Tag: Viên Đăng Huy

Chính sách “Bốn Không” của Việt Nam trong bối cảnh Mỹ lạm dụng vũ lực

Nguồn: Khang Vũ, “How Vietnam’s ‘Four Nos’ Can Help a Region Manage the U.S. Rogue Use of Force”, The Diplomat, 20/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuộc chiến của Mỹ chống lại Iran đang dạy cho Việt Nam hai bài học quan trọng theo thời gian thực. Thứ nhất, nó cho Việt Nam thấy những giới hạn của sức mạnh quân sự Mỹ. Iran, mặc dù bị bao vây bởi các đồng minh của Mỹ và sở hữu lực lượng hải quân lẫn không quân yếu thế hơn, vẫn có khả năng phong tỏa eo biển Hormuz và trụ vững về mặt chính trị trước các đợt oanh tạc dữ dội từ phía Mỹ. Mỹ sẽ có rất ít cơ hội chiến thắng nếu cố gắng thách thức kho vũ khí tối tân hơn nhiều của Trung Quốc.

Thứ hai, nó cho Hà Nội thấy trật tự quốc tế tự do hiện nay mong manh đến nhường nào khi Mỹ quyết định phá vỡ chính các nguyên tắc về chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và tự do thương mại của mình. Việc Washington cố tình làm suy yếu nền tảng của trật tự quốc tế nhằm ép buộc các đồng minh và đối tác nhượng bộ về tiền bạc và ảnh hưởng đã làm gia tăng sự hoài nghi của Hà Nội về thành ý của Mỹ với tư cách là một đối tác thương mại và an ninh. Continue reading “Chính sách “Bốn Không” của Việt Nam trong bối cảnh Mỹ lạm dụng vũ lực”

Triều Tiên đã vươn lên dưới thời Kim Jong-un như thế nào?

Nguồn: Jung H. Pak, “How North Korea Won“, Foreign Affairs, 21/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Lễ kỷ niệm 75 năm thành lập Đảng Lao động Triều Tiên vào tháng 10 năm 2020 đã không diễn ra trong không khí lễ hội như mong muốn của nhà lãnh đạo Kim Jong Un. Bất chấp những màn pháo hoa, các phi đội máy bay quân sự bay biểu diễn và đoàn xe chở các tên lửa đạn đạo liên lục địa mới, ông Kim dường như đã gạt nước mắt khi bước tới bục phát biểu và xin lỗi đám đông: “Những nỗ lực và sự chân thành của tôi là chưa đủ để giải quyết những khó khăn trong cuộc sống của nhân dân”. Đại dịch COVID-19 là giai đoạn thử thách với hầu hết các quốc gia, nhưng dường như đặc biệt khắc nghiệt đối với Triều Tiên — đất nước vốn đang phải đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực, hệ thống y tế công cộng xuống cấp trầm trọng và nền kinh tế kiệt quệ. Bản thân ông Kim cũng rơi vào thế bị cô lập và bẽ bàng, cả ở trong nước lẫn trên trường quốc tế, sau khi thất bại trong việc giành được các nhượng bộ về dỡ bỏ trừng phạt, dù đã tham gia những cuộc thượng đỉnh cấp cao đầy hứa hẹn với các nhà lãnh đạo Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc và Nga. Đó có thể coi là thời điểm đen tối nhất trong lịch sử 78 năm của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên. Continue reading “Triều Tiên đã vươn lên dưới thời Kim Jong-un như thế nào?”

Cuộc đối đầu giữa Trump và Giáo hoàng

Nguồn: Adekeye Adebajo, “The Populist vs. the Pope“, Project Syndicate, 24/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dường như lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, Chúa và Quỷ dữ cùng hiện thân trên Trái đất qua hình hài của hai người Mỹ. Trên thực tế, cuộc khẩu chiến nảy lửa giữa Giáo hoàng Leo XIV và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã làm sống lại cuộc xung đột muôn thuở giữa thần quyền và thế quyền, dù dưới một hình thức mới mẻ và đôi khi có phần thô thiển.

