Tại sao AI lại là một rủi ro đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc

Nguồn:  “Why AI is a risk to Communist China”, The Economist, 06/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cũng giống như các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến thường được đem ra so sánh với nhau, bản thân AI sẽ trở thành thước đo để đánh giá hai hệ thống chính trị đối địch của Mỹ và Trung Quốc. Công nghệ này sẽ kiểm chứng bên nào giỏi hơn trong việc tạo ra các công cụ AI và phổ biến chúng vào nền kinh tế. Kết quả ấy, đến lượt mình, sẽ phụ thuộc một phần vào những quan niệm rất khác nhau của hai nước về cách quản lý xã hội.

Ngay cả trong một lĩnh vực thay đổi nhanh chóng như AI, kết quả của cuộc đua này có thể vẫn chưa ngã ngũ trong vài năm tới. Tuy nhiên, theo những gì chúng tôi ghi nhận từ bên trong Trung Quốc, nước này đang nhanh chóng ứng dụng AI, trong khi chính phủ cũng chuẩn bị cho những biến động kinh tế và xã hội sâu sắc mà công nghệ này báo trước. Với tư cách một nhà nước chuyên chế, Trung Quốc có một số lợi thế trong việc khai thác công nghệ hứa hẹn nhất của thế kỷ XXI. Đồng thời, nước này cũng phải đối mặt với không ít vấn đề. Continue reading “Tại sao AI lại là một rủi ro đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc”

Giai đoạn tiếp theo trong cuộc trấn áp các dân tộc thiểu số của Trung Quốc

Nguồn: James Leibold và Tenzin Dorjee, “The Next Phase of China’s Minority Crackdown,” Foreign Affairs, 30/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đồng hóa cưỡng bức giờ đây đã được luật hóa.

Khi Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được thành lập vào năm 1949, nước này được xác định rõ là một quốc gia đa dân tộc. Dù người Hán chiếm hơn 90% dân số, hiến pháp cùng các đạo luật ban hành sau đó vẫn trao cho các dân tộc thiểu số quyền tự trị tại một số khu vực cụ thể, đồng thời hứa hẹn để họ làm chủ tập thể như những “người chủ trong chính ngôi nhà của mình”. Trong nhiều thập kỷ, thỏa thuận chính thức của đảng-nhà nước, dù được thực hiện không đồng đều và thường xuyên bị vi phạm, vẫn dựa trên quan niệm rằng sự thống nhất quốc gia sẽ được bảo đảm tốt hơn bằng cách công nhận khác biệt và trao cho các nhóm thiểu số quyền tự trị hạn chế về lãnh thổ, ngôn ngữ và chính trị, thay vì buộc họ phải hòa nhập vào văn hóa Hán. Continue reading “Giai đoạn tiếp theo trong cuộc trấn áp các dân tộc thiểu số của Trung Quốc”

Nỗ lực âm thầm của Trung Quốc nhằm thống trị khu vực Mỹ Latinh

Nguồn:  Natalia Cote-Muñoz, “China’s Quiet Quest to Dominate Latin America”, Foreign Affairs, 03/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong nhiều năm qua, các quan chức Mỹ luôn lo ngại về những siêu dự án của Trung Quốc tại Mỹ Latinh. Các chính quyền kế tiếp nhau từng lên tiếng cảnh báo về Cảng Chancay ở Peru, do một tập đoàn vận tải biển khổng lồ của Trung Quốc kiểm soát và vận hành, cũng như Đập Coca Codo Sinclair do Trung Quốc xây dựng tại Ecuador. Để đáp trả, Washington đã đưa ra những lời chỉ trích ngoại giao nhằm vào các quan chức Mỹ Latinh, thu hồi thị thực, thậm chí đe dọa sử dụng vũ lực đối với một số chính phủ trong khu vực.

