Chu Dung Cơ đã thay đổi lịch sử chính trị Trung Quốc như thế nào?

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “How Zhu Rongji changed China’s political history,” Nikkei Asia, 20/06/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vị cựu thủ tướng có tư tưởng cải cách đã từ chối lời đề nghị nắm quyền lãnh đạo vào đầu những năm 1990.

Trong lịch sử, thường không có chữ “nếu,” nhưng Đảng Cộng sản Trung Quốc hẳn đã có một lịch sử khác nếu nhà cải cách kinh tế Chu Dung Cơ chấp nhận đề nghị của cựu lãnh đạo tối cao Đặng Tiểu Bình để trở thành thủ tướng vào đầu thập niên 1990, thay thế cho nhân vật bảo thủ Lý Bằng.

Đặng là nhà lãnh đạo tối cao của Trung Quốc từ năm 1978 đến 1989, nhưng sau khi nghỉ hưu, vị kiến trúc sư trưởng của chính sách “cải cách và mở cửa” dần trở nên không hài lòng với hiệu quả công việc của Lý, người phụ trách chính sách kinh tế. Vậy nên Đặng đã vạch ra một kế hoạch bí mật để thay thế Lý, nhưng kế hoạch đó lại bất ngờ thất bại. Continue reading “Chu Dung Cơ đã thay đổi lịch sử chính trị Trung Quốc như thế nào?”

Di sản của cố thủ tướng Trung Quốc Chu Dung Cơ

Nguồn:  Minxin Pei, “The Legacy of Zhu Rongji”, Project Syndicate, 12/08/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Kể từ khi thành lập cách đây gần 77 năm, nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa đã trải qua tám đời thủ tướng. Nhưng chỉ có hai người — Triệu Tử Dương và Chu Dung Cơ — thực sự xứng đáng được ghi nhận vì những đóng góp đối với sự trỗi dậy kinh tế của đất nước. Vào những năm 1980, ông Triệu đã chuyển hóa tầm nhìn “cải cách và mở cửa” của Đặng Tiểu Bình thành chính sách, thúc đẩy những cải cách đặt nền móng cho kỳ tích kinh tế của Trung Quốc. Sang những năm 1990, ông Chu — người vừa qua đời ở tuổi 97 — đã đạt được một loạt thành tựu nổi bật, qua đó trở thành một trong những nhà lãnh đạo cấp cao được kính trọng nhất của Trung Quốc. Continue reading “Di sản của cố thủ tướng Trung Quốc Chu Dung Cơ”

Chu Dung Cơ qua đời đánh dấu kết thúc kỷ nguyên cải cách thần tốc của Trung Quốc

Nguồn: Đặng Duật Văn, “Zhu Rongji’s Death Is the Final Knell for China’s Breakneck Reform Era,” Foreign Policy, 14/08/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình, ưu tiên của Trung Quốc không còn là những cải cách thị trường sâu rộng như trước, mà là bảo đảm an ninh quốc gia, kiểm soát chính trị và nâng cao năng lực tự chủ chiến lược.

Ngày 17/08, Trung Quốc sẽ kỷ niệm 100 năm ngày sinh của cựu Tổng Bí thư Giang Trạch Dân, người qua đời năm 2022 ở tuổi 96. Trong hệ thống tuyên truyền chính thức, ông được tôn vinh là “hạt nhân” của thế hệ lãnh đạo thứ ba của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ), và Bắc Kinh đã chuẩn bị nhiều hoạt động tưởng niệm quy mô lớn.

Chỉ vài ngày trước lễ kỷ niệm này, cựu Thủ tướng Chu Dung Cơ – cộng sự thân cận nhất của Giang trong lĩnh vực kinh tế – cũng qua đời ở tuổi 97. Continue reading “Chu Dung Cơ qua đời đánh dấu kết thúc kỷ nguyên cải cách thần tốc của Trung Quốc”

Nhật Ký Bắc Kinh (03/07/20): Chu Dung Cơ và Luật an ninh quốc gia Hồng Kông

Nguồn: Tetsushi Takahashi, Beijing Diary, Nikkei Asian Review, 7/2020.

Người dịch: Đỗ Đặng Nhật Huy

Gần đây tôi đọc được một tin nhắn online gây tò mò: “Chu Dung Cơ đang tức giận.”

Tin nhắn không giải thích tại sao vị cựu thủ tướng lại khó chịu, và tất nhiên, không có cách nào để xác minh sự thật ngay lập tức. Nhưng nhìn từ bối cảnh, dường như nó ngụ ý ông Chu đang nổi điên vì luật an ninh quốc gia mới áp đặt lên Hồng Kông.

Ông Chu, người từng giữ chức thủ tướng Trung Quốc trong 5 năm kể từ 1998, đến thăm Hồng Kông vào tháng 11 năm 2002, bốn tháng trước khi nghỉ hưu. Trong chuyến thăm, ông đã có bài phát biểu trấn an cư dân địa phương về tương lai của lãnh thổ. Continue reading “Nhật Ký Bắc Kinh (03/07/20): Chu Dung Cơ và Luật an ninh quốc gia Hồng Kông”