Nguồn: Warren Commission report delivered to President Johnson, History.com
Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Vào ngày này năm 1964, Tổng thống Lyndon B. Johnson đã nhận được báo cáo từ một ủy ban đặc biệt về vụ ám sát Tổng thống John F. Kennedy, diễn ra vào ngày 22/12/1963 tại Dallas, Texas.
Do kẻ ám sát là Lee Harvey Oswald đã bị một người đàn ông tên là Jack Ruby giết chết gần như ngay sau khi sát hại Kennedy, nên động cơ ám sát Tổng thống của Oswald vẫn là một ẩn số. Bảy ngày sau vụ ám sát, Johnson thành lập Ủy ban Tổng thống về Vụ Ám sát Tổng thống Kennedy để điều tra về cái chết của ông. Ủy ban này do Chánh án Tối cao Pháp viện Earl Warren đứng đầu nên thường được biết đến với tên gọi Ủy ban Warren. Ủy ban kết luận rằng Oswald đã hành động một mình, đồng thời chỉ ra rằng Cơ quan Mật vụ thiếu sự chuẩn bị cho chuyến thăm Dallas của JFK và đã thất bại trong việc bảo vệ ông một cách thỏa đáng.
Tuy nhiên, những tình tiết xoay quanh cái chết của Kennedy đã làm nảy sinh nhiều thuyết âm mưu liên quan đến những nhóm người rất khác biệt, từ Mafia, những người Cuba lưu vong, các nhà lãnh đạo quân sự, cho đến cả Lyndon Johnson. Kết luận của Ủy ban Warren – rằng Oswald là “tay súng đơn độc” – đã không thuyết phục được một số nhân chứng có mặt tại hiện trường cũng như những người tìm thấy các chi tiết mâu thuẫn trong báo cáo của Ủy ban thông qua quá trình nghiên cứu. Những người chỉ trích báo cáo của Ủy ban Warren tin rằng kết luận của các chuyên gia đạn đạo bổ sung cùng một đoạn phim gia đình quay tại hiện trường đã bác bỏ giả thuyết cho rằng ba phát đạn từ súng của Oswald có thể gây ra các vết thương chí mạng cho Kennedy và làm bị thương Thống đốc bang Texas John Connally – người ngồi trên cùng chiếc xe mui trần với Tổng thống khi xe di chuyển qua Quảng trường Dealey ở Dallas vào ngày định mệnh đó. Những tranh cãi dai dẳng này đã khiến Quốc hội tiến hành thêm một cuộc điều tra khác vào năm 1979. Ủy ban Đặc biệt của Hạ viện về các Vụ Ám sát kết luận rằng JFK nhiều khả năng bị ám sát do một âm mưu, nhưng không đưa ra thông tin cụ thể về quy mô của âm mưu đó.
Xuyên suốt quá trình điều tra kéo dài gần một năm, Ủy ban Warren đã xem xét các báo cáo từ Cục Điều tra Liên bang (FBI), Cơ quan Mật vụ, Bộ Ngoại giao, và Tổng chưởng lý bang Texas. Họ cũng nghiên cứu kỹ lưỡng lý lịch cá nhân, các mối liên hệ chính trị và hồ sơ quân sự của Oswald. Tổng cộng, Ủy ban Warren đã lắng nghe lời khai của 552 nhân chứng và thậm chí còn nhiều lần đến Dallas để khảo sát hiện trường nơi Kennedy bị bắn. Khối lượng tài liệu khổng lồ từ cuộc điều tra được lưu trữ tại Cơ quan Lưu trữ Quốc gia, và phần lớn trong số đó hiện đã được công khai. Tuy nhiên, việc tiếp cận hồ sơ khám nghiệm tử thi của Kennedy lại bị hạn chế nghiêm ngặt. Để xem các tài liệu này, người ta cần phải là thành viên của một ủy ban tổng thống hoặc quốc hội, hoặc phải có sự cho phép từ gia đình Kennedy.