Category: Quốc gia – Khu vực

Trung Quốc đứng ở đâu trong xung đột Iran?

Tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Hạnh

Chiến lược của một cường quốc muốn có ảnh hưởng nhưng tránh chiến tranh.

Khi căng thẳng leo thang giữa Iran và liên minh do Mỹ và Israel dẫn đầu, phần lớn sự chú ý của dư luận quốc tế tập trung vào các diễn biến quân sự: những cuộc không kích, các đòn trả đũa và nguy cơ chiến tranh lan rộng tại Trung Đông. Nhưng song song với câu hỏi ai đang chiếm ưu thế trên chiến trường là một câu hỏi chiến lược khác: Trung Quốc đang ở đâu trong cuộc khủng hoảng này?

Trung Quốc không phải là một bên tham chiến, cũng không có vai trò trực tiếp trong các tính toán quân sự của cuộc xung đột. Tuy nhiên, Trung Quốc lại là một trong những cường quốc có lợi ích kinh tế sâu sắc nhất gắn với ổn định của khu vực. Điều này tạo ra một nghịch lý: Trung Quốc có nhiều thứ để mất nếu chiến tranh mở rộng, nhưng lại rất ít lý do để trực tiếp can dự nhằm kết thúc nó. Continue reading “Trung Quốc đứng ở đâu trong xung đột Iran?”

Tập Cận Bình vẫn chưa thể rũ bỏ sự tôn sùng GDP

Nguồn: Lizzi C. Lee và Shengyu Wang, “Xi Just Can’t Shake GDP Worship,” Foreign Policy, 18/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các quan chức Trung Quốc đang được yêu cầu phải làm mọi thứ cùng một lúc.

Trước thềm kỳ họp Lưỡng hội năm nay, kỳ họp Quốc hội Trung Quốc kéo dài một tuần bắt đầu từ ngày 04/03, Chủ tịch Tập Cận Bình đã công bố thêm một tuyển tập các bài phát biểu mới của mình – lần này là về điều mà Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) gọi là “quan điểm đúng đắn về thành tích chính trị,” một khái niệm đã trở thành trọng tâm của chiến dịch đang diễn ra nhằm định nghĩa lại cách đánh giá các quan chức.

Thời điểm công bố tuyển tập mang rất nhiều hàm ý. Suốt nhiều tháng, Bắc Kinh đã thúc giục các cán bộ trên cả nước suy nghĩ lại về ý nghĩa của thành công trong bộ máy hành chính. Tuy nhiên, ngay cả một nhà lãnh đạo quyền lực như Tập đôi khi cũng gặp khó khăn trong việc thuyết phục bộ máy hành chính khổng lồ của Trung Quốc đi theo hướng mà ông mong muốn. Continue reading “Tập Cận Bình vẫn chưa thể rũ bỏ sự tôn sùng GDP”

Tại sao Nga vẫn đứng ngoài nhìn Iran trong chảo lửa?

Nguồn: Alexander Gabuev, Nicole Grajewski, và Sergey Vakulenko, “Why Russia Is Watching Iran Burn”, Foreign Affairs, 16/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Năm ngoái, Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã ký Hiệp ước Đối tác Chiến lược Toàn diện, cam kết hai nước sẽ phản đối sự can thiệp của bên thứ ba vào công việc nội bộ và đối ngoại của nhau. Moscow và Tehran đã ca tụng hiệp ước này là đỉnh cao của mối quan hệ ngày càng thắt chặt giữa hai chế độ.

Thế nhưng, khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công vào Iran cuối tháng 2 vừa qua—cuộc tấn công thứ hai chỉ trong vòng tám tháng sau cuộc chiến 12 ngày mùa hè năm ngoái—Nga hầu như chỉ đứng ngoài quan sát. Ông Putin gọi việc sát hại Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei là một “sự vi phạm trắng trợn mọi chuẩn mực đạo đức nhân loại và luật pháp quốc tế”, còn Bộ Ngoại giao Nga kêu gọi “hạ nhiệt leo thang ngay lập tức, chấm dứt thù địch và nối lại các tiến trình chính trị, ngoại giao”, nhưng không có tuyên bố nào nhắc tên Tổng thống Mỹ Donald Trump hay đề cập đến khả năng Nga sẽ tham chiến để bảo vệ Iran. Continue reading “Tại sao Nga vẫn đứng ngoài nhìn Iran trong chảo lửa?”

