Category: Các vấn đề chung

Tiến sĩ thực hành: Một hình thái mới trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu

Tác giả: Charles Paine

Gần đây dư luận học thuật và công nghệ toàn cầu đã chứng kiến một bước ngoặt đáng chú ý khi Trung Quốc chính thức thông qua Luật Học vị mới, cho phép trao bằng tiến sĩ kỹ thuật dựa trên các phát minh, nguyên mẫu vật lý hoặc dự án thực tế thay vì những luận án giấy hàng trăm trang truyền thống. Động thái đột phá vinh danh các tiến sĩ thực hành này nhằm giải quyết các điểm nghẽn công nghệ khẩn thiết, đồng thời minh chứng cho một quy luật sâu sắc rằng trong lịch sử phát triển chung của nhân loại, tri thức chưa bao giờ là một khối đóng băng bất động. Trái lại, tri thức luôn là một thực thể sống động, liên tục tái định hình để đưa ra những lời giải chuẩn xác nhất cho các bài toán đặc thù của từng thời đại. Sự phát triển của xã hội loài người không thể tách rời khỏi khả năng sản sinh, kế thừa và ứng dụng tri thức. Quá trình này không diễn ra một cách ngẫu nhiên mà được dẫn dắt bởi một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu thông qua sự tiến hóa của các bậc học vị cao nhất (terminal degree). Continue reading “Tiến sĩ thực hành: Một hình thái mới trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu”

Bài điếu văn giúp lý giải bi kịch hiện tại của Israel

Nguồn:  Robert Zaretsky, “The Eulogy That Explains Israel’s Current Tragedy”, Foreign Policy, 30/04/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào ngày 30/4/1956, Tổng tham mưu trưởng Quân đội Israel (IDF), Moshe Dayan, đọc điếu văn tại tang lễ của Roi Rotberg. Rotberg là một thanh niên phụ trách an ninh tại khu định cư Nahal Oz sát biên giới Gaza, người đã bị các tay súng du kích Palestine sát hại và phân thây. Dayan — người từng gặp và ấn tượng trước sức trẻ cũng như lòng quả cảm của Rotberg vài ngày trước đó — đã nhanh chóng soạn một bài điếu văn mà trong nguyên bản tiếng Hebrew chỉ vỏn vẹn 285 từ. Với độ dài tương đương bài diễn văn Gettysburg 272 từ của Abraham Lincoln, bài điếu văn của Dayan cũng chiếm giữ một vị trí nền tảng tương tự trong nhận thức về căn tính quốc gia của Israel. Continue reading “Bài điếu văn giúp lý giải bi kịch hiện tại của Israel”

Trở lại bờ vực hạt nhân: Đánh giá ngoại giao cưỡng ép trong vấn đề Iran

 

Nguồn: Martina Sprague, “The Nuclear Brink Revisited: Assessing Coercive Diplomacy in Iran“, E-International Relations, 24/04/2026.

Biên dịch:Thuận Hoài

Trong những tháng dẫn đến Cuộc chiến 12 ngày ngắn ngủi nhưng khốc liệt vào tháng 6/2025 — khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào các cơ sở hạt nhân của Iran — Tehran đã lặng lẽ nhưng kiên định vượt qua các ngưỡng hạt nhân quan trọng. Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) báo cáo rằng tính đến ngày 17/5/2025, kho dự trữ của Iran đã đạt 408,6 kilôgam urani được làm giàu đến độ tinh khiết 60%. Đây không phải là mức tăng nhỏ mà đánh dấu một sự tăng tốc mạnh mẽ và có chủ đích so với đầu năm, khiến chính quyền chỉ còn cách năng lực cấp độ vũ khí một bước ngắn (Al Jazeera 2025). Điều khiến đợt tăng vọt này trở nên đáng chú ý là nó diễn ra trong khi các nhà ngoại giao vẫn đang nỗ lực tiếp tục đàm phán nhằm chấm dứt tham vọng hạt nhân của Iran (European Parliamentary Research Service 2025). Continue reading “Trở lại bờ vực hạt nhân: Đánh giá ngoại giao cưỡng ép trong vấn đề Iran”

Thử giải mã Huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ qua lăng kính hiện tượng học

