SpaceX là Công ty Đông Ấn mới?

Nguồn:  Alessio Terzi và Stefano Marcuzzi, “SpaceX Is the New East India Company”, Project Syndicate, 08/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi SpaceX niêm yết một phần cổ phiếu trên sàn Nasdaq vào cuối tuần này, với mức định giá dự kiến khoảng 1,75 nghìn tỷ USD, đây sẽ là vụ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) lớn nhất trong lịch sử. Các nhà đầu tư đang được yêu cầu định giá cho một công ty không chỉ chế tạo tên lửa, vận hành mạng lưới internet vệ tinh thống trị toàn cầu, mà còn ngày càng đảm trách cả hệ thống liên lạc quân sự cho Mỹ và các đồng minh — mặc dù những mảng kinh doanh thành công này phải gánh thêm dự án AI đốt tiền mà Elon Musk đã gộp chung vào cùng một cấu trúc tập đoàn. Continue reading “SpaceX là Công ty Đông Ấn mới?”

Đại chiến lược mới của Iran

Nguồn:  Narges Bajoghli và Vali Nasr, “Iran’s New Grand Strategy”, Foreign Affairs, 03/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel nhắm vào Iran bùng nổ vào tháng 2 năm 2026, chế độ Cộng hòa Hồi giáo này ban đầu hiện lên với vẻ rệu rã và suy kiệt. Các trận không kích quy mô lớn đã san phẳng các khu công nghiệp cùng cơ sở hạ tầng, kết hợp với lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ đã bóp nghẹt một nền kinh tế vốn đã kiệt quệ. Vào đầu tháng 3, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố với các phóng viên trên chuyên cơ Không lực Một rằng: “Chúng ta đã xóa sổ toàn bộ đế chế ác độc của chúng.” Vài tuần sau đó, ông dõng dạc khẳng định một “chiến thắng tổng lực và trọn vẹn.”

Thế nhưng, khi cuộc chiến bước sang tháng thứ ba, cục diện lại hoàn toàn đảo chiều. Iran vẫn bảo toàn được năng lực quân sự lẫn công nghiệp, và bất chấp lời kêu gọi người dân Iran lật đổ chế độ, không có bất kỳ cuộc nổi dậy quần chúng nào xuất hiện. Mục tiêu ban đầu của cuộc chiến — giáng một đòn chí tử để xóa sổ chế độ Cộng hòa Hồi giáo — đã chứng minh là bất khả thi. Continue reading “Đại chiến lược mới của Iran”

Chechnya là rắc rối lớn thứ hai của Putin?

Nguồn:  Christian Caryl, “Vladimir Putin’s Second-Biggest Headache”, Foreign Policy, 04/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Nga Vladimir Putin hiện đang phải đối mặt với vô vàn nỗi lo toan. Kế hoạch ban đầu của ông nhằm lật đổ chế độ cầm quyền tại Ukraine một cách chớp nhoáng giờ đây đã kéo dài hơn cả cuộc chiến chống Đức Quốc xã của Liên Xô trước đây, và Kyiv đang ngày càng đẩy cuộc chiến vào sâu trong vùng lõi của nước Nga. (Vào ngày 3 tháng 6, các vị khách tham dự diễn đàn quốc tế phô diễn vị thế của ông Putin tại St. Petersburg đã phải thức giấc trước cảnh những đám cháy ngút trời do drone của Ukraine gây ra.) Nền kinh tế Nga đang lộ rõ những dấu hiệu kiệt quệ nghiêm trọng. Và ngay cả Trung Quốc — người bạn kiêm đối tác bảo trợ quan trọng nhất của ông Putin — cũng cho thấy họ không sẵn sàng hậu thuẫn vô điều kiện cho Moscow. Continue reading “Chechnya là rắc rối lớn thứ hai của Putin?”