Không khó hiểu vì sao Mỹ lại lo ngại đến vậy trước những cơ sở hạ tầng trọng yếu do Trung Quốc xây dựng và vận hành. Trong mắt nhiều quan chức Mỹ, các dự án này là phương tiện để Bắc Kinh tích lũy đòn bẩy ảnh hưởng đối với các chính phủ Mỹ Latinh. Washington đã nêu lên mối quan ngại này từ năm 2017, khi Chiến lược An ninh Quốc gia của chính quyền Trump nhiệm kỳ đầu cảnh báo rằng Trung Quốc đang tìm cách “kéo khu vực đi theo quỹ đạo của mình thông qua các khoản đầu tư và cho vay do nhà nước hậu thuẫn”. Continue reading “Nỗ lực âm thầm của Trung Quốc nhằm thống trị khu vực Mỹ Latinh”

Mối nguy khi Châu Âu do dự hỗ trợ phòng không cho Ukraine

Nguồn:  Franz-Stefan Gady, “Europe’s Dangerous Hesitation on Its Own Air Defense”, Foreign Policy, 03/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Mỹ Donald Trump hiện đã rút lại những gợi ý trước đó về khả năng cấp phép cho Ukraine sản xuất tên lửa đánh chặn Patriot. Washington dường như cũng đã từ chối đề nghị của Kyiv về việc cung cấp 300 tên lửa đánh chặn loại này nhằm tăng cường năng lực phòng không. Tuy nhiên, ngay cả khi cả hai đề xuất trên được thực hiện, chúng vẫn không thể giải quyết vấn đề cấp bách trước mắt của Ukraine: đơn giản là không có đủ tên lửa đánh chặn để bảo vệ các thành phố trước các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga. Continue reading “Mối nguy khi Châu Âu do dự hỗ trợ phòng không cho Ukraine”

Nợ cho kẻ mộng mơ: Vốn vay chính sách và giới hạn của việc cho startup vay vốn

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Xem thêm: Các chương khác trong bản thảo “Vượt ra ngoài gia công” 

Tóm tắt

      • Nợ không phải là công cụ phù hợp đối với các start-up chưa có doanh thu. Một khoản vay thông thường dựa trên tài sản bảo đảm, dù có lãi suất thấp hay được Nhà nước bảo lãnh ở mức cao đến đâu, vẫn phải được hoàn trả bất kể hoạt động kinh doanh thành công hay thất bại. Trong khi đó, một start-up chưa có doanh thu và không sở hữu tài sản hữu hình gần như không có cách nào an toàn để thực hiện nghĩa vụ này. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc nợ luôn là lựa chọn sai đối với mọi doanh nghiệp non trẻ. Các công cụ như nợ mạo hiểm (venture debt), tài trợ dựa trên doanh thu (revenue-based financing) hay các công cụ chuyển đổi vẫn có thể phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp đã tạo ra doanh thu hoặc đã huy động được vốn cổ phần theo định giá. Continue reading “Nợ cho kẻ mộng mơ: Vốn vay chính sách và giới hạn của việc cho startup vay vốn”

Mỹ Latinh đang trở thành “phòng thí nghiệm” của phe cánh hữu mới

Nguồn: Giovani Prete, 乔瓦尼·德尔·普雷特:拉美已成为新极右翼的试验场, Guancha, 30/07/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Trong những năm gần đây, các lực lượng cánh hữu lần lượt lên nắm quyền tại một số quốc gia Mỹ Latinh. Nếu chỉ xem những sự kiện này là các biến động chính trị nội bộ riêng lẻ của từng nước, chúng ta rất dễ đánh giá sai bản chất của làn sóng thay đổi chính trị lần này. Dù mỗi quốc gia có lịch sử chính trị, cơ cấu kinh tế và những vấn đề nội bộ phức tạp riêng, ngày càng có thể nhận thấy một số chính phủ đang bộc lộ những khuynh hướng chính trị tương đồng.

