
Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Scott Bessent quả quyết rằng Nvidia cần phải “tìm kiếm từ bên ngoài công ty” cho vị trí sếp mới. Bộ trưởng Tài chính Mỹ đã can thiệp khi chiến dịch đưa Jensen Huang – người được Elon Musk và nhiều nhân vật tai to mặt lớn khác ở Thung lũng Silicon hậu thuẫn – trở lại làm sếp của hãng sản xuất chip đang tăng tốc. Theo tờ Financial Times, Huang đã thảo luận về khả năng quay trở lại với những người thân tín. Nvidia sẽ báo cáo kết quả kinh doanh vào ngày mai.
Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy cho biết hoạt động hàng không tại Mỹ chưa thể trở lại bình thường cho đến một thời điểm nào đó trong hôm nay. Các hành khách đã phải chịu đựng vài ngày gián đoạn khốn khổ sau khi một nhà thầu nâng cấp thiết bị kiểm soát không lưu gây ra sự cố mất liên lạc. Theo trang web hàng không FlightAware, 2.300 chuyến bay đã bị hủy vào Chủ nhật, tiếp nối hàng nghìn chuyến khác vào thứ Bảy. Vô số chuyến bay khác cũng đã bị hoãn.
Iran phóng máy bay không người lái vào một căn cứ không quân của Mỹ ở Bahrain để trả đũa điều mà họ gọi là các cuộc không kích của Mỹ. Cuộc tấn công này có nguy cơ làm bùng phát lại cuộc chiến mà Donald Trump từng nói rằng ông không muốn tái diễn. Trong khi đó, phiến quân Houthi đã đẩy lùi lực lượng Yemen do Ả Rập Saudi hậu thuẫn ra khỏi khu vực xung quanh Eo biển Bab el-Mandeb, cho phép họ gây thêm áp lực lên ngành vận tải biển toàn cầu.
Estonia tuyên bố đóng cửa biên giới với Nga từ ngày 01/12. Quốc gia vùng Baltic này cáo buộc Điện Kremlin đứng sau một âm mưu phóng hỏa nhằm vào Threod Systems, một công ty vũ khí có trụ sở gần thủ đô Tallinn. Thủ tướng Estonia Kristen Michal nhận định: “Mục đích của Nga là… làm suy yếu sự ủng hộ của chúng tôi dành cho Ukraine. Nhưng phản ứng của Estonia là ngược lại.”
Hàng trăm nghìn người tụ tập tại Prague để phản đối tình trạng tự do báo chí ngày càng bị thu hẹp ở Cộng hòa Czech. Chính phủ nước này – do Thủ tướng theo chủ nghĩa dân túy cánh hữu Andrej Babis lãnh đạo – đang cố gắng thúc đẩy một dự luật mà các nhà phê bình cho rằng sẽ cho phép chính phủ kiểm soát truyền thông công cộng nhiều hơn. Các nhà tổ chức cuộc biểu tình cho biết đã có 400.000 người tham dự.
Cổ phiếu của New World Development, một công ty phát triển bất động sản ở Hong Kong, giảm gần 50% sau khi công ty này công bố kế hoạch huy động khoảng 3,2 tỷ USD thông qua việc phát hành quyền mua cổ phiếu với mức chiết khấu cực sâu. Kế hoạch bao gồm việc chào bán cổ phiếu mới cho các cổ đông với mức giá thấp hơn khoảng 80% so với giá đóng cửa vào thứ Năm. Điều này đã làm dấy lên những lo ngại về sức khỏe tài chính của công ty đang chìm trong nợ nần này.
Một tên lửa mang theo 40 vệ tinh internet của Amazon phát nổ ngay sau khi rời bệ phóng từ Cape Canaveral. Tên lửa Vulcan này thuộc sở hữu của United Launch Alliance, một liên doanh giữa Boeing và Lockheed Martin. Đây là một bước lùi đối với Amazon, công ty đang nỗ lực cạnh tranh với dịch vụ internet Starlink của Elon Musk. Hôm thứ Bảy, công ty SpaceX của Musk đã đưa thành công tầng thứ hai của tên lửa Starship khổng lồ trở về từ quỹ đạo – một bước tiến rất lớn.
Con số trong ngày: 400 tỷ USD, là dự báo của các nhà phân tích tài chính về doanh thu của Nvidia trong năm tài chính này.
TIÊU ĐIỂM
Tuần lễ trọng đại của Anthropic
Tuần này, Anthropic sẽ trở thành tâm điểm chú ý của Phố Wall. Công ty AI đứng sau chatbot Claude dự kiến sẽ bán cổ phiếu trong đợt phát hành công khai lần đầu (IPO) vào thứ Tư, và bắt đầu giao dịch trên sàn Nasdaq vào ngày hôm sau. Công ty đang nhắm đến mức định giá 1,5 nghìn tỷ USD và cố gắng huy động tới 90 tỷ USD tiền mặt, vượt qua thành tích của SpaceX hồi đầu năm nay. Con số này bao gồm 26 tỷ USD tiền đầu tư từ các gã khổng lồ công nghệ như Google và Nvidia, công ty có vị sếp Jensen Huang vừa từ chức vào tuần trước.