Khó có thể tìm được hai con người khác biệt nhau hơn thế. Giáo hoàng Leo XIV — người Mỹ đầu tiên đảm nhận cương vị này — không ngừng rao giảng về hòa bình, chủ nghĩa đa phương và sự cần thiết phải thượng tôn luật pháp quốc tế; trong khi đó, Trump lại tung ra những luận điệu phân biệt chủng tộc, bài ngoại, kỳ thị phụ nữ và cổ xúy chiến tranh. Vị Giáo hoàng điềm đạm kiên trì với lòng nhân từ, sự khoan dung và công lý, hiện thân cho sức mạnh tâm linh và tinh thần hòa giải. Ngược lại, một Trump ngạo mạn, không khác gì một bạo chúa La Mã, lại nương tựa vào bạo lực, đại diện cho thứ sức mạnh quân sự thiếu vắng tính chính danh đạo đức. Continue reading “Cuộc đối đầu giữa Trump và Giáo hoàng”

Phương Tây vẫn chưa hiểu đúng về Nga?

Nguồn: Inna Bondarenko và Daniel Sleat, “The West Is Still Getting Russia Wrong”, Project Syndicate, 21/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Bốn năm sau cuộc xâm lược toàn diện của Nga vào Ukraine, các quan sát viên phương Tây vẫn chưa thực sự hiểu rõ chiến lược của Điện Kremlin. Một số người cho rằng Nga chẳng có chiến lược nào cả — hành vi của họ hoàn toàn phi lý và do đó không thể dự đoán được. Số khác lại lập luận ngược lại: Nga đang thực thi một tầm nhìn phục thù dài hạn được hoạch định tỉ mỉ, trong đó việc chiếm lãnh thổ Ukraine chỉ là bước đi đầu tiên. Cả hai cách giải thích đều sai.

Nga không tiến hành cuộc chiến tàn khốc chống lại Ukraine và làm đảo lộn cấu trúc an ninh châu Âu chỉ vì một ý thích bất chợt; và việc Tổng thống Nga Vladimir Putin khắc họa cuộc chiến như một sự va chạm giữa các nền văn minh — một cuộc đấu tranh sinh tồn chống lại một phương Tây đang tâm hủy diệt nước Nga — không đơn thuần là một màn kịch. Nhưng những luận điệu đó cũng không phải bằng chứng cho một hệ tư tưởng đế quốc đã định hình đầy đủ, càng không phải một bản thiết kế toàn diện cho sự chuyển đổi toàn cầu. Continue reading “Phương Tây vẫn chưa hiểu đúng về Nga?”

Vệ tinh Trung Quốc tiếp sức cho nỗ lực chiến tranh của Iran

Nguồn: “How Chinese satellites have boosted Iran’s war effort”, The Economist, 19/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ khi Chiến dịch Epic Fury bắt đầu vào ngày 28 tháng 2, Trung Quốc đã tỏ ra hết sức thận trọng trong việc ủng hộ Iran. Vào ngày 2 tháng 3, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc lên án các cuộc không kích của liên quân Mỹ-Israel là “vi phạm luật pháp quốc tế”. Các tàu Trung Quốc chở natri perchlorate — một thành phần có thể dùng làm nhiên liệu đẩy tên lửa — được cho là đã cập cảng Iran hồi đầu tháng. Tình báo Mỹ cũng cảnh báo rằng Trung Quốc đang chuẩn bị chuyển giao các loại tên lửa vác vai có khả năng bắn hạ trực thăng và máy bay bay thấp. Tuy nhiên, Bắc Kinh vẫn chưa đưa ra bất kỳ hỗ trợ trực tiếp đáng kể nào về kinh tế, ngoại giao hay quân sự. Thay vào đó, họ đóng góp theo một cách gián tiếp hơn — và có lẽ còn hiệu quả hơn: từ không gian. Continue reading “Vệ tinh Trung Quốc tiếp sức cho nỗ lực chiến tranh của Iran”

Tại sao Mỹ và Trung Quốc vẫn cần ASEAN?

