Thế giới hôm nay: 06/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump nói rằng mình nên hỗ trợ việc lựa chọn lãnh tụ tối cao mới của Iran. Tổng thống Mỹ tuyên bố ứng viên sáng giá hiện tại – Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh tụ Ayatollah Ali Khamenei, là một lựa chọn “không thể chấp nhận được.” Trump cho biết ông muốn một người sẽ “mang lại sự hòa hợp và hòa bình.” Trước đó, Hạ viện Mỹ đã bác bỏ một nghị quyết yêu cầu Trump phải được Quốc hội cho phép mới được tiến hành các hoạt động quân sự tại Iran.

Israel bắt đầu “làn sóng không kích trên diện rộng” nhắm vào Tehran, thủ đô của Iran. Nước này cũng tiếp tục ném bom khu vực phía nam Beirut, thủ đô của Lebanon, nhắm vào Hezbollah, lực lượng ủy nhiệm của Iran. Trong khi đó, Kuwait, Qatar, và Ả Rập Saudi đều báo cáo rằng máy bay không người lái hoặc tên lửa đã xâm phạm không phận của họ vào hôm nay. Bộ Quốc phòng Azerbaijan cáo buộc Iran đứng sau các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào lãnh thổ nước này hôm qua. Và họ đang cân nhắc các hành động trả đũa. Continue reading “Thế giới hôm nay: 06/03/2026”

Mỹ vẫn “nghiện” chiến tranh?

Nguồn: Stephen M. Walt, “The United States Is Still Addicted to War”, Foreign Policy, 02/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Bất kể họ nói gì, các tổng thống Mỹ dường như luôn thấy mình không thể cưỡng lại việc lao vào chiến tranh. Trở lại năm 1992, Bill Clinton thắng cử nhờ khẩu hiệu “vấn đề nằm ở kinh tế, đồ ngốc” và tuyên bố kỷ nguyên của chính trị cường quyền đã kết thúc. Thế nhưng, vừa nhậm chức, ông đã liên tục ra lệnh không kích nhiều quốc gia, duy trì các vùng cấm bay ở Iraq (và thỉnh thoảng ném bom nơi này), đồng thời phát động một chiến dịch không kích kéo dài vào Serbia năm 1999. Continue reading “Mỹ vẫn “nghiện” chiến tranh?”

Trung Quốc đang thắng thế Mỹ về quyền lực mềm?

Nguồn: Kyle Chan, “China Is Winning by Waiting”, Foreign Affairs, 27/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Một trong những lợi thế lớn nhất của Mỹ so với Trung Quốc chính là quyền lực mềm—khả năng thuyết phục các quốc gia khác, đặc biệt là các đồng minh và đối tác, đồng thuận với mong muốn của mình mà không cần viện đến biện pháp cưỡng ép. Trong nhiều thập kỷ, các quốc gia khác đã chấp nhận chịu thiệt thòi vì lợi ích của Mỹ bởi họ tin rằng về lâu dài, việc hợp tác với Washington sẽ tốt hơn so với hợp tác với Bắc Kinh. Đây là kịch bản đôi bên cùng có lợi kinh điển cho Mỹ và các đối tác. Cùng nhau, họ trở nên thịnh vượng nhờ lá chắn phòng thủ tập thể, thị trường tích hợp và những bước đi phối hợp nhịp nhàng trước các thách thức toàn cầu, bao gồm cả việc kìm chế Trung Quốc. Continue reading “Trung Quốc đang thắng thế Mỹ về quyền lực mềm?”

05/03/1966: Bài hát về Chiến tranh Việt Nam đứng đầu bảng xếp hạng Mỹ

Nguồn: Staff Sergeant Barry Sadler hits #1 with “Ballad of the Green Berets”, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Nhờ có Hollywood, ký ức tập thể của nước Mỹ về Chiến tranh Việt Nam giờ đây gắn liền không thể tách rời với nền âm nhạc đại chúng thời kỳ đó. Cụ thể hơn, nó gắn liền với âm nhạc của phong trào phản chiến và phản văn hóa cuối thập niên 1960. Nhưng vào năm 1966, sự phản đối chiến tranh vẫn chưa thực sự lan rộng – một thực tế được phản ánh không chỉ qua các cuộc thăm dò dư luận, mà còn trên cả các bảng xếp hạng âm nhạc. Gần vào thời kỳ đỉnh điểm khi Mỹ can thiệp vào Chiến tranh Việt Nam, vào ngày này năm 1966, những người hâm mộ nhạc pop nước Mỹ đã đưa một bài hát mang tên “The Ballad Of The Green Berets” (Khúc ca của Lính Mũ nồi Xanh) của Trung sĩ Tham mưu Barry Sadler lên vị trí số 1. Continue reading “05/03/1966: Bài hát về Chiến tranh Việt Nam đứng đầu bảng xếp hạng Mỹ”

