Thế giới hôm nay: 30/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tối cao Pháp viện Mỹ trao cho Donald Trump quyền hạn rộng lớn để sa thải những người đứng đầu các cơ quan chính phủ độc lập. Trump gọi đây là “sự gia tăng quyền lực tổng thống lớn nhất trong 100 năm qua.” Tuy nhiên, phán quyết này không áp dụng đối với Cục Dự trữ Liên bang, theo đó giúp bảo vệ sự độc lập của ngân hàng trung ương. Trong một quyết định riêng biệt, các thẩm phán cũng đã ngăn chặn nỗ lực của Trump nhằm sa thải Lisa Cook, nữ thống đốc Fed mà ông không ưa.

Iran tuyên bố không có kế hoạch đàm phán với Mỹ tại Qatar trong tuần này, trái ngược với những tuyên bố của chính quyền Trump. Lệnh ngừng bắn giữa hai bên đã bị thử thách bởi một cuộc đọ súng qua lại hồi cuối tuần. Trong khi đó, Thứ trưởng Ngoại giao Iran cho biết nước này “độc quyền” phụ trách việc rà phá bom mìn ở Eo biển Hormuz; trước đó, Pháp ra thông báo rằng họ sẽ “hợp tác” thực hiện nhiệm vụ này với Oman và các nước khác. Continue reading “Thế giới hôm nay: 30/06/2026”

Hậu quả của việc Mỹ bỏ chế độ nghĩa vụ quân sự

Nguồn:  Julian E. Zelizer, “The Cost of America Abandoning the Military Draft”, Foreign Policy, 29/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Việc các tổng thống Mỹ sử dụng vũ lực quân sự ở nước ngoài đã trở nên quá dễ dàng. Kể từ năm 1973, Tổng tư lệnh quân đội có thể triển khai quân ra nước ngoài mà không cần huy động thanh niên thông qua lệnh gọi nhập ngũ. Các đời tổng thống đã dựa vào công nghệ quân sự, sức mạnh không quân và binh sĩ chuyên nghiệp để triển khai sức mạnh, trong khi phần lớn cử tri vẫn đứng ngoài những hệ lụy từ các quyết định này — bao gồm cả nỗi lo rằng chúng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến người thân của họ. Continue reading “Hậu quả của việc Mỹ bỏ chế độ nghĩa vụ quân sự”

Chiến tranh Ukraine định hình lại hoạt động buôn bán vũ khí của Đông Nam Á

Nguồn: Yuhang Ding và Sailin Li, “How the Russia-Ukraine War Rewired Southeast Asia’s Arms Trade,” The Diplomat, 25/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cuộc chiến đã làm được điều mà nhiều năm áp lực từ phương Tây không thể, đó là loại bỏ Nga khỏi vị trí một nhà cung cấp vũ khí khả dĩ cho Đông Nam Á.

Trong hai thập kỷ, các chính phủ Đông Nam Á đã đặc biệt chú trọng đến việc đa dạng hóa danh mục vũ khí của họ. Các máy bay chiến đấu của Mỹ được cân bằng với các tàu ngầm của Nga, các tàu khu trục của Pháp với các máy bay huấn luyện của Hàn Quốc, các radar của Israel với các tàu tuần tra của Trung Quốc. Bằng cách đa dạng hóa việc mua sắm quốc phòng từ các cường quốc, các quốc gia ASEAN có thể hiện đại hóa mà không phải trung thành với bất kỳ ai, bảo vệ sự tự chủ chiến lược vốn từ lâu đã xác định lập trường của khối này trong cuộc cạnh tranh giữa các siêu cường. Continue reading “Chiến tranh Ukraine định hình lại hoạt động buôn bán vũ khí của Đông Nam Á”

Thế giới hôm nay: 29/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ và Iran được cho là đã đồng ý “xuống thang” sau khi tấn công lẫn nhau vào cuối tuần qua. Một quan chức Mỹ nói với các phương tiện truyền thông rằng cả hai bên sẽ tiếp tục các “cuộc đàm phán kỹ thuật” về việc thực hiện lệnh ngừng bắn đã được thống nhất hồi đầu tháng này. Ông nói thêm rằng các tàu thuyền hiện có thể di chuyển tự do qua Eo biển Hormuz. Phía Iran không bình luận về thỏa thuận này.