Thỏa thuận giữa Trump và Iran là điềm báo rắc rối cho Netanyahu

Nguồn:  Aaron David Miller và Daniel C. Kurtzer, “A Trump Deal With Iran Could Spell Trouble for Netanyahu”, Foreign Policy, 01/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Mỹ Donald Trump vốn nổi tiếng với thói quen dùng những lời răn đe và ép buộc bằng những hậu quả tàn khốc để buộc cả đồng minh lẫn đối thủ phải phục tùng ý muốn của mình. Hãy cứ coi đó là định nghĩa của riêng ông về một diễn đàn quyền lực thực thụ. Cách tiếp cận này đôi khi hiệu quả: chẳng hạn như việc ép ông Netanyahu phải chấp thuận kế hoạch hòa bình Gaza gồm 20 điểm vào tháng 10 năm 2025 sau khi đe dọa sẽ bỏ rơi nhà lãnh đạo Israel. Nhưng cũng có lúc nó phản tác dụng — ví dụ như nỗ lực bất thành nhằm gây sức ép với các nước châu Âu về vấn đề đảo Greenland, hay việc ép buộc Iran phải chấp nhận các điều khoản thỏa thuận từ phía Mỹ. Và dĩ nhiên, không thể không nhắc đến lời đe dọa vào tuần trước nhắm vào người Oman rằng sẽ “cho họ nổ tung” nếu giới lãnh đạo nước này dám ngáng đường ông tại Eo biển Hormuz. Continue reading “Thỏa thuận giữa Trump và Iran là điềm báo rắc rối cho Netanyahu”

Đồng minh của Mỹ có thể xây dựng liên minh như thế nào?

Nguồn:  Richard Haass, “Building Alliances of America’s Allies”, Project Syndicate, 02/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chính quyền nhiệm kỳ hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump ngay từ đầu đã thể hiện rõ lập trường rằng họ sẽ tái định hình chính sách đối ngoại của nước Mỹ theo những phương thức mang tính bản lề. Chiến lược An ninh Quốc gia của chính quyền này, được công bố vào tháng 11 năm ngoái, đã tuyên bố thẳng thừng rằng: “Kỷ nguyên nước Mỹ đơn độc gánh vác toàn bộ trật tự thế giới như người khổng lồ Atlas đã chấm dứt” — một sự chuyển dịch đặc biệt hệ trọng đối với hàng loạt đồng minh và đối tác của Washington, những bên vốn từ lâu luôn coi việc dựa dẫm vào Mỹ là nguyên lý cốt lõi trong nền an ninh quốc gia của họ. Continue reading “Đồng minh của Mỹ có thể xây dựng liên minh như thế nào?”

Thế giới thực sự chỉ còn lại bốn cường quốc?

Nguồn:  Brendan Simms, “There Are Only Four Great Powers”, Foreign Policy, 02/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong kỷ nguyên cạnh tranh cường quốc mới hiện nay, việc nhận diện rõ ai là đối thủ đóng vai trò vô cùng quan trọng. Thế nhưng, bàn luận về các cường quốc bao giờ cũng dễ hơn là đưa ra một định nghĩa chính xác về chúng. Sự bất đồng về vị thế cường quốc — và đặc biệt là về việc quốc gia nào xứng đáng ngôi vị “bá chủ” — chính là đặc trưng của hệ thống quốc tế ngày nay, tương tự như những gì từng diễn ra trong quá khứ. Hiện tại, chúng ta vừa thiếu một định nghĩa chung về những yếu tố cấu thành nên một cường quốc, vừa không thể đạt được đồng thuận đối với những câu hỏi cơ bản — chẳng hạn như thế giới đang có bao nhiêu thế lực luân phiên điều phối cuộc chơi. Continue reading “Thế giới thực sự chỉ còn lại bốn cường quốc?”

Đàm phán với Mỹ là lựa chọn duy nhất của Cuba?

Nguồn:  Michael J. Bustamante và Ricardo Herrero, “Cuba’s Only Choice”, Foreign Affairs, 29/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ khi các đặc nhiệm Mỹ lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào tháng 1, Washington đã đổ dồn áp lực chưa từng có lên Cuba, cựu đồng minh đang lâm vào thế bế tắc của Caracas. Nền kinh tế của hòn đảo vốn đã rơi vào vòng xoáy suy thoái do các lệnh trừng phạt “áp lực tối đa” từ chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu, đại dịch COVID-19, và sự chậm trễ của Havana trong việc áp dụng các cải cách kinh tế sâu rộng hơn. Thế nhưng, việc Cuba mất đi nguồn dầu giá rẻ từ Venezuela mới là đòn chí mạng. Lệnh phong tỏa dầu mỏ trên thực tế mà Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt lên hòn đảo này trong 5 tháng qua — khi Nhà Trắng chỉ cho phép duy nhất một tàu chở dầu của Nga đi qua — đã đẩy đất nước đến bờ vực nguy hiểm: tình trạng mất điện giờ đây diễn ra hàng ngày và không thể dự đoán, các dịch vụ cơ bản bị đình trệ, và người dân ngày càng tuyệt vọng. Continue reading “Đàm phán với Mỹ là lựa chọn duy nhất của Cuba?”