Nguồn: Kai He và Huiyun Feng, “The G-2’s Missing Link”, Foreign Affairs, 20/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau tại Bắc Kinh vào giữa tháng 5, chuyến thăm này sẽ đánh dấu bước tiếp theo trong nỗ lực làm ổn định mối quan hệ quan trọng nhất thế giới. Lần cuối cùng hai nhà lãnh đạo gặp mặt trực tiếp tại Hàn Quốc vào cuối năm ngoái, ông Trump đã mô tả cuộc gặp là sự hội tụ của nhóm “G-2”. Đó có thể chỉ là một lời nhận xét bộc phát, nhưng việc nhắc đến khái niệm này — ngụ ý rằng Washington và Bắc Kinh sẽ cùng nhau thiết lập các điều khoản cho trật tự khu vực và thậm chí toàn cầu — đã gây chấn động khắp khu vực. Các đồng minh của Mỹ như Úc và Nhật Bản ngay lập tức tự hỏi liệu Washington có đang bỏ rơi họ và trao cho Bắc Kinh tầm ảnh hưởng lớn hơn hay không. Continue reading “Tại sao Mỹ và Trung Quốc vẫn cần ASEAN?”

Tại sao ông Tập lại triệt hạ những thân tín của chính mình?

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Why Xi Is Kneecapping His Own Top Men”, Foreign Policy, 15/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sau chín tháng chờ đợi, số phận của Mã Hưng Thụy (Ma Xingrui), người từng là một ngôi sao đang lên trong Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), cuối cùng đã ngã ngũ. Vào ngày 3 tháng 4, các nhà chức trách Trung Quốc thông báo rằng ông Mã, Ủy viên Bộ Chính trị kiêm Phó Trưởng ban Chỉ đạo Công tác Nông thôn Trung ương, đang bị Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương và Ủy ban Giám sát Quốc gia điều tra vì nghi ngờ vi phạm kỷ luật và pháp luật nghiêm trọng. Continue reading “Tại sao ông Tập lại triệt hạ những thân tín của chính mình?”

Quan hệ Mỹ – Trung và chiếc Bẫy Thucydides thực thụ

Nguồn: Joshua Rovner, “The Real Thucydides Trap”, Foreign Affairs, 14/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Hiếm có vấn đề nào thu hút sự chú ý của các nhà quan sát như sự kình địch giữa Trung Quốc và Mỹ. Các nhà phân tích mổ xẻ các xu hướng chính trị và phác họa chân dung các nhà lãnh đạo ở cả hai nước. Các nhà kinh tế học theo dõi các chỉ số về sức mạnh tài chính và thương mại tương đối, suy ngẫm về  nghịch lý của hai gã khổng lồ kinh tế vừa không tương thích vừa phụ thuộc lẫn nhau. Và các chuyên gia quân sự theo dõi cán cân lực lượng với sự lo ngại ngày càng tăng khi năng lực hạt nhân và thông thường của Trung Quốc ngày càng phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng. Continue reading “Quan hệ Mỹ – Trung và chiếc Bẫy Thucydides thực thụ”

Hình chế đang trở thành một mặt trận trong cuộc chiến Iran

Nguồn: Rishi Iyengar, “Meme Wars”, Foreign Policy, 10/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào Chủ Nhật, ngày 5 tháng 4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng một lời nhắc nhở về thời hạn chót vốn đã bị trì hoãn ba lần yêu cầu Iran phải mở lại eo biển Hormuz nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công của Mỹ vào cơ sở hạ tầng dân sự, chẳng hạn như nhà máy điện và cầu — một lời đe dọa mà ông đã leo thang hai ngày sau đó khi tuyên bố rằng “toàn bộ nền văn minh [của Iran] sẽ lụi tàn đêm nay”, chỉ vài giờ trước khi đột ngột thông báo về một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần.