Vladimir Putin thừa nhận rằng Nga đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu sau khi Ukraine tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Nhưng Putin khẳng định vấn đề này “không nghiêm trọng” và lực lượng của ông sẽ tiếp tục tấn công Ukraine. Tuần trước, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã ra lệnh tiến hành 40 ngày tấn công dữ dội vào Nga nhằm gây áp lực buộc Putin phải chấm dứt chiến tranh. Continue reading “Thế giới hôm nay: 29/06/2026”

Áp lực của Trung Quốc khơi lại cảm giác khủng hoảng xưa kia của người Nhật

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “China’s pressure revives ancient Japanese sense of crisis,” Nikkei Asia, 27/11/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Gần 14 thế kỷ sau Trận Bạch Giang, quan hệ căng thẳng đang đẩy hai nước láng giềng xuống vực thẳm.

Cao điểm mùa hè đang đến gần, nhưng quan hệ Trung-Nhật lạnh giá vẫn chưa có dấu hiệu tan băng.

Nhìn từ góc độ chính trị trong nước, không bên nào có lý do thuyết phục để hàn gắn quan hệ, và thậm chí có thể thấy rằng cuộc tranh cãi này nên bị gạt sang bên lề.

Điều này cho thấy một sự chia rẽ chưa từng có. Continue reading “Áp lực của Trung Quốc khơi lại cảm giác khủng hoảng xưa kia của người Nhật”

Khủng hoảng ngoại giao Ba Lan–Ukraine: Khi món nợ lịch sử vẫn chưa phai

Nguồn: Tiết Khải Hoàn, 薛凯桓：波兰与乌克兰之间的死结，何止一枚勋章, Guancha, 24/06/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Một bưu kiện được gửi đến Warsaw, bên trong không chỉ chứa Huân chương Đại bàng Trắng — phần thưởng cao quý nhất của Ba Lan — mà còn chứa đựng món nợ dân tộc kéo dài hơn một thế kỷ giữa Ba Lan và Ukraine, cùng nút thắt ngoại giao khó lòng hóa giải giữa hai nước ở thời điểm hiện tại.

Ngày 20/6/2026, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đăng tải hình ảnh bưu kiện này trên mạng xã hội như một lời đáp trả cứng rắn trước việc Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki tước bỏ Huân chương Đại bàng Trắng của ông. Trong bài đăng của mình, ông viết: “Hôm nay, tôi đã gửi trả huân chương này cho Tổng thống Ba Lan. Tôi tin rằng tương lai sẽ chứng minh người Ukraine xứng đáng nhận được sự tôn trọng.” Continue reading “Khủng hoảng ngoại giao Ba Lan–Ukraine: Khi món nợ lịch sử vẫn chưa phai”

28/06/2007: Đại bàng đầu trắng được đưa ra khỏi danh sách các loài bị đe dọa

Nguồn: Bald Eagle removed from list of threatened species, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2007, Mỹ đã đưa một trong những biểu tượng quốc gia được sử dụng phổ biến nhất của mình ra khỏi Danh sách Động vật Hoang dã Gặp nguy cấp và Bị đe dọa. Quyết định đưa đại bàng đầu trắng — loài chim từng suýt biến mất khỏi Bắc Mỹ vào khoảng giữa thế kỷ 20 — ra khỏi danh sách là một trong những nỗ lực phục hồi động vật hoang dã đáng chú ý nhất trong lịch sử nước Mỹ. Continue reading “28/06/2007: Đại bàng đầu trắng được đưa ra khỏi danh sách các loài bị đe dọa”

Tại sao việc Putin thất thế lại đáng lo ngại?

Nguồn:  Peter Frankopan, “As the Tide Turns Against Putin, Beware the Drowning Man”, Foreign Policy, 25/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đây là thời điểm đầy cam go đối với Tổng thống Nga Vladimir Putin. “Chiến dịch quân sự đặc biệt” mà ông phát động chống lại Ukraine vào năm 2022 — vốn dự kiến chỉ kéo dài vài ngày cho đến khi dựng lên được một chính quyền bù nhìn tại Kyiv — nay đã kéo dài hơn cả cuộc chiến của Liên Xô chống Đức Quốc xã lẫn toàn bộ Chiến tranh Thế giới I. Lực lượng của ông đã ngừng đạt được những bước tiến đáng kể trên chiến trường từ lâu; một số dữ liệu thậm chí cho thấy Nga đã mất kiểm soát lãnh thổ trong tháng 4 và tháng 5. Những thành quả mà người Nga có được đều phải trả giá cực đắt: tháng trước, Anna Keast-Butler, giám đốc cơ quan tình báo GCHQ của Anh, dẫn nguồn tin tình báo mới cho thấy số thương vong của Nga có khả năng đã lên tới gần nửa triệu người; nhiều nguồn tin phương Tây khác ước tính tổng số thương vong của Nga đã vượt xa con số 1 triệu. Continue reading “Tại sao việc Putin thất thế lại đáng lo ngại?”