Thế giới hôm nay: 05/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Pete Hegseth tuyên bố rằng Mỹ và Israel sẽ sớm giành quyền kiểm soát không phận Iran và mang đến “sự chết chóc và hủy diệt cả ngày dài.” Ông cho biết cuộc chiến đang bước vào một giai đoạn mới với “những làn sóng tấn công lớn hơn.” Ông cũng nói rằng một tàu ngầm của Hải quân Mỹ đã đánh chìm một tàu chiến Iran ở Ấn Độ Dương. Ông gọi đây là lần đầu tiên Mỹ đánh chìm tàu địch bằng ngư lôi kể từ sau Thế chiến II.

Thượng viện Mỹ bác bỏ một dự luật yêu cầu Quốc hội phải phê duyệt các hoạt động quân sự của Donald Trump tại Iran. Kết quả này đã được dự đoán trước; Hạ viện sẽ tiến hành bỏ phiếu vào hôm nay. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ tuyên bố của Nhà Trắng rằng cuộc tấn công phủ đầu của Mỹ là cần thiết vì Trump có “cảm giác” rằng Iran sẽ ra đòn trước. Bộ này cho rằng Trump đang hành động “thay mặt cho Israel.” Continue reading “Thế giới hôm nay: 05/03/2026”

“Thế hệ mất mát” của Ukraine

Nguồn: Joshua Yang, “Ukraine’s Lost Generation,” Foreign Policy, 27/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các học sinh và giáo viên đang chật vật để duy trì nền giáo dục trong những ngôi trường dưới lòng đất.

Pechenihy là một ngôi làng với những ngôi nhà bị bom đạn tàn phá cùng những khu chung cư tầm trung buồn tẻ từ thời Liên Xô, nằm giữa những rừng thông và những cánh đồng đất đen màu mỡ. Vào đầu cuộc chiến, lực lượng Nga đã chiếm đóng các khu dân cư bên kia sông đối diện Pechenihy. Một nửa dân số trong làng đã bỏ đi; những người ở lại phải sống dưới làn đạn pháo liên miên suốt hơn sáu tháng trời. Continue reading ““Thế hệ mất mát” của Ukraine”

Mỹ và Israel khó đạt mục tiêu ở Iran nếu không xâm nhập trên bộ

Nguồn: Thần Phong, 不发动地面入侵，美以不可能真正达到目的, Sina Finance, 02/03/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Trong khi cả thế giới còn đang hoài nghi liệu những nhượng bộ liên tiếp của Iran và các cuộc đàm phán hạt nhân có mang lại kết quả cuối cùng hay không, thì Mỹ và Israel đã phát động một cuộc không kích quy mô lớn vào Iran. Giao tranh vẫn đang diễn ra ác liệt, cả hai bên đều tuyên bố “chiến quả”, nhưng có quá nhiều chi tiết hiện vẫn còn nằm trong màn sương mù. Đối với thế giới, “màn sương chiến tranh” ở Vịnh Ba Tư hiện dày đặc hơn bao giờ hết. Trong thời khắc như vậy, người ta nên lùi lại một bước. Thay vì bị cuốn theo các trận đánh cụ thể, những tuyên bố chiến thắng hay diễn biến ngắn hạn, chúng ta nên tự hỏi: Mục tiêu thực sự phía sau tất cả những điều này là gì? Continue reading “Mỹ và Israel khó đạt mục tiêu ở Iran nếu không xâm nhập trên bộ”

Thế giới hôm nay: 04/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Israel bắt đầu một làn sóng “tấn công diện rộng” mới vào cơ sở hạ tầng của Iran. Trước đó, nước này tuyên bố đã tiêu diệt một chỉ huy của Lực lượng Quds, nhánh hành động ở nước ngoài của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, vốn được cho là đã phối hợp với lực lượng Hezbollah ở Lebanon. Trong khi đó, Mỹ cho biết họ đã tấn công gần 2.000 mục tiêu tại Iran kể từ khi chiến tranh nổ ra. Mỹ cũng công bố danh tính 4 binh sĩ thiệt mạng trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái ở Kuwait.

