Thế giới hôm nay: 18/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Iran cảnh báo rằng Eo biển Hormuz sẽ “không tiếp tục mở” nếu lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran vẫn được duy trì. Vài giờ trước đó, Iran đã tuyên bố tuyến đường này “hoàn toàn mở cửa” cho vận tải thương mại. Tuy nhiên, Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, nhấn mạnh rằng các tàu vẫn sẽ cần “sự cho phép của Iran” để đi qua. Ông cũng cáo buộc Donald Trump đang cố gắng giành chiến thắng trong cuộc chiến bằng những “lời dối trá.”

Giá dầu lao dốc sau khi Eo biển Hormuz mở cửa trở lại. Dầu thô Brent – tiêu chuẩn dầu toàn cầu – giảm xuống dưới 90 đô la/thùng lần đầu tiên sau hơn một tháng. Giá khí đốt tự nhiên ở châu Âu giảm hơn 5%, trong khi đồng đô la mất giá. Đà tăng lan rộng sang các thị trường lớn hơn: chỉ số S&P 500 tăng 1,2%, sau khi đạt mức cao kỷ lục vào đầu tuần, và chỉ số NASDAQ 100 kéo dài chuỗi ngày tăng điểm lên 13 ngày. Continue reading “Thế giới hôm nay: 18/04/2026”

Hình chế đang trở thành một mặt trận trong cuộc chiến Iran

Nguồn: Rishi Iyengar, “Meme Wars”, Foreign Policy, 10/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào Chủ Nhật, ngày 5 tháng 4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng một lời nhắc nhở về thời hạn chót vốn đã bị trì hoãn ba lần yêu cầu Iran phải mở lại eo biển Hormuz nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công của Mỹ vào cơ sở hạ tầng dân sự, chẳng hạn như nhà máy điện và cầu — một lời đe dọa mà ông đã leo thang hai ngày sau đó khi tuyên bố rằng “toàn bộ nền văn minh [của Iran] sẽ lụi tàn đêm nay”, chỉ vài giờ trước khi đột ngột thông báo về một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần.

Thời hạn đó, như Trump đã đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình vào Chủ Nhật, là “Thứ Ba, 8:00 giờ tối theo giờ miền Đông!” Continue reading “Hình chế đang trở thành một mặt trận trong cuộc chiến Iran”

Thế giới hôm nay: 17/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày giữa Israel và Lebanon chính thức có hiệu lực. Donald Trump, người ra thông báo về thỏa thuận này, cho biết ông đã mời lãnh đạo hai nước tới Nhà Trắng để tiếp tục đàm phán, và cả hai bên đều “muốn nhìn thấy HÒA BÌNH.” Nawaf Salam, Thủ tướng Lebanon, hoan nghênh lệnh ngừng bắn. Benjamin Netanyahu, Thủ tướng Israel, cũng xác nhận ông đã đồng ý, nhưng kiên quyết rằng quân đội Israel vẫn sẽ ở lại miền nam Lebanon.

Trump hối thúc Hezbollah, nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn và là mục tiêu trong các cuộc tấn công của Israel ở Lebanon, hãy hành xử “tử tế” trong thời gian ngừng bắn. Một trong những nhà lập pháp cấp cao của Hezbollah khẳng định rằng sự thành công của lệnh ngừng bắn phụ thuộc vào việc Israel chấm dứt mọi hành động thù địch. Những người theo đường lối cứng rắn tại Israel – bao gồm cả từ Đảng Likud của Netanyahu – đã chỉ trích thỏa thuận này. Một người còn gọi ý tưởng về “nhà nước Lebanon” là “chuyện viễn vông.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 17/04/2026”

Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Internet tại Iran

Nguồn: Sara Bazoobandi, “Iran’s Other Front: The War Over the Internet”, War on the Rocks, 10/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Từ lâu, chính phủ Iran đã coi việc truy cập internet tự do là một đặc quyền mà nhà nước ban phát cho những ai sẵn lòng truyền bá thông điệp của mình và tước đoạt từ tất cả những người còn lại. Khoảng bốn giờ sau khi các cuộc không kích của Israel và Mỹ bắt đầu, lưu lượng internet đã sụt giảm tới 98% — một tình trạng mất kết nối gần như hoàn toàn. Cơ sở hạ tầng truyền thông của Iran đã bị chính phủ cố tình tháo dỡ và lưu lượng internet bị đình chỉ hoàn toàn. Các cuộc tấn công được thực hiện bởi các đối thủ của chính phủ Iran nhằm vào các cơ sở quân sự, năng lực tác chiến, cùng giới lãnh đạo chính trị và quân sự cấp cao. Trong khi đó, lệnh phong tỏa internet lại do chính phủ áp đặt, nhắm trực tiếp vào người dân Iran. Hàng triệu tình nguyện viên trên khắp thế giới đã chung tay giúp đỡ người dùng bên trong Iran bằng cách âm thầm quyên góp băng thông cá nhân của chính họ. Continue reading “Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Internet tại Iran”

16/04/1946: Arthur Chevrolet tự sát

Nguồn: Arthur Chevrolet dies by suicide, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1946, Arthur Chevrolet, một tay đua xe hơi và là em trai của Louis Chevrolet – nhà sáng lập hãng xe Chevrolet, đã qua đời do tự sát tại Slidell, Louisiana.

Louis Chevrolet sinh ra ở Thụy Sĩ vào năm 1878, trong khi năm sinh của Arthur được ghi nhận là 1884 và 1886. Đến đầu những năm 1900, Louis và Arthur, cùng với người em út Gaston, đã rời châu Âu và chuyển đến Mỹ, nơi họ bắt đầu tham gia vào bộ môn đua xe. Năm 1905, Louis bất ngờ đánh bại huyền thoại đua xe Barney Oldfield tại một sự kiện ở New York. Tài năng đua xe của ông cuối cùng đã thu hút sự chú ý của William C. Durant, người thành lập General Motors (GM) vào năm 1908. Continue reading “16/04/1946: Arthur Chevrolet tự sát”

Thế giới hôm nay: 16/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump tuyên bố cuộc chiến với Iran sắp kết thúc khi tư lệnh quân đội Pakistan đến Tehran để cố gắng thúc đẩy các cuộc đàm phán hòa bình. Asim Munir có quan hệ thân thiết với các nhà lãnh đạo Iran và với chính Trump, người đã gọi ông là “vị thống chế yêu thích của tôi.” Trong khi đó, Bộ Tài chính Mỹ vừa áp đặt lệnh trừng phạt đối với hơn hai chục cá nhân, công ty, và tàu thuyền liên quan đến hoạt động thương mại dầu mỏ của Iran.

Nội các an ninh của Israel được cho là đã nhóm họp để xem xét một lệnh ngừng bắn ở Lebanon. Một quan chức cấp cao của Hezbollah – lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn có trụ sở tại Lebanon – cho biết các nỗ lực ngoại giao có thể sớm mang lại một lệnh đình chiến.Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã chủ trì một cuộc họp giữa các nhà ngoại giao Israel và Lebanon hôm thứ Ba. Trong thời gian đó, giao tranh vẫn tiếp diễn. Continue reading “Thế giới hôm nay: 16/04/2026”

Liệu ASEAN sẽ chào đón Myanmar trở lại?

Nguồn: Derek Grossman, “Will ASEAN Welcome Myanmar Back Into Its Fold?,” Foreign Policy, 09/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Việc chính thức bổ nhiệm thủ lĩnh cuộc đảo chính Min Aung Hlaing làm Tổng thống Myanmar có khả năng sẽ đẩy nhanh một sự chuyển dịch nội khối.

Myanmar vừa chính thức có tổng thống mới – và không có gì ngạc nhiên, đó chính là cựu Thống tướng Min Aung Hlaing, người đã lãnh đạo chính quyền quân sự của đất nước kể từ khi lên nắm quyền trong một cuộc đảo chính lật đổ chính phủ dân cử vào tháng 02/2021. Quá trình đưa Min Aung Hlaing chuyển sang vị trí được hiểu là lãnh đạo dân sự có thể xem như đỉnh điểm của nỗ lực chính danh hóa và làm mới hình ảnh của chế độ này, vốn vẫn đang mắc kẹt trong một cuộc nội chiến đẫm máu. Continue reading “Liệu ASEAN sẽ chào đón Myanmar trở lại?”

