Học thuyết chiến thắng của Iran

Nguồn: Narges Bajoghli và Vali Nasr, “Iran’s Theory of Victory”, Foreign Affairs, 09/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi nói đến Iran, chính quyền Trump có một thành tích hết sức đáng thất vọng. Sau nhiều tháng không kích dữ dội, Mỹ vẫn không thể làm Iran suy kiệt. Washington cũng không thể buộc Tehran khuất phục trên bàn đàm phán. Thế nhưng, bất chấp những thất bại liên tiếp trong suốt bảy tháng, các quan chức Mỹ tin rằng tình hình đã bước sang một giai đoạn mới. Họ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt, đồng thời duy trì lệnh phong tỏa hiện có đối với vùng duyên hải phía nam Iran, bóp nghẹt khả năng giao thương của nước này với thế giới bên ngoài. Từ đó, Washington kết luận rằng Iran sẽ sớm phải nhượng bộ hoặc sụp đổ. “Chúng ta sẽ bóp nghẹt chế độ này về mặt kinh tế”, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent tuyên bố hôm 1/9. Continue reading “Học thuyết chiến thắng của Iran”

Những cuộc chiến mới tại khu vực Biển Đỏ

Nguồn: Alan Boswell, “The New Red Sea Wars”, Foreign Affairs, 06/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Ngày 3 tháng Sáu, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với Quốc hội rằng cuộc xung đột đã hoành hành suốt ba năm tại Sudan giờ đây là một “cuộc chiến ủy nhiệm”, đồng thời đổ lỗi cho Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) vì cản trở những nỗ lực của Mỹ nhằm chấm dứt chiến sự. Rubio đã nói ra điều mà nhiều nhà quan sát từ lâu đã nhận thấy: những gì khởi đầu như một cuộc tranh giành quyền lực trong nước đã biến thành một cuộc chiến khu vực rộng lớn hơn, lôi kéo các cường quốc bên ngoài và lan qua biên giới Sudan. Continue reading “Những cuộc chiến mới tại khu vực Biển Đỏ”

Ả Rập Saudi đang ngày càng bị vây hãm

Nguồn: “Saudi Arabia is increasingly under siege”, The Economist, 11/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đây là vụ tấn công thứ ba nhằm vào sân bay Riyadh chỉ trong chưa đầy một tuần, đồng thời cũng là vụ gây thương vong nghiêm trọng nhất. Ngày 10/10, lực lượng Houthi, một nhóm vũ trang Hồi giáo dòng Shia được Iran hậu thuẫn, đã phóng tên lửa tấn công sân bay này. Các nhân chứng cho biết tên lửa đánh trúng trực tiếp Nhà ga số 3, nơi phục vụ các chuyến bay nội địa, khiến một phần mái nhà ga đổ sập. Ít nhất 13 người thiệt mạng, gồm bốn công dân Ả Rập Saudi và tám người nước ngoài cư trú tại nước này, cùng 309 người bị thương, trong đó có một số trường hợp nguy kịch. Sân bay đã phải đóng cửa hơn 24 giờ và hiện chưa rõ khi nào có thể hoạt động trở lại. Một ngày sau, Houthi tiếp tục tấn công Nhà ga số 4, gây ra một đám cháy. Continue reading “Ả Rập Saudi đang ngày càng bị vây hãm”

Ý nghĩa đằng sau căn cứ không quân mới của Trung Quốc tại Lào

Nguồn: Hunter Marston, “What to make of China’s new air facility in Laos”, The Interpreter, 08/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thông báo về một cơ sở quân sự mới do Trung Quốc tài trợ tại Lào nhằm huấn luyện phi công không quân nước này đã làm dấy lên câu hỏi liệu nơi đây có hoạt động trên thực tế như một căn cứ quân sự của Trung Quốc hay không, và nó có thể mở rộng khả năng triển khai sức mạnh của Bắc Kinh trên khắp khu vực như thế nào.

