Featured

Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026

Download toàn văn báo cáo (PDF) tại đây: Du an Nghiencuuquocte-Annual report 2025

II. Hoạt động năm 2025

Trong năm 2025, Dự án xuất bản tổng cộng 957 bài, xấp xỉ năm 2024 (954 bài), đạt trung bình 2,62 bài/ngày. Tổng số lượt đọc của trang đạt 6,1 triệu lượt, giảm từ mức 8,3 triệu lượt trong năm 2024. Hiện chúng tôi chưa xác định được chính xác nguyên nhân gây sụt giảm lượt đọc, nhưng khả năng một phần quan trọng là do tính tăng tóm tắt bằng AI trên các công cụ tìm kiếm, khiến độc giả chỉ đọc thông tin ở đó mà không click vào đường link của các bài viết gốc trên NCQT. Continue reading “Báo cáo Thường niên 2025 và Kêu gọi tài trợ năm 2026”

Mỹ có đang trượt dài về phía chủ nghĩa độc tài hiến pháp?

Nguồn: Alejandro Reyes, “America’s Drift Toward Constitutional Authoritarianism,” Foreign Policy, 19/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trump đã chứng minh làm thế nào nền dân chủ có thể bị vô hiệu hóa mà không cần bị phá hủy.

Một năm sau nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của Donald Trump, nền dân chủ Mỹ vẫn chưa sụp đổ. Các cuộc bầu cử vẫn diễn ra. Các tòa án vẫn xét xử. Quốc hội vẫn ban hành luật, dù với tốc độ chậm chạp. Và Hiến pháp Mỹ vẫn còn vẹn nguyên. Tuy nhiên, hệ thống hiện nay vận hành theo một cách khác – không phải thông qua sự đổ vỡ, mà thông qua sự điều chỉnh lại. Quyền lực được tập trung hóa, các chuẩn mực chỉ còn vẻ bề ngoài, và các cơ chế kiềm chế bị định nghĩa lại. Điều đáng ngạc nhiên không phải là những gì đã bị bãi bỏ, mà là những gì đã bị hấp thụ, đàn áp, hoặc âm thầm gạt sang bên lề. Continue reading “Mỹ có đang trượt dài về phía chủ nghĩa độc tài hiến pháp?”

Thế giới hôm nay: 28/01/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng chính quyền của ông sẽ “hạ nhiệt một chút” cuộc trấn áp nhập cư tại Minnesota. Tổng thống gọi vụ nhân viên Tuần tra Biên giới sát hại Alex Pretti là một “sự cố đáng tiếc,” đồng thời hứa sẽ có một “cuộc điều tra trung thực.” Trong khi đó, một thẩm phán liên bang tại Minnesota đã ra lệnh cho Todd Lyons, quyền giám đốc Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), phải ra tòa vào thứ Sáu, cảnh báo rằng ông có thể bị buộc tội khinh thường tòa án vì phớt lờ các lệnh tòa hạn chế cơ quan này.

Trump khăng khăng rằng đồng đô la đang “làm rất tốt” bất chấp đà giảm gần đây. Ngay trước bình luận của ông, chỉ số đo giá trị đồng bạc xanh so với sáu đối tác thương mại lớn đã lao dốc xuống mức thấp nhất trong vòng bốn năm qua. Các nhà đầu tư đang bán tháo tài sản Mỹ do lo ngại về chương trình nghị sự đối ngoại của Trump. Niềm tin tiêu dùng tại Mỹ cũng sụt giảm xuống mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ vào tháng 1. Continue reading “Thế giới hôm nay: 28/01/2026”

Châu Âu là hy vọng cuối cùng của giới hoạch định chính sách truyền thống của Mỹ

Nguồn: Suzanne Nossel, “Europe Is the U.S. Establishment’s Last Hope”, Foreign Policy, ngày 22/01/2026

Biên dịch: Lê Mạnh Cường

Trump khuấy động Greenland khiến nhiều người Mỹ có khuynh hướng tự do quay sang ủng hộ châu Âu.