Công thức hòa bình khiếm khuyết cho cuộc chiến tại Ukraine

Nguồn: Samuel Charap và Jennifer Kavanagh, “A Flawed Formula for Peace in Ukraine”, Foreign Affairs, 07/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine đã bị đình chỉ. Việc chính quyền Trump tập trung vào vấn đề Iran có thể là lý do trực tiếp, nhưng đó không phải là nguyên nhân sâu xa. Trên thực tế, các cuộc thương lượng vốn đã đình trệ vì một vấn đề nghiêm trọng hơn: chính là cách thức Mỹ cấu trúc hóa tiến trình hòa bình này.

Cho đến nay, chính quyền Trump vẫn tập trung các cuộc đối thoại vào một thỏa thuận cốt lõi. Để chấm dứt chiến tranh, Ukraine sẽ nhượng thêm đất cho Nga — cụ thể là gần 20% diện tích vùng Donbas mà Kyiv hiện vẫn đang kiểm soát — để đổi lấy các cam kết an ninh từ Mỹ và châu Âu. “Người Mỹ sẵn sàng hoàn tất các đảm bảo an ninh ở cấp độ cao một khi Ukraine sẵn sàng rút khỏi Donbas”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã phát biểu trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 3. Hoặc, theo cách diễn đạt của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance: “Phía Nga muốn những phần lãnh thổ nhất định, hầu hết họ đã chiếm đóng nhưng cũng có những phần chưa chiếm được. Vì vậy, đó thực sự là trọng tâm của cuộc đàm phán. Người Ukraine muốn các bảo đảm an ninh, còn người Nga muốn một lượng lãnh thổ nhất định”. Continue reading “Công thức hòa bình khiếm khuyết cho cuộc chiến tại Ukraine”

Tại sao Viktor Orban thất bại?

Nguồn: László Bruszt, “Why Orbán Lost”, Project Syndicate, 13/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong suốt 16 năm, đất nước Hungary dưới thời Viktor Orbán là hiện thân của một tư tưởng đáng lo ngại: rằng “dân chủ phi tự do” có thể được duy trì ổn định và bám rễ quyền lực một cách bền vững. Bằng cách kết hợp ưu thế áp đảo tại các kỳ bầu cử với việc làm suy yếu có hệ thống cơ chế kiểm soát và đối trọng của các thiết chế, Orbán dường như đã giải được bài toán hóc búa của chủ nghĩa độc tài hiện đại: làm sao để thắng liên tiếp tại hòm phiếu trong khi vẫn rỗng hóa được nền dân chủ tự do. Và bởi mô hình của ông đã truyền cảm hứng cho những người ngưỡng mộ trên khắp phương Tây (và xa hơn nữa), góp phần củng cố niềm tin về sự suy tàn của nền dân chủ nói chung, nên thất bại ê chề của ông trong cuộc bầu cử lần này mang lại những hệ lụy vượt xa khỏi biên giới Hungary. Continue reading “Tại sao Viktor Orban thất bại?”

Thế giới hôm nay: 15/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng vòng đàm phán thứ hai giữa Mỹ và Iran có thể diễn ra “trong hai ngày tới” tại Pakistan. Trong cuộc trò chuyện với tờ New York Post, Tổng thống đã không cung cấp thêm bất kỳ chi tiết nào. Trong khi đó, Lầu Năm Góc khẳng định không có con tàu nào vượt qua được vòng phong tỏa của họ ở Eo biển Hormuz, và rằng sáu tàu buôn đã phải quay trở lại các cảng của Iran theo chỉ thị của cơ quan này.

Mỹ cho biết Israel và Lebanon đã đồng ý “khởi động các cuộc đàm phán trực tiếp” sau các cuộc đàm phán ba bên tại Washington. Đại sứ Israel tại Mỹ nói rằng Israel và Lebanon đã “đoàn kết trong việc giải phóng Lebanon” khỏi Hezbollah. Nhưng nếu Israel và Lebanon làm vậy, nhóm dân quân do Iran hậu thuẫn đã đe dọa thực hiện một cuộc đảo chính bạo lực nhằm vào chính phủ ở Beirut. Cuộc tấn công trên bộ của Israel vẫn tiếp diễn, và các cuộc tấn công bằng tên lửa của Hezbollah cũng vậy. Continue reading “Thế giới hôm nay: 15/04/2026”

Đạo nghĩa, lãnh đạo chính trị và trật tự quốc tế trong ‘chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa’

