Category: Quốc gia – Khu vực

Đảng Cộng sản Trung Quốc đang đối mặt với một cuộc chuyển giao thế hệ?

Nguồn:  “China’s Communist Party faces a generational shift”, The Economist, 22/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Năm tới, tại sự kiện chính trị định kỳ quan trọng nhất của Trung Quốc, Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc diễn ra năm năm một lần sẽ xác định những người lãnh đạo đất nước cho đến năm 2032. Vị thế tối cao của Tập Cận Bình gần như không thể lay chuyển. Nhưng hàng trăm vị trí cấp cao bên dưới ông vẫn còn bỏ ngỏ. Một loạt cuộc họp kín trong vài tháng tới sẽ quyết định ai sẽ nắm giữ những chiếc ghế này.

Thời điểm tổ chức một trong những cuộc họp như vậy vừa được công bố: từ ngày 26 đến 29 tháng 10, khoảng 370 nhà lãnh đạo thuộc Ban Chấp hành Trung ương Đảng sẽ nhóm họp. Về mặt chính thức, họ sẽ thảo luận về “quản lý Đảng toàn diện và nghiêm minh”, về thực chất là yêu cầu phục tùng ông Tập. Nhưng sau những cánh cửa đóng kín, họ cũng sẽ cân nhắc một cuộc chuyển giao thế hệ trong chính trường Trung Quốc. Continue reading “Đảng Cộng sản Trung Quốc đang đối mặt với một cuộc chuyển giao thế hệ?”

Tại sao Mỹ không thể để thế bế tắc với Iran kéo dài mãi mãi

Nguồn: Richard Haass và Carolyn Kissane, “The Stalemate With Iran Is Not Sustainable”, Foreign Affairs, 23/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Suốt sáu tháng qua, cuộc chiến với Iran, dù gây nhiều xáo trộn, nhìn chung vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Eo biển Hormuz gần như đóng cửa hoàn toàn đối với vận tải hàng hải, làm nghẽn tuyến đường trung chuyển khoảng 20% lượng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) và một tỷ lệ thậm chí còn cao hơn lượng dầu mỏ giao dịch trên toàn cầu. Giá năng lượng nhích tăng và nhiều nơi trên thế giới phải vật lộn với tình trạng thiếu hụt dầu khí, nhưng các quốc gia vẫn tìm được cách giúp ổn định thị trường năng lượng toàn cầu. Cả Mỹ và Iran đều kiềm chế, tránh tung ra những đòn tấn công hủy diệt nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng sống còn ở vùng Vịnh. Dường như Washington và Tehran có thể kéo dài thế bế tắc hiện tại, thỉnh thoảng đáp trả nhau bằng các đợt không kích hoặc những vụ tấn công lẻ tẻ nhằm vào tàu chở dầu và cơ sở năng lượng, mà không đẩy thế giới vào một thảm họa kinh tế. Continue reading “Tại sao Mỹ không thể để thế bế tắc với Iran kéo dài mãi mãi”

Sự thiếu tin tưởng lẫn nhau ảnh hưởng xấu đến hợp tác Mỹ-Trung về AI

Nguồn: “Deep mutual distrust will scupper US-China co-operation on AI”, The Economist, 17/09/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Khó có khả năng đạt được bước tiến lớn tại cuộc gặp thượng đỉnh sắp tới giữa Donald Trump và Tập Cận Bình.

Việc gợi mở về giải Nobel Hòa bình chắc chắn là một cách hiệu quả để thu hút sự chú ý của Donald Trump. Do đó, đề xuất của Giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman về một cách thức mới để giành được giải thưởng này, được đưa ra ngay trước thềm chuyến thăm Mỹ của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trong tháng này, trở nên đáng chú ý. Ông Altman chia sẻ với tạp chí Fortune ngày 12/9 rằng nếu hai nhà lãnh đạo có thể đạt được một thỏa thuận về trí tuệ nhân tạo, cả hai đều xứng đáng nhận giải thưởng này. Cùng chung quan điểm với các lãnh đạo doanh nghiệp AI khác tại Mỹ, sau những cảnh báo mới về nguy cơ các mô hình siêu trí tuệ có thể hủy diệt nhân loại, ông Altman lập luận rằng Trung Quốc và Mỹ không nên mạo hiểm đánh mất quyền kiểm soát công nghệ này trong cuộc đua giành vị thế thống trị. “Tôi không nghĩ việc này khó khăn,” ông nói. “Chỉ cần một bản kế hoạch dài một trang là đủ để thực hiện.” Continue reading “Sự thiếu tin tưởng lẫn nhau ảnh hưởng xấu đến hợp tác Mỹ-Trung về AI”

Sự trỗi dậy và suy tàn của phong trào thánh chiến toàn cầu

Nguồn: Daniel Byman, “The Rise and Fall of Global Jihadism,” Foreign Affairs, 08/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cách nước Mỹ kiềm chế – nhưng không chấm dứt – mối đe dọa khủng bố.

