Tag: Donald Trump

Machiavelli nếu còn sống sẽ nhận định gì về Trump?

Nguồn: Stephen M. Walt, “What Machiavelli Would Say About Trump”, Foreign Policy, 23/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tuần trước, Paul Krugman đã đăng một bài viết rất hay trên Substack, chỉ ra cách các quốc gia khác đang nhanh chóng trút bỏ nỗi sợ hãi đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump. Họ bắt đầu liên kết với nhau để phản ứng trước chính sách đối ngoại thất thường và mang tính chèn ép của ông. Krugman hoàn toàn có lý, nhưng điều khiến tôi chú ý là việc ông trích dẫn câu nói nổi tiếng của Niccolò Machiavelli rằng, để trở thành một đấng quân vương thành công, “được e sợ thì tốt hơn là được yêu mến”. Lý tưởng nhất, một quân vương nên hướng tới cả hai, nhưng Machiavelli lưu ý rằng điều này cực kỳ khó đạt được. Vì vậy, nếu buộc phải chọn một trong hai, được e sợ vẫn tốt hơn, bởi lòng người vốn dễ thay đổi và tình cảm của họ không đáng tin cậy, trong khi nỗi sợ hãi lại được duy trì “bởi nỗi sợ về hình phạt luôn thường trực và không bao giờ thất bại”. Continue reading “Machiavelli nếu còn sống sẽ nhận định gì về Trump?”

Trump là nguyên nhân hạn chế thành quả ngoại giao của cuộc gặp Tập-Modi

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Trump factor limits diplomatic outcome of Xi’s outreach to Modi”, Nikkei Asia, 17/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

New Delhi e ngại làm phật lòng Washington nếu tỏ ra quá thân thiết với Bắc Kinh.

Hai tuần trước, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến thăm Ấn Độ lần đầu tiên sau bảy năm để tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 tại New Delhi, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai gã khổng lồ châu Á đang dần lắng dịu.

Nhân dịp này, Tập cũng có cuộc gặp song phương với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vào thứ Bảy, ngày 13/9.

“Trung Quốc và Ấn Độ là đối tác hợp tác, không phải đối thủ,” Tân Hoa Xã dẫn lời Tập nói với Modi. “Hai nước mang lại cơ hội phát triển cho nhau, chứ không tạo ra mối đe dọa cho đối phương.” Continue reading “Trump là nguyên nhân hạn chế thành quả ngoại giao của cuộc gặp Tập-Modi”

Cuộc đối đầu giữa Trump và Giáo hoàng

Nguồn: Adekeye Adebajo, “The Populist vs. the Pope“, Project Syndicate, 24/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dường như lần đầu tiên trong lịch sử nhân loại, Chúa và Quỷ dữ cùng hiện thân trên Trái đất qua hình hài của hai người Mỹ. Trên thực tế, cuộc khẩu chiến nảy lửa giữa Giáo hoàng Leo XIV và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã làm sống lại cuộc xung đột muôn thuở giữa thần quyền và thế quyền, dù dưới một hình thức mới mẻ và đôi khi có phần thô thiển.

Khó có thể tìm được hai con người khác biệt nhau hơn thế. Giáo hoàng Leo XIV — người Mỹ đầu tiên đảm nhận cương vị này — không ngừng rao giảng về hòa bình, chủ nghĩa đa phương và sự cần thiết phải thượng tôn luật pháp quốc tế; trong khi đó, Trump lại tung ra những luận điệu phân biệt chủng tộc, bài ngoại, kỳ thị phụ nữ và cổ xúy chiến tranh. Vị Giáo hoàng điềm đạm kiên trì với lòng nhân từ, sự khoan dung và công lý, hiện thân cho sức mạnh tâm linh và tinh thần hòa giải. Ngược lại, một Trump ngạo mạn, không khác gì một bạo chúa La Mã, lại nương tựa vào bạo lực, đại diện cho thứ sức mạnh quân sự thiếu vắng tính chính danh đạo đức. Continue reading “Cuộc đối đầu giữa Trump và Giáo hoàng”

Tập đối mặt với thế lưỡng nan trong quan hệ với Nhật và Mỹ

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Xi Jinping finds himself in a Japan-US dilemma,” Nikkei Asia, 26/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nhà lãnh đạo Trung Quốc muốn công kích Sanae Takaichi nhưng không muốn chọc giận Donald Trump.