Vì sao Mỹ nên cắt giảm viện trợ quân sự cho Israel

Nguồn:  Steven A. Cook, “Why the U.S. Should Wind Down Military Aid to Israel”, Foreign Policy, 26/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Việc cắt giảm hoặc chấm dứt viện trợ quân sự và các hợp đồng bán vũ khí của Mỹ cho Israel đang trở thành xu hướng thời thượng hiện nay. Vào tháng 4, phần lớn các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đã bỏ phiếu chống lại hợp đồng bán các xe ủi đất bọc thép trị giá 295 triệu USD và các quả bom nặng 1.000 bảng trị giá 151 triệu USD cho Israel (thương vụ này dù vậy vẫn được thông qua nhờ sự ủng hộ lớn từ Đảng Cộng hòa). Đây là một bước chuyển dịch đầy kịch tính. Kể từ khi cuộc chiến ở Gaza bùng nổ vào tháng 10/2023, Thượng nghị sĩ Bernie Sanders đã đệ trình bốn đề xuất nhằm ngăn chặn Washington bán vũ khí cho Israel. Cuộc bỏ phiếu hồi tháng 4 đánh dấu lần đầu tiên đa số các thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đứng về phía ông. Continue reading “Vì sao Mỹ nên cắt giảm viện trợ quân sự cho Israel”

Xu hướng bình thường hóa quốc phòng không thể đảo ngược của Nhật Bản

Nguồn:  Daisuke Kawai, “Japan’s Point of No Return”, Foreign Affairs, 25/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong vòng mười năm qua, Nhật Bản đã rũ bỏ bản sắc hòa bình của mình. Sau khi cam kết chỉ duy trì một lực lượng quân sự quy mô nhỏ thời hậu Thế chiến thứ II, Tokyo giờ đây đang xây dựng các lực lượng vũ trang có năng lực thực sự và một nền tảng công nghiệp quốc phòng quy mô. Ví dụ, vào tháng 12/2018, quốc gia này đã công bố kế hoạch cải tiến các tàu khu trục lớp Izumo để chúng có thể vận hành các chiến đấu cơ F-35B — điều đã mang lại cho Nhật Bản chiếc tàu sân bay đầu tiên kể từ năm 1945 — và mua 147 chiến đấu cơ F-35. Vào năm 2023, họ đã cho phép các công ty của mình bắt đầu bán một số loại vũ khí tấn công và linh kiện vũ khí. Và vào tháng trước, Tokyo đã dỡ bỏ hầu hết các hạn chế còn lại đối với xuất khẩu vũ khí, bao gồm cả tàu khu trục, tên lửa và máy bay phản lực. Continue reading “Xu hướng bình thường hóa quốc phòng không thể đảo ngược của Nhật Bản”

Thông điệp Magnifica Humanitas thách thức tham vọng AI của Trump

Nguồn:  Christopher White, “On AI, It’s the Pope vs. Trump”, Foreign Policy, 27/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào năm 2023, các nhà lãnh đạo thế giới và giới điều hành công nghệ đã tập trung tại Anh để tham dự Hội nghị Thượng đỉnh về An toàn AI, hội nghị toàn cầu đầu tiên về trí tuệ nhân tạo. Hai năm sau, nhóm này tái họp tại Paris dưới một cái tên khác: Hội nghị Thượng đỉnh về Hành động AI. Sự nhấn mạnh vào yếu tố an toàn đã không còn nữa. Để không ai phải nghi ngờ, Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance đã phát biểu trước khán phòng: “Tương lai của AI sẽ không thuộc về những kẻ chỉ biết ngồi không và lo sốt vó về chuyện an toàn.”

Lập trường thờ ơ của chính quyền Trump đối với AI, như ông Vance đã phác thảo tại Paris, phần lớn được định hình bởi cách tiếp cận buông lỏng quản lý, phi điều tiết hóa nhằm đẩy nhanh tốc độ phát triển. Trong cuộc đua AI toàn cầu, Mỹ trên thực tế không khác gì một vùng Viễn Tây hoang dã. Ngay tuần trước, Tổng thống Donald Trump đã đảo ngược quyết định và bác bỏ các kế hoạch của chính chính quyền ông nhằm ban hành một quy trình thẩm định AI mới. Continue reading “Thông điệp Magnifica Humanitas thách thức tham vọng AI của Trump”

Tại sao việc Bắc Kinh theo đuổi chính sách đồng hóa có thể là điểm yếu chí mạng?