Nguồn: Diêm Học Thông, 阎学通：道义、政治领导和国际秩序——道义现实主义的自变量问题, Aisixiang, 31/03/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Tóm tắt: Nhằm khắc phục khuyết điểm của các mô hình lý thuyết theo chủ nghĩa cấu trúc trong việc giải thích những biến đổi quốc tế, chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa (moral realism) cung cấp một khung lý thuyết mạnh mẽ để giải thích vấn đề này. Chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa là một lý thuyết song biến, trong đó vị thế sức mạnh của cường quốc được dùng để xác định lợi ích chiến lược khách quan, còn loại hình lãnh đạo được dùng để đánh giá sở thích chiến lược của họ (bao gồm sở thích về lợi ích và sở thích về sách lược thực hiện lợi ích). Do vị thế sức mạnh tương đối ổn định, biến độc lập cốt lõi của chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa là loại hình lãnh đạo của cường quốc. Đạo nghĩa là tiêu chuẩn phân loại giá trị của biến độc lập này. Loại hình lãnh đạo của cường quốc kết nối ba cấp độ phân tích: Cá nhân, quốc gia và hệ thống. Lý thuyết này tiếp tục khoa học hóa mô hình phân tích người ra quyết định; phạm vi giải thích của nó mang tính phổ quát, không chỉ giới hạn ở hành vi đối ngoại của Trung Quốc mà còn có thể áp dụng để giải thích sự biến đổi trật tự trong các hệ thống quốc tế khác nhau từ xưa đến nay. Các khuyến nghị chiến lược của lý thuyết này mang tính thực chứng hơn là chuẩn tắc, và do đó có thể áp dụng cho tất cả các cường quốc. Việc phân loại lãnh đạo chính trị quốc tế của chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa có tham chiếu các tư tưởng chính trị Trung Quốc cổ đại; trong đó loại hình “lãnh đạo hôn muội” có thể giải thích hiệu quả tại sao một số nhà hoạch định chính sách lại xây dựng những chính sách đối ngoại gây tổn hại đến lợi ích quốc gia khách quan của chính họ – một hiện tượng tự gây hại phổ biến mà các lý thuyết quan hệ quốc tế trước đây hiếm khi giải thích được. Continue reading “Đạo nghĩa, lãnh đạo chính trị và trật tự quốc tế trong ‘chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa’”

14/04/1828: Webster xuất bản “Từ điển tiếng Anh của người Mỹ”

Nguồn: “Webster’s American Dictionary of the English Language” is printed, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1828, Noah Webster, một luật sư tốt nghiệp Đại học Yale với niềm đam mê lớn dành cho ngôn ngữ và giáo dục, đã xuất bản cuốn Từ điển tiếng Anh của người Mỹ (American Dictionary of the English Language) của mình. Continue reading “14/04/1828: Webster xuất bản “Từ điển tiếng Anh của người Mỹ””

Quốc–Cộng lại hợp tác, lần này là để chống lại chủ quyền Đài Loan

Nguồn: Chris Horton, “The KMT and CCP form united front against Taiwan’s sovereignty”, Nikkei Asia, 08/04/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Lãnh đạo hai đảng của người Trung Quốc sẽ tiến hành một cuộc gặp trong tuần này.

Vào những năm 1920, hai đảng này hợp sức chống lại các thế lực quân phiệt ở miền Bắc Trung Quốc. Vào những năm 1930, họ tạm gác mâu thuẫn để liên minh kháng chiến chống Nhật. Ngày nay, hai kẻ thù chung nguồn gốc này – Quốc dân Đảng và Đảng Cộng sản Trung Quốc – lại đang cùng nhau ngồi lại một lần nữa.

Kẻ thù lần này là ai? Chủ quyền của Đài Loan.

Lãnh đạo Quốc dân Đảng đã tiến hành một chuyến thăm Trung Quốc và dự kiến gặp Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình. Đây là chuyến thăm Trung Quốc đầu tiên của một lãnh đạo Quốc dân Đảng đương nhiệm trong một thập kỷ qua. Continue reading “Quốc–Cộng lại hợp tác, lần này là để chống lại chủ quyền Đài Loan”

Tập trung quyền lực dưới thời TBT Tô Lâm: Tác động chính trị và kinh tế đối với Việt Nam