Donald Trump khẳng định Mỹ sẽ “ngay lập tức” cung cấp bảo hiểm cho các hãng tàu đi qua Eo biển Hormuz, tuyến đường thương mại huyết mạch mà Iran tuyên bố phong tỏa hôm thứ Hai, và hải quân sẽ hộ tống các tàu chở dầu nếu cần thiết. Tổng thống Mỹ cũng nói rằng ông ra lệnh tấn công Iran vì tin rằng nước này sẽ ra đòn trước – tuyên bố này mâu thuẫn với Ngoại trưởng Marco Rubio, người vào hôm thứ Hai đã nói rằng Mỹ lo ngại sự trả đũa nhằm đáp trả một kế hoạch tấn công của Israel. Trump cũng cho biết sẽ cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha sau khi nước này từ chối cho Mỹ quyền tiếp cận các căn cứ quân sự của mình. Continue reading “Thế giới hôm nay: 04/03/2026”

Những biến động đầu năm Bính Ngọ

Tác giả: Nguyễn Quang Dy

Năm Ất Tỵ (con rắn) đã qua, năm Bính Ngọ (con ngựa) bắt đầu, báo hiệu một năm đầy biến động. Sau nhiều ngày chuẩn bị và căng thẳng chờ đợi, một cuộc chiến mới ở Trung Đông đã nổ ra. Mỹ và Israel đã phối hợp tấn công phủ đầu Iran (Epic Fury / Lion Roar, 28/2/2026). Sau đó, Iran đã đáp trả Israel và các căn cứ của Mỹ tại Bahrain, Qatar, Kuwait, UAE bằng hàng trăm tên lửa. Epic Fury là một cuộc chiến tranh quy mô lớn được Mỹ và Israel phối hợp chặt chẽ nhắm nhiều mục tiêu, khác với cuộc tấn công chớp nhoáng “Búa Đêm” (Night Hammer, 22/6/2025). Continue reading “Những biến động đầu năm Bính Ngọ”

Iran được xây dựng để đứng vững sau vụ ám sát lãnh tụ tối cao

Nguồn: Ali Hashem, “Iran Is Built to Withstand the Ayatollah’s Assassination,” Foreign Policy, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Quân đội Mỹ và Israel đang nhắm vào các nhà lãnh đạo của Iran – nhưng điều đó có lẽ chỉ làm cho nước này mạnh hơn.

Cuộc chiến mới nhất của Israel và Mỹ nhắm vào Iran đã bắt đầu bằng các cuộc không kích vào nhà ở và văn phòng của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei. Tiền đề của việc này dường như là sự biến mất đột ngột của Khamenei sẽ trở thành một mối nguy thảm khốc đối với hệ thống cầm quyền hiện tại. Mục tiêu là đạt được những gì từng xảy ra ở Libya thời hậu Muammar al-Qaddafi hoặc ở Syria thời hậu Bashar al-Assad, nơi các chế độ sụp đổ ngay khi các nhà lãnh đạo không còn nắm quyền. Trong những hệ thống đó, tương lai của đất nước bị gắn chặt vào một cá nhân duy nhất. Continue reading “Iran được xây dựng để đứng vững sau vụ ám sát lãnh tụ tối cao”

03/03/1865: Thành lập Cục Giải phóng Nô lệ Mỹ

Nguồn: Freedmen’s Bureau created, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1865, Tổng thống Abraham Lincoln đã ký một dự luật thành lập Cục Người tị nạn, Người được giải phóng, và Đất đai bị bỏ hoang. Thường được biết đến với tên gọi Cục Giải phóng Nô lệ (Freedmen’s Bureau), cơ quan liên bang này giám sát quá trình chuyển đổi đầy khó khăn của người Mỹ gốc Phi từ thân phận nô lệ sang tự do.