Chẳng hạn, Javier Milei ở Argentina, Daniel Noboa ở Ecuador, José Antonio Kast ở Chile, Santiago Peña ở Paraguay, Nayib Bukele ở El Salvador, hay gần đây là Abelardo De La Espriella và Keiko Fujimori giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử tại Colombia và Peru, đều đang đi theo một hướng chung: đẩy mạnh tự do hóa thị trường, cắt giảm chi tiêu công, theo đuổi đường lối cánh hữu và sử dụng bàn tay sắt trong quản trị xã hội; về đối ngoại, họ ngả về phía Mỹ và tỏ ra không mấy thiện cảm với phe cánh tả Mỹ Latinh. Continue reading “Mỹ Latinh đang trở thành “phòng thí nghiệm” của phe cánh hữu mới”

Tại sao Trung Quốc phủ nhận cuộc gặp với Ngoại trưởng Nhật Bản?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Why China denied its foreign minister had chat with Japan’s,” Nikkei Asia, 30/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cuộc tập trận bắn đạn thật của Trung Quốc trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản cho thấy quan hệ song phương khó có thể sớm tan băng.

Trong bối cảnh nhà lãnh đạo tối cao Tập Cận Bình gia tăng sức ép đối với Thủ tướng Sanae Takaichi, Trung Quốc hiện áp dụng thái độ im lặng ngoại giao với Nhật Bản, đồng thời điều tàu hải quân đi qua vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của nước láng giềng.

Ngày 23/07, một biên đội gồm bốn tàu hải quân Trung Quốc và Nga đã di chuyển về phía bắc qua Thái Bình Dương, ngoài khơi Inubosaki thuộc tỉnh Chiba, giáp Tokyo, trước khi tới vùng biển ngoài khơi Hokkaido, hòn đảo chính nằm ở cực bắc Nhật Bản, hai ngày sau đó. Continue reading “Tại sao Trung Quốc phủ nhận cuộc gặp với Ngoại trưởng Nhật Bản?”

Điểm mù chiến lược của Trump tại Thái Bình Dương

Nguồn: Derek Grossman, “Trump’s Pacific Islands Blind Spot”, Foreign Policy, 31/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tuần trước, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Christopher Landau đã đến Quần đảo Solomon để gặp tân Thủ tướng Matthew Wale. Chuyến thăm này lẽ ra không có gì đặc biệt nếu Landau không phải là quan chức cấp cao nhất của chính quyền Trump đến thăm các đảo quốc Thái Bình Dương — một khu vực rộng lớn gồm 16 quốc gia và vùng lãnh thổ, không tính Australia và New Zealand — kể từ khi Tổng thống Donald Trump tái đắc cử vào năm ngoái.

Tháng 4/2025, Trump từng nhắc đến Fiji như một trong vô số quốc gia trên thế giới sẽ phải hứng chịu các mức thuế thương mại của ông. Ngoài điều đó ra, ông dường như không thể hiện bất kỳ sự quan tâm thực chất nào đối với khu vực. Dù việc Landau công bố kế hoạch đưa Đoàn Hòa bình Mỹ trở lại Quần đảo Solomon là một tín hiệu đáng hoan nghênh, sự thiếu vắng tầm nhìn và những kết quả cụ thể từ chính quyền Trump dành cho khu vực này vẫn là điều dễ nhận thấy. Continue reading “Điểm mù chiến lược của Trump tại Thái Bình Dương”

Đặt cược vào thất bại: Các quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và khía cạnh chính trị của vốn rủi ro