Hai mươi lăm năm trước, các thành viên al-Qaeda đã cướp bốn máy bay chở khách của Mỹ, lao hai chiếc vào tòa tháp đôi của Trung tâm Thương mại Thế giới ở Thành phố New York và một chiếc vào Lầu Năm Góc ở Washington, D.C. Trên chiếc máy bay thứ tư, các hành khách đã cố giành lại quyền kiểm soát, khiến nó rơi xuống Shanksville, Pennsylvania, làm toàn bộ những người trên khoang thiệt mạng. Tổng cộng, những kẻ không tặc đã cướp đi sinh mạng của 2.977 người – cho đến nay vẫn là vụ tấn công khủng bố đơn lẻ đẫm máu nhất trong lịch sử.

Đối với nhiều người Mỹ, các sự kiện ngày 11/09/2001 dường như xảy ra hoàn toàn bất ngờ. Khi đó, rất ít người từng nghe tới al-Qaeda. Nhưng chỉ một ngày sau, nước Mỹ đã bước vào điều mà Tổng thống George W. Bush gọi là “cuộc chiến chống khủng bố” – một cuộc chiến kéo dài suốt nhiều thập niên, bao trùm nhiều tổ chức thánh chiến và lan tới hầu như mọi khu vực trên thế giới. Continue reading “Sự trỗi dậy và suy tàn của phong trào thánh chiến toàn cầu”

Những bài học từ Mao Trạch Đông giúp Trung Quốc ứng phó với Mỹ

Nguồn: “What Mao can teach China about managing America”, The Economist, 21/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chiến tranh thương mại. Chiến tranh công nghệ. Chiến tranh Lạnh mới. Tất cả những cách gọi ngắn gọn dùng để mô tả sự rạn nứt trong quan hệ Mỹ – Trung đều mang sắc thái u ám, báo hiệu những điều chẳng lành. Nhưng nhãn xưng mà hai nước cùng chấp nhận hồi đầu năm nay, dưới sự thúc đẩy của Trung Quốc, lại không như vậy. Cả hai hiện chính thức bước vào một “mối quan hệ mang tính xây dựng dựa trên ổn định chiến lược”. Nếu cụm từ cồng kềnh này nghe không mấy hấp dẫn thì đó cũng chính là chủ ý của nó: thể hiện một cách tiếp cận bình tĩnh, có kiểm soát nhằm quản lý căng thẳng giữa hai siêu cường. Continue reading “Những bài học từ Mao Trạch Đông giúp Trung Quốc ứng phó với Mỹ”

“CIA của Nhật Bản” có thể trở thành con bài chiến lược của Takaichi

Nguồn: Derek Grossman, “Japan’s New CIA Could Be Takaichi’s Trump Card”, Foreign Policy, 22/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Sau nhiều thập kỷ kín tiếng, Tokyo đang mở rộng hoạt động thu thập tình báo ở nước ngoài.

Khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề Đại hội đồng Liên Hiệp Quốc hôm nay, bà sẽ có trong tay một kế hoạch mới để chứng minh rằng Tokyo sẵn sàng đóng góp nhiều hơn cho liên minh an ninh Mỹ – Nhật. Chính phủ của bà đang tiến hành cuộc cải tổ sâu rộng nhất đối với năng lực thu thập và phân tích tình báo của Nhật Bản kể từ năm 1945, với mục tiêu cuối cùng là xây dựng một thứ mà nước này chưa từng có: phiên bản CIA của riêng mình vào năm 2028. Continue reading ““CIA của Nhật Bản” có thể trở thành con bài chiến lược của Takaichi”

Bài toán Trung Quốc trong các lệnh trừng phạt Iran của Trump

Nguồn: Zongyuan Zoe Liu, “Trump’s Iran Sanctions Have a China Problem”, Project Syndicate, 18/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tháng 8 vừa qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố khởi động một chiến dịch “D-Day kinh tế” nhằm vào Iran, hứa hẹn một “cuộc tấn công tài chính lớn nhất từng được huy động chống lại một đối thủ”. Phép so sánh với D-Day khá kỳ lạ đối với một chiến dịch mà thành bại cuối cùng lại phụ thuộc đáng kể vào Trung Quốc — một đồng minh của Mỹ tại Normandy nhưng ngày nay đã trở thành đối thủ chiến lược.