27/06/1922: Trao Huy chương Newbery đầu tiên dành cho văn học thiếu nhi

Nguồn: First Newbery Medal for children’s literature awarded to Hendrik Willem van Loon, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1922, Hiệp hội Thư viện Mỹ (ALA) đã trao Huy chương Newbery đầu tiên — tôn vinh cuốn sách thiếu nhi hay nhất trong năm — cho tác phẩm The Story of Mankind (Chuyện Loài Người) của Hendrik Willem van Loon.

Ý tưởng về một giải thưởng tôn vinh những đóng góp xuất sắc cho văn học thiếu nhi bắt nguồn từ Frederic G. Melcher, một cựu nhân viên bán sách, người đã trở thành biên tập viên của tạp chí Publisher’s Weekly vào năm 1918. Xuyên suốt sự nghiệp lâu dài của mình, Melcher thường tìm cách khuyến khích việc đọc sách, đặc biệt là ở trẻ em. Continue reading “27/06/1922: Trao Huy chương Newbery đầu tiên dành cho văn học thiếu nhi”

MOU có phải là điều ước quốc tế? Và tại sao chúng ta phải quan tâm?

Nguồn:  Duncan B. Hollis, “Is the MOU a Treaty or Not? And Why Should We Care?”, Foreign Policy, 23/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Giới quan sát đang tranh luận sôi nổi về các hệ quả từ thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, hay còn gọi là Bản ghi nhớ (MOU) Islamabad. Bên cạnh tầm quan trọng về chính trị, quân sự và kinh tế, một câu hỏi pháp lý cốt lõi đang đặt ra là: Đây có phải là một thỏa thuận quốc tế có tính ràng buộc — nói cách khác là một điều ước quốc tế được điều chỉnh bởi luật pháp quốc tế — hay chỉ là một văn bản chính trị thể hiện ý định mà không ràng buộc pháp lý các bên? Chính quyền Trump nhiều khả năng sẽ khẳng định đây không phải là điều ước quốc tế để tránh các rào cản nội bộ, như việc phải được Quốc hội phê chuẩn. Bản thân văn bản này lại chứa đựng các yếu tố của cả hai, tạo ra rủi ro về hệ quả và tính hiệu lực tổng thể. Tóm lại, đây là một nỗ lực được soạn thảo một cách vội vàng và thiếu chuyên nghiệp. Continue reading “MOU có phải là điều ước quốc tế? Và tại sao chúng ta phải quan tâm?”

Thế giới hôm nay: 26/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vận chuyển hàng hải trên Eo biển Hormuz bị đình chỉ sau khi một tàu chở hàng treo cờ Singapore bị tấn công. Các quan chức Mỹ cáo buộc Iran đứng sau cuộc tấn công mà họ cho là bằng máy bay không người lái. Trước đó, Iran cảnh báo các tàu thuyền chỉ được sử dụng các tuyến đường mà họ đã phê duyệt. Vụ việc khiến Tổ chức Hàng hải Quốc tế của Liên Hiệp Quốc phải tạm dừng kế hoạch sơ tán các thủy thủ mắc kẹt ở eo biển này. Giá dầu cũng tăng vọt để phản ứng lại.