Đối mặt với việc Tổng thống Mỹ Donald Trump khuấy động vấn đề Greenland, nhiều chính trị gia Mỹ có khuynh hướng tự do và cả những chuyên gia chính sách đối ngoại hiện đang công khai đặt hy vọng vào việc châu Âu thể hiện lập trường cứng rắn hơn để bảo vệ thế giới tự do. Trong số đó có Thống đốc bang California, Gavin Newsom. Trong tuần sự kiện tại Davos, Thuỵ Sĩ, ông đã thẳng thắn bày tỏ quan điểm của mình và cảnh báo các chính phủ nước ngoài không nên có hoạt động ngoại giao với Trump, cho rằng: “Trump giống như một con khủng long bạo chúa – các chính phủ nước ngoài hoặc là liên minh với ông ta, hoặc là sẽ bị ông ta nuốt chửng”. Continue reading “Châu Âu là hy vọng cuối cùng của giới hoạch định chính sách truyền thống của Mỹ”

‘Đơn thuốc’ mà Francis Fukuyama kê cho châu Âu liệu có phản tác dụng?

Nguồn: Mạnh Duy Chiêm, 孟维瞻：福山开的这副药，欧洲可不兴吃啊, Guancha, 23/01/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos 2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ thể hiện sự thay đổi lập trường về Greenland. Ông tuyên bố Mỹ sẽ không sử dụng vũ lực để chiếm hòn đảo vốn thuộc lãnh thổ của Đan Mạch này, đồng thời khẳng định đã đạt được một “khuôn khổ cho thỏa thuận tương lai” với các đồng minh châu Âu.

Theo Trump, khuôn khổ thỏa thuận này sẽ dựa trên mô hình “căn cứ có chủ quyền” của Anh tại Síp (Cyprus) – tức là khoanh vùng một khu vực nhỏ trên Greenland thuộc sự kiểm soát chủ quyền của Mỹ để làm căn cứ quân sự. Bằng cách này, Mỹ có thể duy trì sự hiện diện quân sự lâu dài ở Greenland mà không cần sáp nhập toàn bộ hòn đảo. Sự sắp đặt này cho phép Washington có được một chỗ đứng chiến lược ở khu vực Bắc Cực, và nó được chính quyền Trump mô tả là “một thỏa thuận dài hạn mà tất cả các bên đều rất hài lòng”. Continue reading “‘Đơn thuốc’ mà Francis Fukuyama kê cho châu Âu liệu có phản tác dụng?”

27/01/1888: Hội Địa lý Quốc gia Mỹ chính thức thành lập

Nguồn: National Geographic Society is incorporated, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1888, Hội Địa lý Quốc gia Mỹ (National Geographic Society) đã chính thức được thành lập tại Washington, D.C., với mục đích “gia tăng và phổ biến kiến thức địa lý.”

33 người đàn ông tham gia cuộc gặp gỡ ban đầu để thành lập Hội Địa lý Quốc gia là một nhóm đa dạng bao gồm các nhà địa lý, nhà thám hiểm, giáo viên, luật sư, nhà vẽ bản đồ, sĩ quan quân đội, và nhà tài chính. Tất cả đều có chung quan tâm đến kiến thức khoa học và địa lý, cũng như cùng chia sẻ quan điểm rằng trong thời đại của khám phá, phát minh, đổi thay, và truyền thông đại chúng, người Mỹ đang ngày càng tò mò hơn về thế giới xung quanh họ. Với suy nghĩ này, họ đã soạn thảo điều lệ và bầu một luật sư kiêm nhà từ thiện tên là Gardiner Greene Hubbard lên làm chủ tịch. Không phải là nhà khoa học hay nhà địa lý, Hubbard đại diện cho mong muốn của Hội là tiếp cận đến công chúng phổ thông. Continue reading “27/01/1888: Hội Địa lý Quốc gia Mỹ chính thức thành lập”

Thế giới hôm nay: 27/01/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump dường như đã sẵn sàng chuyển Gregory Bovino đi khỏi Minneapolis, một động thái cho thấy sự nhượng bộ trước làn sóng phẫn nộ đối với các hành động hung hăng của đặc vụ nhập cư liên bang tại thành phố này. “Tư lệnh” Lực lượng Tuần tra Biên giới đã ngang nhiên ủng hộ các sĩ quan – bao gồm cả những kẻ đã sát hại người biểu tình – khiến ông trở thành tâm điểm của sự bất ổn. Việc loại bỏ ông có thể làm lung lay vị trí của Kristi Noem, Bộ trưởng An ninh Nội địa và là người bảo vệ nhiệt thành cho Bovino.