Cục Giải phóng Nô lệ – ra đời từ mối quan tâm của những người theo chủ nghĩa bãi nô đối với những người từng bị bắt làm nô lệ – do Tướng Liên bang Oliver O. Howard đứng đầu trong suốt 7 năm tồn tại của nó. Cục được trao quyền phân phát hàng cứu trợ cho cả người tị nạn da trắng và da đen ở miền Nam, cung cấp dịch vụ chăm sóc y tế và giáo dục, cũng như phân phối lại những vùng đất “bị bỏ hoang” cho những người từng là nô lệ. Nhiệm vụ sau cùng này có lẽ là biện pháp hiệu quả nhất để đảm bảo sự thịnh vượng và an ninh cho những người được giải phóng, nhưng nó cũng cực kỳ khó thực hiện. Continue reading “03/03/1865: Thành lập Cục Giải phóng Nô lệ Mỹ”

Thế giới hôm nay: 03/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Donald Trump thề sẽ trả đũa vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào đại sứ quán Mỹ ở Riyadh, thủ đô của Ả Rập Saudi, gây hỏa hoạn và thiệt hại về công trình. Trước đó, ông ám chỉ rằng cuộc chiến với Iran sẽ kéo dài “bốn đến năm tuần.” Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết đất nước ông đã buộc phải tấn công Iran vì biết rằng Israel có kế hoạch tấn công và nghi ngờ Iran sẽ trả đũa bằng cách nhắm vào các lực lượng Mỹ. Tính đến nay, sáu lính Mỹ đã thiệt mạng. Và ít nhất 555 người đã chết ở Iran, theo Hội Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran, một tổ chức từ thiện.

Thị trường dầu mỏ và khí đốt tự nhiên vẫn đầy biến động sau khi Iran tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz và đe dọa sẽ “thiêu rụi” bất kỳ con tàu nào cố gắng đi qua. Tuyến đường này chuyên chở một phần ba lượng dầu mỏ đường biển toàn cầu. Giá khí thiên nhiên hóa lỏng đã tăng vọt sau khi QatarEnergy LNG, nhà sản xuất lớn nhất thế giới của loại nhiên liệu này, tạm ngừng sản xuất do các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran vào các cơ sở của họ. Continue reading “Thế giới hôm nay: 03/03/2026”

Hệ lụy chết người từ cơn sốt vàng của Trung Quốc tại Afghanistan

Nguồn: Sarah Godek, “China’s Afghan Gold Rush Is Turning Deadly”, Foreign Policy, 20/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ khi Taliban nắm quyền kiểm soát Afghanistan vào năm 2021, Trung Quốc đã chi phối ngành khai thác mỏ của quốc gia này. Tuy nhiên, các khu mỏ, chủ yếu nằm dọc hai bên biên giới Afghanistan-Tajikistan, hiện đang trở thành những bãi mìn chết chóc. Công dân Trung Quốc ngày càng bị các phiến quân nhắm đến, với những vụ việc gần đây nhất dẫn đến cái chết của 5 thợ mỏ và công nhân Trung Quốc tại Tajikistan trong các cuộc tấn công xuyên biên giới từ miền bắc Afghanistan. Hoạt động khai thác mỏ của Trung Quốc đang khơi dậy sự phẫn nộ của người dân địa phương, trong khi các thợ mỏ cũng bị kẹt giữa làn đạn của tâm lý bài Taliban và căng thẳng biên giới. Continue reading “Hệ lụy chết người từ cơn sốt vàng của Trung Quốc tại Afghanistan”

6 Câu hỏi về Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội

Nguồn: Daniel Byman, “6 Questions About Operation Epic Fury,” Foreign Policy, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mỹ và Israel đã đặt ra tiêu chuẩn thành công rất cao trong cuộc chiến chống lại Iran.

