những người thiệt mạng là thanh thiếu niên. Nguyên nhân vụ cháy vẫn đang được điều tra, nhưng cảnh sát tin rằng đây là một tai nạn. Continue reading “Thế giới hôm nay: 02/01/2026”

Tại sao nên có một thỏa thuận lớn giữa Mỹ và Trung Quốc?

Nguồn: Wu Xinbo (Ngô Tâm Bá), “The Case for a Grand Bargain Between America and China,” Foreign Affairs, 31/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trump và Tập có thể tái thiết lập quan hệ như thế nào?

Trong nửa thế kỷ qua, Washington và Bắc Kinh đã hai lần đối mặt với những bước ngoặt giúp định nghĩa lại các điều khoản trong quan hệ giữa hai nước. Lần đầu tiên diễn ra trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Richard Nixon vào năm 1972, khi Mỹ từ bỏ chính sách kiềm chế và thay vào đó tìm kiếm sự hòa giải với Bắc Kinh. Đây là nỗ lực nhằm hợp tác chống lại mối đe dọa từ sự bành trướng của Liên Xô, nhưng khi Liên Xô tan rã vào cuối Chiến tranh Lạnh, thỏa thuận này cũng tan vỡ theo. Lần thứ hai xảy ra vào giữa những năm 1990, khi chính quyền Clinton quyết định can dự với một Trung Quốc đang trỗi dậy và hỗ trợ quá trình hiện đại hóa kinh tế của nước này. Về phần mình, Bắc Kinh đã tìm cách tham gia vào hệ thống quốc tế do Mỹ dẫn đầu và đóng vai trò mang tính xây dựng trong các vấn đề của thế giới. Tuy nhiên, sự thấu hiểu này đã sụp đổ trong nhiệm kỳ đầu tiên của chính quyền Trump, khi Washington xem Trung Quốc là thách thức chính của Mỹ và thay thế can dự bằng cạnh tranh. Continue reading “Tại sao nên có một thỏa thuận lớn giữa Mỹ và Trung Quốc?”

01/01/1835: Nợ công Mỹ lần đầu tiên chạm mốc 0 đô la

Nguồn: The U.S. national debt reaches $0 for the first time, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1835, Tổng thống Andrew Jackson đã đạt được mục tiêu trả hết toàn bộ nợ công của Mỹ. Đây là lần duy nhất trong lịch sử Mỹ nợ công đứng ở mức 0, và sự kiện này đã châm ngòi cho một trong những cuộc khủng hoảng tài chính tồi tệ nhất lịch sử nước này.

Việc xóa bỏ nợ công vừa là vấn đề cá nhân đối với Jackson, vừa là kết quả của một dự án chính trị tồn tại từ khi lập quốc. Kể từ thời Cách mạng, các chính trị gia Mỹ đã nhiều lần tranh luận về tính đúng đắn của việc quốc gia gánh nợ. Sau khi giành độc lập, chính quyền liên bang đồng ý gánh các khoản nợ chiến tranh của từng bang như một phần của việc thống nhất các thuộc địa cũ. Phe Liên bang, những người ủng hộ một chính quyền trung ương mạnh hơn, đã thành lập một ngân hàng quốc gia và lập luận rằng nợ có thể là một phương thức hữu ích để thúc đẩy nền kinh tế của đất nước mới. Những người phản đối họ, tiêu biểu nhất là Thomas Jefferson, cảm thấy rằng các chính sách này ưu ái giới tinh hoa vùng đông bắc, mà gây thiệt hại cho người dân nông thôn và xem nợ nần là một nỗi nhục quốc gia. Continue reading “01/01/1835: Nợ công Mỹ lần đầu tiên chạm mốc 0 đô la”

Thế giới hôm nay: 01/01/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố rút lực lượng Vệ binh Quốc gia khỏi ba thành phố của Mỹ – Chicago, Los Angeles và Portland, Oregon – nơi các quan chức tiểu bang và địa phương phản đối sự hiện diện của lực lượng này. Quyết định đảo ngược này được đưa ra vài ngày sau khi Tối cao Pháp viện từ chối cấp phép triển khai quân đội tại Chicago. Tổng thống ghi nhận công lao của lực lượng vệ binh trong việc giảm thiểu tội phạm và cam kết sẽ điều động lại binh sĩ nếu tỷ lệ tội phạm gia tăng.