Nguồn:  Lobsang Sangay, “Beijing’s Quest for Uniformity May Be Its Achilles’ Heel”, Foreign Policy, 13/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trung Quốc đang tìm kiếm vị thế lãnh đạo toàn cầu. Các nhà máy của quốc gia này đang thống trị các chuỗi cung ứng thế giới, và những tham vọng hạ tầng của họ đang trải dài từ châu Á sang châu Phi, châu Âu và xa hơn nữa.

Thế nhưng vị thế lãnh đạo toàn cầu không thể chỉ được xây dựng đơn thuần bằng sức mạnh kinh tế. Tầm ảnh hưởng bền vững còn phụ thuộc vào quyền lực mềm, các quyền tự do chính trị và năng lực dung dưỡng sự đa dạng. Trung Quốc đã chứng minh được vế đầu tiên với những thành công vang dội. Nhưng việc Bắc Kinh ráo riết theo đuổi sự kiểm soát chính trị và đồng nhất văn hóa đang làm xói mòn tiềm năng lãnh đạo thế giới của chính mình. Continue reading “Tại sao việc Bắc Kinh theo đuổi chính sách đồng hóa có thể là điểm yếu chí mạng?”

Đòn trừng phạt hà khắc khó ngờ cho các tướng lĩnh sa cơ của Trung Quốc

Nguồn:  Christopher Nye, “China’s Fallen Generals Are Getting Unexpectedly Harsh Punishments”, Foreign Policy, 22/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào ngày 7/5, một tòa án quân sự Trung Quốc đã đưa ra phán quyết lịch sử chống lại các cựu bộ trưởng quốc phòng kiêm ủy viên Quân ủy Trung ương (CMC) Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc — gần ba năm sau khi các cuộc điều tra bắt đầu. Tòa đã tuyên phạt cả hai án tử hình treo, vốn sẽ được giảm xuống tù chung thân sau hai năm, đi kèm hình phạt bổ sung là cấm vĩnh viễn việc bảo lãnh tại ngoại hay tiếp tục giảm án. Dù án tử hình treo khá phổ biến trong các vụ đại án tham nhũng (và nhiều người thụ án cuối cùng vẫn được trả tự do, bất chấp bản án chung thân chính thức theo sau đó), việc tước bỏ rõ ràng quyền bảo lãnh và giảm án là một bước đi cực kỳ rắn. Phán quyết này đã biến ông Ngụy và Lý thành những quan chức cấp cao nhất trong hàng ngũ lãnh đạo cấp phó quốc gia — ngay dưới Bộ Chính trị — từng bị kết án chung thân vĩnh viễn trong lịch sử Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Continue reading “Đòn trừng phạt hà khắc khó ngờ cho các tướng lĩnh sa cơ của Trung Quốc”

Có phải Mỹ sắp sửa can thiệp quân sự vào Cuba?

Nguồn:  William M. LeoGrande và Peter Kornbluh, “Is the United States on the Verge of Military Intervention in Cuba?”, Foreign Policy, 22/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Bản cáo trạng chống lại cựu Chủ tịch Cuba Raúl Castro vì đã ra lệnh bắn hạ hai chiếc máy bay của tổ chức Anh em cứu hộ vào năm 1996 là món quà được chờ đợi từ lâu mà Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Tổng thống Donald Trump dành tặng cho những người Mỹ gốc Cuba thuộc phe diều hâu ở Nam Florida. Việc công bố bản cáo trạng được dàn dựng công phu tại Tháp Tự do ở Miami — nơi từng là Trung tâm Tị nạn Cuba để làm thủ tục cho hàng ngàn người nhập cư — đã phơi bày rõ mục đích chính trị nội địa của nó. Tuy nhiên, đây cũng là lời cảnh báo đáng ngại gửi tới giới lãnh đạo Cuba rằng chính quyền Trump đã sẵn sàng và tự nguyện từ bỏ giải pháp ngoại giao để chuyển sang các chiến dịch quân sự trong nỗ lực tìm kiếm sự thay đổi chế độ. Continue reading “Có phải Mỹ sắp sửa can thiệp quân sự vào Cuba?”