Chính quyền của nhà lãnh đạo tối cao Trung Quốc Tập Cận Bình đã tiếp tục hành xử hết sức thận trọng để tránh làm mất lòng Donald Trump, do họ ưu tiên chuyến thăm Trung Quốc của vị tổng thống Mỹ thất thường này.

Hội nghị thượng đỉnh Nhật-Mỹ tuần trước đã đẩy chính quyền Tập vào thế lưỡng nan về việc làm thế nào để cân bằng lập trường cứng rắn đối với Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi với cách tiếp cận hòa giải dành cho Tổng thống Mỹ Donald Trump. Continue reading “Tập đối mặt với thế lưỡng nan trong quan hệ với Nhật và Mỹ”

Đừng để Trump phá nát G-20

Nguồn: Binaifer Nowrojee, “Don’t Let Trump Destroy the G-20”, Foreign Policy, 18/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong suốt một phần tư thế kỷ qua, nhóm G-20 có lẽ đã trở thành diễn đàn quan trọng nhất về quản trị toàn cầu trong một thế giới ngày càng chia rẽ. Từ một cuộc họp cấp bộ trưởng tài chính nhằm ứng phó với khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, nhóm đã phát triển thành không gian then chốt để 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới cùng giải quyết các thách thức toàn cầu.

Khi tầm ảnh hưởng của Liên Hợp Quốc suy giảm và Hội đồng Bảo an rơi vào bế tắc, vị thế của G-20 càng trở nên có sức nặng. Bất chấp những khiếm khuyết nội tại—một tổ chức thiếu tính đại diện, hoạt động dựa trên sự đồng thuận và các quyết định không mang tính ràng buộc—G-20 đã thành công trong việc kết nối những quốc gia chủ chốt từ cả hai khối Bắc và Nam bán cầu. Continue reading “Đừng để Trump phá nát G-20”

Giới lãnh đạo Trung Quốc thực sự nhìn nhận Trump như thế nào?

Nguồn: Mark Leonard, “What Chinese Leaders Really Think of Trump”, Project Syndicate, 04/11/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Theo Tổng thống Mỹ Donald Trump, cuộc gặp gần đây nhất với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình – cuộc gặp đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai của ông – là rất “tuyệt vời”. Dù ông Trump đã tranh cử với lời hứa sẽ gây sức ép lên đối thủ địa chính trị lớn nhất của Mỹ, thực tế lại không diễn ra như vậy. Thay vào đó, nhiều học giả hàng đầu và các cựu lãnh đạo quân sự Trung Quốc mà tôi đã trò chuyện tại Bắc Kinh tuần này đều đồng tình rằng, chiến lược toàn cầu của ông Tập đã được chứng minh là đúng đắn và rằng một thế giới đa cực ngày càng rạn nứt hiện đang mang lại lợi thế rất lớn cho Trung Quốc. Continue reading “Giới lãnh đạo Trung Quốc thực sự nhìn nhận Trump như thế nào?”

Học thuyết Trump: Đừng dựa dẫm vào nước Mỹ

Nguồn: Gideon Rachman, “The Trump doctrine: don’t rely on America,” Financial Times, 31/10/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một năm sau khi tái đắc cử, ngoại giao đang bị thúc đẩy bởi ý thích cá nhân của Tổng thống Mỹ ở mức độ chưa từng có trong thời hiện đại.

Khi Sanae Takaichi gặp Donald Trump lần này, bà mang theo một tin tốt lành. Thủ tướng mới của Nhật Bản đã đề cử Trump cho Giải Nobel Hòa bình. Và bằng cách đó, Nhật Bản đã đi theo bước chân của chính phủ Campuchia, Pakistan, và Israel.

Việc tâng bốc Trump – và chiều theo những sở thích của ông – giờ đây đã trở thành thông lệ đối với các nhà lãnh đạo nước ngoài. Ngài Keir Starmer, Thủ tướng Anh, đã tận dụng cuộc gặp đầu tiên tại Phòng Bầu dục với Trump để công bố lời mời thăm cấp nhà nước lần thứ hai tới Vương quốc Anh. Ông nhấn mạnh rằng sự kiện này “thực sự mang tính lịch sử” và “chưa từng có tiền lệ.” Continue reading “Học thuyết Trump: Đừng dựa dẫm vào nước Mỹ”