Trung tâm Huấn luyện và Hỗ trợ Chung kiêm Học viện Hàng không Hữu nghị Trung Quốc – Lào nằm tại Sân bay Ban Keun, cách Viêng Chăn khoảng 50 km về phía bắc. Bộ Quốc phòng Trung Quốc nhấn mạnh rằng cơ sở mới sẽ được sử dụng để huấn luyện phi công Không quân Lào, tăng cường “hợp tác quân sự thực chất” và thúc đẩy “hòa bình và ổn định khu vực”. Tuyên bố chính thức của phía Trung Quốc cũng nói thêm rằng trung tâm huấn luyện này “không nhằm vào bất kỳ bên thứ ba nào”. Continue reading “Ý nghĩa đằng sau căn cứ không quân mới của Trung Quốc tại Lào”

Trung Quốc bước vào thời kỳ suy thoái kéo dài?

Nguồn: Carl Minzner, “China’s Long Twilight”, Foreign Affairs, 05/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong những năm bùng nổ của thời kỳ cải cách, từ năm 1978 đến đầu những năm 2000, Trung Quốc là một đất nước tràn đầy sức lao động. Tỷ lệ dân số trong độ tuổi lao động, từ 15 đến 64 tuổi, tăng từ 57% vào năm 1978 lên mức đỉnh gần 75% vào năm 2010. Lực lượng này đã xây dựng đường sá, nhà máy, khu chung cư và doanh nghiệp, tạo động lực cho ba thập kỷ tăng trưởng gần 10% mỗi năm, giúp quy mô nền kinh tế tăng gấp 20 lần.

Nhưng trong thập kỷ qua, xu hướng này đã đảo chiều. Chính sách một con của Bắc Kinh, cùng những lực lượng xã hội vốn đã kéo mức sinh ở Đông Á xuống mức thấp lịch sử, đã khiến tỷ lệ sinh của Trung Quốc nằm dưới mức thay thế suốt ba thập kỷ, làm cạn dần nguồn nhân lực từng thúc đẩy sự trỗi dậy của đất nước. Tổng dân số Trung Quốc đạt đỉnh 1,4 tỷ người vào năm 2021 và hiện giảm từ ba đến bốn triệu người mỗi năm, tương đương với việc mất đi một thành phố cỡ Los Angeles mỗi năm. Continue reading “Trung Quốc bước vào thời kỳ suy thoái kéo dài?”

Thế giới đang đối mặt một cuộc khủng hoảng nguồn cung LNG nghiêm trọng

Nguồn: “The world is facing an almighty LNG crunch”, The Economist, 04/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Bốn năm trước, châu Âu đã phải vội vã tìm nguồn thay thế cho 40% lượng khí đốt nhập khẩu sau khi nguồn cung qua các đường ống của Nga bị cắt đứt trong bối cảnh chiến tranh Ukraine. Châu Âu quay sang Qatar, khi đó là nước sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới. “Chúng tôi đã đáng tin cậy suốt hơn 26 năm”, Bộ trưởng Năng lượng của quốc gia vùng Vịnh này, ông Saad al-Kaabi, tự hào tuyên bố khi ấy trong văn phòng dát vàng của mình. “Chúng tôi chưa bao giờ bỏ lỡ một chuyến hàng nào”.

Ngày nay, lời khoe khoang ấy nghe thật rỗng tuếch. Vào tháng Ba, sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz vì bị Mỹ và Israel tấn công, Qatar tuyên bố tình trạng bất khả kháng và thông báo với các khách hàng rằng họ không thể thực hiện hợp đồng. Kể từ đó, nước này chỉ giao được 98 chuyến hàng, ít hơn 536 chuyến so với cùng kỳ năm ngoái. Lượng thiếu hụt lên tới 39 triệu tấn, tương đương 9% nguồn cung toàn cầu của năm ngoái, và con số này vẫn tiếp tục tăng. Ở mức khoảng 25 USD cho mỗi triệu đơn vị nhiệt Anh (mmBtu), giá LNG tại châu Á hiện cao hơn 140% so với trước chiến tranh. Continue reading “Thế giới đang đối mặt một cuộc khủng hoảng nguồn cung LNG nghiêm trọng”

Món hải sâm ở châu Á đang tiếp tay cho tội phạm xuyên quốc gia ra sao?