Giáo hoàng Leo XIV: Người Mỹ không trầm lặng

Nguồn:  Victor Gaetan, “The Not-So-Quiet American”, Foreign Affairs, 19/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong những tháng đầu sau khi Robert Prevost được bầu làm Giáo hoàng Leo XIV vào tháng 5/2025, ông trị vì khá kín tiếng. Ông thực hiện các chuyến công du đã lên lịch tới Thổ Nhĩ Kỳ và Lebanon, đồng thời chỉ ban hành duy nhất một văn kiện giáo hoàng về tình yêu của giáo hội dành cho người nghèo — vốn là công cuộc còn dang dở của Giáo hoàng Francis. Nhưng bước sang năm 2026, Giáo hoàng Leo đã tạo nên dấu ấn riêng bằng những thông điệp từ Kinh Thánh chống lại chiến tranh. Tại thánh lễ ngày 1/1, sau khi chính quyền Trump sát hại hơn 100 người bằng các cuộc tấn công vào tàu thuyền trên vùng biển quốc tế trong bốn tháng trước đó, vị giáo hoàng đã lên tiếng thách thức các chính sách làm xói mòn “ngoại giao, trung gian hòa giải và luật pháp quốc tế”. Trong bài phát biểu hàng năm trước các nhà ngoại giao đại diện cho 184 quốc gia tại Tòa thánh tám ngày sau đó, ông thậm chí còn chỉ trích gay gắt hơn: “Chiến tranh đang trở lại thành xu thế thời đại và tính hiếu chiến đang lan rộng.” Continue reading “Giáo hoàng Leo XIV: Người Mỹ không trầm lặng”

Canh bạc Syria của UAE

Nguồn:  Anas Alqaed, “The UAE’s Syrian Gambit”, Foreign Policy, 20/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đang đều đặn mở rộng dấu ấn đầu tư tại Syria trong bối cảnh quốc gia này tự định vị cho mình một vai trò lớn hơn nhằm định hình tương lai kinh tế và định hướng khu vực của Damascus. Vượt ra ngoài khuôn khổ tái thiết, UAE ngày càng coi Syria thời hậu Assad là một đấu trường chiến lược để mở rộng tầm ảnh hưởng, củng cố các mạng lưới thương mại ngoài eo biển Hormuz và đảm bảo một vị thế lớn hơn trong trật tự khu vực đang thành hình giữa sự suy giảm ảnh hưởng của Iran. Trong bối cảnh đó, sự can dự của UAE tại Syria cũng đang trở thành một phần của cuộc cạnh tranh địa chính trị rộng lớn hơn với các cường quốc khu vực như Ả Rập Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ nhằm giành quyền định hướng tương lai chính trị và kinh tế của Damascus. Continue reading “Canh bạc Syria của UAE”

Chiến lược chiến tranh mới của Ukraine đang phát huy tác dụng

Nguồn:  Paul Hockenos, “Ukraine Has a New War Strategy—and It’s Working”, Foreign Policy, 18/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Một năm trước, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã vạch rõ chiến lược “đưa cuộc chiến ngược trở lại nước Nga”. “Cuộc chiến này do Nga khơi mào, và nó phải bị đẩy lùi ngược về chính nước Nga. Họ phải là những kẻ bị buộc phải chấp nhận hòa bình. Họ phải là những kẻ phải chịu áp lực để đảm bảo an ninh”, ông Zelensky phát biểu vào tháng 3/2025.

Kể từ đó, và ngày càng dồn dập hơn trong năm nay, Ukraine đã theo đuổi mục tiêu “vô hiệu hóa chiến lược” các khí tài nằm sâu trong lòng nước Nga. Điều này đồng nghĩa với việc cắt giảm các đợt phản công hao người tốn của, bấp bênh nhằm giành lại các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng — vốn đã ngốn của Ukraine quá nhiều sinh mạng và tiền bạc — để chuyển sang tiến hành chiến tranh bất đối xứng tầm xa nhằm đánh sụp nền kinh tế Nga, làm tê liệt chuỗi sản xuất quân sự và gieo rắc tâm lý rệu rã trong dân chúng nước này. Mùa xuân năm nay, mọi dấu hiệu đều cho thấy chiến lược này đang đơm hoa kết trái — và có lẽ đang đảo chiều cục diện trên bàn cờ chiến sự bước sang năm thứ năm đầy mệt mỏi. Continue reading “Chiến lược chiến tranh mới của Ukraine đang phát huy tác dụng”