Tác giả: Lê Hồng Hiệp

Tóm tắt

    • Chương trình Yozma của Israel (1993) và mô hình phân tầng EDBI–Temasek–SEEDS Capital của Singapore cho thấy vốn nhà nước có thể đóng vai trò chất xúc tác trong việc hình thành hệ sinh thái đầu tư mạo hiểm và thu hút vốn tư nhân. Tuy nhiên, điều này chỉ thành công khi chính phủ giới hạn vai trò của mình ở việc lựa chọn nhà quản lý quỹ, trao toàn quyền quyết định đầu tư cho các chuyên gia, đồng thời chấp nhận ngay từ đầu rằng phần lớn các khoản đầu tư riêng lẻ sẽ thất bại.
    • Dù áp dụng hai mô hình thể chế khác nhau, Israel và Singapore đều hướng tới cùng một mục tiêu: tách biệt quyết định đầu tư khỏi sự can thiệp hành chính. Yozma thực hiện điều này thông qua mô hình quỹ đầu tư vào quỹ có thời hạn và cơ chế tư nhân hóa được thiết kế sẵn, trong khi Singapore xây dựng một hệ thống thường trực dựa trên việc chỉ định các đối tác đồng đầu tư tư nhân. Điểm chung của cả hai là quan chức nhà nước chỉ quyết định ai quản lý quỹ, chứ không quyết định doanh nghiệp nào được đầu tư. Continue reading “Đặt cược vào thất bại: Các quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và khía cạnh chính trị của vốn rủi ro”

Ba trụ cột trong chiến lược hòa bình của Campuchia với Thái Lan

Nguồn:  Chheang Vannarith, “Cambodia’s Three-Track Strategy for Peace with Thailand”, Fulcrum, 29/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tranh chấp biên giới giữa Campuchia và Thái Lan vốn vô cùng phức tạp, bắt nguồn từ các hiệp ước thời thuộc địa, những tấm bản đồ mâu thuẫn, các ngôi đền bị chồng lấn yêu sách chủ quyền, tiến trình phân định biên giới còn dang dở và ngọn lửa chủ nghĩa dân tộc luôn âm ỉ. Các cuộc đụng độ vũ trang, một phần do những diễn biến chính trị nội bộ tại cả hai nước, đã nổ ra vào tháng 7 và tháng 12/2025. Sự trỗi dậy của các nhóm cực đoan càng khiến việc hòa giải và tìm kiếm giải pháp song phương trở nên khó khăn hơn. Những sự cố gần đây cũng cho thấy tranh chấp có thể nhanh chóng biến thành bạo lực, kéo theo cái giá kinh tế rất lớn và gây tổn thất đặc biệt nghiêm trọng cho nền kinh tế của cả hai nước. Continue reading “Ba trụ cột trong chiến lược hòa bình của Campuchia với Thái Lan”

Làm thế nào để kết thúc Chiến tranh Iran?

Nguồn: Allison Minor và Nate Swanson, “How to End the Iran War,” Foreign Policy, 29/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trump cần học nghệ thuật ngoại giao để biết cách thua một cách khéo léo.

Trong lúc Washington và Tehran trao đổi thông điệp nhằm tìm kiếm một lệnh ngừng bắn mới, chính quyền Trump cần nghiêm túc xem xét lại những giả định sai lầm đã khiến họ sa lầy vào một cuộc chiến tốn kém ngay từ đầu. Chính quyền này liên tục trở thành nạn nhân của ngụy biện chi phí chìm. Trước thất bại chiến lược hiện nay, Tổng thống Donald Trump chủ yếu hành động như thể vấn đề chỉ nằm ở quy mô hoặc thời gian. Nhưng trên thực tế, cuộc chiến càng kéo dài, đòn bẩy đàm phán của Mỹ càng suy giảm, và nhiều khả năng sẽ chạm đáy khi Washington cạn kiệt đạn dược còn những hệ lụy chính trị trong nước ngày càng gia tăng. Continue reading “Làm thế nào để kết thúc Chiến tranh Iran?”

Kế hoạch 6 điểm đưa liên minh Mỹ – Nhật vào thế sẵn sàng chiến đấu

Nguồn: David Santoro, “A six-point plan to make the US-Japan alliance battle-ready”, Nikkei Asia, 28/07/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Một quan hệ đối tác bình đẳng đòi hỏi sự phối hợp trong hoạch định kế hoạch, sản xuất quốc phòng và răn đe.