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Ngày 7 tháng 4 năm 2026, Quốc hội khóa mới của Việt Nam đã nhất trí bầu ông Tô Lâm, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, làm Chủ tịch nước, đưa ông trở thành nhà lãnh đạo quyền lực nhất đất nước trong nhiều thập kỷ. Với việc nắm giữ cả hai chức vụ cao nhất, ông Tô Lâm trên thực tế đã trở thành người nắm quyền lực tối cao ở Việt Nam, đánh dấu một sự thay đổi đáng kể so với truyền thống lãnh đạo tập thể của đất nước, nơi tổng bí thư được xem là người đứng đầu trong số những người ngang hàng chứ không phải là một nhà lãnh đạo tối cao có vị trí áp đảo. Sự tập trung quyền lực này đặt ra một câu hỏi quan trọng: Điều đó tốt hay xấu cho tương lai chính trị và kinh tế của Việt Nam? Continue reading “Tập trung quyền lực dưới thời TBT Tô Lâm: Tác động chính trị và kinh tế đối với Việt Nam”

Vắng Trung Quốc khiến Mỹ lún sâu vào các cuộc chiến đầy rủi ro

Nguồn: Jo Inge Bekkevold, “China’s Absence Draws America Deeper Into Risky Wars”, Foreign Policy, 06/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Xét trong bối cảnh cuộc đối đầu siêu cường giữa Mỹ và Trung Quốc, mọi quyết định khai chiến của bất kỳ chính quyền Mỹ nào cũng cần phải được dẫn dắt bởi một đánh giá  liệu hành động đó có củng cố vị thế của Mỹ trước Trung Quốc hay không. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Mỹ từng tham chiến tại Triều Tiên và Việt Nam để đẩy lùi ảnh hưởng của Liên Xô, đồng thời buộc Anh và Pháp phải rút quân trong Khủng hoảng Kênh đào Suez năm 1956 nhằm tránh sự can thiệp của Moscow.

Do đó, việc Mỹ tiến hành một cuộc không kích tổng lực — và có thể là một chiến dịch trên bộ — chống lại Iran là một trường hợp điển hình mà người ta kỳ vọng toan tính Trung Quốc sẽ đóng vai trò chủ chốt. Thực tế, Chiến lược An ninh Quốc gia năm 2025 của chính quyền Trump đã làm nổi bật sự kình địch Mỹ-Trung, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiềm chế Trung Quốc tại châu Á và chống Bắc Kinh tiếp cận Tây Bán cầu. Nhiều nhà phân tích và chiến lược gia đã đặt cuộc chiến Iran vào bối cảnh nỗ lực kiềm chế Trung Quốc bằng cách triệt tiêu các đối tác khu vực của nước này. Continue reading “Vắng Trung Quốc khiến Mỹ lún sâu vào các cuộc chiến đầy rủi ro”

Thế giới hôm nay: 13/04/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Viktor Orbán, Thủ tướng Hungary kể từ năm 2010, thừa nhận thất bại trong cuộc bầu cử quốc hội. Bất chấp nhiều năm Orban thay đổi hệ thống bầu cử để tạo lợi thế cho Đảng Fidesz phi tự do của mình, đảng trung hữu Tisza – do Peter Magyar lãnh đạo – được dự đoán sẽ giành chiến thắng với 138 trên tổng số 199 ghế sau khi 99% số phiếu đã được kiểm. Điều đó sẽ mang lại cho Tisza đa số hai phần ba cần thiết để sửa đổi hiến pháp, cũng như cố gắng khôi phục lại hệ thống đã bị gian lận.

Lầu Năm Góc cho biết một cuộc phong tỏa Eo biển Hormuz sẽ bắt đầu vào lúc 10 giờ sáng Giờ miền Đông ngày hôm nay. Sau khi các cuộc đàm phán hòa bình với Iran thất bại vào cuối tuần qua, Donald Trump đã đăng trên mạng xã hội rằng Hải quân sẽ rà phá thủy lôi ở eo biển này, đồng thời cảnh báo rằng “bất kỳ người Iran nào bắn vào chúng tôi, hoặc vào các tàu hòa bình, sẽ bị THỔI BAY XUỐNG ĐỊA NGỤC!” Continue reading “Thế giới hôm nay: 13/04/2026”

Ẩn ý đằng sau sự xuất hiện hiếm hoi trước công chúng của Ôn Gia Bảo

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “What Wen Jiabao’s rare public appearance reveals,” Nikkei Asia, 09/04/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tập Cận Bình đã chấp nhận động thái của vị cựu thủ tướng như một cành ô liu chìa ra cho các đảng viên lão thành.