Để chính sách “rò rỉ bằng không” của chính quyền Trump thành công, các định chế tài chính nước ngoài sẽ phải tự giám sát và kiểm soát chính khách hàng của mình. Và không thể đạt được sự “cô lập toàn diện” đối với chính quyền Iran nếu các ngân hàng Trung Quốc không gánh phần lớn công việc nặng nhọc trong việc thực thi các lệnh trừng phạt. Continue reading “Bài toán Trung Quốc trong các lệnh trừng phạt Iran của Trump”

Lộ trình phi USD hóa của BRICS còn nhiều gian nan

Nguồn: Yaroslav Lissovolik, 利萨沃利克|金砖国家去美元化道阻且长：从金砖共同货币，到数字货币互联互通, Guancha, 16/09/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

“Đồng tiền BRICS” và phương án thay thế SWIFT từng khiến Trump nổi giận nay lại trở thành tâm điểm tại Hội nghị BRICS diễn ra vào cuối tuần qua.

Trong cuộc thảo luận này, một nhân vật không thể không nhắc tới là nhà kinh tế học người Nga Yaroslav Lissovolik. Ngay từ năm 2017, ông đã đề xuất khái niệm “R5” – dựa trên thực tế rằng đồng tiền của 5 quốc gia BRICS ban đầu đều bắt đầu bằng chữ cái “R” – để hình dung về việc xây dựng một đơn vị thanh toán chung, qua đó cung cấp một hướng tiếp cận quan trọng cho những thảo luận về đồng tiền BRICS sau này. Continue reading “Lộ trình phi USD hóa của BRICS còn nhiều gian nan”

Tài chính toàn diện và sự trỗi dậy của ngân hàng thuần số

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

    • M-Pesa của Kenya, được Safaricom và Vodafone ra mắt vào năm 2007, cùng với các giấy phép ngân hàng số do Singapore cấp năm 2020 cho liên danh Grab–Singtel và Sea Group, vượt qua nhiều ứng viên được các ngân hàng truyền thống hậu thuẫn, đại diện cho hai con đường có cấu trúc khác nhau nhưng cùng hướng tới một đích đến: mở rộng dịch vụ tín dụng và thanh toán cho khách hàng cũng như doanh nghiệp nhỏ mà các ngân hàng truyền thống cho rằng không có lợi nhuận để phục vụ thông qua mạng lưới chi nhánh được xây dựng cho một thời đại khác. Continue reading “Tài chính toàn diện và sự trỗi dậy của ngân hàng thuần số”

Sáp nhập trường học và phép thử với mô hình quản trị mới của Việt Nam

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Ngày 5 tháng 9 năm 2026, hàng triệu học sinh Việt Nam bước vào năm học mới trong một hệ thống trường học không còn giống như khi các em bắt đầu kỳ nghỉ hè hồi tháng 5. Đây là kết quả của cuộc tái tổ chức sâu rộng nhất đối với mạng lưới trường công lập của Việt Nam trong nhiều thập niên. Chỉ trong vòng 14 tháng, hơn 11.000 trường học trên cả nước đã được sáp nhập, tạo thành một mạng lưới gồm ít cơ sở hơn nhưng có quy mô lớn hơn.

Chiến dịch sáp nhập này không nên chỉ được nhìn nhận như một cuộc cải cách giáo dục, mà còn như một thử nghiệm quản trị công nói chung. Đây cũng là một trong những phép thử trong nước rõ nét nhất cho đến nay đối với phong cách quản trị mà Tổng Bí thư Tô Lâm ưa chuộng: tinh gọn bộ máy, đặt ra những mục tiêu định lượng đầy tham vọng với thời hạn chặt chẽ, và ngày càng dựa vào giám sát số để phát hiện và xử lý các vấn đề nảy sinh sau khi chính sách được triển khai. Continue reading “Sáp nhập trường học và phép thử với mô hình quản trị mới của Việt Nam”

Trump là nguyên nhân hạn chế thành quả ngoại giao của cuộc gặp Tập-Modi

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Trump factor limits diplomatic outcome of Xi’s outreach to Modi”, Nikkei Asia, 17/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

New Delhi e ngại làm phật lòng Washington nếu tỏ ra quá thân thiết với Bắc Kinh.