Thời hạn đó, như Trump đã đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social của mình vào Chủ Nhật, là “Thứ Ba, 8:00 giờ tối theo giờ miền Đông!” Continue reading “Hình chế đang trở thành một mặt trận trong cuộc chiến Iran”

Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Internet tại Iran

Nguồn: Sara Bazoobandi, “Iran’s Other Front: The War Over the Internet”, War on the Rocks, 10/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Từ lâu, chính phủ Iran đã coi việc truy cập internet tự do là một đặc quyền mà nhà nước ban phát cho những ai sẵn lòng truyền bá thông điệp của mình và tước đoạt từ tất cả những người còn lại. Khoảng bốn giờ sau khi các cuộc không kích của Israel và Mỹ bắt đầu, lưu lượng internet đã sụt giảm tới 98% — một tình trạng mất kết nối gần như hoàn toàn. Cơ sở hạ tầng truyền thông của Iran đã bị chính phủ cố tình tháo dỡ và lưu lượng internet bị đình chỉ hoàn toàn. Các cuộc tấn công được thực hiện bởi các đối thủ của chính phủ Iran nhằm vào các cơ sở quân sự, năng lực tác chiến, cùng giới lãnh đạo chính trị và quân sự cấp cao. Trong khi đó, lệnh phong tỏa internet lại do chính phủ áp đặt, nhắm trực tiếp vào người dân Iran. Hàng triệu tình nguyện viên trên khắp thế giới đã chung tay giúp đỡ người dùng bên trong Iran bằng cách âm thầm quyên góp băng thông cá nhân của chính họ. Continue reading “Cuộc chiến giành quyền kiểm soát Internet tại Iran”

Công thức hòa bình khiếm khuyết cho cuộc chiến tại Ukraine

Nguồn: Samuel Charap và Jennifer Kavanagh, “A Flawed Formula for Peace in Ukraine”, Foreign Affairs, 07/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine đã bị đình chỉ. Việc chính quyền Trump tập trung vào vấn đề Iran có thể là lý do trực tiếp, nhưng đó không phải là nguyên nhân sâu xa. Trên thực tế, các cuộc thương lượng vốn đã đình trệ vì một vấn đề nghiêm trọng hơn: chính là cách thức Mỹ cấu trúc hóa tiến trình hòa bình này.

Cho đến nay, chính quyền Trump vẫn tập trung các cuộc đối thoại vào một thỏa thuận cốt lõi. Để chấm dứt chiến tranh, Ukraine sẽ nhượng thêm đất cho Nga — cụ thể là gần 20% diện tích vùng Donbas mà Kyiv hiện vẫn đang kiểm soát — để đổi lấy các cam kết an ninh từ Mỹ và châu Âu. “Người Mỹ sẵn sàng hoàn tất các đảm bảo an ninh ở cấp độ cao một khi Ukraine sẵn sàng rút khỏi Donbas”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã phát biểu trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 3. Hoặc, theo cách diễn đạt của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance: “Phía Nga muốn những phần lãnh thổ nhất định, hầu hết họ đã chiếm đóng nhưng cũng có những phần chưa chiếm được. Vì vậy, đó thực sự là trọng tâm của cuộc đàm phán. Người Ukraine muốn các bảo đảm an ninh, còn người Nga muốn một lượng lãnh thổ nhất định”. Continue reading “Công thức hòa bình khiếm khuyết cho cuộc chiến tại Ukraine”

Tại sao Viktor Orban thất bại?