Liệu đồng minh của Mỹ ở châu Á có bị cuốn vào cuộc chiến Iran hay không?

Nguồn: “Will America’s Asian allies get dragged into the Iran war?”, The Economist, 16/03/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Các nước này đang lo lắng Mỹ sẽ bỏ rơi họ nếu như không tham gia vào cuộc chiến.

Sau khi gây ra hỗn loạn trên thị trường năng lượng toàn cầu bằng cuộc tấn công vào Iran, Donald Trump đang yêu cầu đồng minh của Mỹ trên khắp thế giới gửi lực lượng để hỗ trợ bảo đảm lưu thông qua eo biển Hormuz. Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào ngày 14/3, Trump nêu đích danh các đồng minh châu Á trong số những quốc gia ông hy vọng sẽ gửi tàu đến Vùng Vịnh, bao gồm Nhật Bản và Hàn Quốc. Và không chỉ các đồng minh, Trump còn trả lời tờ Financial Times vào ngày 15/3 rằng: “Tôi nghĩ Trung Quốc cũng nên giúp đỡ.” Ngay ngày hôm sau, ông tìm cách trì hoãn cuộc gặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, vốn ban đầu được lên lịch vào cuối tháng này, để có thể tập trung vào cuộc chiến. Continue reading “Liệu đồng minh của Mỹ ở châu Á có bị cuốn vào cuộc chiến Iran hay không?”

Chiến lược leo thang của Iran sẽ không thành công

Nguồn: Raphael S. Cohen, “Iran’s Escalation Strategy Won’t Work,” Foreign Policy, 16/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Thói quen đánh cược của Tehran từng mang lại kết quả trong quá khứ, nhưng lần này có vẻ khác.

Chiến lược quân sự của chính quyền Iran luôn bao hàm một ván cược ngầm rằng họ có thể kiểm soát được sự leo thang. Trong phần lớn nửa thế kỷ qua, ván bài này chủ yếu đã thành công. Dù là bắt giữ con tin tại Đại sứ quán Mỹ ở Tehran, đánh bom doanh trại Thủy quân Lục chiến Mỹ ở Beirut và khu nhà ở của Không quân Mỹ tại Ả Rập Saudi, hay tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm từ Afghanistan đến Gaza và Iraq, hành động của Iran, cho đến tận gần đây, chưa bao giờ bị phản tác dụng nghiêm trọng.

Tháng này, Iran đã đặt ván cược lớn nhất từ trước đến nay vào khả năng kiểm soát leo thang của mình. Nhưng lần này, có vẻ như họ đang hướng tới một thảm họa. Continue reading “Chiến lược leo thang của Iran sẽ không thành công”

Chiến trường tự hành

Nguồn: David Petraeus và Isaac C. Flanagan, “The Autonomous Battlefield,” Foreign Affairs, 12/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Và tại sao quân đội Mỹ vẫn chưa sẵn sàng cho kiểu chiến trường này?

Kỷ nguyên của chiến tranh tự hành sẽ không bắt đầu bằng những đội quân robot rầm rập tiến qua các chiến trường. Thay vào đó, nó đang dần hiện ra, lặng lẽ và không thể ngăn cản, trên bầu trời và những cánh đồng ở miền đông Ukraine (và ở mức độ thấp hơn là tại Trung Đông), nơi các nhiệm vụ ngày càng được thực hiện bởi máy móc với tốc độ mà không con người nào có thể sánh kịp, trong lúc tác chiến điện tử đang cắt đứt mối liên kết giữa những nhân viên vận hành và máy móc của họ. Chẳng bao lâu nữa, các hệ thống tự hành sẽ không còn hoạt động đơn lẻ; theo thời gian, chúng sẽ hình thành các đơn vị quy mô cấp trung đội, thậm chí cấp tiểu đoàn, có khả năng chia sẻ thông tin và phối hợp mà không cần sự can thiệp của con người. Và bên nào còn phải chờ đợi sự phê duyệt của con người trước khi hành động thì bên đó sẽ nắm chắc phần thua. Continue reading “Chiến trường tự hành”

Châu Âu có thể đang thầm mong Trump thất bại tại Iran

Nguồn: Tống Lỗ Trịnh, 宋鲁郑：欧洲不仅不支持特朗普，甚至希望他输, Guancha, 15/03/2026.

 Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Sau khi Trump phát động cuộc chiến với Iran, một số quốc gia châu Âu đã không chỉ lên án các cuộc không kích của Mỹ và Israel, mà còn từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của họ; rõ ràng, các đồng minh châu Âu đã không “kề vai chiến đấu” cùng Mỹ như Mỹ mong đợi, mà ngược lại còn thể hiện rõ thái độ xa cách và phản đối.

Nguyên nhân nào đã dẫn đến sự thay đổi thái độ này? Điều này sẽ ảnh hưởng ra sao đến quan hệ giữa Mỹ và châu Âu? Khi đã mất đi sự ủng hộ của các đồng minh, Trump sẽ phải gì để có thể rút khỏi chiến trường Iran? Trang Guancha đã phỏng vấn ông Tống Lỗ Trịnh – một học giả đang công tác tại Pháp và là nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Trung Quốc thuộc Đại học Phúc Đán – để có được những phân tích mới nhất. Continue reading “Châu Âu có thể đang thầm mong Trump thất bại tại Iran”

Hồi kết cho cuộc chiến Iran sẽ ra sao?

Nguồn: Colin H. Kahl, “What Is the Endgame in Iran?”, Foreign Affairs, 10/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sương mù chiến tranh đang bao trùm dày đặc Iran, nhưng có hai điều đã hiện rõ mồn một. Không còn ai có thể nghi ngờ sức mạnh quân sự vô song mà Mỹ và Israel đã phô diễn. Kể từ ngày 28 tháng 2, lực lượng Mỹ và Israel đã tiêu diệt Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cùng các chỉ huy cao cấp của Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, tấn công hàng ngàn mục tiêu quân sự trên khắp Iran, đồng thời làm suy yếu đáng kể các bệ phóng tên lửa, kho chứa drone và các khí tài hải quân của nước này. Cũng không ai nên nghi ngờ sự tàn bạo của chế độ Iran mà họ đang nhắm tới, một chế độ đã dành nhiều thập kỷ để sát hại người Mỹ, ngược đãi chính nhân dân mình, đe dọa các nước láng giềng bằng tên lửa và các lực lượng ủy nhiệm khủng bố, đồng thời chạy đua xây dựng chương trình hạt nhân. Continue reading “Hồi kết cho cuộc chiến Iran sẽ ra sao?”

Nước Mỹ và lời nguyền của những ‘cuộc chiến tầm trung’

Nguồn: Robert D. Kaplan, “The Curse of Middle-Sized Wars,” Foreign Affairs, 11/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Tại Iran, Trump có nguy cơ rơi vào cái bẫy quen thuộc.

Năm 1988, nhà sử học quân sự James Stokesbury nhận định rằng các nền dân chủ tham chiến tốt nhất trong hai trường hợp: một là những cuộc chiến nhỏ, dành riêng cho giới “chuyên nghiệp” và không dính líu đến công dân bình thường; hai là những cuộc chiến thực sự lớn nhằm huy động toàn xã hội. Ông nói thêm, những nền dân chủ này “gặp vấn đề rất lớn khi cố gắng tiến hành một cuộc chiến tầm trung, nơi một số người ra trận còn những người khác ở nhà.”