Hai tuần trước, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đến thăm Ấn Độ lần đầu tiên sau bảy năm để tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18 tại New Delhi, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai gã khổng lồ châu Á đang dần lắng dịu.

Nhân dịp này, Tập cũng có cuộc gặp song phương với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi vào thứ Bảy, ngày 13/9.

“Trung Quốc và Ấn Độ là đối tác hợp tác, không phải đối thủ,” Tân Hoa Xã dẫn lời Tập nói với Modi. “Hai nước mang lại cơ hội phát triển cho nhau, chứ không tạo ra mối đe dọa cho đối phương.” Continue reading “Trump là nguyên nhân hạn chế thành quả ngoại giao của cuộc gặp Tập-Modi”

Tại sao Putin sẽ không ngừng cuộc chiến tại Ukraine?

Nguồn: Michael Kimmage và Maria Lipman, “Putin Will Not Yield”, Foreign Affairs, 14/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuộc chiến tại Ukraine đang gây ra những tổn thất không thể phủ nhận trên khắp nước Nga. Các cuộc tập kích tầm xa của Ukraine sâu vào lãnh thổ Nga đã làm gia tăng thương vong dân sự, gây gián đoạn thương mại điện tử — một lĩnh vực đặc biệt quan trọng đối với một đất nước rộng lớn như Nga — và dẫn tới tình trạng thiếu hụt xăng dầu. Bị đè nặng bởi một cuộc chiến quy mô lớn, nền kinh tế Nga đang tăng trưởng chậm trong khi lạm phát vẫn ở mức cao. Tháng 5, chuyên gia tài chính nổi tiếng người Nga Andrey Klepach đã đưa ra một đánh giá thẳng thắn trong một bài phát biểu đăng trực tuyến: Nga đang “tụt hậu. Chúng ta đang thua trong cuộc cạnh tranh công nghệ và kinh tế [toàn cầu].” Ở một số phương diện, ông nói thêm, “chúng ta đang thua cả Ukraine”. Đến tháng 8, ngân hàng phát triển do nhà nước kiểm soát nơi Klepach làm việc đã sa thải ông vì biểu hiện bất trung này. Trong khi đó, dòng vốn âm thầm chảy ra nước ngoài và tiền gửi cũng lặng lẽ rời khỏi các tài khoản ngân hàng. Continue reading “Tại sao Putin sẽ không ngừng cuộc chiến tại Ukraine?”

Ổn định chiến lược và quá trình tái thiết quân đội dưới thời Tập Cận Bình

Nguồn: Christopher Nye và Charles Sun, “Strategic Stability and the Rebuilding of Xi’s Military”, War on the Rocks, 16/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Dù liên tục xuất hiện những cảnh báo về sức mạnh ngày càng gia tăng của quân đội Trung Quốc, đây rất có thể lại là thời điểm đặc biệt bất lợi để Bắc Kinh đưa lực lượng này vào một phép thử thực chiến. Tổng Bí thư Tập Cận Bình đã làm khuyết nghiêm trọng bộ máy chỉ huy cấp cao của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) thông qua hàng loạt chiến dịch thanh trừng, và giờ đây phải nỗ lực tái thiết hệ thống trong khi vẫn cố duy trì hình ảnh về một lực lượng không hề suy yếu. Việc ông Tập có thể tiến hành một cuộc cải tổ và tái thiết quy mô lớn như vậy được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố, trong đó có sự giảm nhẹ tạm thời của sức ép từ bên ngoài — một khoảng lặng mà Mỹ, phần nào ngoài ý muốn, đã tạo ra. Continue reading “Ổn định chiến lược và quá trình tái thiết quân đội dưới thời Tập Cận Bình”

Các công ty Trung Quốc có đang vô tình giao dữ liệu cho Mỹ?

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “Are Chinese Firms Handing the United States Data?”, Foreign Policy, 15/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cuộc đua AI có thể vô tình trở thành một điểm yếu của Bắc Kinh.