Các chỉ số chứng khoán Mỹ khép lại năm 2025 ở mức cao hơn so với một năm trước, bất chấp những biến động gây ra bởi thuế quan của Trump và lo ngại về khả năng vỡ bong bóng AI. Chỉ số S&P 500 ghi nhận mức tăng trưởng hàng năm là 16%, trong khi chỉ số NASDAQ thiên về công nghệ tăng 20%. Giá bạc tương lai tăng khoảng 150% trong năm nay, do các nhà đầu tư đổ xô vào kim loại quý với kỳ vọng lãi suất sẽ giảm. Continue reading “Thế giới hôm nay: 01/01/2026”

Điểm lại các cải cách trong Quân đội Trung Quốc từ năm 2015

Nguồn: Dennis J. Blasko, “China’s Military Reforms Since 2015: Is Time on Its Side?,” The Diplomat, 29/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các cuộc cải cách mới nhằm chuẩn bị lực lượng tốt hơn cho răn đe, tác chiến, và các hoạt động quân sự phi chiến tranh. Nhưng liệu chúng có hiệu quả?

Sau nhiều năm lập kế hoạch và thử nghiệm học thuyết, vào ngày cuối cùng của năm 2015, các lực lượng vũ trang Trung Quốc (gồm Quân Giải phóng Nhân dân, Cảnh sát Vũ trang Nhân dân, và Dân quân) đã chính thức bắt đầu chuỗi cải cách sâu rộng nhất kể từ thập niên 1950, khi họ áp dụng cấu trúc tổ chức quân sự của Liên Xô.

Các cải cách mới nhằm mục đích chuẩn bị lực lượng tốt hơn cho răn đe, tác chiến, và các hoạt động quân sự phi chiến tranh, cả trong việc bảo vệ lãnh thổ của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và tại các khoảng cách ngày càng xa biên giới. Sự hợp tác với khu vực dân sự (hội nhập quân-dân, được gộp vào khái niệm mới là “Hệ thống và Năng lực Chiến lược Quốc gia Tích hợp”) là điều cần thiết để cung cấp nhân lực, vũ khí hiện đại (hiện gần như tất cả đều được sản xuất trong nước), hậu cần, và sự hỗ trợ chính trị cần thiết để tiến hành các hoạt động tác chiến liên hợp tích hợp trên nhiều miền (đất liền, biển, không trung, vũ trụ, không gian mạng, và thông tin). Continue reading “Điểm lại các cải cách trong Quân đội Trung Quốc từ năm 2015”

Thế giới hôm nay: 31/12/2025

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rút quân khỏi Yemen sau khi Ả Rập Saudi ủng hộ tối hậu thư của chính phủ Yemen yêu cầu nước này rút quân. Cuộc rút lui diễn ra sau đợt không kích của Ả Rập Saudi vào Mukalla, một thành phố ở bờ biển phía đông Yemen, nhắm vào các lô vũ khí của UAE được chuyển cho Hội đồng Chuyển tiếp Miền Nam (STC), một nhóm ly khai. Đầu tháng này, nhóm STC được UAE hậu thuẫn đã chiếm lãnh thổ do các phe phái được Ả Rập Saudi hậu thuẫn nắm giữ, làm sâu sắc thêm rạn nứt giữa người UAE và người Ả Rập Saudi.

Warner Bros Discovery dự định từ chối lời đề nghị trị giá 108 tỷ đô la của đối thủ Paramount để mua lại xưởng phim Hollywood này. Theo các báo cáo, hội đồng quản trị của Warner vẫn xem lời đề nghị trị giá 83 tỷ đô la từ Netflix là lựa chọn tốt hơn. Paramount đã bất ngờ chen ngang khi đặt mức giá của mình chỉ vài ngày sau khi Warner và Netflix công bố thỏa thuận của họ. Chưa có quyết định cuối cùng nào được đưa ra, nhưng hội đồng quản trị của Warner dự kiến sẽ họp vào tuần tới. Continue reading “Thế giới hôm nay: 31/12/2025”

Trung Quốc đang “chia để trị” Myanmar như thế nào?