Những cuộc chiến tầm trung (middle-sized war) đủ lớn để gây ra sự tàn phá và đổ máu kinh hoàng, nhưng lại đủ nhỏ để không đòi hỏi toàn bộ hậu phương phải tham gia. Không nên nhầm lẫn chúng với điều mà nhà lý luận quân sự Carl von Clausewitz gọi là chiến tranh hạn chế (limited war), trong đó mục tiêu thường chỉ là gây tổn thất cho kẻ thù chứ không phải tiêu diệt họ hoàn toàn. Chiến tranh hạn chế là có chủ đích từ trước, trong khi chiến tranh tầm trung lại bùng phát từ những gì ban đầu được dự định chỉ là một cuộc chiến nhỏ. Các tướng lĩnh và nhà lãnh đạo chính trị biết họ đang làm gì trong một cuộc chiến hạn chế. Nhưng các nhà lãnh đạo Mỹ trong những cuộc chiến tầm trung ngày nay thì không. Continue reading “Nước Mỹ và lời nguyền của những ‘cuộc chiến tầm trung’”

Làn sóng xe điện Trung Quốc phá vỡ vị thế bá chủ của ô tô Nhật tại Đông Nam Á

Nguồn: Tim Daiss, “China’s EV surge is dismantling Japan’s auto empire in Southeast Asia”, Nikkei Asia, 13/03/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc và Việt Nam làm lộ rõ những rủi ro trong thái độ thận trọng của Tokyo đối với việc điện khí hóa ngành xe hơi.

Nếu bạn đã từng bắt một chuyến Grab hoặc dùng một ứng dụng gọi xe nào khác ở Đông Nam Á, bạn sẽ có thể nhận thấy một sự thay đổi gần đây. Ngày càng nhiều tài xế không còn lái ô tô xăng của Nhật Bản nữa, mà thay vào đó là một loạt những chiếc xe điện lạ lẫm được sản xuất bởi các nước khác. Chắc chắn rằng, những chiếc xe có vẻ ngoài thời thượng này có thể không dễ nhận ra, nhưng rõ ràng các công ty sản xuất chúng, đặc biệt là của Trung Quốc và cả Việt Nam, đang tích cực giành thị phần từ tay các nhà sản xuất ô tô truyền thống của Nhật Bản. Continue reading “Làn sóng xe điện Trung Quốc phá vỡ vị thế bá chủ của ô tô Nhật tại Đông Nam Á”

Đài Loan không cần phải lựa chọn giữa Đại lục và Hoa Kỳ

Nguồn: Trịnh Lệ Văn (Cheng Li-wun), “Taiwan Doesn’t Have to Choose,” Foreign Affairs, ngày 03/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hòa bình xuyên eo biển đòi hỏi phải hợp tác với cả Bắc Kinh và Washington.

Trong thời kỳ bất ổn toàn cầu và cạnh tranh địa chính trị ngày càng gay gắt, trách nhiệm duy trì hòa bình không chỉ thuộc về các cường quốc. Các quốc gia tầm trung và nhỏ có vị trí chiến lược đang tạo ra sức ảnh hưởng vượt xa quy mô của họ. Nếu biết sử dụng khả năng tự quyết và đòn bẩy một cách hiệu quả, họ có thể giảm bớt căng thẳng xung quanh các điểm nóng toàn cầu và giúp ngăn chặn xung đột khu vực hoặc thế giới.

Đài Loan chính là một nơi như vậy. Dù chỉ có khoảng 23 triệu dân, Đài Loan lại là cửa ngõ sống còn tiến ra Tây Thái Bình Dương. Nơi đây nằm dọc theo các tuyến đường biển thiết yếu của thương mại toàn cầu và là nước dẫn đầu trong một số lĩnh vực công nghệ tiên tiến, bao gồm chất bán dẫn, theo đó khiến hòn đảo này trở thành một phần không thể thiếu đối với hệ sinh thái đổi mới của thế giới. Bất kỳ sự gián đoạn hay xung đột nào trong hoặc xung quanh Eo biển Đài Loan đều sẽ gây ảnh hưởng vượt ra ngoài khu vực, cản trở thương mại toàn cầu, đe dọa an ninh năng lượng, và phá vỡ các mắt xích then chốt trong chuỗi cung ứng công nghệ. Continue reading “Đài Loan không cần phải lựa chọn giữa Đại lục và Hoa Kỳ”

Cuộc chiến Iran củng cố vị thế thống trị ngành năng lượng của Trung Quốc?

