Category: Quốc gia – Khu vực

Venezuela và vấn đề của “học thuyết Donroe”

Nguồn: Gideon Rachman, “Venezuela and the trouble with the Donroe doctrine,” Financial Times, 05/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một trật tự thế giới được xây dựng xoay quanh vùng ảnh hưởng của các cường quốc là mầm mống cho bất ổn và xung đột.

“Học thuyết Monroe là chuyện lớn, nhưng chúng ta đã điều chỉnh nó nhiều rồi, rất nhiều. Bây giờ, người ta ọi nó là ‘Học thuyết Donroe’”. Donald Trump đã nói như vậy chỉ vài giờ sau khi quân đội Mỹ lật đổ Nicolás Maduro ở Venezuela.

Chiến dịch tại Venezuela là minh chứng rõ ràng cho quyết tâm của chính quyền Trump trong việc thiết lập bá quyền Mỹ ở Tây bán cầu. Ý tưởng đó là trọng tâm trong chiến lược an ninh quốc gia Mỹ vừa được công bố tháng trước. Sự vui mừng lộ rõ của Tổng thống Mỹ trước thành công bước đầu của chiến dịch Venezuela cho thấy ông có thể sẽ nảy sinh hứng thú can thiệp vào cái gọi là “sân sau” đang được định nghĩa ngày càng rộng của nước Mỹ. Continue reading “Venezuela và vấn đề của “học thuyết Donroe””

Đối thủ thiết yếu: Cách tiếp cận của Ấn Độ đối với Trung Quốc

Nguồn: Shantanu Roy-Chaudhury, “The Indispensable Adversary: India’s Approach to China”, War on the Rocks, 29/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trên một sườn núi Himalaya lạnh giá, quân đội Ấn Độ và Trung Quốc vẫn đang dè chừng nhau qua ống ngắm súng trường. Cách đó hàng nghìn dặm, các nhà máy Ấn Độ vẫn đang vận hành nhộn nhịp nhờ linh kiện Trung Quốc. Hiếm có sự đối đầu nào trên thế giới lại vừa xung đột vừa cộng sinh đến vậy, hoặc đã kéo dài lâu đến thế mà vẫn chưa đổ vỡ suốt chừng ấy thời gian.

Cách tiếp cận của Ấn Độ đối với Trung Quốc là một phép thử thực tế liệu sự phụ thuộc một chiều có mang lại cho một quốc gia những quân bài chiến lược mà các nền kinh tế gắn kết quá sâu không bao giờ có được? Việc Ấn Độ chủ yếu chỉ tiếp xúc với Trung Quốc qua nhập khẩu mà gần như không có doanh nghiệp nào đặt tại đây đã cho phép họ thực thi những chiến lược vốn sẽ gây tổn thất không thể gánh nổi đối với các quốc gia khác, những nơi mà doanh nghiệp đã cắm rễ sâu vào mạng lưới sản xuất của Trung Quốc. Continue reading “Đối thủ thiết yếu: Cách tiếp cận của Ấn Độ đối với Trung Quốc”

Đông Nam Á nên kỳ vọng gì ở Trump trong năm 2026?

Nguồn: Derek Grossman, “What Southeast Asia Should Expect from Trump in 2026”, Fulcrum, 02/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Năm đầu tiên trong nhiệm kỳ của Tổng thống Trump đã để lại những nốt thăng và trầm tại Đông Nam Á. Từ bức tranh thực tế đó, khu vực này có thể kỳ vọng gì ở Trump trong năm 2026?