Tác giả: Charles Paine

Chính phủ Trung Quốc hiện nay đã chính thức công nhận và tuyên bố tại các kỳ họp quan trọng rằng nguồn gốc của nền văn minh Trung Hoa thực chất bắt đầu từ văn hóa Lương Chử thuộc tỉnh Chiết Giang ngày nay. Họ đã đưa ra những bằng chứng khảo cổ học xác thực về một quốc gia sơ khai có niên đại khoảng 5300 năm. Sự thừa nhận này làm thay đổi hoàn toàn cục diện nhận thức lịch sử. Nếu chúng ta vẫn tiếp tục tiếp cận lịch sử thông qua những giáo trình được biên soạn từ trước năm 2019, hệ thống tri thức của chúng ta rất dễ bị bao phủ bởi lớp sương mù của những luồng thông tin sai lệch được nhào nặn suốt hơn ba nghìn năm qua. Từ triều đại nhà Hạ sơ khai bắt đầu khoảng năm 2070 trước Công nguyên trải qua các triều đại phong kiến cho đến tận khi Phổ Nghi rời ngôi vào đầu thế kỷ 20, một bộ máy tuyên truyền chính trị khổng lồ đã liên tục vận hành để thêu dệt nên huyền thoại về sông Hoàng Hà như cái nôi duy nhất của văn minh Đông Á. Continue reading “Thử giải mã Huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ qua lăng kính hiện tượng học”

Đạo nghĩa, lãnh đạo chính trị và trật tự quốc tế trong ‘chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa’

Nguồn: Diêm Học Thông, 阎学通：道义、政治领导和国际秩序——道义现实主义的自变量问题, Aisixiang, 31/03/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Tóm tắt: Nhằm khắc phục khuyết điểm của các mô hình lý thuyết theo chủ nghĩa cấu trúc trong việc giải thích những biến đổi quốc tế, chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa (moral realism) cung cấp một khung lý thuyết mạnh mẽ để giải thích vấn đề này. Chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa là một lý thuyết song biến, trong đó vị thế sức mạnh của cường quốc được dùng để xác định lợi ích chiến lược khách quan, còn loại hình lãnh đạo được dùng để đánh giá sở thích chiến lược của họ (bao gồm sở thích về lợi ích và sở thích về sách lược thực hiện lợi ích). Do vị thế sức mạnh tương đối ổn định, biến độc lập cốt lõi của chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa là loại hình lãnh đạo của cường quốc. Đạo nghĩa là tiêu chuẩn phân loại giá trị của biến độc lập này. Loại hình lãnh đạo của cường quốc kết nối ba cấp độ phân tích: Cá nhân, quốc gia và hệ thống. Lý thuyết này tiếp tục khoa học hóa mô hình phân tích người ra quyết định; phạm vi giải thích của nó mang tính phổ quát, không chỉ giới hạn ở hành vi đối ngoại của Trung Quốc mà còn có thể áp dụng để giải thích sự biến đổi trật tự trong các hệ thống quốc tế khác nhau từ xưa đến nay. Các khuyến nghị chiến lược của lý thuyết này mang tính thực chứng hơn là chuẩn tắc, và do đó có thể áp dụng cho tất cả các cường quốc. Việc phân loại lãnh đạo chính trị quốc tế của chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa có tham chiếu các tư tưởng chính trị Trung Quốc cổ đại; trong đó loại hình “lãnh đạo hôn muội” có thể giải thích hiệu quả tại sao một số nhà hoạch định chính sách lại xây dựng những chính sách đối ngoại gây tổn hại đến lợi ích quốc gia khách quan của chính họ – một hiện tượng tự gây hại phổ biến mà các lý thuyết quan hệ quốc tế trước đây hiếm khi giải thích được. Continue reading “Đạo nghĩa, lãnh đạo chính trị và trật tự quốc tế trong ‘chủ nghĩa hiện thực đạo nghĩa’”

Eo Hormuz đóng cửa ngầm đe dọa ngành công nghiệp bán dẫn Đài Loan

Nguồn: Alvin Camba, “Hormuz closure is quietly threatening Taiwan’s semiconductor industry”, Nikkei Asia, 01/04/2026

Biên dịch: Phạm Ánh Minh

Từ các trung tâm dữ liệu AI đến sản xuất ô tô, việc thiếu nguồn cung chip sẽ ảnh hưởng đến mọi mặt của nền kinh tế hiện đại.