Trump bổ nhiệm Tom Homan, “ông trùm biên giới” của mình, đến quản lý các hoạt động tại Minnesota. Nhà Trắng tuyên bố Tổng thống “không muốn bất kỳ người Mỹ nào phải thiệt mạng.” Tuyên bố này dường như nhằm làm dịu lập trường của chính phủ về hai người biểu tình bị cảnh sát bắn chết, những người trước đó đã bị gán nhãn là khủng bố. Trump cho biết đã có một “cuộc điện đàm rất tốt đẹp” với Tim Walz, Thống đốc Minnesota, người mà trước đây ông từng chỉ trích kịch liệt. Continue reading “Thế giới hôm nay: 27/01/2026”

Hàn Quốc có thể chống lại sự cưỡng ép của Trung Quốc như thế nào?

Nguồn: Victor Cha, “South Korea Can Stand Up to China”, Foreign Affairs, 21/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đang nỗ lực hết mình để cải thiện quan hệ với Bắc Kinh. Trong chuyến thăm cấp nhà nước kéo dài bốn ngày tới Trung Quốc vào đầu tháng Giêng, ông đã chụp ảnh selfie với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình bằng chiếc điện thoại Xiaomi mới mà phía chủ nhà tặng, tuyên bố với người dân rằng ông mong muốn “nâng cấp” quan hệ Trung – Hàn, và ký kết hơn một chục thỏa thuận trên nhiều lĩnh vực từ thương mại, khí hậu đến giao thông. Điều này diễn ra sau cuộc hội đàm dài giữa hai nhà lãnh đạo bên lề diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương (APEC) tại Hàn Quốc vào đầu tháng 11, nơi ông Lee đã đón tiếp ông Tập một cách trọng thị với đội cận vệ danh dự và quốc yến chào mừng, đánh dấu chuyến thăm cấp nhà nước đầu tiên của nhà lãnh đạo Trung Quốc sau nhiều năm. Continue reading “Hàn Quốc có thể chống lại sự cưỡng ép của Trung Quốc như thế nào?”

Việc Tập thanh trừng vị tướng cấp cao nhất Trung Quốc hé lộ điều gì?

Nguồn: “What Xi Jinping’s purge of China’s most senior general reveals,” The Economist, 24/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Chủ tịch Trung Quốc đã loại bỏ các lãnh đạo quân đội ở quy mô chưa từng có kể từ thời Mao Trạch Đông – làm dấy lên những nghi ngại về khả năng sẵn sàng chiến đấu của quốc gia này.

Trong số các tướng lĩnh Trung Quốc, có một nhân vật từ lâu dường như “miễn nhiễm” với những cuộc thanh trừng quy mô lớn trong giới lãnh đạo cấp cao suốt hai năm qua. Trương Hựu Hiệp, sĩ quan tại ngũ cấp cao nhất (ảnh dưới), không chỉ là bạn thân của nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình. Ông còn là một trong số ít chỉ huy quân sự dày dạn kinh nghiệm thực chiến, từng tham gia chiến đấu trong chiến tranh biên giới với Việt Nam năm 1979. Điều đó đã củng cố uy quyền của ông với tư cách là Phó Chủ tịch thứ nhất của Quân ủy Trung ương, cơ quan chỉ huy các lực lượng vũ trang (do Tập đứng đầu). Một số nhà phân tích từng cho rằng Trương là người đứng sau một số vụ thanh trừng gần đây. Giờ đây, ngay cả ông cũng đã bị lật đổ trong một đòn giáng vô cùng kịch tính. Continue reading “Việc Tập thanh trừng vị tướng cấp cao nhất Trung Quốc hé lộ điều gì?”

Thế giới hôm nay: 26/01/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump một lần nữa bảo vệ hành động của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) tại Minneapolis. Tổng thống nói rằng việc các đặc vụ ICE giết chết Alex Pretti và Renee Good là do “sự hỗn loạn mà Đảng Dân chủ gây ra.” Bất chấp nhiệt độ lạnh giá, những người biểu tình phản đối ICE đã xuống đường trên khắp nước Mỹ. Tim Walz, thống đốc bang Minnesota, kêu gọi Trump rút các đặc vụ liên bang khỏi bang này “trước khi họ giết thêm một người Mỹ nào nữa trên đường phố.”