Nguồn: László Bruszt, “Why Orbán Lost”, Project Syndicate, 13/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong suốt 16 năm, đất nước Hungary dưới thời Viktor Orbán là hiện thân của một tư tưởng đáng lo ngại: rằng “dân chủ phi tự do” có thể được duy trì ổn định và bám rễ quyền lực một cách bền vững. Bằng cách kết hợp ưu thế áp đảo tại các kỳ bầu cử với việc làm suy yếu có hệ thống cơ chế kiểm soát và đối trọng của các thiết chế, Orbán dường như đã giải được bài toán hóc búa của chủ nghĩa độc tài hiện đại: làm sao để thắng liên tiếp tại hòm phiếu trong khi vẫn rỗng hóa được nền dân chủ tự do. Và bởi mô hình của ông đã truyền cảm hứng cho những người ngưỡng mộ trên khắp phương Tây (và xa hơn nữa), góp phần củng cố niềm tin về sự suy tàn của nền dân chủ nói chung, nên thất bại ê chề của ông trong cuộc bầu cử lần này mang lại những hệ lụy vượt xa khỏi biên giới Hungary. Continue reading “Tại sao Viktor Orban thất bại?”

Vắng Trung Quốc khiến Mỹ lún sâu vào các cuộc chiến đầy rủi ro

Nguồn: Jo Inge Bekkevold, “China’s Absence Draws America Deeper Into Risky Wars”, Foreign Policy, 06/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Xét trong bối cảnh cuộc đối đầu siêu cường giữa Mỹ và Trung Quốc, mọi quyết định khai chiến của bất kỳ chính quyền Mỹ nào cũng cần phải được dẫn dắt bởi một đánh giá  liệu hành động đó có củng cố vị thế của Mỹ trước Trung Quốc hay không. Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Mỹ từng tham chiến tại Triều Tiên và Việt Nam để đẩy lùi ảnh hưởng của Liên Xô, đồng thời buộc Anh và Pháp phải rút quân trong Khủng hoảng Kênh đào Suez năm 1956 nhằm tránh sự can thiệp của Moscow.

Do đó, việc Mỹ tiến hành một cuộc không kích tổng lực — và có thể là một chiến dịch trên bộ — chống lại Iran là một trường hợp điển hình mà người ta kỳ vọng toan tính Trung Quốc sẽ đóng vai trò chủ chốt. Thực tế, Chiến lược An ninh Quốc gia năm 2025 của chính quyền Trump đã làm nổi bật sự kình địch Mỹ-Trung, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiềm chế Trung Quốc tại châu Á và chống Bắc Kinh tiếp cận Tây Bán cầu. Nhiều nhà phân tích và chiến lược gia đã đặt cuộc chiến Iran vào bối cảnh nỗ lực kiềm chế Trung Quốc bằng cách triệt tiêu các đối tác khu vực của nước này. Continue reading “Vắng Trung Quốc khiến Mỹ lún sâu vào các cuộc chiến đầy rủi ro”

Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Beijing Is Trying to Break U.S. Narratives Over Taiwan”, Foreign Policy, 08/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trịnh Lệ Văn (Cheng Li-wun), lãnh đạo Quốc Dân Đảng (KMT) đối lập tại Đài Loan, đang dẫn đầu một phái đoàn sang thăm Trung Quốc từ ngày 7 đến 12 tháng 4. Đây là chuyến thăm đầu tiên của một chủ tịch KMT trong một thập niên qua, và bà Trịnh dự kiến sẽ có cuộc hội kiến với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. KMT, vốn là đảng cầm quyền thời kỳ độc tài tại Đài Loan và từng đối đầu gay gắt với Đảng Cộng sản Trung Quốc (CCP), giờ đây đã trở nên thân thiện với CCP hơn đáng kể so với Đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) hiện đang cầm quyền.