Nguồn: Jason Bordoff và Erica Downs, “How the Iran War Could Consolidate China’s Energy Dominance”, Foreign Policy, 06/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Giá dầu và khí đốt đã nhảy vọt kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào cuối tuần trước, gây chấn động các thị trường năng lượng vốn đã trở nên chủ quan trước những rủi ro tại Trung Đông. Giá xăng tại Mỹ đang tăng mạnh, buộc Nhà Trắng phải cân nhắc cách thức giảm thiểu những hệ lụy về mặt chính trị. Châu Âu, vốn vừa mới thoát khỏi cú sốc từ cuộc xâm lược Ukraine của Nga, nay lại đối mặt với một đợt thắt chặt tiềm tàng khác, khi giá khí đốt tự nhiên đã chạm mức cao nhất kể từ năm 2023. Continue reading “Cuộc chiến Iran củng cố vị thế thống trị ngành năng lượng của Trung Quốc?”

Tập tìm cách cân bằng quan hệ giữa gia tộc Khamenei và Mỹ

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Xi torn between long ties with Khameneis and US relations,” Nikkei Asia, 12/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Bữa tối với món vịt quay Bắc Kinh năm 1989 đã giúp xây dựng quan hệ quân sự giữa Trung Quốc và Iran.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dường như đã lơ đãng trong suốt kỳ họp Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (Quốc hội) tại Đại lễ đường Nhân dân ở Bắc Kinh, một kỳ họp kéo dài 8 ngày kết thúc vào hôm nay (12/03).

Có vẻ như Tập bận tâm đến quan hệ song phương quan trọng nhất của đất nước ông, quan hệ với Mỹ, hơn là sự kiện chính trị lớn trong nước với sự tham dự của khoảng 3.000 đại biểu từ khắp Trung Quốc. Continue reading “Tập tìm cách cân bằng quan hệ giữa gia tộc Khamenei và Mỹ”

Canh bạc lớn của Trung Quốc tại Trung Á đang phát huy tác dụng

Nguồn: Djoomart Otorbaev, “China’s Big Bet on Central Asia is Paying Off”, Project Syndicate, 09/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong nhiều năm qua, các học giả phương Tây thường coi sự hiện diện kinh tế của Trung Quốc tại Trung Á là nguồn cơn của những xích mích, đặc biệt là các khoản vay và đầu tư vốn bị mô tả là “bẫy nợ”. Thế nhưng, luận điểm sáo rỗng này vừa gây nhàm chán, vừa thể hiện sự lười nhác trong phân tích.

Bất kỳ ai tìm hiểu kỹ vấn đề đều sẽ thấy rằng đặc điểm định hình sự gắn kết của Trung Quốc với Trung Á ngày nay không phải là việc cho vay vô tội vạ, mà là một sự chuyển dịch mang tính cấu trúc sang đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), nội địa hóa công nghiệp và các khoản vay chính phủ có kỷ luật hơn nhiều. Giữa bối cảnh chiến tranh đang bùng phát ngay sát phía nam khu vực, tại Iran và Afghanistan (nơi Pakistan đang tiến hành một chiến dịch ném bom), việc Trung Quốc gia tăng đầu tư là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy Trung Á đã đạt được sự ổn định chính trị và kinh tế mà ít người lường trước được. Continue reading “Canh bạc lớn của Trung Quốc tại Trung Á đang phát huy tác dụng”

Cuộc chiến ở Iran đặt Vladimir Putin vào thế khó

Nguồn: “The Iran war puts Vladimir Putin in a tough spot”, The Economist, 07/03/2026.

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Giá dầu tăng cao không đủ để bù đắp cho việc phơi bày điểm yếu của Nga.