Trước hết, việc ông Trump bất ngờ tham dự Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN tại Malaysia vào tháng 10 là một bất ngờ đáng chú ý và đáng hoan nghênh. Ông đã trực tiếp làm trung gian cho lệnh ngừng bắn giữa Campuchia và Thái Lan, thậm chí còn chủ trì lễ ký kết thỏa thuận hòa bình tại Kuala Lumpur. Chính quyền Trump nhiệm kỳ hai đã củng cố đáng kể quan hệ an ninh – quốc phòng với các đối tác trọng yếu như Indonesia, Philippines và Việt Nam. Mỹ thậm chí còn cải thiện quan hệ với Campuchia, dù nước này vốn có hồ sơ nhân quyền không mấy tích cực. Trên phương diện kinh tế, Washington đã đạt được các thỏa thuận về khoáng sản thiết yếu với Campuchia, Malaysia, Thái Lan và bắt đầu đàm phán cắt giảm thuế quan hai chiều với nhóm ba nước này cùng Việt Nam. Continue reading “Đông Nam Á nên kỳ vọng gì ở Trump trong năm 2026?”

Có gì mới trong làn sóng biểu tình lần này ở Iran?

Nguồn: Saeid Golkar và Jason M. Brodsky,“What’s New About This Wave of Protests in Iran,” Foreign Policy, 05/01/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trọng tâm đã chuyển dịch về phía thay đổi chế độ hơn là cải cách.

Trong những ngày cuối tháng 12/2025, vào tháng Dey theo lịch Ba Tư, và kéo dài sang năm mới, Iran một lần nữa chứng kiến làn sóng biểu tình lan rộng. Khởi đầu từ một khu chợ ở Tehran, biểu tình nhanh chóng lan sang các thành phố lớn khác và các trường đại học, đánh dấu đợt bất ổn nghiêm trọng nhất kể từ cuộc nổi dậy năm 2022 sau cái chết của Mahsa Amini. Nguyên nhân trực tiếp là sự sụp đổ kinh tế. Đồng tiền Iran đã giảm xuống mức gần 1,4 triệu rial/đô la, lạm phát vượt quá 52%, và giá cả hàng hóa thiết yếu tăng cao vượt quá khả năng chi trả của dân thường. Continue reading “Có gì mới trong làn sóng biểu tình lần này ở Iran?”

Bốn năm chiến tranh đã thay đổi xã hội Nga như thế nào?

Nguồn: Nina Khrushcheva, “Russia’s Descent Into Tyranny,” Foreign Affairs, 30/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Sau tháng 02/2022, khi Tổng thống Nga Vladimir Putin phát động cái gọi là chiến dịch quân sự đặc biệt – một cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine – mức độ phổ biến của 1984, tiểu thuyết phản địa đàng của George Orwell về một chế độ toàn trị được xây dựng trên giám sát hàng loạt và tuyên truyền liên tục, đã tăng vọt tại Nga. Khi Giáng sinh năm đó đến gần, một hiệu sách ở St. Petersburg đã xếp những cuốn 1984 thành một vòng hoa treo phía trên quầy thu ngân. Một hiệu sách khác thì trưng bày ở lối vào hàng loạt cuốn sách yêu nước – cùng với một chiếc cốc in hình khuôn mặt Orwell và một dòng chú thích ám chỉ đến nhà lãnh đạo bí ẩn, được cho là toàn năng trong tiểu thuyết. Dòng chú thích đó là “Hãy để Anh Cả nghĩ rằng trong cốc này có trà.” Continue reading “Bốn năm chiến tranh đã thay đổi xã hội Nga như thế nào?”

Quân đội Đài Loan bộc lộ điểm yếu lớn trong cuộc tập trận của Trung Quốc

Nguồn: Lã Lễ Thi, 吕礼诗：台军方应对环台军演有明显战力落差, CRNTT, 01/01/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Trong một cuộc phỏng vấn với CRNTT về cuộc tập trận “Sứ mệnh Chính nghĩa 2025” của Chiến khu Đông bộ thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA), ông Lã Lễ Thi – cựu Thiếu tá Hải quân Đài Loan, cựu Hạm trưởng tàu Tân Giang (Hsin Chiang) – cho rằng, cuộc tập trận này đã làm bộc lộ sự chênh lệch đáng kể về năng lực tác chiến giữa hai bờ eo biển. Trong khi PLA có thể nhanh chóng triển khai lực lượng xung quanh Đài Loan trong thời gian ngắn, phía quân đội Đài Loan lại rơi vào thế bị động và tỏ ra lúng túng. Trong hệ thống chỉ huy tác chiến, bộ chỉ huy cấp cao đã đẩy trách nhiệm ứng phó cho các đơn vị tuyến đầu – một hành động có tính rủi ro cao và thiếu trách nhiệm. Từ đầu đến cuối, sự ứng phó chiến lược của quân đội Đài Loan đều ở trong tình trạng “không nắm được tình hình”. Continue reading “Quân đội Đài Loan bộc lộ điểm yếu lớn trong cuộc tập trận của Trung Quốc”