Trong một động thái dường như nhằm khẳng định sự hiện diện và quyền lực chính trị của mình, cựu Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo, 83 tuổi, gần đây đã bất ngờ có màn xuất hiện hiếm hoi trước công chúng tại Bắc Kinh.

Vào ngày 27/03, vị lão thành đã nghỉ hưu của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã xuất hiện trước một viện nghiên cứu trực thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, vốn nằm dưới sự kiểm soát trực tiếp của Quốc vụ viện, tức chính phủ trung ương Trung Quốc. Continue reading “Ẩn ý đằng sau sự xuất hiện hiếm hoi trước công chúng của Ôn Gia Bảo”

12/04/1981: Tàu con thoi Columbia được phóng đi lần đầu tiên

Nguồn: The space shuttle Columbia is launched for the first time, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1981, tàu con thoi Columbia đã được phóng đi từ Cape Canaveral, Florida, trở thành tàu vũ trụ có người lái có thể tái sử dụng đầu tiên du hành vào không gian. Dưới sự điều khiển của các phi hành gia Robert L. Crippen và John W. Young, tàu Columbia đã thực hiện một chuyến bay vào vũ trụ kéo dài 54 giờ với 36 vòng quỹ đạo trước khi hạ cánh thành công xuống Căn cứ Không quân Edwards ở California vào ngày 14/04. Continue reading “12/04/1981: Tàu con thoi Columbia được phóng đi lần đầu tiên”

Sự xích lại gần nhau đầy thận trọng giữa Ấn Độ và Trung Quốc

Nguồn: “A wary rapprochement between India and China”, The Economist, 07/04/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Những chính sách đầu tư của Ấn Độ là bước đi chậm rãi đầu tiên.

Chưa đầy sáu năm trước, binh lính Ấn Độ và Trung Quốc đã đánh nhau bằng gậy trong một cuộc ẩu đả trên núi cao. Vụ đụng độ này nằm trong chuỗi những sự kiện xung đột biên giới vào các năm 2020 và 2021, gây thương vong cho hàng chục người và khiến quan hệ hai nước rơi vào tình trạng đóng băng trầm trọng. Tuy vậy, có vẻ băng đã dần tan. Mùa hè năm ngoái, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi lần đầu tiên thăm Trung Quốc kể từ xung đột biên giới. Các chuyến bay thẳng được nối lại vào tháng Mười. Đến ngày 27 tháng 3, Bộ trưởng Thương mại hai nước Piyush Goyal và Vương Văn Đào đã tiến hành gặp gỡ để thảo luận vấn đề thương mại. Continue reading “Sự xích lại gần nhau đầy thận trọng giữa Ấn Độ và Trung Quốc”

Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Beijing Is Trying to Break U.S. Narratives Over Taiwan”, Foreign Policy, 08/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trịnh Lệ Văn (Cheng Li-wun), lãnh đạo Quốc Dân Đảng (KMT) đối lập tại Đài Loan, đang dẫn đầu một phái đoàn sang thăm Trung Quốc từ ngày 7 đến 12 tháng 4. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một chủ tịch KMT trong một thập niên qua, và bà Trịnh dự kiến sẽ có cuộc hội kiến với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. KMT, vốn là đảng cầm quyền thời kỳ độc tài tại Đài Loan và từng đối đầu gay gắt với Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP), giờ đây đã trở nên thân thiện với CCP hơn đáng kể so với Đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) hiện đang cầm quyền.

Nhiều người từng giả định rằng chuyến đi của bà Trịnh sẽ chỉ diễn ra sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Thay vào đó, sau khi chuyến đi của ông Trump bị trì hoãn, Bắc Kinh đã đẩy lịch trình của bà Trịnh lên sớm hơn. Về mặt hình thức, điều này tách biệt hai sự kiện và củng cố tuyên bố của Bắc Kinh rằng vấn đề Đài Loan hoàn toàn là chuyện nội bộ của Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh rõ ràng hy vọng dùng chuyến đi của bà Trịnh — đặc biệt là cuộc gặp giữa Tập và Trịnh — để tác động và có lẽ là thay đổi một số giả định của ông Trump về Đài Loan. Continue reading “Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan”