Tag: Đài Loan

Washington im lặng ở Châu Á đem lại lợi thế cho Bắc Kinh

Nguồn: Mira Rapp-Hooper & Ely Ratner, “Washington’s Silence in Asia Is a Gift to Beijing”, Foreign Policy, ngày 28/01/2026

Biên dịch: Lê Mạnh Cường

Chính quyền Trump hầu như không hành động gì khi Trung Quốc đe dọa các đồng minh của Mỹ.

Khi thế giới đang chuẩn bị tinh thần đối mặt với cú sốc tiếp theo trong chính sách đối ngoại của Tổng thống Mỹ Donald Trump thì Mỹ đang phải đối diện với một thất bại âm thầm hơn nhiều ở Châu Á. Kể từ mùa thu năm ngoái, chính quyền Trump đã im lặng trước việc Trung Quốc gia tăng sức ép mạnh mẽ đối với cả Nhật Bản và Đài Loan, buộc hai đồng minh thân cận của Mỹ này phải tự xoay xở đối phó.

Việc Trump kín tiếng không phải là ngẫu nhiên. Ngoài phạm vi hẹp các vấn đề kinh tế, Tổng thống Mỹ tỏ ra chẳng mấy quan tâm đến thách thức sâu rộng mà Trung Quốc đặt ra đối với Mỹ, chứ đừng nói là thách thức đối với khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Khác hẳn so với chính sách mang tính lưỡng đảng trong suốt thập kỷ qua – gồm cả nhiệm kỳ đầu tiên của Trump – chính quyền mới đã dành nhiều tháng gần đây để nỗ lực lấy lòng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình trước chuyến thăm của Trump tới Bắc Kinh dự kiến vào tháng Tư tới. Continue reading “Washington im lặng ở Châu Á đem lại lợi thế cho Bắc Kinh”

Vì sao ‘Vòm Sắt Đài Loan’ khó đứng vững trước đòn tấn công từ Trung Quốc

Nguồn: Aswin Lin, “Why the ‘Taiwan Dome’ won’t survive a Chinese attack”, The Interpreter, 06/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào tháng 10 năm 2025, Tổng thống Đài Loan Lại Thanh Đức đã đề xuất thiết lập một ngân sách quốc phòng đặc biệt, nhấn mạnh rằng thế bố trí quốc phòng tương lai của hòn đảo sẽ ưu tiên đổi mới sáng tạo và công nghệ tiên tiến, bao gồm cả việc tích hợp trí tuệ nhân tạo. Một trong những mục tiêu chính của khoản phân bổ bổ sung này là xây dựng “Vòm Sắt Đài Loan” (T-Dome), một hệ thống được mô phỏng theo “Vòm Sắt” (Iron Dome) của Israel. T-Dome được hình dung là một hệ thống phòng thủ đa tầng có khả năng đánh chặn tên lửa và drone ở nhiều tầm bắn và độ cao khác nhau.

Sự xuống cấp gần đây trong quan hệ giữa Bắc Kinh và Đài Bắc đã khiến ông Lại có ít lựa chọn ngoài việc thực hiện các bước đi cụ thể để tăng cường khả năng phòng thủ của Đài Loan. Đài Loan yêu cầu năng lực phòng thủ mạnh mẽ trong bối cảnh Quân đội Trung Quốc (PLA) tiếp tục hiện đại hóa và Bắc Kinh duy trì lựa chọn quân sự trong việc quản lý quan hệ eo biển. Continue reading “Vì sao ‘Vòm Sắt Đài Loan’ khó đứng vững trước đòn tấn công từ Trung Quốc”

Năm 2026 là thời điểm vàng để Trung Quốc xâm lược Đài Loan?

Nguồn: Yun Sun, “A Perfect Storm for Taiwan in 2026?”, Foreign Affairs, 23/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Năm 2021, Đô đốc Hải quân Mỹ Philip Davidson, khi đó là Tư lệnh Bộ Chỉ huy Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, đã điều trần trước Ủy ban Quân vụ Thượng viện Mỹ rằng Bắc Kinh đã đặt ra mục tiêu nghiêm túc là kiểm soát Đài Loan trước năm 2027. “Đài Loan rõ ràng là một trong những tham vọng của Trung Quốc trước thời điểm đó”, ông cảnh báo. “Và tôi nghĩ mối đe dọa này hiện hữu trong thập kỷ này, mà trên thực tế là trong sáu năm tới”.

Dự báo này, vốn thu hút sự chú ý lớn tại Washington đến mức được gọi là “Cửa sổ Davidson”, đã nhanh chóng thúc đẩy hành động thực tế. Trong vòng một năm, Quốc hội đã phê duyệt 7,1 tỷ USD cho Sáng kiến Răn đe Thái Bình Dương mới được thiết lập, nhằm tăng cường khả năng của Mỹ trong việc ngăn chặn các hành động quân sự liều lĩnh của Trung Quốc, và giới hoạch định chính sách cũng chạy đua để xây dựng các chiến lược đối phó mối đe dọa quân sự từ Bắc Kinh. Chính phủ Mỹ đã cung cấp nhiều hỗ trợ về ngoại giao, chính trị, kinh tế và an ninh cho Đài Loan đến mức một số chuyên gia kỳ cựu về Đài Loan bắt đầu phải nhắc nhở các chính trị gia Mỹ về tầm quan trọng của việc trấn an Trung Quốc rằng Mỹ không ủng hộ Đài Loan độc lập. Continue reading “Năm 2026 là thời điểm vàng để Trung Quốc xâm lược Đài Loan?”