Đài Loan là nơi sản xuất chip cho cả thế giới, phục vụ cho các hệ thống AI, mạng lưới phòng thủ và phương tiện chạy bằng điện. Điều quan trọng là quy trình sản xuất phụ thuộc vào một nguyên liệu hóa dầu gọi là naphtha, hiếm đến mức không bao giờ xuất hiện trong những cuộc thảo luận về chính sách chất bán dẫn, nhưng quan trọng tới mức chỉ cần thiếu nó, quá trình sản xuất sẽ trở nên đình trệ. Continue reading “Eo Hormuz đóng cửa ngầm đe dọa ngành công nghiệp bán dẫn Đài Loan”

Món nợ đạo lý chưa trả của nước Mỹ và nỗi đau nửa thế kỷ của người Việt hải ngoại

Tác giả: Charles Paine

Mỗi khi người Mỹ hồi tưởng về Chiến tranh Việt Nam, ký tự tập thể của họ thường dội ngay về những thước phim hoảng loạn vào tháng Tư năm 1975. Chúng ta bị ám ảnh bởi tiếng cánh quạt trực thăng phành phạch trên nóc Tòa đại sứ Mỹ ở Sài Gòn. Ta thấy những bàn tay tuyệt vọng cào xé cánh cổng sắt, cảnh đốt tài liệu vội vã, và nhịp thở dồn dập của một đế quốc đang cuống cuồng tháo chạy.

Những hình ảnh này có sức mạnh vô cùng to lớn, được khắc sâu vào tảng đá hoa cương của lịch sử hiện đại. Nhưng chúng cũng gây hiểu lầm một cách sâu sắc. Chúng đánh lừa ta tin rằng bi kịch của người Việt chỉ bắt đầu ở hồi kết trong câu chuyện của nước Mỹ. Chúng thu hút ánh nhìn của chúng ta vào cơ chế điên cuồng của cuộc tháo chạy, làm ta mù lòa trước những toan tính thâm độc đã khởi động cỗ máy này ngay từ thuở ban đầu. Continue reading “Món nợ đạo lý chưa trả của nước Mỹ và nỗi đau nửa thế kỷ của người Việt hải ngoại”

Cuộc tranh luận ‘Nga có thuộc châu Âu hay không?’ đã kéo dài ba thế kỷ

Nguồn: Alexey Gromyko, Khương Phong, 姜锋对话阿列克谢·葛罗米柯：欧盟外长称俄罗斯为“地区大国”，这是不专业的宣传, Guancha, 23/03/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Tháng 3/2026, bối cảnh an ninh châu Âu trải qua biến động sâu sắc nhất kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc. Khi cuộc khủng hoảng Ukraine bước sang năm thứ tư, sự đối đầu trực diện giữa NATO và Nga tiếp tục leo thang, trong khi đề xuất của Pháp về việc mở rộng “ô bảo hộ hạt nhân” càng khiến vấn đề tự chủ quốc phòng của châu Âu trở nên phức tạp và khó lường. Trong bối cảnh này, việc làm thế nào để vượt lên trên các xung đột địa chính trị ngắn hạn và xem xét lại mối quan hệ lịch sử phức tạp kéo dài hàng thế kỷ giữa Nga và lục địa châu Âu đã trở thành một vấn đề then chốt liên quan đến sự ổn định toàn cầu trong tương lai. Continue reading “Cuộc tranh luận ‘Nga có thuộc châu Âu hay không?’ đã kéo dài ba thế kỷ”

Chiến trường tự hành

Nguồn: David Petraeus và Isaac C. Flanagan, “The Autonomous Battlefield,” Foreign Affairs, 12/03/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Và tại sao quân đội Mỹ vẫn chưa sẵn sàng cho kiểu chiến trường này?

Kỷ nguyên của chiến tranh tự hành sẽ không bắt đầu bằng những đội quân robot rầm rập tiến qua các chiến trường. Thay vào đó, nó đang dần hiện ra, lặng lẽ và không thể ngăn cản, trên bầu trời và những cánh đồng ở miền đông Ukraine (và ở mức độ thấp hơn là tại Trung Đông), nơi các nhiệm vụ ngày càng được thực hiện bởi máy móc với tốc độ mà không con người nào có thể sánh kịp, trong lúc tác chiến điện tử đang cắt đứt mối liên kết giữa những nhân viên vận hành và máy móc của họ. Chẳng bao lâu nữa, các hệ thống tự hành sẽ không còn hoạt động đơn lẻ; theo thời gian, chúng sẽ hình thành các đơn vị quy mô cấp trung đội, thậm chí cấp tiểu đoàn, có khả năng chia sẻ thông tin và phối hợp mà không cần sự can thiệp của con người. Và bên nào còn phải chờ đợi sự phê duyệt của con người trước khi hành động thì bên đó sẽ nắm chắc phần thua. Continue reading “Chiến trường tự hành”