Một báo cáo gần đây của Anthropic, công ty trí tuệ nhân tạo của Mỹ, cáo buộc một số công ty AI hàng đầu Trung Quốc, trong đó có Moonshot AI và DeepSeek, đã tiến hành chắt lọc năng lực (distillation) từ mô hình Claude trên quy mô lớn. Anthropic cho biết một số công ty không chỉ sử dụng Claude để tạo dữ liệu huấn luyện mà, trong ít nhất một trường hợp, còn âm thầm chuyển hướng hơn 300.000 yêu cầu của người dùng thực qua mô hình này chỉ trong vòng 10 ngày.

Những dữ liệu được cho là đã gửi tới Claude bao gồm các tài liệu giám sát do một người dùng mà Anthropic nghi ngờ có liên hệ với Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc cung cấp; mã nguồn nội bộ và thông tin đăng nhập hợp lệ của các kỹ sư tại những doanh nghiệp nhà nước lớn của Trung Quốc; dữ liệu từ hệ thống quản lý vụ án của cảnh sát; cùng thông tin chi tiết về các dự án AI nội bộ tại các công ty công nghệ Trung Quốc. Continue reading “Các công ty Trung Quốc có đang vô tình giao dữ liệu cho Mỹ?”

Cơ chế thử nghiệm sandbox và nghệ thuật lập quy đón đầu

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

    • Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (regulatory sandbox) trước hết không nên được xem là một hình thức trợ cấp đổi mới dành riêng cho lĩnh vực fintech, mà là một cơ chế học hỏi thể chế. Giá trị cốt lõi của nó không nằm ở việc các doanh nghiệp tham gia được phép phát triển những sản phẩm gì, mà ở việc cơ quan quản lý có thể học được điều gì trong một môi trường được kiểm soát, có thời hạn và có khả năng điều chỉnh, trước khi chuyển hóa những hiểu biết đó thành các quy định pháp luật thường trực có tính ràng buộc. Continue reading “Cơ chế thử nghiệm sandbox và nghệ thuật lập quy đón đầu”

Chỉ có Trung Quốc, Ấn Độ và Nga mới có thể chấm dứt cuộc chiến Iran

Nguồn:  Amir Handjani, “Only China, India, and Russia Can End the Iran War”, Foreign Policy, 15/09/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cuối tuần này, khi Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đón tiếp Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bharat Mandapam để tham dự Hội nghị thượng đỉnh BRICS lần thứ 18, các nhà lãnh đạo tập trung phần lớn các phát biểu công khai vào các hành lang thương mại và những bất bình quen thuộc đối với một trật tự do phương Tây dẫn dắt, vốn không còn phản ánh đúng sự phân bổ quyền lực toàn cầu. Iran dường như không nằm trong chương trình nghị sự chính thức. Nhưng trong các cuộc họp kín, vốn có ý nghĩa quan trọng hơn nhiều so với tuyên bố chung, cuộc chiến của Mỹ tại Iran gần như chắc chắn sẽ là một chủ đề được thảo luận. Continue reading “Chỉ có Trung Quốc, Ấn Độ và Nga mới có thể chấm dứt cuộc chiến Iran”

Kênh Bình Lục cho thấy bước chuyển hướng của Trung Quốc sang Đông Nam Á

Nguồn: Wataru Suzuki, “New $11bn canal underscores China’s turn toward Southeast Asia”, Nikkei Asia, 12/09/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Công trình được hoàn thành chỉ sau bốn năm, trái ngược với tiến độ chậm chạp của các dự án ở nước ngoài.

Dưới chân những ngọn đồi xanh tươi, nơi người dân địa phương chăn nuôi gà, trồng lúa và hoa nhài, các công nhân xây dựng đang hoàn tất những hạng mục cuối cùng của một dự án mà các nhà hoạch định chính sách kỳ vọng sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mới cho Quảng Tây ở miền nam Trung Quốc và các tỉnh nội địa lân cận.