Nguồn: Amara Thiha, “How China Carved Up Myanmar”, Foreign Affairs, 26/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Gần 5 năm kể từ sau cuộc đảo chính quân sự năm 2021 lật đổ chính quyền dân sự, Myanmar hiện đang rơi vào tình trạng chia cắt sâu sắc. Ngọn lửa nội chiến bùng phát sau đảo chính đã cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người, đồng thời đẩy hơn 18 triệu dân vào cảnh cần cứu trợ nhân đạo khẩn cấp. Hiện tại, chính quyền trung ương do quân đội nắm quyền hiện chỉ còn kiểm soát thực tế chưa đầy một nửa lãnh thổ. Trong khi đó, hàng loạt tổ chức vũ trang sắc tộc và các nhóm phiến quân khác đang ráo riết tranh giành đất đai, tài nguyên và tầm ảnh hưởng, biến nhiều vùng rộng lớn thành những khu vực tự trị riêng của họ. Continue reading “Trung Quốc đang “chia để trị” Myanmar như thế nào?”

30/12/1903: Hỏa hoạn tại Nhà hát Iroquois làm chết hơn 600 người

Nguồn: Fire breaks out in Chicago theater, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1903, một vụ hỏa hoạn tại Nhà hát Iroquois ở Chicago, Illinois, đã cướp đi sinh mạng của hơn 600 người và trở thành vụ cháy nhà hát chết chóc nhất trong lịch sử nước Mỹ. Các lối thoát hiểm bị chặn và sự thiếu hụt kế hoạch an toàn phòng cháy chữa cháy là nguyên nhân gây ra phần lớn các ca tử vong.

Được thiết kế bởi Benjamin Marshall theo phong cách Phục hưng, Nhà hát Iroquois vô cùng sang trọng được cho là có khả năng “chống cháy” khi khai trương vào năm 1903. Quả thật, Ủy viên Xây dựng Chicago George Williams và thanh tra cứu hỏa Ed Laughlin đã đến kiểm tra nhà hát vào tháng 11/1903 và tuyên bố rằng nó “hoàn toàn chống cháy.” Họ cũng ghi nhận nhà hát có 30 lối ra, trong đó 27 lối là cửa đôi. Tuy nhiên, cùng thời điểm đó, William Clendenin, biên tập viên của tạp chí Fireproof (Chống cháy), cũng kiểm tra Iroquois và viết một bài xã luận gay gắt về các nguy cơ hỏa hoạn tại đây, chỉ ra rằng có quá nhiều chi tiết trang trí bằng gỗ, không có chuông báo cháy, và không có hệ thống phun nước phía trên sân khấu. Continue reading “30/12/1903: Hỏa hoạn tại Nhà hát Iroquois làm chết hơn 600 người”

Thế giới hôm nay: 30/12/2025

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump đe dọa tiến hành các cuộc không kích nhắm vào Iran nếu nước này tái thiết chương trình hạt nhân. Lời cảnh báo của Tổng thống Mỹ được đưa ra sau cuộc gặp với nhà lãnh đạo Israel Benjamin Netanyahu. Trump cũng tuyên bố Hamas sẽ phải trả “cái giá rất đắt” nếu không chịu giải giáp tại Gaza. Ông cho biết mình muốn chuyển sang giai đoạn hai của kế hoạch hòa bình tại vùng lãnh thổ này, vốn đã bị đình trệ trong những tuần gần đây.

Trump thừa nhận rằng Mỹ đã tấn công một “khu vực bến cảng” tại Venezuela vào đầu tháng này. Cuộc tấn công này là đòn đánh đầu tiên nhắm vào một mục tiêu bên trong Venezuela kể từ khi chính quyền Trump bắt đầu chiến dịch gây sức ép lên quốc gia này. Theo CNN, vụ tấn công được thực hiện bởi CIA và nhắm vào một bến tàu được một băng đảng sừng sỏ sử dụng để vận chuyển ma túy. Continue reading “Thế giới hôm nay: 30/12/2025”

Cuộc chiến kinh tế trường kỳ của Trung Quốc

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “China’s Long Economic War,” Foreign Affairs, 16/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cách Bắc Kinh xây dựng đòn bẩy cho cuộc cạnh tranh không hồi kết.