Đợt IPO của Anthropic – diễn ra ngay trước sinh nhật lần thứ sáu của công ty – đang khiến các nhà đầu tư tự hỏi chặng đường khoảng 5 năm tới sẽ ra sao. OpenAI, đối thủ truyền kiếp của họ, gần đây đã có những bước tiến lớn trong thị trường lập trình, vốn là động lực cho sự phát triển nhanh chóng của Anthropic. Vậy mảng kinh doanh lớn tiếp theo của họ sẽ đến từ đâu? Lãnh đạo của Anthropic đang tập trung vào việc bán AI cho các nhà quản lý, một thị trường mà họ định giá ở mức 40 nghìn tỷ USD. Không ai có thể nói rằng công ty này thiếu tham vọng.
Thỏa thuận di cư của châu Âu với Rwanda
Sự chuyển hướng mạnh mẽ sang cánh hữu của châu Âu trong vấn đề tị nạn sẽ được làm nổi bật tại một hội nghị về di cư ở Vienna vào hôm nay. Đức, Hà Lan, Áo, Hy Lạp, và Đan Mạch dự kiến sẽ công bố một thỏa thuận sơ bộ với Rwanda, theo đó một số người xin tị nạn bị từ chối sẽ bị đưa đến quốc gia trung Phi này, bắt đầu từ năm 2027. Kế hoạch này – được tạo điều kiện nhờ một sửa đổi luật gần đây của EU – sẽ bắt đầu ở quy mô nhỏ. Nhưng những người ủng hộ kỳ vọng sẽ có thêm nhiều quốc gia EU tham gia, và các quốc gia điểm đến khác cũng sẽ ký kết; các ứng viên tiềm năng bao gồm Uganda và Uzbekistan.
Thỏa thuận này cũng thể hiện tham vọng ngoại giao của chính phủ Paul Kagame, mà theo những người trong cuộc, đã khéo léo và nỗ lực lôi kéo các đối tác châu Âu. Những người chỉ trích lo ngại về các điều kiện mà những người bị trục xuất có thể phải đối mặt ở Rwanda – và rằng các thỏa thuận “trung tâm tiếp nhận” kiểu này có thể ngăn cản người châu Âu lên tiếng phản đối sự can thiệp quân sự của Rwanda vào Cộng hòa Dân chủ Congo cũng như cách họ đối xử với những người bất đồng chính kiến. Đối với Kagame, đó có lẽ mới chính là mục đích thực sự.
Burnham hé lộ thêm về tư duy đối ngoại của mình
Thủ tướng Anh Andy Burnham đang có một loạt các hoạt động chính sách đối ngoại sôi nổi. Hôm nay, ông sẽ có bài phát biểu trong sự kiện do khu trung tâm tài chính City of London tổ chức, một dịp truyền thống mà thủ tướng thường dùng để trình bày các ưu tiên trong quan hệ đối ngoại. Ông đã tham dự ba hội nghị thượng đỉnh quốc tế trong tháng 11, và sắp tới sẽ còn hai hội nghị nữa.
Phần lớn những gì Burnham cam kết, chẳng hạn như sự ủng hộ mạnh mẽ dành cho Ukraine và sự gắn kết thận trọng nhưng mang tính xây dựng với Trung Quốc, từ lâu đã là quan điểm chuẩn mực của Anh. Sự thay đổi lớn nhất mà ông báo trước nằm ở quan hệ hậu Brexit của nước này với Liên minh châu Âu: Thủ tướng cho rằng Anh cần xích lại gần khối này hơn, nhưng không nói rõ ông muốn tiến xa đến đâu. Mọi chuyện có thể sẽ rõ ràng hơn sau hội nghị thượng đỉnh với EU vào thứ Sáu, dù những rạn nứt ngày càng rõ rệt trong nội các của Burnham về vấn đề này có thể làm trì hoãn các quyết định.
Liên Hiệp Quốc thảo luận về robot sát thủ
Liệu các quốc gia có nên quản lý các loại vũ khí tự hành trên chiến trường, chẳng hạn như máy bay không người lái tự chọn mục tiêu mà không cần sự can thiệp của con người? Câu hỏi này có thể sẽ được quyết định tại cuộc họp kéo dài một tuần của Liên Hiệp Quốc ở Geneva, bắt đầu từ hôm nay. Các chính phủ đã và đang thảo luận về việc làm thế nào để các loại vũ khí tích hợp AI tuân thủ luật nhân đạo quốc tế, như một phần của quá trình đánh giá nhằm cập nhật các nghị định thư trong hiệp ước về vũ khí thông thường.
Các nhà ngoại giao từ hơn 120 quốc gia sẽ cần phải thống nhất về việc có nên bắt đầu đàm phán các quy định mới hay không, cũng như phạm vi, thời gian biểu, và tính chất ràng buộc của các điều khoản này. Hầu hết các quốc gia đều muốn quản lý vũ khí AI, đặt chúng dưới một mức độ giám sát và trách nhiệm giải trình nhất định của con người. Mỹ muốn một tiêu chuẩn lỏng lẻo và các điều khoản không ràng buộc. Châu Âu lại mong chờ ngược lại. Về phần mình, Nga không muốn có bất kỳ quy tắc nào – và đe dọa sẽ chặn cuộc họp với các lý do về thủ tục. Và dù trên thực tế, người ta có thể mã hóa các công ước Geneva vào vũ khí AI, nhưng điều này lại không được đưa ra bàn thảo.