Cuba trên bờ vực sụp đổ

Nguồn: Michael J. Bustamante, “Cuba on the Brink”, Foreign Affairs, 01/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào năm 2014, sau khi chính quyền Obama và chính phủ Cuba công bố thỏa thuận khôi phục quan hệ ngoại giao, cả thế giới đã đổ dồn sự chú ý về Havana. Từ ban nhạc Rolling Stones cho đến các nhà đầu tư tiềm năng, tất cả đều vội vã tìm kiếm một vị thế tại hòn đảo này trong tương lai. Raúl Castro, người giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng lâu năm, đã tiếp quản quyền lực từ người anh trai đang lâm bệnh Fidel vài năm trước đó và triển khai những cải cách kinh tế vừa phải: cho phép nhiều doanh nghiệp tư nhân nhỏ hoạt động hơn, nới lỏng các quy định về đầu tư nước ngoài và cắt giảm biên chế nhà nước. Sự kết hợp giữa việc bình thường hóa quan hệ với Mỹ và quá trình actualización (hay “hiện đại hóa” – một uyển ngữ ưa thích của Đảng Cộng sản Cuba) dường như đã sẵn sàng để đưa hòn đảo này bước vào thế kỷ 21. Continue reading “Cuba trên bờ vực sụp đổ”

Mỹ tấn công quân sự Venezuela: Nguồn gốc xung đột và triển vọng

Tác giả: Nguyễn Kế Thùy Linh

Vào rạng sáng ngày 3/1/2026, thế giới chứng kiến một trong những can thiệp quân sự đơn phương gây tranh cãi nhất của Hoa Kỳ kể từ cuộc xâm lược Iraq năm 2003. Ít nhất 7 vụ nổ làm rung chuyển thủ đô Caracas và các khu vực lân cận của Venezuela, khi lực lượng Mỹ thực hiện cuộc tấn công quy mô lớn nhắm vào các căn cứ quân sự, sân bay và cảng biển. Chỉ vài giờ sau, Tổng thống Donald Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Nicolás Maduro, người đứng đầu Venezuela trong suốt một thập kỷ qua, đã bị lực lượng Mỹ bắt giữ cùng phu nhân và đưa về Mỹ.[1] Phó Tổng thống Venezuela Delcy Rodríguez đã xác nhận cả Maduro và phu nhân Cilia Flores đang mất tích, yêu cầu Hoa Kỳ cung cấp bằng chứng họ còn sống ngay lập tức.[2]

Trong khi đó, Bộ trưởng Quốc phòng Vladimir Padrino López tố cáo trực thăng chiến đấu Mỹ đã bắn rocket và tên lửa vào khu vực dân cư, gây ra thương vong cho cả dân thường và quân nhân Venezuela.[3] Chính phủ Venezuela đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia và lên án “hành động xâm lược quân sự cực kỳ nghiêm trọng” này.[4] Continue reading “Mỹ tấn công quân sự Venezuela: Nguồn gốc xung đột và triển vọng”

Tại sao nên có một thỏa thuận lớn giữa Mỹ và Trung Quốc?

Nguồn: Wu Xinbo (Ngô Tâm Bá), “The Case for a Grand Bargain Between America and China,” Foreign Affairs, 31/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trump và Tập có thể tái thiết lập quan hệ như thế nào?

Trong nửa thế kỷ qua, Washington và Bắc Kinh đã hai lần đối mặt với những bước ngoặt giúp định nghĩa lại các điều khoản trong quan hệ giữa hai nước. Lần đầu tiên diễn ra trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Richard Nixon vào năm 1972, khi Mỹ từ bỏ chính sách kiềm chế và thay vào đó tìm kiếm sự hòa giải với Bắc Kinh. Đây là nỗ lực nhằm hợp tác chống lại mối đe dọa từ sự bành trướng của Liên Xô, nhưng khi Liên Xô tan rã vào cuối Chiến tranh Lạnh, thỏa thuận này cũng tan vỡ theo. Lần thứ hai xảy ra vào giữa những năm 1990, khi chính quyền Clinton quyết định can dự với một Trung Quốc đang trỗi dậy và hỗ trợ quá trình hiện đại hóa kinh tế của nước này. Về phần mình, Bắc Kinh đã tìm cách tham gia vào hệ thống quốc tế do Mỹ dẫn đầu và đóng vai trò mang tính xây dựng trong các vấn đề của thế giới. Tuy nhiên, sự thấu hiểu này đã sụp đổ trong nhiệm kỳ đầu tiên của chính quyền Trump, khi Washington xem Trung Quốc là thách thức chính của Mỹ và thay thế can dự bằng cạnh tranh. Continue reading “Tại sao nên có một thỏa thuận lớn giữa Mỹ và Trung Quốc?”

Điểm lại các cải cách trong Quân đội Trung Quốc từ năm 2015

Nguồn: Dennis J. Blasko, “China’s Military Reforms Since 2015: Is Time on Its Side?,” The Diplomat, 29/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các cuộc cải cách mới nhằm chuẩn bị lực lượng tốt hơn cho răn đe, tác chiến, và các hoạt động quân sự phi chiến tranh. Nhưng liệu chúng có hiệu quả?

Sau nhiều năm lập kế hoạch và thử nghiệm học thuyết, vào ngày cuối cùng của năm 2015, các lực lượng vũ trang Trung Quốc (gồm Quân Giải phóng Nhân dân, Cảnh sát Vũ trang Nhân dân, và Dân quân) đã chính thức bắt đầu chuỗi cải cách sâu rộng nhất kể từ thập niên 1950, khi họ áp dụng cấu trúc tổ chức quân sự của Liên Xô.

Các cải cách mới nhằm mục đích chuẩn bị lực lượng tốt hơn cho răn đe, tác chiến, và các hoạt động quân sự phi chiến tranh, cả trong việc bảo vệ lãnh thổ của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa và tại các khoảng cách ngày càng xa biên giới. Sự hợp tác với khu vực dân sự (hội nhập quân-dân, được gộp vào khái niệm mới là “Hệ thống và Năng lực Chiến lược Quốc gia Tích hợp”) là điều cần thiết để cung cấp nhân lực, vũ khí hiện đại (hiện gần như tất cả đều được sản xuất trong nước), hậu cần, và sự hỗ trợ chính trị cần thiết để tiến hành các hoạt động tác chiến liên hợp tích hợp trên nhiều miền (đất liền, biển, không trung, vũ trụ, không gian mạng, và thông tin). Continue reading “Điểm lại các cải cách trong Quân đội Trung Quốc từ năm 2015”

Trung Quốc đang “chia để trị” Myanmar như thế nào?

Nguồn: Amara Thiha, “How China Carved Up Myanmar”, Foreign Affairs, 26/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Gần 5 năm kể từ sau cuộc đảo chính quân sự năm 2021 lật đổ chính quyền dân sự, Myanmar hiện đang rơi vào tình trạng chia cắt sâu sắc. Ngọn lửa nội chiến bùng phát sau đảo chính đã cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người, đồng thời đẩy hơn 18 triệu dân vào cảnh cần cứu trợ nhân đạo khẩn cấp. Hiện tại, chính quyền trung ương do quân đội nắm quyền hiện chỉ còn kiểm soát thực tế chưa đầy một nửa lãnh thổ. Trong khi đó, hàng loạt tổ chức vũ trang sắc tộc và các nhóm phiến quân khác đang ráo riết tranh giành đất đai, tài nguyên và tầm ảnh hưởng, biến nhiều vùng rộng lớn thành những khu vực tự trị riêng của họ. Continue reading “Trung Quốc đang “chia để trị” Myanmar như thế nào?”

Cuộc chiến kinh tế trường kỳ của Trung Quốc

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “China’s Long Economic War,” Foreign Affairs, 16/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cách Bắc Kinh xây dựng đòn bẩy cho cuộc cạnh tranh không hồi kết.

Trong phần lớn năm qua, phản ứng của Trung Quốc trước những căng thẳng thương mại đã liên tục khiến phe “diều hâu” ở Washington bất ngờ. Hồi tháng 12/2024, khi chính quyền Biden áp đặt các hạn chế xuất khẩu mới đối với các chip tiên tiến, Bắc Kinh ngay lập tức đáp trả bằng cách cấm xuất khẩu một số nguyên tố kim loại sang Mỹ. Sang tháng 4/2025, sau khi chính quyền Trump đe dọa áp thuế khổng lồ lên Trung Quốc, Bắc Kinh kiên quyết chống trả, áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt lên bảy loại khoáng sản đất hiếm quan trọng cho quốc phòng và sản xuất năng lượng sạch. Kế đó, vào tháng 5, Trung Quốc ngừng mua đậu nành, vốn là mặt hàng xuất khẩu có giá trị lớn nhất của Mỹ sang Trung Quốc. Và vào tháng 10, sau khi Mỹ mở rộng các hạn chế xuất khẩu hiện có đối với các công ty Trung Quốc sang tất cả các công ty con mà nước này sở hữu đa số, Trung Quốc đã bổ sung thêm năm loại đất hiếm và một loạt các công nghệ chế biến tiên tiến vào danh mục kiểm soát xuất khẩu của mình. Những biện pháp ngày càng táo bạo này không chỉ đặt ra mối đe dọa lớn đối với chuỗi cung ứng của Mỹ và toàn cầu, mà còn gây ra những hậu quả đáng kể trong nước. Thông điệp rất rõ ràng: Trung Quốc sẵn sàng chịu đau đớn để gây sức ép thực sự lên Mỹ. Continue reading “Cuộc chiến kinh tế trường kỳ của Trung Quốc”

Biển Baltic đang trở thành một chiến trường đối đầu giữa NATO và Nga

Nguồn: “The Baltic is becoming a battleground between NATO and Russia”, The Economist, 23/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

So với những chiếc tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân khổng lồ của Nga, mẫu tàu ngầm A26 của Thụy Điển, với chiều dài chỉ 66 mét là một thiết kế nhỏ gọn. Tuy nhiên, bù đắp cho thiếu hụt về kích thước cho tàu ngầm do Saab chế tạo này là khả năng tàng hình và giám sát. Một cửa đổ bộ tích hợp ở mũi tàu cho phép mẫu tàu ngầm này triển khai thiết bị lặn không người lái, cảm biến hoặc thợ lặn xuống đáy biển. Đối với vùng nước đục của Biển Baltic và cuộc Chiến tranh Lạnh đang âm thầm diễn ra bên dưới, A26 mang lại hiệu quả cao nhất so với chi phí bỏ ra. Đó ít nhất là kết luận mà chính phủ Ba Lan đưa ra vào ngày 26 tháng 11, khi quyết định chi khoảng 2,8 tỷ USD để mua ba chiếc tàu loại này. Continue reading “Biển Baltic đang trở thành một chiến trường đối đầu giữa NATO và Nga”

Ngoại giao gấu trúc của Trung Quốc: Xưa và nay

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “China’s panda diplomacy was not pioneered by the Communist Party,” Nikkei Asia, 25/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Từ năm 1941, Tưởng Giới Thạch đã bắt đầu dùng những con vật đáng yêu này để thu phục công chúng Mỹ.