Nhiều người từng giả định rằng chuyến đi của bà Trịnh sẽ chỉ diễn ra sau chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Thay vào đó, sau khi chuyến đi của ông Trump bị trì hoãn, Bắc Kinh đã đẩy lịch trình của bà Trịnh lên sớm hơn. Về mặt hình thức, điều này tách biệt hai sự kiện và củng cố tuyên bố của Bắc Kinh rằng vấn đề Đài Loan hoàn toàn là chuyện nội bộ của Trung Quốc. Tuy nhiên, Bắc Kinh rõ ràng hy vọng dùng chuyến đi của bà Trịnh — đặc biệt là cuộc gặp giữa Tập và Trịnh — để tác động và có lẽ là thay đổi một số giả định của ông Trump về Đài Loan. Continue reading “Trung Quốc tìm cách bẻ gãy luận điệu của Mỹ về Đài Loan”

Lebanon đang dần sụp đổ

Nguồn: Maha Yahya, “Lebanon’s Coming Collapse”, Foreign Affairs, 03/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Lebanon đã trở thành một mặt trận trong cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran. Vào ngày 1/3, Naim Qassem, thủ lĩnh của Hezbollah — nhóm dân quân Lebanon được Tehran hậu thuẫn và vũ trang — đã cam kết trả đũa việc Israel ám sát Lãnh đạo Tối cao Ali Khamenei một ngày trước đó. Hezbollah sau đó đã chính thức tham chiến, phóng tên lửa và drone qua biên giới vào Israel. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã đáp trả bằng các cuộc không kích diện rộng trên khắp đất nước. Continue reading “Lebanon đang dần sụp đổ”

Các đồng minh châu Âu dần mất hi vọng giữ chân Mỹ ở lại NATO

Nguồn: “European allies are losing hope of keeping America in NATO”, The Economist, 05/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khủng hoảng Kênh đào Suez, Chiến tranh Việt Nam, cuộc xâm lược Iraq: những cuộc chiến ngoài châu Âu luôn có cách để xâu xé cấu trúc của NATO. Giờ đây, chiến dịch không kích của Mỹ (cùng với Israel) chống lại Iran có thể sẽ xé toạc liên minh này. Donald Trump ngày càng tỏ ra thù địch với các đồng minh châu Âu, giận dữ trước việc họ từ chối giúp Mỹ mở lại eo biển Hormuz. Tệ hơn nữa, một số quốc gia châu Âu còn gây khó dễ cho các chiến dịch quân sự của Mỹ tại Trung Đông. Continue reading “Các đồng minh châu Âu dần mất hi vọng giữ chân Mỹ ở lại NATO”

Nhiên liệu máy bay mới là điềm báo thực của khủng hoảng năng lượng

Nguồn: Keith Johnson, “Why Jet Fuel Is the Real Harbinger of the Energy Crisis”, Foreign Policy, 03/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Mới chỉ hơn một tháng kể từ khi cuộc chiến Mỹ – Israel chống lại Iran nổ ra, các thị trường năng lượng dường như vẫn đang trụ vững, với giá dầu thô tham chiếu dao động trong khoảng 100 đến 115 USD/thùng. Nhưng đó không phải là con số đáng bận tâm nhất. Điều quan trọng là chi phí của những sản phẩm hữu dụng được chiết xuất từ thùng dầu thô đó, và bức tranh này đang tối sầm lại và ngày càng trở nên nghiệt ngã.

Mũi giáo sắc nhọn đâm vào nền kinh tế toàn cầu chính là sự tăng vọt chi phí nhiên liệu máy bay, vốn đã tăng hơn gấp đôi trong tháng đầu tiên của cuộc chiến, đạt mức bình quân toàn cầu hơn 195 USD/thùng. Trong khi đó, dầu thô chỉ tăng vỏn vẹn 50% kể từ khi chiến sự bắt đầu. Continue reading “Nhiên liệu máy bay mới là điềm báo thực của khủng hoảng năng lượng”

Cuộc chiến Iran có ý nghĩa gì đối với Trung Quốc?