Cái giá cho sự khó đoán của Trump

Nguồn: Keren Yarhi-Milo, “The Price of Unpredictability”, Foreign Affairs, 02/10/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong nhiều thập kỷ, chính sách đối ngoại của Mỹ đã phụ thuộc vào sự uy tín: niềm tin rằng Washington sẽ tôn trọng các cam kết của mình và rằng hành động trong quá khứ của Mỹ là dự báo cho cách họ sẽ hành xử trong tương lai. Ví dụ, Mỹ có thể phát triển một mạng lưới đồng minh rộng lớn vì các đối tác của họ tin tưởng rằng, trong trường hợp bị tấn công, Washington sẽ bảo vệ họ. Mỹ có thể ký kết các thỏa thuận thương mại tự do với các quốc gia trên thế giới và đàm phán các hiệp định hòa bình bởi vì, nhìn chung, Washington được xem là một bên trung gian hòa giải đáng tin cậy. Điều đó không có nghĩa là Mỹ chưa bao giờ gây bất ngờ, hoặc chưa bao giờ nuốt lời hứa. Nhưng trong phần lớn lịch sử hiện đại của mình, họ đã là một quốc gia đáng tin cậy. Continue reading “Cái giá cho sự khó đoán của Trump”

Sau Putin, liệu Netanyahu có phải là người tiếp theo bị Trump quay lưng?

Nguồn: Daniel Byman, “After Trump Turned on Putin, Is Netanyahu Next?”, Foreign Policy, 26/09/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong đường lối đối ngoại “Nước Mỹ trên hết” của Tổng thống Donald Trump, Israel có thể được xem là một ngoại lệ, một quốc gia nhận được sự hỗ trợ ngay cả khi các chính sách của nước này đi chệch khỏi lợi ích của Mỹ—hoặc sở thích cá nhân của chính tổng thống. Các nhà lãnh đạo Israel thích nói về những giá trị chung mà hai nước chia sẻ, điều này chắc chắn là một phần của lời giải thích. Nhưng cũng có những lý do khác. Continue reading “Sau Putin, liệu Netanyahu có phải là người tiếp theo bị Trump quay lưng?”

Zelensky trong hang cọp

Nguồn: Gideon Rachman, “Zelenskyy in the lion’s den,” Financial Times, 17/08/2025 

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các nhà lãnh đạo châu Âu cần đưa Trump ra khỏi con đường nguy hiểm mà Putin đã vạch sẵn.

Ký ức về chuyến đi thất bại của Volodymyr Zelensky tới Phòng Bầu dục lần gần đây nhất sẽ ám ảnh chuyến thăm Nhà Trắng sắp tới của Tổng thống Ukraine vào thứ Hai 18/08.

Cuộc tranh cãi nảy lửa được truyền hình trực tiếp giữa Zelensky và Donald Trump hồi tháng 2 đã trở thành một điểm thấp đáng báo động cho cả Mỹ và liên minh phương Tây. Đó cũng là một khoảnh khắc cực kỳ nguy hiểm cho sự nghiệp của Ukraine. Continue reading “Zelensky trong hang cọp”

Trump, Putin, và tương lai của Ukraine

Nguồn: Gideon Rachman, “Trump, Putin and the future of Ukraine,” Financial Times, 11/08/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mối nguy đối với cả Kyiv và Châu Âu là họ sẽ mất đi tầm nhìn chiến lược về nơi họ muốn đến.

Hiệp định Munich năm 1938 thường được cho là một cách diễn đạt mơ hồ cho sự thất bại trong việc chống lại các lãnh đạo chuyên chế. Hội nghị thượng đỉnh Trump-Putin dự kiến diễn ra vào thứ Sáu tuần này tại Alaska lại có một điểm tương đồng chính xác với Munich. Khi xưa, chính phủ Czech đã không có đại diện tại bàn đàm phán, bởi Hitler, Chamberlain, Mussolini, và Daladier đã đồng ý về một thỏa thuận chia cắt đất nước họ. Continue reading “Trump, Putin, và tương lai của Ukraine”

Làm cho nước Mỹ đơn độc trở lại

Nguồn: Margaret MacMillan, “Making America Alone Again,” Foreign Affairs, 21/07/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Lịch sử hầu như không có tiền lệ nào cho việc Washington từ bỏ các liên minh của chính mình.

Henry Kissinger từng ví mình như chàng cao bồi đơn độc cưỡi ngựa vào thành phố để dẹp yên những kẻ xấu. Nhưng vị ngoại trưởng Mỹ, người cũng từng là cố vấn an ninh quốc gia, lại có cách nhìn khác khi đối phó với các cường quốc. Thần tượng của ông là chính khách người Áo Klemens von Metternich, người bằng cách nào đó đã tập hợp được một nhóm khó tin gồm Áo, Anh, Phổ, Nga, và một số đồng minh nhỏ hơn cùng các nhà lãnh đạo không mấy hòa hợp của họ thành một liên minh cuối cùng đã đánh bại Napoleon vào năm 1815. Như Kissinger đã hiểu được, ngay cả những cao bồi đơn độc cũng cần có bạn bè. Continue reading “Làm cho nước Mỹ đơn độc trở lại”

Caesar của người Mỹ

Nguồn: Donna Zuckerberg, “An American Caesar,” Foreign Policy, 30/06/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng.

Ý nghĩa của việc so sánh hai nhà lãnh đạo cách nhau hai thiên niên kỷ.

Tháng 4 vừa qua, trong lúc nền kinh tế thế giới chao đảo vì các chính sách thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Lãnh đạo Phe Thiểu số tại Thượng viện Chuck Schumer đã đăng trên X rằng “Nero đánh đàn. Còn Trump đánh golf.” Schumer đã nối dài lịch sử so sánh Trump với các nhân vật La Mã cổ đại. Tổng thống Mỹ được ví như Augustus khi tập trung quyền lực của nền Cộng hòa vào một cá nhân độc tài, hoặc như một Caligula tàn bạo và thất thường, hay một kẻ mị dân theo kiểu Tiberius Gracchus hoặc Publius Clodius Pulcher. Continue reading “Caesar của người Mỹ”

Cuộc chiến với Iran chỉ là để thỏa mãn cái tôi của Trump

Nguồn: Stephen M. Walt, “The War for Trump’s Ego,” Foreign Policy, 26/06/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cuộc tấn công của Israel và Mỹ chống lại Iran thực ra không có mục đích như chúng ta tưởng.

Trước hết, hãy bắt đầu bằng việc làm rõ cuộc chiến của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Tổng thống Mỹ Donald Trump với Iran – đúng vậy, nó là một cuộc chiến – không phải vì điều gì. Nó không phải để cho nước Mỹ trở nên an toàn hơn, thịnh vượng hơn, hay được tôn trọng và ngưỡng mộ hơn trên toàn thế giới. Và dù Trump có tuyên bố gì trên Truth Social, hay những người ủng hộ trung thành của ông có nói gì đi chăng nữa, thì cuộc chiến cũng không nhằm làm cho Trung Đông ổn định hơn, hoặc thậm chí là bảo vệ Israel trong dài hạn. Continue reading “Cuộc chiến với Iran chỉ là để thỏa mãn cái tôi của Trump”

Nền hòa bình mong manh của Trump ở Trung Đông

Nguồn: Gideon Rachman, “Trump’s fragile peace in the Middle East,” Financial Times, 24/06/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Israel và Iran vẫn là kẻ thù không đội trời chung, nên nhiều khả năng, đây chỉ là một khoảng tạm dừng giao tranh, chứ không phải một nền hòa bình vĩnh cửu.

“Cuộc chiến 12 ngày” có một ý nghĩa nhất định. Bằng cách đặt cho cuộc xung đột giữa Iran, Israel, và Mỹ cái tên đó, Donald Trump đang làm hai việc. Đầu tiên, Tổng thống Mỹ đang cố gắng vạch ra một kết thúc rõ ràng cho cuộc chiến. Thứ hai, ông đang ám chỉ rằng 12 ngày chiến tranh vừa qua là thời điểm tái sắp xếp trật tự cho Trung Đông – tương tự như Cuộc chiến Sáu ngày năm 1967, trong đó Israel đã đánh bại Ai Cập, Syria, và Jordan. Continue reading “Nền hòa bình mong manh của Trump ở Trung Đông”

Khi chính trị đối đầu tiền bạc: Những bài học từ lịch sử cho Elon Musk

Nguồn: Gideon Rachman, “What Musk can learn from Ma and Khodorkovsky,” Financial Times, 09/06/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trong cuộc đối đầu quyền lực giữa một nhà lãnh đạo quốc gia và một tỷ phú, chính trị gia luôn là người chiến thắng.

Tom Wolfe từng đặt ra thuật ngữ “những bậc thầy của vũ trụ” như một cách để châm biếm giới tài phiệt Phố Wall. Elon Musk có lẽ đã hiểu cụm từ này theo nghĩa đen khi ông nuôi hy vọng “thuộc địa hóa” Sao Hỏa.