Số người chết được xác nhận trong các trận động đất hôm thứ Tư ở Venezuela lên tới 235 người. Lực lượng cứu hộ vẫn tiếp tục tìm kiếm trong đống đổ nát của hàng trăm tòa nhà bị sập. Hai trận động đất này là những trận động đất lớn nhất – và có thể là tàn khốc nhất – xảy ra ở nước này trong hơn một thế kỷ qua. Nhiều quốc gia trên thế giới đã cam kết hỗ trợ. Mỹ cử hai tàu hải quân và máy bay vận tải. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cam kết 200 triệu USD để xây dựng lại cơ sở hạ tầng, theo lời Delcy Rodríguez, quyền tổng thống Venezuela. Continue reading “Thế giới hôm nay: 26/06/2026”

Cuộc khủng hoảng an ninh quốc gia do công nghệ lượng tử đã cận kề

Nguồn: Anne Neuberger, “The Coming Quantum National Security Crisis,” Foreign Affairs, 17/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trung Quốc và Nga đang thu thập các bí mật được mã hóa — và ngày càng tiến gần hơn tới việc phá vỡ chúng.

Cứ khoảng hai thập kỷ, một công nghệ mới lại xuất hiện, làm đảo lộn an ninh quốc gia. Hồi những năm 1940 và 1950, bom nguyên tử và bom hydro đã thiết lập nên răn đe hạt nhân. Sang những năm 1970 và 1980, vi điện tử đã dẫn đến việc tạo ra vũ khí tàng hình, vũ khí chính xác và các mạng lưới kỹ thuật số thuở sơ khai. Đến những năm 1990, Internet và việc triển khai Hệ thống Định vị Toàn cầu (GPS) đã định hình lại ngành thông tin liên lạc. Ngày nay, trí tuệ nhân tạo đang tiếp sức mạnh cho các loại vũ khí tự hành và nâng cấp năng lực không gian mạng, nhưng chẳng bao lâu nữa, công nghệ lượng tử sẽ là thứ biến đổi vô số lĩnh vực — từ việc phơi bày các bí mật an ninh quốc gia cho đến phô trương sức mạnh quân sự. Continue reading “Cuộc khủng hoảng an ninh quốc gia do công nghệ lượng tử đã cận kề”

Từ Việt Nam đến Iran: Ngoại giao thời chiến và những thỏa thuận bí mật

Nguồn:  Pierre Asselin, “From Vietnam to Iran: Wartime Diplomacy and Secret Deals”, War on the Rocks, 24/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chiến tranh hiếm khi kết thúc bằng một hành động ngoại giao đơn lẻ. Thông thường, nó phải trải qua hàng loạt lệnh ngừng bắn, khung thỏa thuận, biên bản ghi nhớ, cũng như những dàn xếp tạm thời hoặc thậm chí bí mật trước khi bất kỳ ai có thể xác định được liệu hòa bình có thực sự trong tầm tay hay không. Bản ghi nhớ giữa chính quyền Trump với Iran cần được hiểu theo khía cạnh đó. Cả về hình thức lẫn logic, nó gợi nhớ đến một nỗ lực của Mỹ trước đây nhằm đàm phán rút lui khỏi một cuộc xung đột không được lòng dân: Hiệp định Hòa bình Paris năm 1973.

Bốn bên chính trong Chiến tranh Việt Nam (1965-1975) — Mỹ, Việt Nam Cộng hòa, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam (thường được gọi là Việt Cộng) — đã ký Hiệp định Chấm dứt Chiến tranh và Lập lại Hòa bình tại Việt Nam vào ngày 27/1/1973. Thỏa thuận này là kết quả của hơn bốn năm đàm phán công khai, nửa công khai và bí mật diễn ra tại thủ đô nước Pháp. Continue reading “Từ Việt Nam đến Iran: Ngoại giao thời chiến và những thỏa thuận bí mật”

25/06/2009: “Ông hoàng nhạc Pop” Michael Jackson qua đời ở tuổi 50

Nguồn: “King of Pop” Michael Jackson dies at age 50, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 2009, Michael Jackson — một trong những nghệ sĩ giải trí thành công nhất về mặt thương mại trong lịch sử — đã qua đời ở tuổi 50 tại nhà riêng ở Los Angeles, bang California, sau khi bị ngừng tim do sự kết hợp chết người của nhiều loại thuốc mà bác sĩ riêng đã kê cho ông.