Giá một ounce vàng lần đầu tiên phá vỡ mốc 5.000 đô la. Cầu đối với kim loại này – từng có giá 2.770 đô la/ounce vào một năm trước – không có dấu hiệu chậm lại khi các nhà đầu tư bán tháo trái phiếu và tiền tệ trước thái độ thất thường của Trump đối với thương mại quốc tế. Đồng đô la suy yếu cũng khiến vàng trở nên dễ mua hơn đối với những người bên ngoài nước Mỹ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 26/01/2026”

Trung Quốc đau đầu trước cách sử dụng sức mạnh của Trump

Nguồn: Craig Singleton, “China Grapples With Trump’s Radical Use of Power”, Foreign Policy, 20/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Mỹ Donald Trump không hề là một người theo chủ nghĩa biệt lập như những gì dư luận thường khắc họa. Chỉ trong vòng một năm qua, ông đã phê duyệt chiến dịch đặc biệt nhằm lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro, ra lệnh không kích chính xác vào chương trình hạt nhân của Iran, và không ngần ngại gia tăng sức ép đối với các yêu sách lãnh thổ, bao gồm cả những lời đe dọa thâu tóm Greenland. Thế nhưng, mới tuần trước, Trump lại bất ngờ đảo ngược quyết định can thiệp quân sự vào Iran ngay giữa lúc làn sóng biểu tình chống chế độ đang dâng cao, một chiến dịch mà nhiều người từng tin rằng sắp xảy ra. Continue reading “Trung Quốc đau đầu trước cách sử dụng sức mạnh của Trump”

Hậu quả từ chiến lược của Trung Quốc đối với Nhật Bản

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Repercussions mount from China’s Japan strategy,” Nikkei Asia, 22/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trong lúc các cuộc bầu cử tại Nhật Bản đang cận kề, một đảng trung dung mới cam kết sẽ giữ vững lập trường cứng rắn trước Trung Quốc.

Tính toán sai lầm của Trung Quốc trong chính sách đối với Nhật Bản, cụ thể là hành động trả đũa Thủ tướng Sanae Takaichi vì một bình luận của bà về Đài Loan, lại một lần nữa lộ rõ hậu quả, khiến các phương tiện truyền thông nhà nước chủ chốt của Trung Quốc ngần ngại đưa tin về một đảng đối lập mới được thành lập ở quốc gia láng giềng. Continue reading “Hậu quả từ chiến lược của Trung Quốc đối với Nhật Bản”

25/01/1980: Paul McCartney bị trục xuất khỏi Nhật Bản

Nguồn: Paul McCartney is released from a Tokyo jail and deported from Japan, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Ngày 16/01/1980, Paul McCartney đặt chân đến Sân bay Quốc tế Narita, Tokyo, đánh dấu chuyến thăm Nhật Bản đầu tiên của ông kể từ chuyến lưu diễn của The Beatles năm 1966. Sự kiện này vốn là chuyến lưu diễn qua 11 thành phố theo kế hoạch của ông và ban nhạc Wings. Nhưng thay vào đó, chuyến thăm của Paul chỉ gói gọn trong khoảng thời gian 9 ngày tại Trại tạm giam Tội phạm Ma túy Tokyo, kết thúc vào ngày 25/01/1980. Continue reading “25/01/1980: Paul McCartney bị trục xuất khỏi Nhật Bản”

Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P1)

Tác giả: Hồ Sĩ Quý

“Và để tận dụng không ngần ngại mọi cơ hội nhằm dập tắt những mầm mống tranh chấp sau này, chúng tôi khẳng định chủ quyền của chúng tôi trên hai Quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, từ xưa đến nay vẫn thuộc cương vực Việt Nam”

(Trần Văn Hữu, Thủ tướng Chính phủ “Quốc gia Việt Nam” tuyên bố tại Hội nghị San Francisco ngày 7/9/1951)[1]

 1. Nhật Bản chiếm đóng Hoàng Sa năm 1938 và Trường Sa năm 1939

Chiến tranh thế giới lần thứ hai được xem là bắt đầu tại châu Âu khi Phát xít Ðức xâm lược Ba Lan vào ngày 1/9/1939 và Pháp, Anh tuyên chiến với Ðức hai ngày sau đó. Ở phương Ðông, nhiều học giả coi thời điểm Nhật Bản xâm lược Trung Quốc vào ngày 7/7/1937 là ngày khởi đầu cuộc chiến. Ðối với những hòn đảo ở Biển Ðông, mặc dù có tham vọng và thỉnh thoảng vẫn tuyên bố, nhưng trước năm 1938, Nhật Bản “chưa bao giờ thực hiện bất kỳ nỗ lực nào nhằm chiếm hữu các đảo” (But Japan had never made any attempt toward taking possession of these islands)[2]. Continue reading “Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P1)”