Nguồn: Tom Brown và Pragathi Ravi, “The Illicit World of Sea Cucumbers”, Foreign Policy, 02/10/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào một buổi chiều tháng 8 năm 2017, Cesar Daleo, một cựu đặc vụ Cục Tuần tra Biên phòng Mỹ, đã tìm cách vận chuyển trái phép 1 kg hóa chất tiền chất fentanyl mà ông ta tưởng là hàng cấm từ San Ysidro, California, qua biên giới sang Mexico. Daleo không hề biết rằng vài tuần trước đó, lực lượng hải quan tại Sân bay Quốc tế Los Angeles đã chặn kiện hàng này trên đường vận chuyển từ Trung Quốc.

Các đặc vụ thuộc Cơ quan Điều tra An ninh Nội địa sau đó đã tráo chất bị kiểm soát này, vốn được ngụy trang dưới dạng bột củ sen, bằng một loại bột trắng vô hại rồi để kiện hàng tiếp tục hành trình đến điểm nhận. Lực lượng hành pháp phục kích và bắt giữ Daleo ngay trước khi ông ta vượt biên, sau đó khởi tố ông ta về tội thông đồng phân phối chất cấm. Trước đó, Daleo đã 13 lần nhận trót lọt những kiện hàng tương tự; đến năm 2019, ông ta bị tuyên phạt 30 tháng tù giam. Continue reading “Món hải sâm ở châu Á đang tiếp tay cho tội phạm xuyên quốc gia ra sao?”

Kế hoạch của Nga nhằm khuất phục Ukraine

Nguồn: Dmytro Kuleba, “Russia’s Plan to Break Ukraine”, Foreign Affairs, 30/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ đầu tháng 7, drone và tên lửa Nga đã dội xuống Kyiv với cường độ tàn khốc chưa từng có. Còi báo động không kích vang lên ngày đêm, cảnh báo người dân về những đợt tấn công đang tới và buộc họ phải chạy xuống các hầm trú ẩn. Nhiều drone đã bị bắn hạ, nhưng không phải tất cả, còn phần lớn tên lửa đạn đạo vẫn xuyên qua được hệ thống phòng không, phá hủy các tòa nhà và cướp đi sinh mạng của dân thường; cho đến nay đã có khoảng 100 người thiệt mạng. Các đợt oanh tạc trở nên dữ dội đến mức trong những tuần gần đây, người dân Ukraine bắt đầu lan truyền trên Instagram và TikTok một câu nói đùa cay đắng: “Cảm ơn Chúa vì tôi sống ở Kyiv, nên chẳng cần nhọc công lên kế hoạch cho tương lai làm gì”. Continue reading “Kế hoạch của Nga nhằm khuất phục Ukraine”

Tại sao chưa có nước nào có thể chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine?

Nguồn: Stephen M. Walt, “Why Nobody Can End the War in Ukraine”, Foreign Policy, 29/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đã hơn một năm kể từ lần cuối tôi viết một bài phân tích sâu về cuộc chiến tại Ukraine, và tôi thực sự lấy làm tiếc về sự gián đoạn này. Than ôi, những sự kiện khác đã thu hút sự chú ý của tôi, dù cuộc xung đột vẫn là một bi kịch dai dẳng và tiếp tục phủ bóng nặng nề lên tình hình địa chính trị toàn cầu. Bài tường thuật mới đây của người lãnh đạo dũng cảm của chúng ta, Ravi Agrawal, về chuyến đi của anh đã khiến tôi chú ý trở lại đến cuộc chiến này, thôi thúc tôi suy ngẫm về cục diện hiện nay và những gì có thể làm để khép lại một cuộc chiến đã kéo dài gần năm năm. Continue reading “Tại sao chưa có nước nào có thể chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine?”