Kho vũ khí AI của Trung Quốc

Nguồn: Sam Bresnick, Emelia S. Probasco, và Cole McFaul, “China’s AI Arsenal”, Foreign Affairs, 02/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tại lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng vào tháng 9 năm 2025, tâm điểm chú ý của dư luận không nằm ở những đoàn quân hay những hàng xe tăng rầm rập, mà chính là các hệ thống vũ khí thế hệ mới được phô diễn. Các phương tiện mặt đất không người lái, thiết bị bay và tàu lặn không người lái, cùng phi đội tác chiến hiệp đồng—những máy bay phản lực tự hành bay cùng máy bay có người lái để hỗ trợ nhiệm vụ—đã được giới thiệu như những thành phần cốt lõi trong lực lượng chiến đấu tương lai của Trung Quốc. Việc trưng bày các hệ thống này đã gửi đi một thông điệp về cách Quân đội Trung Quốc (PLA) dự định tận dụng các công nghệ mới nổi để giành lợi thế trên chiến trường. Đứng từ phía Washington, cuộc duyệt binh đã nhấn mạnh tham vọng của Bắc Kinh trong việc xói mòn ưu thế công nghệ của Mỹ. Continue reading “Kho vũ khí AI của Trung Quốc”

Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P4)

Tác giả: Hồ Sĩ Quý

Xem thêm: Phần 1; Phần 2; Phần 3

KẾT LUẬN

1. Trong lịch sử Biển Đông, trước năm 1838, các vương triều phong kiến Việt Nam và cả các nhà thám hiểm phương Tây đều chỉ biết ngoài khơi Biển Đông có một vùng quần đảo nửa chìm nửa nổi mênh mông trải dài từ bắc xuống nam mà Việt Nam gọi là Vạn Lý Trường Sa, bao gồm cả Quần đảo Hoàng Sa đã được biết đến và dựng bia chủ quyền năm 1816.

Mãi đến những năm 30 của thế kỷ XIX, Vua Minh Mạng với sự tham khảo kiến thức hàng hải phương Tây mới nhận ra diện mạo địa lý của Quần đảo Trường Sa. Continue reading “Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P4)”

Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P3)

Tác giả: Hồ Sĩ Quý

Xem thêm: Phần 1; Phần 2

5. Hoàng Sa và Trường Sa từ sau Hội nghị San Francisco năm 1951

Ngày 19/8/1945 Cách mạng tháng Tám thành công, ngày 2/9/1945 nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc tuyên ngôn độc lập tại Quảng Trường Ba Ðình, chấm dứt chế độ thuộc địa của Pháp.

Hiệp định Genève ký kết ngày 20/7/1954 chấm dứt chiến tranh ở Ðông Dương, công nhận độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và thống nhất của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ðiều 1 của Hiệp định quy định đường ranh tạm thời về quân sự được ấn định bởi sông Bến Hải (ở vĩ tuyến 17). Ðường ranh giới tạm thời này cũng được kéo dài ra trong hai phần bằng một đường thẳng từ bờ biển ra ngoài khơi theo Ðiều 4 của Hiệp định. Cũng theo Ðiều 14 của bản Hiệp định, trong khi chờ đợi cuộc tổng tuyển cử đưa lại sự thống nhất cho Việt Nam, bên đương sự và quân đội do thoả hiệp tập kết ở khu nào sẽ đảm nhiệm việc hành chính trong khu tập kết đó. Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa ở Biển Ðông ở dưới vĩ tuyến 17 sẽ đặt dưới sự quản lý hành chính của phía chính quyền quản lý miền Nam vĩ tuyến 17. Continue reading “Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P3)”

Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P2)

Tác giả: Hồ Sĩ Quý

Xem thêm: Phần 1

3. Pháp trở lại kiểm soát Quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa tháng 5/1945. Trung Quốc chiếm đảo Ba Bình tháng 1/1946 và Phú Lâm tháng 12/1946

Trong thời gian từ ngày 20/5 đến ngày 27/5/1945, Ðô đốc D’Argenlieu (người sau đó làm Cao ủy Ðông Dương từ tháng 8/1945), đã phái tốc hạm L’Escamouche và chiến hạm Savorgnan de Brazza ra nắm tình hình và tuần tra Quần đảo Hoàng Sa. Một phân đội lính Pháp đã đổ bộ từ tàu Savorgnan de Brazza lên đảo Hoàng Sa và trấn giữ Nhóm đảo Nguyệt Thiềm phía tây Quần đảo Hoàng Sa. Riêng Nhóm đảo An Vĩnh ở phía đông vẫn do Nhật đóng quân chờ giải giáp. Continue reading “Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P2)”

Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P1)

Tác giả: Hồ Sĩ Quý

“Và để tận dụng không ngần ngại mọi cơ hội nhằm dập tắt những mầm mống tranh chấp sau này, chúng tôi khẳng định chủ quyền của chúng tôi trên hai Quần đảo Trường Sa và Hoàng Sa, từ xưa đến nay vẫn thuộc cương vực Việt Nam”

(Trần Văn Hữu, Thủ tướng Chính phủ “Quốc gia Việt Nam” tuyên bố tại Hội nghị San Francisco ngày 7/9/1951)[1]

 1. Nhật Bản chiếm đóng Hoàng Sa năm 1938 và Trường Sa năm 1939

Chiến tranh thế giới lần thứ hai được xem là bắt đầu tại châu Âu khi Phát xít Ðức xâm lược Ba Lan vào ngày 1/9/1939 và Pháp, Anh tuyên chiến với Ðức hai ngày sau đó. Ở phương Ðông, nhiều học giả coi thời điểm Nhật Bản xâm lược Trung Quốc vào ngày 7/7/1937 là ngày khởi đầu cuộc chiến. Ðối với những hòn đảo ở Biển Ðông, mặc dù có tham vọng và thỉnh thoảng vẫn tuyên bố, nhưng trước năm 1938, Nhật Bản “chưa bao giờ thực hiện bất kỳ nỗ lực nào nhằm chiếm hữu các đảo” (But Japan had never made any attempt toward taking possession of these islands)[2]. Continue reading “Hoàng Sa và Trường Sa sau Chiến tranh Thế giới thứ hai (P1)”

Khái niệm vùng ảnh hưởng và những ngộ nhận về nó

Nguồn: Stephen M. Walt, “What Spheres of Influence Are—and Aren’t”, Foreign Policy, 19/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thời gian gần đây, khái niệm “vùng ảnh hưởng” (spheres of influence) đang được bàn luận sôi nổi, phần lớn xuất phát từ Chiến lược An ninh Quốc gia mới của Mỹ, những động thái của chính quyền Trump tại Venezuela và những nỗ lực mới của Trump nhằm chiếm Greenland. Tư tưởng cho rằng các cường quốc nên chi phối tuyệt đối tại các “khu vực lân cận” cũng hoàn toàn ăn khớp với niềm tin của Tổng thống Donald Trump rằng những nhà lãnh đạo quyền lực của các quốc gia hùng mạnh nên là bên định đoạt trật tự thế giới thông qua các thỏa thuận trực tiếp với nhau, thay vì phải bận tâm đến luật pháp quốc tế, các giá trị đạo đức phổ quát hay những khái niệm mang tính lý tưởng khác. Continue reading “Khái niệm vùng ảnh hưởng và những ngộ nhận về nó”

An ninh tập thể đang thoi thóp

Nguồn: Stephen M. Walt, “‘Collective Security’ Is on Life Support,” Foreign Policy, 16/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một khái niệm cơ bản của quan hệ quốc tế đang chịu sức ép chưa từng có.

Đứng trước trật tự toàn cầu mong manh như hiện nay, người ta không thể không tự hỏi liệu khái niệm “an ninh tập thể” đã chết hay chưa. Câu trả lời phụ thuộc vào việc chúng ta hiểu thuật ngữ này như thế nào. Nếu an ninh tập thể có nghĩa là một hệ thống trong đó các cường quốc lớn trên thế giới từ bỏ việc sử dụng vũ lực để thay đổi hiện trạng và đồng ý đoàn kết lại để ngăn chặn bất kỳ quốc gia nào vi phạm cam kết này, thì an ninh tập thể không chết, vì một lý do đơn giản: nó chưa bao giờ thực sự tồn tại. Continue reading “An ninh tập thể đang thoi thóp”

Các chuyên gia Trung Quốc tác động đến chính sách đối ngoại như thế nào?