“Chúng ta không bắt đầu cuộc chiến này, nhưng dưới thời Tổng thống Trump, chúng ta đang kết thúc nó,” Pete Hegseth, Bộ trưởng Chiến tranh Hoa Kỳ, phát biểu trước người dân Mỹ vào ngày 2 tháng 3. Đối với các nhà quan sát tình hình Nga, những lời này lại khá quen thuộc. “Chúng ta không bắt đầu cái gọi là cuộc chiến tranh này. Ngược lại, chúng ta còn đang cố gắng kết thúc nó,” Tổng thống Vladimir Putin tuyên bố vài năm trước, sau khi tiến hành xâm lược Ukraine. Việc Putin nhận ra chính những lời của mình được lặp lại bằng tiếng Anh phần nào lý giải phản ứng khá im ắng của Nga đối với cuộc tấn công Iran của Mỹ và Israel. Trên thực tế, Nga có rất ít khả năng hỗ trợ Iran, một quốc gia vốn được xem là đồng minh trong nhiều năm. Nhưng kể cả khi Nga có khả năng ấy, việc quốc gia này có thiện chí hay không trong việc giúp đỡ vẫn còn khá mơ hồ: đối với Putin, mối quan hệ thân thiện với Donald Trump có thể được ưu tiên hơn. Continue reading “Cuộc chiến ở Iran đặt Vladimir Putin vào thế khó”

Tại sao leo thang lại mang lại lợi thế cho Iran?

Nguồn: Robert A. Pape, “Why Escalation Favors Iran,” Foreign Affairs, 09/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ và Israel có thể đã hành động vượt quá khả năng của mình.

Những giờ đầu tiên của Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội (Epic Fury) – cuộc tấn công quân sự phối hợp giữa Mỹ và Israel nhắm vào Iran, được phát động vào ngày 28/02 – đã cho thấy tầm với phi thường của chiến tranh vũ khí chính xác hiện đại. Các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhanh chóng tiêu diệt lãnh tụ tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, cùng các chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo và các quan chức tình báo chủ chốt, trong một đòn đánh mà Washington và Jerusalem mô tả là mang tính quyết định nhằm làm tê liệt cấu trúc chỉ huy của Tehran và gây bất ổn cho chế độ này. Continue reading “Tại sao leo thang lại mang lại lợi thế cho Iran?”

Tại sao Netanyahu chọn tấn công Iran vào thời điểm này?

Nguồn: Yousef Munayyer, “Why Netanyahu Chose to Strike Iran Now”, Foreign Policy, 10/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi bom của Mỹ và Israel dội xuống Tehran vào ngày 1 tháng 3, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã bộc bạch rằng cuộc chiến với Iran là điều mà ông “hằng khao khát thực hiện suốt 40 năm qua”. Lời thừa nhận đó đặt ra câu hỏi tại sao ông lại chọn đợi đến tận bây giờ mới bắt đầu một cuộc xung đột như vậy.

Trong suốt ba thập kỷ qua, cứ vài năm một lần, ông Netanyahu lại đưa ra những lời rao giảng gần như khôi hài rằng cánh cửa để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân đang dần đóng lại. Thế nhưng mới mùa hè năm ngoái, khi kết thúc cái gọi là cuộc chiến 12 ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố rằng các cuộc không kích chưa từng có của Mỹ đã “xóa sổ” chương trình hạt nhân của Iran. Không có bằng chứng nào cho thấy Tehran đã tiến gần đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân kể từ thời điểm đó. Continue reading “Tại sao Netanyahu chọn tấn công Iran vào thời điểm này?”

Nga là bên hưởng lợi lớn nhất từ ​​cuộc chiến Mỹ – Israel – Iran?

Nguồn: Andrey Kortunov, 安德烈·科尔图诺夫：俄罗斯是美伊战争最大受益者？事情没那么简单, Guancha, 07/03/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Sự leo thang xung đột gần đây giữa Mỹ, Israel và Cộng hòa Hồi giáo Iran đã gây ra những tác động đáng kể đối với Liên bang Nga. Trong bối cảnh chiến sự vẫn đang tiếp diễn và nguy cơ các quốc gia khác bị kéo vào vòng xoáy này, tuy những ảnh hưởng lâu dài vẫn chưa thực sự rõ ràng, nhưng vẫn có thể rút ra một số kết luận sơ bộ về việc Mỹ và Israel tái khởi động đối đầu với Iran rốt cuộc có ý nghĩa gì đối với Moscow.