Liệu Donald Trump sẽ gặp Kim Jong Un một lần nữa?

Nguồn: “Will Donald Trump get to meet Kim Jong Un again?”, The Economist, 27/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sáu đời tổng thống Mỹ đã tìm cách giải quyết chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên. Cả sáu đều thất bại. Donald Trump lại muốn thử thêm một lần nữa: ông tuyên bố kỳ vọng sẽ gặp Kim Jong Un, nhà lãnh đạo độc tài của Triều Tiên, trong năm nay. Chuyến công du châu Á để tham dự Hội nghị thượng đỉnh APEC vào tháng 11 tới có thể tạo ra một cơ hội; cựu đặc phái viên của ông Trump về Triều Tiên gần đây thậm chí còn gợi ý trong một bài phát biểu rằng ông Trump có thể đề xuất một cuộc gặp ngay tại Bình Nhưỡng, nơi chưa một tổng thống Mỹ đương nhiệm nào từng đặt chân tới.

Thế nhưng, ông Kim đã phát tín hiệu rõ ràng rằng ông chỉ đồng ý gặp nếu Mỹ từ bỏ yêu cầu lâu nay về “phi hạt nhân hóa”, thuật ngữ ngoại giao ám chỉ việc tháo dỡ hoặc loại bỏ hoàn toàn kho vũ khí uy lực nhất của chính quyền ông. Chỉ một tháng sau khi ông Trump cắt giảm các cuộc tập trận quân sự đã được lên kế hoạch từ lâu với Hàn Quốc nhằm nhen nhóm lại mối quan hệ thân tình với ông Kim, nhà lãnh đạo Triều Tiên, với cô con gái tuổi teen xuất hiện bên cạnh, đã trực tiếp giám sát vụ phóng thử một loại tên lửa mới được cho là có tốc độ siêu thanh. Ông Kim tự hào tuyên bố rằng thứ vũ khí này sẽ là “cơn đau đầu không thể chữa khỏi” đối với kẻ thù của đất nước. Continue reading “Liệu Donald Trump sẽ gặp Kim Jong Un một lần nữa?”

Nhật Bản đang trao cho Mỹ một cơ hội tại châu Á

Nguồn: David Sacks và Nick Snyder, “Japan Is Giving the United States a Chance in Asia”, Foreign Affairs, 28/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Nhật Bản, một quốc gia bị ràng buộc bởi điều khoản hòa bình trong Hiến pháp kể từ sau Thế chiến II, đang đầu tư mạnh mẽ vào quốc phòng và đóng góp cho an ninh khu vực theo những cách từng được xem là không tưởng. Tokyo đã gần như tăng gấp đôi ngân sách quốc phòng, mua sắm các loại tên lửa tầm xa có khả năng tấn công các mục tiêu quân sự ở Trung Quốc và Triều Tiên, ký các thỏa thuận cho phép triển khai lực lượng quân sự ra nước ngoài, trực tiếp đảm nhiệm vai trò tác chiến trong các cuộc tập trận quân sự đa phương, và thậm chí bãi bỏ lệnh cấm xuất khẩu vũ khí. Continue reading “Nhật Bản đang trao cho Mỹ một cơ hội tại châu Á”

Trung Quốc vẫn nắm giữ những gì nước Mỹ cần

Nguồn: Adam S. Posen, “China Still Has What America Needs”, Foreign Affairs, 21/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chính quyền Trump bước vào cuộc gặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 10 năm 2025 với thái độ đầy tự tin, khẳng định rằng Mỹ nắm lợi thế đòn bẩy trước Trung Quốc nhờ là nước nhập siêu trong quan hệ thương mại song phương. Như Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từng phát biểu: “Chúng ta mất gì khi người Trung Quốc tăng thuế với chúng ta? Chúng ta chỉ xuất khẩu sang họ bằng một phần năm những gì họ xuất khẩu sang chúng ta, vì vậy đó là một quân bài cầm chắc phần thua đối với họ”. Nhận định này nhanh chóng bộc lộ sự sai lầm.

Như tôi từng lập luận trên Foreign Affairs, các cuộc chiến thương mại rất dễ thất bại khi một quốc gia phụ thuộc vào một nhà xuất khẩu về những đầu vào khó thay thế nhưng vẫn nhìn thương mại như một trò chơi có tổng bằng không. Trung Quốc nắm “ưu thế leo thang” trước Mỹ, nghĩa là ở bất kỳ mức độ đối đầu nào, chính phủ Trung Quốc cũng có khả năng gây ra cho Mỹ nhiều tổn thất hơn chiều ngược lại. Chẳng hạn, để Bắc Kinh nới lỏng các hạn chế đối với xuất khẩu đất hiếm, lĩnh vực mà Trung Quốc kiểm soát từ 80 đến 90% sản lượng toàn cầu, Mỹ đã phải nhượng bộ về thuế quan, kiểm soát công nghệ và chính sách thị thực qua nhiều vòng đàm phán khác nhau. Continue reading “Trung Quốc vẫn nắm giữ những gì nước Mỹ cần”

Machiavelli nếu còn sống sẽ nhận định gì về Trump?

Nguồn: Stephen M. Walt, “What Machiavelli Would Say About Trump”, Foreign Policy, 23/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tuần trước, Paul Krugman đã đăng một bài viết rất hay trên Substack, chỉ ra cách các quốc gia khác đang nhanh chóng trút bỏ nỗi sợ hãi đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Họ bắt đầu liên kết với nhau để phản ứng trước chính sách đối ngoại thất thường và mang tính chèn ép của ông. Krugman hoàn toàn có lý, nhưng điều khiến tôi chú ý là việc ông trích dẫn câu nói nổi tiếng của Niccolò Machiavelli rằng, để trở thành một đấng quân vương thành công, “được e sợ thì tốt hơn là được yêu mến”. Lý tưởng nhất, một quân vương nên hướng tới cả hai, nhưng Machiavelli lưu ý rằng điều này cực kỳ khó đạt được. Vì vậy, nếu buộc phải chọn một trong hai, được e sợ vẫn tốt hơn, bởi lòng người vốn dễ thay đổi và tình cảm của họ không đáng tin cậy, trong khi nỗi sợ hãi lại được duy trì “bởi nỗi sợ về hình phạt luôn thường trực và không bao giờ thất bại”. Continue reading “Machiavelli nếu còn sống sẽ nhận định gì về Trump?”

Đảng Cộng sản Trung Quốc đang đối mặt với một cuộc chuyển giao thế hệ?

Nguồn:  “China’s Communist Party faces a generational shift”, The Economist, 22/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Năm tới, tại sự kiện chính trị định kỳ quan trọng nhất của Trung Quốc, Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc diễn ra năm năm một lần sẽ xác định những người lãnh đạo đất nước cho đến năm 2032. Vị thế tối cao của Tập Cận Bình gần như không thể lay chuyển. Nhưng hàng trăm vị trí cấp cao bên dưới ông vẫn còn bỏ ngỏ. Một loạt cuộc họp kín trong vài tháng tới sẽ quyết định ai sẽ nắm giữ những chiếc ghế này.

Thời điểm tổ chức một trong những cuộc họp như vậy vừa được công bố: từ ngày 26 đến 29 tháng 10, khoảng 370 nhà lãnh đạo thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng sẽ nhóm họp. Về mặt chính thức, họ sẽ thảo luận về “quản lý Đảng toàn diện và nghiêm minh”, về thực chất là yêu cầu phục tùng ông Tập. Nhưng sau những cánh cửa đóng kín, họ cũng sẽ cân nhắc một cuộc chuyển giao thế hệ trong chính trường Trung Quốc. Continue reading “Đảng Cộng sản Trung Quốc đang đối mặt với một cuộc chuyển giao thế hệ?”