24/01/1862: Ngày sinh nhà văn Edith Wharton

Nguồn: Author Edith Wharton is born, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1862, Edith Wharton đã chào đời trong một gia đình New York lâu đời và giàu có. Bà lớn lên trong một thế giới xa hoa, nơi xã hội thời tiền Nội chiến cố gắng giữ khoảng cách với tầng lớp nhà giàu mới nổi. Wharton, người được kỳ vọng sẽ trở thành một người vợ, người mẹ, và nữ chủ nhân gia đình điển hình, thay vào đó lại bộc lộ tài năng trí tuệ và bắt đầu viết lách từ khi còn nhỏ. Continue reading “24/01/1862: Ngày sinh nhà văn Edith Wharton”

Trump tấn công Venezuela mang lại vỏ bọc cho Trung Quốc trong vấn đề Đài Loan

Nguồn: Jesse Marks, “Trump’s Venezuela Attack May Give China Cover on Taiwan”, Foreign Policy, ngày 06/01/2026

Biên dịch: Lê Mạnh Cường

Bắc Kinh sẵn sàng đón nhận cơ hội thiết lập bá quyền khu vực của riêng mình.

Trung Quốc vô cùng nhạy cảm với những luận điệu về thay đổi chế độ. Trong nhiều thập kỷ, Bắc Kinh tích cực thực hiện các nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn chặn áp đặt việc thay đổi lãnh đạo từ bên ngoài, coi hành động can thiệp không chỉ đe dọa sự ổn định quốc tế mà còn đe dọa cả sự chính danh của chính hệ thống chính trị nước này.

Điều đó lý giải vì sao Trung Quốc ủng hộ cựu tổng thống Bashar al-Assad trong suốt cuộc nội chiến ở Syria, hỗ trợ những biện luận của Nga đối với vấn đề Ukraine và luôn sử dụng quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc để chặn đứng hoạt động can thiệp viện cớ lý do nhân đạo hoặc dân chủ. Với Bắc Kinh, đây là nguyên tắc mang tính sống còn bởi nếu các cường quốc có thể lật đổ những chính phủ mà họ cho là bất hợp pháp thì không chính phủ nào an toàn—kể cả chính phủ của chính Trung Quốc. Continue reading “Trump tấn công Venezuela mang lại vỏ bọc cho Trung Quốc trong vấn đề Đài Loan”

Thế giới hôm nay: 23/01/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

ByteDance chốt xong thỏa thuận cho phép TikTok, ứng dụng video ngắn của họ, tiếp tục hoạt động tại Mỹ. Công ty Trung Quốc dự kiến nắm giữ cổ phần thiểu số trong một liên doanh mới chịu trách nhiệm vận hành các hoạt động tại Mỹ. Thực thể này sẽ được quản lý bởi các đồng minh của Donald Trump và sẽ giám sát việc đào tạo lại thuật toán của TikTok bằng dữ liệu của người Mỹ. Bất chấp các biện pháp bảo vệ – nhằm ngăn chặn sự thao túng từ nước ngoài – ứng dụng này vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

Donald Trump đệ đơn kiện JPMorgan Chase và ông chủ của ngân hàng này, Jamie Dimon. Tổng thống cáo buộc ngân hàng đã cắt đứt quan hệ với ông vì lý do chính trị, đồng thời đòi bồi thường ít nhất 5 tỷ đô la. JPMorgan tuyên bố họ đóng tài khoản chỉ để quản lý rủi ro pháp lý và quy định. Động thái này tiếp nối chiến dịch rộng lớn hơn của Trump nhằm chống lại cái mà ông gọi là hành vi “ngừng cung cấp dịch vụ ngân hàng” (debanking) có động cơ chính trị. Continue reading “Thế giới hôm nay: 23/01/2026”

Philippines đối mặt với năm 2026 đầy biến động

Nguồn: Derek Grossman, “The Philippines Are in for a Turbulent 2026,” Foreign Policy, 19/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Manila tiếp quản ghế chủ tịch ASEAN trong một năm có thể xem là thời điểm quyết định sự thành bại của khối.