Trong một diễn biến quan trọng mang tính biểu tượng cho quan hệ ngoại giao song phương, hai chú gấu trúc khổng lồ còn lại của Nhật Bản sẽ được trả về Trung Quốc vào cuối tháng 1 khi hợp đồng cho thuê hết hạn.

Những chú gấu cưng với hai màu đen trắng này có nguồn gốc từ Trung Quốc và đã trở thành biểu tượng hữu nghị giữa hai láng giềng châu Á. Continue reading “Ngoại giao gấu trúc của Trung Quốc: Xưa và nay”

Liệu nước Đức có gánh nổi vai trò “anh cả” của châu Âu?

Nguồn: Sudha David-Wilp và Liana Fix, “Can Germany Afford to Be Europe’s Protector?”, Foreign Affairs, 23/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trước khi Friedrich Merz giành chiến thắng trong cuộc bầu cử quốc hội Đức vào tháng 2 năm nay, quốc gia này đã đối mặt với một tình thế tiến thoái lưỡng nan về tài chính: sự trì trệ kinh tế đòi hỏi những cải cách và đầu tư khổng lồ để vực dậy nền công nghiệp, trong khi Mỹ yêu cầu chi tiêu nhiều hơn cho phòng thủ tập thể. Tranh chấp ngân sách về việc làm thế nào để đồng thời giải quyết các ưu tiên mâu thuẫn này đã dẫn đến sự sụp đổ của chính phủ Thủ tướng Olaf Scholz. Để tránh vết xe đổ đó, các nhà lập pháp trong liên minh đại diện của Merz, bao gồm Liên minh Dân chủ Thiên Chúa giáo (CDU) trung hữu, Đảng Dân chủ Xã hội (SPD) trung tả và Đảng Xanh, đã đồng thuận dùng đòn bẩy nợ vay để cùng lúc giải quyết hai gánh nặng tài chính. Đột nhiên, nước Đức lại có đầy tiền. Continue reading “Liệu nước Đức có gánh nổi vai trò “anh cả” của châu Âu?”

Xung đột Thái Lan-Campuchia: Mô hình hòa giải của Mỹ, Trung Quốc hay ASEAN hiệu quả hơn?

Nguồn: Hoàng Tử Dương, 专访柬副首相特别助理：三方调停，泰柬冲突为何难解？, ThePaper, 22/12/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Gần đây, cuộc xung đột tại khu vực biên giới Campuchia – Thái Lan liên tục leo thang, gây quan ngại rộng rãi trong cộng đồng quốc tế. Bối cảnh của cuộc xung đột này là gì? Làm thế nào để có thể thúc đẩy giải quyết tranh chấp này một cách hòa bình?

Diễn đàn Đối thoại Bắc Kinh đã thực hiện một cuộc phỏng vấn độc quyền với ông Hoàng Tử Dương – Trợ lý đặc biệt của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Giáo dục Campuchia – về những vấn đề này.

Hỏi: Sau khi Tuyên bố chung Hòa bình Kuala Lumpur được ký kết vào tháng 10/2025, căng thẳng dọc biên giới Campuchia – Thái Lan đã có dấu hiệu hạ nhiệt, thế nhưng lại leo thang sau tháng 11. Vì sao lại xảy ra tình huống này? Tình hình tổng thể hiện nay ở biên giới Campuchia – Thái Lan ra sao? Continue reading “Xung đột Thái Lan-Campuchia: Mô hình hòa giải của Mỹ, Trung Quốc hay ASEAN hiệu quả hơn?”

Quân đội Thái mượn khủng hoảng biên giới để tái lập quyền lực chính trị?

Nguồn: Paul Chambers, “Thai military leverages the border crisis to reassert its political influence”, East Asia Forum, 21/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tại thời điểm cuối năm 2025, Thái Lan đang tiến tới cuộc bầu cử vào tháng 2 năm 2026, trong bối cảnh quân đội, thế lực vốn là cánh tay nối dài của hoàng gia, đang trỗi dậy mạnh mẽ giữa những xung đột mới với Campuchia.