Trưởng thành trong vai trò giọng ca chính đầy tài năng của ban nhạc gia đình Jackson 5, Michael Jackson phát hành album solo đầu tay Got to Be There vào năm 1972, trong khi vẫn tiếp tục biểu diễn cùng các anh em của mình. Continue reading “25/06/2009: “Ông hoàng nhạc Pop” Michael Jackson qua đời ở tuổi 50”

Thế giới hôm nay: 25/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hai trận động đất lớn xảy ra tại Venezuela, khiến ít nhất 32 người thiệt mạng và 700 người khác bị thương. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), có 44% khả năng số người chết sẽ vượt qua con số 10.000. Delcy Rodríguez – quyền tổng thống Venezuela – đã ban bố tình trạng khẩn cấp. Phía Mỹ cho biết họ đang cử các đội tìm kiếm và cứu nạn đến. Mạng lưới điện và viễn thông đang bị sập ở một số khu vực của Venezuela.

SK Hynix, nhà sản xuất chip nhớ lớn thứ hai thế giới, nói rằng họ đang tìm cách huy động tới 29,4 tỷ USD trên sàn giao dịch Nasdaq của Mỹ. Tuần này, gã khổng lồ công nghệ đã vượt qua Samsung Electronics trong một thời gian ngắn để trở thành công ty có giá trị nhất Hàn Quốc. Quyết định niêm yết của SK Hynix có thể giúp công ty vượt qua mức 25,6 tỷ USD mà Saudi Aramco từng huy động được trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào năm 2019, một kỷ lục mãi cho đến đợt IPO trị giá 75 tỷ USD của SpaceX. Cổ phiếu của SK Hynix đã tăng tới 12% sau thông báo này. Continue reading “Thế giới hôm nay: 25/06/2026”

Một châu Âu mang màu sắc Pháp hậu Brexit

Nguồn: “Britain’s departure made Europe more French”, The Economist, 18/06/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Một EU với ít thành viên hơn đã học được cách sống mà không có sự hiện diện của nước Anh.

Vào thời điểm cuộc trưng cầu dân ý Brexit tháng 6 năm 2016, nhiều người dự đoán rằng trong thập kỷ tiếp theo, Liên minh châu Âu hoặc sẽ tan rã hoặc sẽ nhanh chóng tiến tới sự thống nhất ngày càng chặt chẽ hơn. Lựa chọn cách nhìn nào phụ thuộc vào người đưa ra nhận định. Những người theo chủ nghĩa dân túy cánh hữu, bao gồm những người trong chiến dịch Brexit của Anh, dự đoán rằng nước đầu tiên rời khỏi liên minh sẽ tạo ra một hiệu ứng domino, khiến các nước còn lại cũng muốn rời đi. Ngược lại, những người ủng hộ châu Âu lại nhìn thấy một cơ hội: khi đất nước thành viên bảo thủ ngoài khơi xa này rời đi, một EU bao gồm các nước châu Âu lục địa sẽ trở nên gắn kết hơn. Tuy vậy, cả hai luồng ý kiến đều đồng ý rằng tiếng Anh — thứ ngôn ngữ của nước Anh bội bạc theo cách nói của người Pháp — sẽ mất dần ảnh hưởng tại trụ sở EU ở Brussels. Continue reading “Một châu Âu mang màu sắc Pháp hậu Brexit”

Trung Quốc có thể chiếm Đài Loan mà không cần động binh?

Nguồn:  Richard Haass và David Sacks, “China Could Win Taiwan Without Fighting”, Foreign Affairs, 22/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chính phủ Mỹ lẫn Trung Quốc đều khẳng định mối quan hệ giữa họ là mối quan hệ song phương quan trọng nhất thế giới. Hai bên cũng đồng ý rằng ngòi nổ cho một cuộc xung đột vũ trang dễ xảy ra nhất giữa họ chính là Đài Loan. Về mặt lý thuyết, việc Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình thảo luận sâu về Đài Loan tại Bắc Kinh hồi tháng trước, và hai nhà lãnh đạo ra về với sự thấu hiểu rõ hơn về lập trường của nhau, đáng lẽ phải là một tín hiệu đáng mừng.

Thế nhưng, hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Trung vừa qua hoàn toàn không mang lại sự an tâm. Trái lại, nó đại diện cho bước đi mở màn của ông Tập trong một nỗ lực bền bỉ nhằm khiến chính quyền ông Trump giữ khoảng cách với Đài Loan. Chuyến thăm của ông Trump vừa mới bắt đầu thì Trung Quốc đã đưa ra một tuyên bố dẫn lại lời cảnh báo mà ông Tập đã gửi tới ông Trump: nếu Đài Loan “được xử lý thỏa đáng, mối quan hệ song phương sẽ có sự ổn định tổng thể”, nhưng nếu không, “hai nước sẽ xảy ra va chạm và thậm chí là xung đột, đẩy toàn bộ mối quan hệ vào tình thế vô cùng nguy hiểm”. Continue reading “Trung Quốc có thể chiếm Đài Loan mà không cần động binh?”