Trong cuộc tập trận Valiant Shield gần đây ngoài khơi Guam, khi một tàu mục tiêu chìm xuống biển Philippines, một chiến thắng thầm lặng đã vang vọng khắp Thái Bình Dương. Được thực hiện chính xác dưới sự giám sát theo thời gian thực giữa lực lượng Mỹ và một tàu ngầm Nhật Bản, cuộc tấn công không chỉ là màn phô diễn hỏa lực. Nó còn cho thấy một quan hệ đối tác quốc phòng đã phát triển thành một trong những liên minh quan trọng nhất thế giới. Continue reading “Kế hoạch 6 điểm đưa liên minh Mỹ – Nhật vào thế sẵn sàng chiến đấu”

Chiến lược kế tiếp của Bắc Kinh ở Biển Đông

Nguồn:  Lynn Kuok, “Beijing’s Next Play for the South China Sea”, Foreign Affairs, 29/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tháng 4/2025, các nhân viên lực lượng cảnh sát biển Trung Quốc đặt chân lên bãi Hoài Ân, một bãi cát không người ở thuộc quần đảo Trường Sa trên Biển Đông, rồi giương cao lá cờ Trung Quốc. Tại phần lớn các quốc gia trên thế giới, hành động này gần như không được chú ý. Tuy nhiên, nếu được nhìn nhận như lần đầu tiên trong hơn một thập kỷ Trung Quốc chính thức khẳng định chủ quyền trên thực địa đối với một thực thể nổi không người ở, đây lại là dấu hiệu báo trước một bước ngoặt lớn trong chiến lược mở rộng quyền kiểm soát của Bắc Kinh: sau nhiều năm tập trung vào các tranh chấp quyền tài phán trên biển, Trung Quốc đang quay trở lại chiến lược tranh giành các thực thể địa lý. Continue reading “Chiến lược kế tiếp của Bắc Kinh ở Biển Đông”

Thỏa thuận hạt nhân với Ả Rập Saudi của Trump là một thảm họa ngoại giao

Nguồn:  Daniel C. Kurtzer và Aaron David Miller, “Trump’s Saudi Nuclear Deal Is Diplomatic Malpractice”, Foreign Policy, 27/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Nếu tồn tại một học viện chuyên đào tạo về những sai lầm ngoại giao và chiến lược, chắc chắn chính quyền Trump sẽ tốt nghiệp loại xuất sắc. Diễn biến mới nhất trong chuỗi câu chuyện đáng buồn ấy là thỏa thuận cung cấp cho Ả Rập Saudi các lò phản ứng hạt nhân cùng bí quyết công nghệ của Mỹ. Theo các thông tin được công bố, thỏa thuận này còn bao gồm quyền làm giàu uranium ngay trên lãnh thổ Ả Rập Saudi, tại một cơ sở dạng “hộp đen” do Mỹ xây dựng. Continue reading “Thỏa thuận hạt nhân với Ả Rập Saudi của Trump là một thảm họa ngoại giao”

Tập tìm cách chôn vùi bê bối chấn động vòng tròn thân cận của mình

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Xi Jinping moves to bury a scandal that reaches his inner circle,” Nikkei Asia, 23/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một Ủy viên Bộ Chính trị vừa bị thanh trừng trước thềm hội nghị APEC tại Thâm Quyến, thành trì của gia tộc họ Tập.

Nhà lãnh đạo tối cao Trung Quốc Tập Cận Bình đã nhanh chóng đặt dấu chấm hết cho sự nghiệp chính trị của một thành viên thuộc chính vòng tròn thân cận của mình, trong nỗ lực dập tắt một vụ bê bối tham nhũng có nguy cơ làm rung chuyển bộ máy cầm quyền.