Tác động tích cực về mặt chiến thuật

Đối với Điện Kremlin, tác động tích cực nằm ở chỗ, bất kỳ xung đột lớn nào xảy ra tại các khu vực khác trên thế giới đều sẽ làm phân tán sự chú ý của cộng đồng quốc tế khỏi cuộc đối đầu Nga – Ukraine. Continue reading “Nga là bên hưởng lợi lớn nhất từ ​​cuộc chiến Mỹ – Israel – Iran?”

Sau Ali Khamenei, Trung Đông và trật tự thế giới sẽ thay đổi ra sao?

Tác giả: PGS. TS. Phạm Quý Thọ

Trong nhiều thập kỷ qua, Ali Khamenei không chỉ là lãnh tụ tối cao của Iran mà còn là một trong những nhân vật có ảnh hưởng lớn nhất tới cấu trúc quyền lực tại Trung Đông. Vai trò của ông gắn liền với sự phát triển của mô hình nhà nước thần quyền ở Iran và với chiến lược mở rộng ảnh hưởng khu vực của Tehran.

Sau cuộc cách mạng năm 1979 do Ruhollah Khomeini lãnh đạo, Iran thiết lập mô hình Cộng hòa Hồi giáo, trong đó vị trí lãnh tụ tối cao nắm quyền lực cao nhất về chính trị, quân sự và tôn giáo. Khi Khomeini qua đời năm 1989, Khamenei kế nhiệm vị trí này và dần củng cố quyền lực thông qua các thiết chế nhà nước, hệ thống tôn giáo và lực lượng an ninh, đặc biệt là bộ máy an ninh – quân sự có ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống chính trị Iran. Continue reading “Sau Ali Khamenei, Trung Đông và trật tự thế giới sẽ thay đổi ra sao?”

Trung Quốc đang quá tự tin trong quan hệ với Mỹ?

Nguồn: Thomas J. Christensen, “Will China Overplay Its Hand?,” Foreign Affairs, 06/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Sự tự tin của Bắc Kinh có thể làm xáo trộn thượng đỉnh Trump-Tập như thế nào?

Cuối tháng này, Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến sẽ đến thăm Trung Quốc để tham dự một hội nghị thượng đỉnh quan trọng với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình, cuộc gặp đầu tiên trong số có thể lên tới bốn cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo vào năm 2026. Hội nghị thượng đỉnh kéo dài ba ngày được lên kế hoạch ngay sau các cuộc thảo luận giữa hai nhà lãnh đạo vào tháng 10/2025 bên lề Diễn đàn Hợp tác Kinh tế Châu Á-Thái Bình Dương (APEC) tại Busan, Hàn Quốc, nơi họ đạt được một thỏa thuận đình chiến mong manh nhằm xoa dịu căng thẳng kinh tế ngày càng leo thang trong quan hệ Mỹ-Trung. Cụ thể, Trump và Tập đã đồng ý từ bỏ, trong vòng một năm, nhiều biện pháp hà khắc mà hai nước đã áp đặt hoặc đe dọa áp đặt lên nhau trong những tháng trước đó. Mỹ lùi bước trước lời đe dọa áp thuế cao ngất ngưởng và đình chỉ việc mở rộng đáng kể số lượng các công ty Trung Quốc trong Danh sách Thực thể của Bộ Thương mại Mỹ, vốn giới hạn quyền tiếp cận của họ với các doanh nghiệp Mỹ vì lý do an ninh quốc gia hoặc chính sách đối ngoại. Về phần mình, Trung Quốc đã đảo ngược việc từ chối mua nông sản của Mỹ và dỡ bỏ các hạn chế sâu rộng đối với xuất khẩu khoáng sản thiết yếu mà Mỹ cùng nhiều nền kinh tế công nghiệp khác đang phụ thuộc vào. Nói ngắn gọn, thỏa thuận đưa hai nước trở lại khá gần với điểm xuất phát trước khi xung đột kinh tế bắt đầu vào đầu năm 2025. Continue reading “Trung Quốc đang quá tự tin trong quan hệ với Mỹ?”