Tại sao Mỹ không thể để thế bế tắc với Iran kéo dài mãi mãi

Nguồn: Richard Haass và Carolyn Kissane, “The Stalemate With Iran Is Not Sustainable”, Foreign Affairs, 23/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Suốt sáu tháng qua, cuộc chiến với Iran, dù gây nhiều xáo trộn, nhìn chung vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Eo biển Hormuz gần như đóng cửa hoàn toàn đối với vận tải hàng hải, làm nghẽn tuyến đường trung chuyển khoảng 20% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và một tỷ lệ thậm chí còn cao hơn lượng dầu mỏ giao dịch trên toàn cầu. Giá năng lượng nhích tăng và nhiều nơi trên thế giới phải vật lộn với tình trạng thiếu hụt dầu khí, nhưng các quốc gia vẫn tìm được cách giúp ổn định thị trường năng lượng toàn cầu. Cả Mỹ và Iran đều kiềm chế, tránh tung ra những đòn tấn công hủy diệt nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng sống còn ở vùng Vịnh. Dường như Washington và Tehran có thể kéo dài thế bế tắc hiện tại, thỉnh thoảng đáp trả nhau bằng các đợt không kích hoặc những vụ tấn công lẻ tẻ nhằm vào tàu chở dầu và cơ sở năng lượng, mà không đẩy thế giới vào một thảm họa kinh tế. Continue reading “Tại sao Mỹ không thể để thế bế tắc với Iran kéo dài mãi mãi”

Những bài học từ Mao Trạch Đông giúp Trung Quốc ứng phó với Mỹ

Nguồn: “What Mao can teach China about managing America”, The Economist, 21/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chiến tranh thương mại. Chiến tranh công nghệ. Chiến tranh Lạnh mới. Tất cả những cách gọi ngắn gọn dùng để mô tả sự rạn nứt trong quan hệ Mỹ – Trung đều mang sắc thái u ám, báo hiệu những điều chẳng lành. Nhưng nhãn xưng mà hai nước cùng chấp nhận hồi đầu năm nay, dưới sự thúc đẩy của Trung Quốc, lại không như vậy. Cả hai hiện chính thức bước vào một “mối quan hệ mang tính xây dựng dựa trên ổn định chiến lược”. Nếu cụm từ cồng kềnh này nghe không mấy hấp dẫn thì đó cũng chính là chủ ý của nó: thể hiện một cách tiếp cận bình tĩnh, có kiểm soát nhằm quản lý căng thẳng giữa hai siêu cường. Continue reading “Những bài học từ Mao Trạch Đông giúp Trung Quốc ứng phó với Mỹ”

Bài toán Trung Quốc trong các lệnh trừng phạt Iran của Trump

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “Trump’s Iran Sanctions Have a China Problem”, Project Syndicate, 18/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tháng 8 vừa qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố khởi động một chiến dịch “D-Day kinh tế” nhằm vào Iran, hứa hẹn một “cuộc tấn công tài chính lớn nhất từng được huy động chống lại một đối thủ”. Phép so sánh với D-Day khá kỳ lạ đối với một chiến dịch mà thành bại cuối cùng lại phụ thuộc đáng kể vào Trung Quốc — một đồng minh của Mỹ tại Normandy nhưng ngày nay đã trở thành đối thủ chiến lược.

Để chính sách “rò rỉ bằng không” của chính quyền Trump thành công, các định chế tài chính nước ngoài sẽ phải tự giám sát và kiểm soát chính khách hàng của mình. Và không thể đạt được sự “cô lập toàn diện” đối với chính quyền Iran nếu các ngân hàng Trung Quốc không gánh phần lớn công việc nặng nhọc trong việc thực thi các lệnh trừng phạt. Continue reading “Bài toán Trung Quốc trong các lệnh trừng phạt Iran của Trump”

Tại sao Putin sẽ không ngừng cuộc chiến tại Ukraine?

Nguồn: Michael Kimmage và Maria Lipman, “Putin Will Not Yield”, Foreign Affairs, 14/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuộc chiến tại Ukraine đang gây ra những tổn thất không thể phủ nhận trên khắp nước Nga. Các cuộc tập kích tầm xa của Ukraine sâu vào lãnh thổ Nga đã làm gia tăng thương vong dân sự, gây gián đoạn thương mại điện tử — một lĩnh vực đặc biệt quan trọng đối với một đất nước rộng lớn như Nga — và dẫn tới tình trạng thiếu hụt xăng dầu. Bị đè nặng bởi một cuộc chiến quy mô lớn, nền kinh tế Nga đang tăng trưởng chậm trong khi lạm phát vẫn ở mức cao. Tháng 5, chuyên gia tài chính nổi tiếng người Nga Andrey Klepach đã đưa ra một đánh giá thẳng thắn trong một bài phát biểu đăng trực tuyến: Nga đang “tụt hậu. Chúng ta đang thua trong cuộc cạnh tranh công nghệ và kinh tế [toàn cầu].” Ở một số phương diện, ông nói thêm, “chúng ta đang thua cả Ukraine”. Đến tháng 8, ngân hàng phát triển do nhà nước kiểm soát nơi Klepach làm việc đã sa thải ông vì biểu hiện bất trung này. Trong khi đó, dòng vốn âm thầm chảy ra nước ngoài và tiền gửi cũng lặng lẽ rời khỏi các tài khoản ngân hàng. Continue reading “Tại sao Putin sẽ không ngừng cuộc chiến tại Ukraine?”

Ổn định chiến lược và quá trình tái thiết quân đội dưới thời Tập Cận Bình

Nguồn: Christopher Nye và Charles Sun, “Strategic Stability and the Rebuilding of Xi’s Military”, War on the Rocks, 16/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dù liên tục xuất hiện những cảnh báo về sức mạnh ngày càng gia tăng của quân đội Trung Quốc, đây rất có thể lại là thời điểm đặc biệt bất lợi để Bắc Kinh đưa lực lượng này vào một phép thử thực chiến. Tổng Bí thư Tập Cận Bình đã làm khuyết nghiêm trọng bộ máy chỉ huy cấp cao của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) thông qua hàng loạt chiến dịch thanh trừng, và giờ đây phải nỗ lực tái thiết hệ thống trong khi vẫn cố duy trì hình ảnh về một lực lượng không hề suy yếu. Việc ông Tập có thể tiến hành một cuộc cải tổ và tái thiết quy mô lớn như vậy được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố, trong đó có sự giảm nhẹ tạm thời của sức ép từ bên ngoài — một khoảng lặng mà Mỹ, phần nào ngoài ý muốn, đã tạo ra. Continue reading “Ổn định chiến lược và quá trình tái thiết quân đội dưới thời Tập Cận Bình”

Chỉ có Trung Quốc, Ấn Độ và Nga mới có thể chấm dứt cuộc chiến Iran

Nguồn:  Amir Handjani, “Only China, India, and Russia Can End the Iran War”, Foreign Policy, 15/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuối tuần này, khi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đón tiếp Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bharat Mandapam để tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18, các nhà lãnh đạo tập trung phần lớn các phát biểu công khai vào các hành lang thương mại và những bất bình quen thuộc đối với một trật tự do phương Tây dẫn dắt, vốn không còn phản ánh đúng sự phân bổ quyền lực toàn cầu. Iran dường như không nằm trong chương trình nghị sự chính thức. Nhưng trong các cuộc họp kín, vốn có ý nghĩa quan trọng hơn nhiều so với tuyên bố chung, cuộc chiến của Mỹ tại Iran gần như chắc chắn sẽ là một chủ đề được thảo luận. Continue reading “Chỉ có Trung Quốc, Ấn Độ và Nga mới có thể chấm dứt cuộc chiến Iran”