Vào đầu năm, đảng Pheu Thai (PT) theo đường lối trung dung, dưới sự chi phối của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra, đã dẫn dắt chính phủ trong một liên minh bao gồm cả đảng Tự hào Thái (Bhumjaithai – BJT) vốn mang tư tưởng bảo thủ, và con gái ông là bà Paetongtarn Shinawatra ngồi ghế Thủ tướng. Đảng Nhân dân (People’s Party – PP) theo đường lối tiến bộ, bên đã giành được đa số ghế trong cuộc bầu cử năm 2023, đứng đầu phe đối lập. Continue reading “Quân đội Thái mượn khủng hoảng biên giới để tái lập quyền lực chính trị?”

Ảo mộng drone của Mỹ

Nguồn: Justin Bronk, “America’s Drone Delusion”, Foreign Affairs, 15/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sau gần bốn năm chiến đấu, có lẽ không có khía cạnh nào trong cuộc chiến của Nga ở Ukraine thu hút sự chú ý của quân đội phương Tây nhiều bằng sự mở rộng nhanh chóng của chiến tranh drone. Kể từ năm 2023, cả hai bên đã triển khai hàng triệu drone bốn cánh giá rẻ trên khắp chiến trường. Ở một số khu vực tiền tuyến, những drone nhỏ này hiện gây ra tới 70% thương vong. Trong khi đó, Nga đang sử dụng hàng ngàn drone cảm tử chạy bằng cánh quạt Geran-2 và Geran-3 trong các cuộc tấn công tầm xa gần như hàng đêm vào các thành phố của Ukraine, trong khi Ukraine cũng dùng nhiều loại drone cảm tử của mình để thường xuyên tấn công các căn cứ, nhà máy và cơ sở hạ tầng năng lượng của Nga. Continue reading “Ảo mộng drone của Mỹ”

Đừng để Trump phá nát G-20

Nguồn: Binaifer Nowrojee, “Don’t Let Trump Destroy the G-20”, Foreign Policy, 18/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong suốt một phần tư thế kỷ qua, nhóm G-20 có lẽ đã trở thành diễn đàn quan trọng nhất về quản trị toàn cầu trong một thế giới ngày càng chia rẽ. Từ một cuộc họp cấp bộ trưởng tài chính nhằm ứng phó với khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, nhóm đã phát triển thành không gian then chốt để 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới cùng giải quyết các thách thức toàn cầu.

Khi tầm ảnh hưởng của Liên Hợp Quốc suy giảm và Hội đồng Bảo an rơi vào bế tắc, vị thế của G-20 càng trở nên có sức nặng. Bất chấp những khiếm khuyết nội tại—một tổ chức thiếu tính đại diện, hoạt động dựa trên sự đồng thuận và các quyết định không mang tính ràng buộc—G-20 đã thành công trong việc kết nối những quốc gia chủ chốt từ cả hai khối Bắc và Nam bán cầu. Continue reading “Đừng để Trump phá nát G-20”

Một Đồng thuận Washington mới

Nguồn: Katharina Pistor, The new Washington Consensus, Business and Financial Times, 30/01/2025

Biên dịch: Nguyễn Văn Đáp

Trong nhiều thập kỷ, chúng ta vẫn luôn được nghe rằng các doanh nghiệp do chính phủ điều hành là không tốt cho nền kinh tế. Một luận điểm cốt lõi của “Đồng thuận Washington” nổi lên vào những năm 1980 là “khu vực công nghiệp tư nhân được quản lý hiệu quả hơn các doanh nghiệp nhà nước”, bởi vì nguy cơ phá sản khiến các nhà quản lý trong các công ty tư nhân tập trung vào lợi nhuận thu được.

Ban đầu được hình thành cho các quốc gia ở Mỹ Latinh và sau đó được áp dụng trong quá trình chuyển đổi hậu cộng sản ở Trung và Đông Âu, Đồng thuận Washington đã trở thành mô hình chính sách kinh tế chủ đạo kể từ đó. Continue reading “Một Đồng thuận Washington mới”