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “What the Iran War Means for China”, Foreign Affairs, 30/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang có được một nước Mỹ đúng như ông hằng mong muốn. Kể từ khi Tổng thống Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào năm 2025, Washington ngày càng mất đi sự tự tin vào mục tiêu toàn cầu của mình, bớt cam kết hơn với trật tự dựa trên luật lệ mà họ từng duy trì, và sẵn lòng thực thi quyền lực theo những cách làm chao đảo các thị trường, các thể chế và các đồng minh. Uy tín và thẩm quyền toàn cầu của Washington đang dần bị mài mòn. Continue reading “Cuộc chiến Iran có ý nghĩa gì đối với Trung Quốc?”

Nước Mỹ đã trở thành một quốc gia bất hảo

Nguồn: Stephen M. Walt, “The United States Has Become a Rogue State”, Foreign Policy, 26/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chính quyền Trump thứ hai đang tỏ ra rắc rối, gây hại và nguy hiểm hơn nhiều so với dự tính của hầu hết các nhà quan sát—bao gồm cả tôi—và cuộc chiến bất khả thi đầy bi kịch với Iran đang chứng minh điều đó một cách không thể chối cãi. Hệ quả là, mọi quốc gia trên thế giới đều đang phải loay hoay tìm cách đối phó với một nước Mỹ ngày càng bất hảo. Hãy tự hỏi: Nếu bạn lãnh đạo Ả Rập Saudi, Brazil, Đức, Indonesia, Nigeria, Đan Mạch, Úc, v.v., bạn sẽ làm gì?

Đây là lý do tại sao đó là một bài toán hóc búa. Nước Mỹ vẫn rất hùng mạnh, dù họ đang theo đuổi những chính sách vốn sẽ làm họ suy yếu theo thời gian, như chủ nghĩa trọng thương sai lầm, các cuộc tấn công mù quáng vào khoa học và giới học thuật, thái độ thù địch lộ liễu với mọi kiểu người nhập cư, lún sâu vào sự lệ thuộc dầu mỏ, chi tiêu quân sự lãng phí, thâm hụt kinh tế triền miên…. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, các quốc gia khác vẫn phải lo sợ rằng quyền lực của Mỹ có thể được dùng để gây hại cho họ, dù là cố ý hay vô tình. Continue reading “Nước Mỹ đã trở thành một quốc gia bất hảo”

Bài học cho Singapore từ cuộc chiến của Trump tại Iran

Nguồn: Derek Grossman, “Lessons for Singapore from Trump’s War in Iran”, Foreign Policy, 24/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) từ lâu đã được coi là một đảo quốc bất khả xâm phạm về sự ổn định, hòa bình và thịnh vượng. Nhưng kể từ khi cuộc chiến Mỹ-Israel chống lại Iran bắt đầu, Iran đã liên tục nã tên lửa và drone vào UAE vì mối quan hệ đối tác an ninh chặt chẽ và lâu đời của nước này với Mỹ. Giờ đây, UAE, bao gồm cả viên ngọc quý Dubai, đang bị tàn phá nặng nề. Dù các doanh nghiệp đang cố gắng bám trụ, hàng ngàn cư dân đã tháo chạy và ngành du lịch rơi vào tình trạng đình trệ. Giao thương đường biển — bao gồm xuất khẩu dầu mỏ, khí đốt thiên nhiên hóa lỏng, cùng với nguồn cung thực phẩm thiết yếu và các hàng hóa nhập khẩu khác — phần lớn đã dừng lại do Iran phong tỏa một phần eo biển Hormuz. Điều này càng đáng lo ngại hơn bởi xuất khẩu năng lượng, cùng với các ngành tài chính, công nghệ, logistics và dịch vụ tại Dubai vốn là mạch máu của quốc gia này. Vượt ra ngoài những tổn thất kinh tế, hào quang về một UAE biệt lập huy hoàng khỏi những bất ổn của khu vực đã bị đập tan trong nhiều năm tới — và có lẽ là không thể cứu vãn. Continue reading “Bài học cho Singapore từ cuộc chiến của Trump tại Iran”