Khi Mỹ và Israel bắt đầu ném bom Iran trong khuôn khổ Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội (Epic Fury) vào thứ Bảy, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố hàng loạt mục tiêu đầy tham vọng mà chính quyền của ông sẽ hoàn thành. Trump lưu ý rằng “trong suốt 47 năm qua, chế độ Iran đã hô vang khẩu hiệu ‘Cái chết cho nước Mỹ’ và tiến hành một chiến dịch đẫm máu và giết chóc hàng loạt không hồi kết, nhắm vào nước Mỹ, vào quân đội của chúng ta, cùng những người dân vô tội ở rất, rất nhiều quốc gia.” Sau đó, ông lên án Iran vì đã giết hại hàng chục ngàn công dân biểu tình của chính nước mình và tài trợ cho “các lực lượng dân quân khủng bố đã nhuộm đất bằng máu và ruột gan.” Ông cũng lập luận (dù có rất ít bằng chứng hậu thuẫn) rằng Iran đang xây dựng lại chương trình hạt nhân của mình, phát triển các tên lửa tầm xa “có thể sớm vươn tới lãnh thổ nước Mỹ.” Continue reading “6 Câu hỏi về Chiến dịch Cuồng nộ Dữ dội”

Thế giới hôm nay: 02/03/2026

Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Giá dầu tăng vọt, trong lúc các thị trường chứng khoán châu Á đồng loạt giảm điểm khi giới giao dịch phản ứng trước cuộc chiến ở Iran – vốn bắt đầu vào cuối tuần qua. Dầu thô Brent, tiêu chuẩn toàn cầu, đã tăng vọt 13% khi thị trường mở cửa, rồi sau đó giảm trở lại. Thị trường chứng khoán Trung Quốc và Nhật Bản giảm mạnh trong phiên giao dịch sớm. Cổ phiếu của các hãng hàng không bị ảnh hưởng đặc biệt nặng nề. Hàng ngàn hành khách vẫn bị mắc kẹt ở Trung Đông do việc đóng cửa không phận.

Israel tiến hành các cuộc không kích vào Lebanon, bao gồm cả thủ đô Beirut, sau khi Hezbollah phóng tên lửa vào Israel. Nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn cho biết cuộc tấn công của họ là nhằm đáp trả “những hành động gây hấn lặp đi lặp lại của Israel.” Một quan chức cấp cao của Israel cảnh báo Hezbollah rằng họ sẽ “hoàn toàn chịu trách nhiệm cho bất kỳ sự leo thang nào.” Hai bên đã ký một lệnh ngừng bắn vào tháng 11/2024. Continue reading “Thế giới hôm nay: 02/03/2026”

Cuộc chiến tự lựa chọn đầy rủi ro của Trump tại Iran

Nguồn: Richard Haass, “Trump’s Risky War of Choice in Iran”, Project Syndicate, 01/03/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Có quá nhiều điều để mổ xẻ về quyết định tấn công Iran của Mỹ – và những hậu quả từ các cuộc không kích chung giữa Mỹ và Israel nhằm vào các mục tiêu quân sự và chính trị trên khắp nước này. Đáng tiếc thay, trong số đó chẳng có mấy tín hiệu khả quan.

Trước hết và quan trọng nhất, đây là một cuộc chiến tự lựa chọn. Mỹ vốn còn có các lựa chọn chính sách khác. Ngoại giao vốn dĩ vẫn là một hướng đi đầy triển vọng để kiềm chế tham vọng hạt nhân của Tehran. Việc gia tăng áp lực kinh tế cũng có tiềm năng thúc đẩy sự thay đổi chế độ theo thời gian. Continue reading “Cuộc chiến tự lựa chọn đầy rủi ro của Trump tại Iran”

Mục tiêu thanh trừng tiếp theo của Tập Cận Bình là ai?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Rumors abound over Xi’s next purge target ahead of NPC,” Nikkei Asia, 26/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Một vụ bê bối nghiêm trọng hơn vụ án của Trương Hựu Hiệp có thể sắp bùng nổ.

Trong bối cảnh Trung Quốc đang chật vật vượt qua đợt suy thoái kinh tế kéo dài nhiều năm, Đại hội Đại biểu Nhân dân Toàn quốc (tức Quốc hội) dự kiến sẽ khai mạc kỳ họp thường niên tại Bắc Kinh vào ngày 05/03, với một bản kế hoạch 5 năm mới đứng đầu chương trình nghị sự.

Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 đề ra các chính sách phát triển kinh tế và xã hội đến năm 2030. Nó sẽ được chính thức thông qua sau các cuộc thảo luận tại kỳ họp quốc hội thường niên. Continue reading “Mục tiêu thanh trừng tiếp theo của Tập Cận Bình là ai?”