Nguồn: Sabine Mokry, “Do China’s Foreign Policy Experts Matter? How?”, War on the Rocks, 10/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong các xã hội dân chủ, giới chuyên gia chính sách đối ngoại thường có xu hướng tranh luận về vai trò và ảnh hưởng của chính họ. Các nhà phân tích thường tranh cãi xem liệu những ý kiến chuyên sâu của họ thực sự giúp định hình đường lối quản lý quốc gia hay chỉ đơn thuần là sự tô điểm bên ngoài và chính phủ có thể đón nhận hoặc phớt lờ họ tùy từng thời điểm. Người ta dễ dàng cho rằng ở Trung Quốc, động lực này hầu như không tồn tại—một hệ thống độc tài sẽ đơn giản buộc các chuyên gia phải tuân theo lề lối và chỉ tưởng thưởng những người ủng hộ ưu tiên của lãnh đạo. Continue reading “Các chuyên gia Trung Quốc tác động đến chính sách đối ngoại như thế nào?”

Việt Nam nỗ lực thoát khỏi bẫy Mỹ-Trung

Nguồn: Derek Grossman, “Vietnam Tries to Escape the U.S.-China Trap,” Foreign Policy, 09/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hà Nội đang âm thầm mở rộng quan hệ đối tác ra ngoài khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Giữa những ồn ào của chiến tranh và xung đột, thật dễ để bỏ qua những thay đổi địa chính trị tinh tế hơn. Một trong những thay đổi như vậy vừa diễn ra vào tháng 11, khi Việt Nam nâng cấp quan hệ đối tác với Algeria, Kuwait, và Nam Phi sau chuyến thăm của Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính tới ba nước này. Thoạt nhìn, điều này có vẻ không có gì đáng chú ý: Xét cho cùng, Hà Nội đã và đang nâng cấp quan hệ đối tác với nhiều quốc gia khác nhau và duy trì nhiều quan hệ đối tác như vậy trên khắp thế giới. Continue reading “Việt Nam nỗ lực thoát khỏi bẫy Mỹ-Trung”

Liệu loại thuốc đột phá tiếp theo có đến từ Trung Quốc?

Nguồn: Eleanor Olcott, “Will the next blockbuster drug come from China?,” Financial Times, 02/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Ngành công nghiệp dược phẩm sinh học đang bùng nổ sau khi nhận đầu tư kỷ lục và chuỗi cung ứng được cải thiện.

Tại một vùng ngoại ô công nghiệp ở Thượng Hải, một cuộc “đổi ngôi” trong ngành sản xuất thuốc đang âm thầm diễn ra.

Các kỹ sư đang kiểm tra một dãy thùng thép không gỉ khổng lồ, nơi sắp bắt đầu sản xuất một loại thuốc sinh học có nguồn gốc từ tế bào buồng trứng chuột hamster. Với mỗi thùng đủ lớn để sản xuất 50.000 lít thuốc, cơ sở này là minh chứng cho thấy sự bùng nổ của ngành công nghiệp dược phẩm sinh học đang diễn ra trên khắp Trung Quốc. Continue reading “Liệu loại thuốc đột phá tiếp theo có đến từ Trung Quốc?”

Từ Việt Nam, Afghanistan đến Ukraine: Tái diễn chiến lược ‘rút lui thể diện’ kiểu Mỹ

Nguồn: Bào Thiệu Sơn, 鲍韶山：从越南到阿富汗，再到乌克兰，美式“体面撤退”又来了, Guancha, 02/12/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Từ Việt Nam, Afghanistan đến Ukraine: Lịch sử một lần nữa lặp lại

Thế giới đang chứng kiến ​trật tự đơn cực xuất hiện sau năm 1991 dần đi đến hồi kết. Ở Ukraine, khối phương Tây đã phải gặp phải một thất bại chiến lược toàn diện, và bên đã đánh bại họ là Nga – đất nước mà trong ba thập kỷ qua họ vẫn chế giễu là “một trạm xăng đội lốt quốc gia”.

Thực tế trên chiến trường đã rất rõ ràng: Quân đội Nga đang tiến triển ổn định trên mọi mặt trận quan trọng; ngành công nghiệp quốc phòng của Moscow đã vượt qua toàn bộ liên minh NATO trong việc sản xuất đạn pháo 152 mm và 155 mm, với mức gấp từ 3 đến 10 lần; các đơn vị cấp lữ đoàn của Ukraine buộc phải dựa vào lực lượng lính nghĩa vụ ở độ tuổi 50-60 và cả những binh sĩ vừa xuất viện do bị thương nhẹ, để thực hiện đợt tái tổ chức lần thứ ba, thậm chí là lần thứ tư. Continue reading “Từ Việt Nam, Afghanistan đến Ukraine: Tái diễn chiến lược ‘rút lui thể diện’ kiểu Mỹ”