Động thái này diễn ra trước thềm Hội nghị Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), dự kiến được tổ chức vào tháng 11 tại Thâm Quyến, trung tâm công nghệ sôi động của tỉnh Quảng Đông. Siêu đô thị này vừa là tâm điểm của vụ bê bối liên quan đến Mã Hưng Thụy, vừa được xem là thành trì của gia tộc họ Tập. Continue reading “Tập tìm cách chôn vùi bê bối chấn động vòng tròn thân cận của mình”

Chiến dịch ‘siêu cường drone’ có giúp Ukraine xoay chuyển cục diện chiến trường?

Nguồn: Tịch Á Châu, 一周军评:乌克兰“飞车将军”能扭转战局?, Sina, 26/07/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Tuần này, tại chiến trường Iran và chiến trường Ukraine, các bên vẫn tiếp tục giao tranh. Hai bên vẫn tiếp tục tạo ra những thương vong và tổn thất một cách vô ích. Dường như cả hai cuộc chiến này đều đã bắt đầu xuất hiện những biến chuyển khá tinh vi. Vậy thì hãy cùng xem những thay đổi tinh vi này sẽ tác động như thế nào đến kết cục của chiến tranh trong tương lai, cũng như chúng sẽ tạo ra những ảnh hưởng ra sao đối với lĩnh vực quân sự thế giới trong thời gian tới.

Tại sao thuyết “siêu cường drone” của Ukraine không được đánh giá cao?

Tuần này, việc “thay tướng” ở Ukraine, vốn đã được ấp ủ từ lâu, cuối cùng đã diễn ra theo một cách đầy kịch tính. Continue reading “Chiến dịch ‘siêu cường drone’ có giúp Ukraine xoay chuyển cục diện chiến trường?”

Thành công của Ukraine có ý nghĩa gì đối với phương Tây?

Nguồn:  Chrystia Freeland, “What Ukraine’s Success Means for the West”, Project Syndicate, 24/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Cục diện đang thay đổi của cuộc chiến ở Ukraine đã khiến phần lớn thế giới phải ngỡ ngàng, từ quy mô thương vong khủng khiếp mà Nga đang phải gánh chịu — theo các quan chức Ukraine, con số này đã lên tới gần 40.000 người chỉ riêng trong tháng trước — cho đến động lực và tinh thần quả cảm, kiên cường đang định hình toàn bộ nỗ lực chiến tranh của Ukraine.

Đối với các nền dân chủ trên thế giới, bài học quan trọng nhất từ sự bền bỉ, tinh thần đổi mới và khả năng thích ứng linh hoạt của Ukraine có lẽ là chúng ta lẽ ra không nên ngạc nhiên đến vậy. Việc thiếu niềm tin vào Ukraine, đặc biệt trong giai đoạn đầu cuộc chiến, cùng với xu hướng đánh giá quá cao sức mạnh quân sự của Nga, có mối liên hệ chặt chẽ với sự suy giảm niềm tin của chính chúng ta vào nền dân chủ như một thể chế. Sự tha hóa về mặt chính trị này không chỉ là một sai lầm, mà còn hết sức nguy hiểm. Lòng dũng cảm và ý chí của những người dân Ukraine bình thường khi đối mặt với những thử thách gần như không thể đo đếm lẽ ra phải củng cố niềm tin của chúng ta vào chính các giá trị cốt lõi và lối sống mà mình đang theo đuổi. Continue reading “Thành công của Ukraine có ý nghĩa gì đối với phương Tây?”