Thế giới hôm nay: 24/06/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thị trường tiếp tục đà biến động chóng mặt, khi các cổ phiếu ở châu Á tăng rồi lại giảm điểm trong phiên giao dịch sớm. Chỉ số KOSPI của Hàn Quốc đã vọt lên 4% trước khi giảm; hôm qua, chỉ số này cũng giảm 10%. Ở Mỹ, chỉ số S&P 500 đóng cửa giảm gần 1,5%, trong khi chỉ số NASDAQ tập trung vào công nghệ giảm 2,2%. Các nhà đầu tư dường như chưa quyết định được liệu các cổ phiếu trí tuệ nhân tạo có đang được định giá quá cao hay không. Họ cũng lo ngại rằng lãi suất ở Mỹ có thể tăng lên.

Thượng viện Mỹ bỏ phiếu với tỷ lệ 50-48 để thông qua một nghị quyết về quyền hạn chiến tranh nhằm ngăn Donald Trump thực hiện hành động quân sự chống lại Iran mà không có sự chấp thuận của Quốc hội. Bốn đảng viên Cộng hòa đã đứng về phía các thượng nghị sĩ Dân chủ. Hạ viện đã thông qua nghị quyết này hồi đầu tháng. Dù là một lời khiển trách mạnh mẽ đối với cuộc chiến của Trump ở Iran, nhưng nó không mang sức mạnh của luật pháp. Continue reading “Thế giới hôm nay: 24/06/2026”

Bài học về an ninh lương thực cho thế giới từ cuộc chiến Iran

Nguồn:  Maximo Torero, “What the Iran War Taught the World About Food Security”, Project Syndicate, 22/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Bản ghi nhớ mới đây giữa Mỹ và Iran hứa hẹn khôi phục dòng chảy dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, lưu huỳnh và phân bón qua eo biển Hormuz, giúp giảm bớt áp lực lên thị trường nông sản và hạn chế nguy cơ một cuộc khủng hoảng an ninh lương thực toàn cầu trầm trọng hơn. Tuy nhiên, dù bản ghi nhớ này có thể làm giảm cường độ của cú sốc — với giả định eo biển vẫn được mở — nó không thể xóa bỏ bài học cốt lõi từ bốn tháng qua: ngành nông nghiệp vẫn đang đối mặt với lỗ hổng nguy hiểm trong chuỗi cung ứng phân bón.

Trước sự bất định lớn từ chính bản ghi nhớ này, chưa kể đến quan hệ dài hạn với Iran nói chung, các quốc gia nên tận dụng khoảng lắng dịu trước mắt để củng cố khả năng chống chịu trước khi cú sốc tiếp theo ập đến. Câu hỏi không phải là liệu một sự gián đoạn khác có xảy ra hay không, mà là liệu chúng ta có được chuẩn bị tốt hơn khi điều đó xảy ra hay không. Continue reading “Bài học về an ninh lương thực cho thế giới từ cuộc chiến Iran”

Hồi kết cho giai đoạn tăng trưởng cao của Trung Quốc

Nguồn: James Palmer, “The End of Chinese Growth,” Foreign Policy, 15/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tham vọng kinh tế của Bắc Kinh đã bị kéo trở lại mặt đất.

Đối với nhiều quốc gia, mức tăng trưởng GDP thường niên từ 4,5 đến 5% sẽ là một năm rất tốt đẹp. Với Trung Quốc, quốc gia vừa công bố mục tiêu này trong năm nay, đây là việc cố tình đặt kỳ vọng ở mức thấp. Sau hơn ba thập kỷ tăng trưởng cao ngất ngưởng — thường xuyên vượt mức 10%/năm — tham vọng kinh tế của Bắc Kinh giờ đây đã bị kéo trở lại mặt đất. Và điều đó làm thay đổi nhiều thứ hơn chỉ nền kinh tế của quốc gia này. Continue reading “Hồi kết cho giai đoạn tăng trưởng cao của Trung Quốc”