01/03/1966: Tàu thăm dò của Liên Xô đâm vào Sao Kim

Nguồn: Soviet probe crashes into Venus, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1966, Venera 3, một tàu thăm dò của Liên Xô được phóng từ Kazakhstan vào ngày 15/11/1965, đã va chạm với Sao Kim, hành tinh thứ hai tính từ Mặt Trời. Dù nó đã thất bại trong sứ mệnh đo lường bầu khí quyển của Sao Kim, nhưng đây lại là tàu vũ trụ không người lái đầu tiên chạm đến bề mặt của một hành tinh khác. Bốn năm trước đó, tàu thăm dò Mariner 2 của Mỹ là tàu vũ trụ đầu tiên bay qua ở khoảng cách đủ gần để thực hiện các phép đo đạc khoa học về hành tinh này, qua đó phát hiện ra nhiệt độ bề mặt của nó vượt quá 4250C. Continue reading “01/03/1966: Tàu thăm dò của Liên Xô đâm vào Sao Kim”

Mỹ lại tấn công Iran: Phân tích động cơ và triển vọng

Nguồn: Steven Simon, “America’s attack on Iran turns a taboo into a method,” Economist, 28/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hiếm khi chỉ riêng sức mạnh không quân lại có thể mang đến sự thay đổi chế độ.

Cuộc tranh cãi kéo dài của Mỹ với Cộng hòa Hồi giáo Iran vừa trở thành một cuộc chiến. Vào ngày 28/02, Mỹ và Israel đã phát động các cuộc không kích phối hợp trên khắp Iran, còn chế độ Tehran đáp trả bằng tên lửa khắp khu vực; và Tổng thống Donald Trump đã thúc giục người dân Iran “tiếp quản” chính phủ của họ – đẩy mục tiêu được tuyên bố từ việc kiềm chế hạt nhân sang thay đổi chế độ. Tuy nhiên, ranh giới thực sự đã bị vượt qua từ trước đó. Hồi tháng 6 năm ngoái, Chiến dịch Midnight Hammer (Búa Đêm) đã điều máy bay ném bom B-2 và tên lửa Tomahawk nhắm vào các cơ sở hạt nhân chính của Iran tại Fordow, Natanz, và Isfahan, chấm dứt nửa thế kỷ Mỹ ngần ngại tấn công trực tiếp vào vùng lõi chiến lược của Iran. Chiến dịch đó đã phá vỡ một điều cấm kỵ vốn tồn tại suốt hàng thập kỷ bất chấp các cuộc tấn công đẫm máu do Iran bảo trợ nhắm vào người Mỹ ở Lebanon và Ả Rập Saudi. Lần này, nó đã biến một điều cấm kỵ bị phá vỡ thành một phương thức hành động cho một kỷ nguyên mới. Continue reading “Mỹ lại tấn công Iran: Phân tích động cơ và triển vọng”

Châu Á hậu “kỷ nguyên Mỹ”

Nguồn: Zack Cooper, “Asia After America”, Foreign Affairs, 17/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chiến lược xoay trục sang châu Á” đã thất bại. Cách đây một thập kỷ rưỡi, vào năm 2011, Tổng thống Barack Obama đã cam kết tái cân bằng chiến lược và nguồn lực của Mỹ để tập trung vào khu vực Châu Á – Thái Bình Dương. “Đừng để ai phải nghi ngờ,” ông cam kết trong chuyến thăm Úc, “Mỹ đã dốc toàn lực vào chiến lược này”. Dù cách diễn đạt có thể thay đổi và giới chính trị cũng như các nhà hoạch định chính sách còn tranh cãi về chi tiết thực thi, nhưng những người kế nhiệm ông Obama đều khẳng định tính logic của chiến lược xoay trục, và quan điểm này đã sớm trở thành định hướng cốt lõi nhận được sự đồng thuận của cả hai đảng trong chiến lược của Mỹ. Hết bài phát biểu này đến bài phát biểu khác, các quan chức Mỹ nhấn mạnh rằng cách duy nhất để ngăn chặn Trung Quốc thống trị Châu Á là Mỹ cùng các đồng minh và đối tác phải đầu tư thật nhiều vào sự ổn định chính trị, kinh tế và quân sự của khu vực. Continue reading “Châu Á hậu “kỷ nguyên Mỹ””