Năm 2026 mang đến cho Philippines cơ hội định hình chương trình nghị sự khu vực ở một thời điểm then chốt. Vào ngày 01/01 vừa qua, Manila chính thức đảm nhận vai trò chủ tịch luân phiên hàng năm của Hiệp hội Các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), trao cho Philippines quyền thiết lập chương trình nghị sự và triệu tập khối khu vực này để thảo luận các vấn đề mà họ cho là quan trọng nhất. Vì vai trò chủ tịch đi kèm với sự giám sát gắt gao, nó cũng mang theo rủi ro thực sự về việc không hoàn thành tốt nhiệm vụ. Tổng thống Ferdinand Marcos Jr. và chính quyền của ông cần phải lèo lái qua những chia rẽ dai dẳng trong nội bộ ASEAN, đồng thời nuôi dưỡng hy vọng mong manh rằng cả Bắc Kinh lẫn Washington sẽ không làm mọi thứ phức tạp thêm. Đối với Manila, 2026 sẽ là năm “đi dây” chiến lược. Continue reading “Philippines đối mặt với năm 2026 đầy biến động”

Khái niệm vùng ảnh hưởng và những ngộ nhận về nó

Nguồn: Stephen M. Walt, “What Spheres of Influence Are—and Aren’t”, Foreign Policy, 19/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thời gian gần đây, khái niệm “vùng ảnh hưởng” (spheres of influence) đang được bàn luận sôi nổi, phần lớn xuất phát từ Chiến lược An ninh Quốc gia mới của Mỹ, những động thái của chính quyền Trump tại Venezuela và những nỗ lực mới của Trump nhằm chiếm Greenland. Tư tưởng cho rằng các cường quốc nên chi phối tuyệt đối tại các “khu vực lân cận” cũng hoàn toàn ăn khớp với niềm tin của Tổng thống Donald Trump rằng những nhà lãnh đạo quyền lực của các quốc gia hùng mạnh nên là bên định đoạt trật tự thế giới thông qua các thỏa thuận trực tiếp với nhau, thay vì phải bận tâm đến luật pháp quốc tế, các giá trị đạo đức phổ quát hay những khái niệm mang tính lý tưởng khác. Continue reading “Khái niệm vùng ảnh hưởng và những ngộ nhận về nó”

22/01/1998: Theodore Kaczynski nhận tội trong các vụ đánh bom “Unabomber”

Nguồn: Ted Kaczynski pleads guilty to bombings, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1998, tại một phòng xử án ở Sacramento, California, Theodore J. Kaczynski đã nhận tội đối với tất cả các cáo buộc liên bang chống lại mình, thừa nhận trách nhiệm đối với chiến dịch gửi bom thư kéo dài 17 năm gắn liền với cái tên “Unabomber.”

Sinh năm 1942, Kaczynski từng theo học tại Đại học Harvard và nhận bằng tiến sĩ toán học tại Đại học Michigan. Ông từng làm giáo sư môn toán tại Đại học California ở Berkeley, nhưng đột ngột nghỉ việc vào năm 1969. Sang đầu những năm 1970, Kaczynski bắt đầu sống ẩn dật ở miền tây Montana, trong một căn chòi rộng khoảng 3×4 mét, không có lò sưởi, điện hay nước máy. Từ địa điểm biệt lập này, ông bắt đầu chiến dịch đánh bom khiến ba người thiệt mạng và làm bị thương hơn 20 người khác. Continue reading “22/01/1998: Theodore Kaczynski nhận tội trong các vụ đánh bom “Unabomber””

Thế giới hôm nay: 22/01/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump cho biết ông đã thống nhất được “khuôn khổ của một thỏa thuận tương lai” về Greenland sau cuộc gặp “rất hiệu quả” với Mark Rutte, Tổng thư ký NATO. Tổng thống Mỹ đã hủy bỏ kế hoạch áp thuế bổ sung lên các nước châu Âu từ ngày 01/02. Trump cũng rút lại lời đe dọa chiếm hòn đảo Bắc Cực bằng vũ lực. Tuy nhiên, ông nói với các nhà lãnh đạo tại Davos rằng chỉ có Mỹ mới có thể bảo vệ vùng lãnh thổ này.

Trump tuyên bố sẽ sớm chỉ định một chủ tịch mới cho Cục Dự trữ Liên bang (Fed) để thay thế Jerome Powell. Trước đó, Tối cao Pháp viện Mỹ đã ngần ngại đứng về phía Tổng thống trong nỗ lực sa thải Lisa Cook, thống đốc Fed bị Trump cáo buộc gian lận thế chấp (bà phủ nhận hành vi sai trái). Một thẩm phán theo phe bảo thủ cho rằng việc sa thải bà mà không qua xem xét “sẽ làm suy yếu, nếu không muốn nói là phá vỡ” sự độc lập của ngân hàng trung ương Mỹ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 22/01/2026”