Khoảnh khắc yếu thế của Trung Quốc

Nguồn:  Logan Wright, “China’s Moment of Weakness”, Foreign Affairs, 23/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thách thức từ Trung Quốc mà Mỹ đang phải đối mặt thường được mô tả là vô cùng to lớn và mang tính sinh tử, bao trùm mọi lĩnh vực, từ hoạch định quân sự, chính sách công nghệ cho đến việc cấp thị thực cho sinh viên. Thế nhưng, trong khi các nhà hoạch định chính sách ở Washington và giới chuyên gia công nghệ tại Thung lũng Silicon vẫn đang tranh luận về cách ứng phó, các điều kiện kinh tế ngay tại Trung Quốc đã thay đổi với tốc độ chóng mặt. Trên thực tế, mối đe dọa chiến lược từ Bắc Kinh hiện nay đã hoàn toàn khác so với những gì Mỹ và các đồng minh phải đối mặt chỉ bốn năm trước. Quan trọng hơn, sự thay đổi này đang mở ra cho nước Mỹ một cơ hội cấp bách nhưng có ý nghĩa quyết định. Continue reading “Khoảnh khắc yếu thế của Trung Quốc”

Bộ chỉ huy mới của Ukraine đối mặt với ba thử thách đầu tiên

Nguồn:  Mick Ryan, “Ukraine’s new command team faces its first three tests”, The Interpreter, 22/07/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổng thống Volodymyr Zelenskyy vừa tiếp tục thay đổi bộ máy lãnh đạo quân sự cấp cao của Ukraine. Ngày 21/07, sau sáu ngày biểu tình bùng phát, ông cách chức Tổng tư lệnh Oleksandr Syrskyi và bổ nhiệm Thiếu tướng Mykhailo Drapatyi thay thế.

Sự thay đổi này diễn ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov bị bãi nhiệm, một động thái đã châm ngòi cho các cuộc biểu tình và phơi bày cuộc khủng hoảng trong quan hệ dân sự – quân sự giữa chính phủ và giới lãnh đạo quân đội Ukraine. Fedorov được đề nghị đảm nhận vai trò giám sát công nghệ quốc phòng, trong khi ông Yevhenii Khmara được bổ nhiệm làm quyền bộ trưởng. Tuy nhiên, các cuộc biểu tình trên đường phố vẫn tiếp diễn với yêu cầu đưa Fedorov trở lại. Continue reading “Bộ chỉ huy mới của Ukraine đối mặt với ba thử thách đầu tiên”

Yêu cầu về lòng trung thành của Tập đang sản sinh ra tham nhũng

Nguồn: Đặng Duật Văn (Deng Yuwen), “Xi’s Demands for Loyalty Are Breeding Corruption,” Foreign Policy, 23/07/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Cú ngã ngựa của Mã Hưng Thụy cho thấy các vấn đề trong công tác nhân sự đã ăn sâu đến mức nào.

Con đường thăng tiến của Mã Hưng Thụy trong Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) kéo dài suốt 38 năm, nhưng chỉ mất 6 tháng để sụp đổ. Sau khi biến mất khỏi tầm mắt công chúng vào tháng 11 năm ngoái, cuộc điều tra nhằm vào Mã chính thức được công bố vào ngày 03/04. Ba tháng sau, ông bị khai trừ khỏi đảng cùng với một danh sách dài các cáo buộc. Đối với một Ủy viên Bộ Chính trị từng thăng tiến nhanh chóng, có sự nghiệp trải dài từ các cơ quan quốc phòng và hàng không vũ trụ đến những cương vị đứng đầu Quảng Đông và Tân Cương, vụ việc được xử lý với tốc độ đáng kinh ngạc.

Khi một quan chức bình thường tham nhũng, người ta có thể quy trách nhiệm cho phẩm chất cá nhân. Nhưng khi một quan chức đã vượt qua hết lớp sàng lọc này đến lớp sàng lọc khác, được giao quản lý một trong những khu vực nhạy cảm nhất về chính trị của đất nước, rồi được cất nhắc vào Bộ Chính trị, lại điều hành một mạng lưới tham nhũng gia đình quy mô lớn trong nhiều năm, thì thất bại không còn chỉ thuộc về cá nhân đó. Nó nằm ở chính hệ thống dùng để tuyển chọn, đề bạt, và giám sát các quan chức cấp cao. Continue reading “Yêu cầu về lòng trung thành của Tập đang sản sinh ra tham nhũng”