Trong phần lớn năm qua, phản ứng của Trung Quốc trước những căng thẳng thương mại đã liên tục khiến phe “diều hâu” ở Washington bất ngờ. Hồi tháng 12/2024, khi chính quyền Biden áp đặt các hạn chế xuất khẩu mới đối với các chip tiên tiến, Bắc Kinh ngay lập tức đáp trả bằng cách cấm xuất khẩu một số nguyên tố kim loại sang Mỹ. Sang tháng 4/2025, sau khi chính quyền Trump đe dọa áp thuế khổng lồ lên Trung Quốc, Bắc Kinh kiên quyết chống trả, áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt lên bảy loại khoáng sản đất hiếm quan trọng cho quốc phòng và sản xuất năng lượng sạch. Kế đó, vào tháng 5, Trung Quốc ngừng mua đậu nành, vốn là mặt hàng xuất khẩu có giá trị lớn nhất của Mỹ sang Trung Quốc. Và vào tháng 10, sau khi Mỹ mở rộng các hạn chế xuất khẩu hiện có đối với các công ty Trung Quốc sang tất cả các công ty con mà nước này sở hữu đa số, Trung Quốc đã bổ sung thêm năm loại đất hiếm và một loạt các công nghệ chế biến tiên tiến vào danh mục kiểm soát xuất khẩu của mình. Những biện pháp ngày càng táo bạo này không chỉ đặt ra mối đe dọa lớn đối với chuỗi cung ứng của Mỹ và toàn cầu, mà còn gây ra những hậu quả đáng kể trong nước. Thông điệp rất rõ ràng: Trung Quốc sẵn sàng chịu đau đớn để gây sức ép thực sự lên Mỹ. Continue reading “Cuộc chiến kinh tế trường kỳ của Trung Quốc”

Thế giới hôm nay: 29/12/2025

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng ông có “tiền đề cho một thỏa thuận” nhằm chấm dứt chiến tranh tại Ukraine, sau khi gặp gỡ Tổng thống Ukraine, Volodymyr Zelensky, tại Florida. Zelensky tuyên bố “các cam kết bảo đảm an ninh Mỹ-Ukraine” đã được “thống nhất 100%.” Nhưng đàm phán vẫn chưa tạo ra bước đột phá. Trump cũng cho biết ông dự định triệu tập một cuộc họp vào tháng 1 với Tổng thống Ukraine và các nhà lãnh đạo châu Âu.

Trung Quốc phát động các cuộc tập trận quân sự mới xung quanh Đài Loan. Theo phát ngôn viên quân đội Trung Quốc, đợt tập trận “Chính Nghĩa Sứ Mệnh 2025” là “lời cảnh báo nghiêm khắc đối với các lực lượng ly khai đòi độc lập cho Đài Loan và các thế lực can thiệp bên ngoài.” Cuộc tập trận sẽ bao gồm các bài kiểm tra bắn đạn thật và khả năng sẵn sàng chiến đấu của Trung Quốc. Sự kiện bắt đầu 11 ngày sau khi Mỹ công bố thương vụ bán vũ khí trị giá 11,1 tỷ USD cho Đài Loan. Continue reading “Thế giới hôm nay: 29/12/2025”

Biển Baltic đang trở thành một chiến trường đối đầu giữa NATO và Nga

Nguồn: “The Baltic is becoming a battleground between NATO and Russia”, The Economist, 23/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

So với những chiếc tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân khổng lồ của Nga, mẫu tàu ngầm A26 của Thụy Điển, với chiều dài chỉ 66 mét là một thiết kế nhỏ gọn. Tuy nhiên, bù đắp cho thiếu hụt về kích thước cho tàu ngầm do Saab chế tạo này là khả năng tàng hình và giám sát. Một cửa đổ bộ tích hợp ở mũi tàu cho phép mẫu tàu ngầm này triển khai thiết bị lặn không người lái, cảm biến hoặc thợ lặn xuống đáy biển. Đối với vùng nước đục của Biển Baltic và cuộc Chiến tranh Lạnh đang âm thầm diễn ra bên dưới, A26 mang lại hiệu quả cao nhất so với chi phí bỏ ra. Đó ít nhất là kết luận mà chính phủ Ba Lan đưa ra vào ngày 26 tháng 11, khi quyết định chi khoảng 2,8 tỷ USD để mua ba chiếc tàu loại này. Continue reading “Biển Baltic đang trở thành một chiến trường đối đầu giữa NATO và Nga”