Phần lớn hoạt động thương mại quy mô lớn của Trung Quốc với các nước khác diễn ra qua hệ thống cảng biển và sân bay dọc theo vùng duyên hải phía Đông trù phú và trải dài, đặc biệt là tại khu vực cửa sông Dương Tử và Châu Giang. Kênh đào Bình Lục, dự kiến đi vào hoạt động vào thứ Tư sau bốn năm xây dựng, được kỳ vọng sẽ chuyển hướng một phần luồng thương mại Đông – Tây của Trung Quốc về dải bờ biển ngắn hơn ở miền Nam, đồng thời tăng cường kết nối kinh tế với Đông Nam Á – khu vực trong những năm gần đây đã vượt cả Bắc Mỹ và châu Âu để trở thành đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc. Continue reading “Kênh Bình Lục cho thấy bước chuyển hướng của Trung Quốc sang Đông Nam Á”

Mô hình Hợp Phì và những kinh nghiệm cho Việt Nam

Tác giả: Phạm Quang Vinh

Trong hai thập niên, Hợp Phì từ vị trí nằm ngoài nhóm tám mươi đã vươn vào nhóm hai mươi thành phố hàng đầu Trung Quốc về quy mô kinh tế, đồng thời xây dựng được nhiều cụm công nghiệp công nghệ cao có sức cạnh tranh lớn. Thành phố hiện có ba cụm công nghiệp chiến lược mới cấp quốc gia, gồm thiết bị hiển thị thế hệ mới, mạch tích hợp và trí tuệ nhân tạo; bên cạnh đó, các ngành xe năng lượng mới, điện tử và thiết bị gia dụng thông minh cũng đã hình thành những cụm sản xuất quy mô rất lớn. Câu chuyện về mô hình Hợp Phì thường được kể như một chuỗi đầu tư táo bạo từ vốn công theo kiểu “chính quyền đầu tư mạo hiểm”. Nhưng một phần quan trọng và ít được chú ý hơn của mô hình Hợp Phì nằm ở cách một chính quyền cấp thành phố thuộc tỉnh, trong khuôn khổ quyền hạn và công cụ vốn có, từng bước xây dựng năng lực tổ chức phát triển của chính mình. Ở khía cạnh đó, mô hình Hợp Phì là một kinh nghiệm đáng tham khảo cho các địa phương Việt Nam. Continue reading “Mô hình Hợp Phì và những kinh nghiệm cho Việt Nam”

Hòa hoãn đang hình thành giữa Mỹ và Trung Quốc?

Nguồn: Đạt Nguy (Da Wei), “The Emerging U.S.-China Détente,” Foreign Affairs, 07/09/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một Bắc Kinh tự tin và một Washington thực dụng có thể tìm được cách chung sống.

Khi nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp nhau tại Bắc Kinh vào tháng 5, họ nhất trí rằng hai nước nên hướng đến một quan hệ mang tính xây dựng dựa trên sự ổn định chiến lược. Dù nhiều nhà quan sát ở Washington tỏ ra hoài nghi về khuôn khổ mới này và xem nó chỉ là những lời sáo rỗng, nhưng đây là lần đầu tiên sau hơn một thập kỷ, Trung Quốc và Mỹ đạt được đồng thuận về định nghĩa quan hệ mà các nhà lãnh đạo ở cả hai bên đều công nhận. Ổn định chiến lược không có nghĩa là hòa hoãn hạt nhân; thay vào đó, nó ám chỉ một điểm cân bằng mới, nơi cả hai bên có thể tránh làm cho quan hệ trở nên tồi tệ hơn và thậm chí có thể mở rộng hợp tác trong những lĩnh vực có chung lợi ích. Continue reading “Hòa hoãn đang hình thành giữa Mỹ và Trung Quốc?”

Công cuộc chống khủng bố tiếp thêm quyền lực cho “đế chế” Donald Trump

Nguồn: “How counterterrorism has empowered Donald Trump’s imperial presidency”, The Economist, 10/09/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Sau 25 năm, có lẽ đã đến lúc cải cách những chính sách bắt nguồn từ sự kiện 11/9.

Hai mươi lăm năm sau sự kiện 11/9, ngày càng nhiều người Mỹ không còn ký ức trực tiếp về các vụ tấn công đó. Hơn 100 triệu người, tương đương khoảng một phần ba dân số Mỹ, thậm chí còn chưa chào đời khi sự kiện xảy ra. Tuy nhiên, bộ máy chống khủng bố mà Tổng thống George W. Bush và Quốc hội xây dựng để ứng phó — từ những đạo luật vội vã trao quyền tiến hành chiến tranh, các thẩm quyền giám sát, việc nới rộng quyền hoạt động của CIA cho đến hàng loạt cơ quan hành chính mới — phần lớn vẫn tồn tại, ngay cả khi mối đe dọa từ chủ nghĩa thánh chiến bạo lực đã suy giảm đáng kể. Continue reading “Công cuộc chống khủng bố tiếp thêm quyền lực cho “đế chế” Donald Trump”