Sau Trump, giờ đến lượt Putin thăm Bắc Kinh

Nguồn:  “Now it’s Vladimir Putin’s turn to visit Beijing”, The Economist, 18/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Có một khoảnh khắc đầy ẩn ý vào ngày thứ hai trong chuyến thăm Bắc Kinh của ông Donald Trump. Tổng thống Mỹ khi đó đang cùng ông Tập Cận Bình bách bộ qua những khu vườn thuộc Trung Nam Hải — khu phức hợp của giới lãnh đạo Trung Quốc — vào ngày 15/5. Ông Trump đã dừng lại và hỏi Chủ tịch Trung Quốc rằng liệu ông có thường xuyên đưa các nhà lãnh đạo nước ngoài đến đây không. “Rất hiếm khi”, ông Tập vừa nói vừa lắc đầu để nhấn mạnh. “Putin từng đến đây”, ông nói thêm với một tiếng cười nhẹ. Chưa đầy 24 giờ sau, một thông báo được đưa ra rằng Vladimir Putin sẽ tiếp bước ông Trump bằng chuyến thăm Bắc Kinh vào ngày 19 và 20/5. Continue reading “Sau Trump, giờ đến lượt Putin thăm Bắc Kinh”

Chế độ độc tài của Tập Cận Bình có phải là điều tất yếu?

Nguồn:  Steve Tsang, “Was Xi Jinping Inevitable?”, Project Syndicate, 15/06/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Giai đoạn chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và người đồng cấp Trung Quốc Tập Cận Bình đã phản ánh một giả định đang phổ biến trong chính quyền của ông, đó là có thể đối xử với Trung Quốc như một cường quốc đang lên khác sẵn sàng đàm phán các thỏa thuận thực dụng với cường quốc bá quyền toàn cầu đương nhiệm.

Nhưng một Trung Quốc dưới thời ông Tập lại đại diện cho một thứ hoàn toàn khác biệt: một quốc gia cận độc tài toàn trị với một chiến lược rõ ràng và đầy tham vọng nhằm vượt mặt Mỹ và định hình lại trật tự toàn cầu. Được dẫn dắt bởi “Giấc mơ Trung Hoa” về sự phục hưng dân tộc của ông Tập, Trung Quốc không đơn thuần mưu cầu tạo ra một thế giới lưỡng cực hay thay thế vị trí của Mỹ. Họ cũng không hề khao khát kế thừa những gánh nặng và nghĩa vụ vốn luôn đi kèm với vị thế dẫn đầu của Mỹ. Continue reading “Chế độ độc tài của Tập Cận Bình có phải là điều tất yếu?”

Liệu Trump sẽ phản bội Đài Loan?

Nguồn:  Eyck Freymann, “Will Trump Betray Taiwan?”, Project Syndicate, 12/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Từ cuộc chiến Iran và vũ khí hạt nhân cho đến thuế quan và AI, chương trình nghị sự cho hội nghị thượng đỉnh tuần này tại Bắc Kinh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang trở nên dày đặc. Ông Tập cũng gần như chắc chắn sẽ đề cập đến vấn đề Đài Loan, dẫu chỉ để thể hiện lập trường cứng rắn không thể lay chuyển của mình về vấn đề này.

Nhưng chẳng ai cần phải gặp trực tiếp ông Tập mới hiểu được quan điểm của ông. Một chuyến tham quan Bảo tàng Quốc gia Trung Quốc tại Quảng trường Thiên An Môn — đặc biệt là triển lãm Con đường Phục hưng, nơi ghi lại sự trỗi dậy và cầm quyền của Đảng Cộng sản Trung Quốc — thậm chí có thể tiết lộ nhiều điều hơn thế. Continue reading “Liệu Trump sẽ phản bội Đài Loan?”

Trump làm đảo lộn kỳ vọng của Nga như thế nào?

Nguồn:  Hanna Notte, “This Is Not the World Russia Wants”, Foreign Affairs, 07/05/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuộc xâm lược Ukraine năm 2022 mới chỉ là đỉnh điểm trong bước chuyển dài hạn của Nga sang chủ nghĩa xét lại. Kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, Nga đã luôn tìm cách định hình cấu trúc an ninh châu Âu và áp đặt ý chí của mình lên các nước láng giềng nhỏ hơn. Điện Kremlin cũng đã đối đầu với Mỹ và châu Âu tại Liên Hợp Quốc cùng các thể chế đa phương khác. Giới lãnh đạo Nga lên án khái niệm trật tự quốc tế dựa trên luật lệ là một phát kiến của phương Tây nhằm củng cố vị thế bá quyền của Mỹ. Tự đóng vai đội quân tiên phong thúc đẩy một trật tự đa cực hơn, Nga tìm cách gia tăng tầm ảnh hưởng toàn cầu của riêng mình mà không bị cản trở bởi các rào cản và quy tắc. Continue reading “Trump làm đảo lộn kỳ vọng của Nga như thế nào?”