Nhưng Musk vừa phải trở về mặt đất theo một cách phũ phàng. Sau khi bất hòa với Donald Trump, người đàn ông giàu nhất thế giới đã nhận ra rằng mình thậm chí còn không phải là chủ nhân của Washington – chứ đừng nói đến vũ trụ. Continue reading “Khi chính trị đối đầu tiền bạc: Những bài học từ lịch sử cho Elon Musk”

Học thuyết pháp lý bảo thủ này sẽ ngáng đường Tổng thống Trump?

Nguồn: Aaron Tang, “Will This Conservative Legal Doctrine Undo Trump’s First Months in Office?, New York Times, 20/04/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một học thuyết pháp lý được những nhân vật bảo thủ tại Tối cao Pháp viện Mỹ ủng hộ nhằm hạn chế phạm vi hoạt động của các cơ quan quản lý giờ đây đang được những người phản đối Tổng thống Trump sử dụng để thách thức những tuyên bố không có hồi kết của ông về quyền lực của tổng thống.

Quả là một cú xoay chuyển tình thế. Continue reading “Học thuyết pháp lý bảo thủ này sẽ ngáng đường Tổng thống Trump?”

Thuế quan thực sự có thể có tác dụng, nếu Trump hiểu đúng về nó

Nguồn: Michael Hirsh, “Tariffs Can Actually Work – if Only Trump Understood How,” Foreign Policy, 03/04/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một chính sách thương mại thông minh có thể giúp khôi phục việc làm, nhưng cách tiếp cận kiểu ném bom rải thảm của tổng thống lại báo hiệu thảm họa.

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động cuộc thương chiến toàn cầu mới vào thứ Tư ngày 02/04 – sự kiện mà ông gọi là “tuyên ngôn độc lập kinh tế” – ông đã phát biểu những lời có lẽ là câu chuyện hoang đường nhất về lịch sử kinh tế hiện đại từng được truyền đi từ Nhà Trắng. Continue reading “Thuế quan thực sự có thể có tác dụng, nếu Trump hiểu đúng về nó”

Cuộc thương chiến “đẹp đẽ” của Donald Trump

Nguồn: Edward Luce, “Donald Trump’s beautiful trade war,” Financial Times, 03/04/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cái giá ngoại giao từ hàng rào thuế quan của Tổng thống Mỹ sẽ kéo dài.

Donald Trump từng nói rằng thuế quan là “từ đẹp đẽ nhất.” Sau khi thị trường đóng cửa vào thứ Tư ngày 02/04, ông đã tuyên bố vinh danh “ngày giải phóng” này. Đối với các đối tác thương mại của Mỹ, ngày 02/04 sẽ đánh dấu sự kết thúc của kỷ nguyên thương mại toàn cầu. Trump đã nâng thuế quan lên mức cao nhất kể từ Đạo luật Smoot-Hawley khét tiếng trong thời kỳ Đại Suy thoái. Đối với người tiêu dùng Mỹ, “ngày giải phóng” đồng nghĩa với việc giá cả sẽ tăng cao. Nhưng đối với Trump, đó là sự hiện thực hóa tham vọng cả đời của ông – tuyên chiến kinh tế với những kẻ “gian lận” và “cướp bóc” nước ngoài đã “vơ vét,” “xâm phạm,” “chiếm đoạt,” và “tàn phá” nước Mỹ suốt nhiều thập kỷ. Ngài Tổng thống, xin cho chúng tôi biết suy nghĩ thực sự của ông. Continue reading “Cuộc thương chiến “đẹp đẽ” của Donald Trump”

Ảo tưởng kinh tế của Trump đã bắt đầu gây tổn hại cho Hoa Kỳ

Nguồn: “Donald Trump’s economic delusions are already hurting America”, The Economist, 06/003/2025

Biên dịch: Nguyễn Ngọc Tường Ngân

Trong bài phát biểu trước Quốc hội vào ngày 4 tháng 3, Tổng thống Donald Trump đã vẽ nên một bức tranh tuyệt vời. Giấc mơ Mỹ, ông tuyên bố, đang trở thành hiện thực hơn bao giờ hết. Thuế quan của ông sẽ bảo vệ việc làm, khiến nước Mỹ giàu có hơn nữa và bảo vệ chính linh hồn nước Mỹ. Thật không may, trong thế giới thực, mọi thứ lại khác. Các nhà đầu tư, người tiêu dùng và các công ty cho thấy những dấu hiệu đầu tiên về sự chán nản với tầm nhìn của Trump. Với chủ nghĩa bảo hộ hung hăng và thất thường của mình, Trump đang đùa với lửa. Continue reading “Ảo tưởng kinh tế của Trump đã bắt đầu gây tổn hại cho Hoa Kỳ”