Canh bạc của Trung Quốc trong tác chiến đô thị tự động

Nguồn: Michael C. Loftus, “Machines in the Alleyways: China’s Bet on Autonomous Urban Warfare,” The Diplomat, 03/02/2026

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Các nghiên cứu liên quan đến Quân Giải phóng Nhân dân chỉ ra một nỗ lực phối hợp nhằm phát triển các bầy đàn drone tự động, sát thương, được thiết kế riêng cho tác chiến đô thị, với mục tiêu nhắm đến là Đài Loan. Hậu quả có thể sẽ rất thảm khốc.

Phần lớn các cuộc thảo luận công khai về việc phát triển các hệ thống vũ khí tự động của Trung Quốc cho đến nay chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực trên biển và trên không, nhưng chưa thực sự đề cập vấn đề về cách Quân Giải phóng Nhân dân có thể triển khai các hệ thống này cho tác chiến đô thị. Vì thế, bài phân tích này về những nỗ lực của Trung Quốc nhằm tự động hóa tác chiến chống ngầm, cho phép tên lửa tầm xa nhắm mục tiêu vào các nhóm tác chiến tàu sân bay của Mỹ thông qua radar vệ tinh, và báo cáo gần đây của Trung tâm Phân tích Hải quân về vai trò của bầy đàn drone trong chiến lược chống can thiệp của Trung Quốc là hoàn toàn thiết yếu. Tuy nhiên, để bất kỳ cuộc xâm lược Đài Loan nào thành công, Quân giải phóng Nhân dân không chỉ phải thắng trên những vùng biển đơn độc, mà còn phải thắng giữa sự huyên náo của những con phố đông đúc dân thường. Continue reading “Canh bạc của Trung Quốc trong tác chiến đô thị tự động”

Trump tấn công Venezuela mang lại vỏ bọc cho Trung Quốc trong vấn đề Đài Loan

Nguồn: Jesse Marks, “Trump’s Venezuela Attack May Give China Cover on Taiwan”, Foreign Policy, ngày 06/01/2026

Biên dịch: Lê Mạnh Cường

Bắc Kinh sẵn sàng đón nhận cơ hội thiết lập bá quyền khu vực của riêng mình.

Trung Quốc vô cùng nhạy cảm với những luận điệu về thay đổi chế độ. Trong nhiều thập kỷ, Bắc Kinh tích cực thực hiện các nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn chặn áp đặt việc thay đổi lãnh đạo từ bên ngoài, coi hành động can thiệp không chỉ đe dọa sự ổn định quốc tế mà còn đe dọa cả sự chính danh của chính hệ thống chính trị nước này.

Điều đó lý giải vì sao Trung Quốc ủng hộ cựu tổng thống Bashar al-Assad trong suốt cuộc nội chiến ở Syria, hỗ trợ những biện luận của Nga đối với vấn đề Ukraine và luôn sử dụng quyền phủ quyết tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc để chặn đứng hoạt động can thiệp viện cớ lý do nhân đạo hoặc dân chủ. Với Bắc Kinh, đây là nguyên tắc mang tính sống còn bởi nếu các cường quốc có thể lật đổ những chính phủ mà họ cho là bất hợp pháp thì không chính phủ nào an toàn—kể cả chính phủ của chính Trung Quốc. Continue reading “Trump tấn công Venezuela mang lại vỏ bọc cho Trung Quốc trong vấn đề Đài Loan”

Quân đội Đài Loan bộc lộ điểm yếu lớn trong cuộc tập trận của Trung Quốc

Nguồn: Lã Lễ Thi, 吕礼诗：台军方应对环台军演有明显战力落差, CRNTT, 01/01/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Trong một cuộc phỏng vấn với CRNTT về cuộc tập trận “Sứ mệnh Chính nghĩa 2025” của Chiến khu Đông bộ thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA), ông Lã Lễ Thi – cựu Thiếu tá Hải quân Đài Loan, cựu Hạm trưởng tàu Tân Giang (Hsin Chiang) – cho rằng, cuộc tập trận này đã làm bộc lộ sự chênh lệch đáng kể về năng lực tác chiến giữa hai bờ eo biển. Trong khi PLA có thể nhanh chóng triển khai lực lượng xung quanh Đài Loan trong thời gian ngắn, phía quân đội Đài Loan lại rơi vào thế bị động và tỏ ra lúng túng. Trong hệ thống chỉ huy tác chiến, bộ chỉ huy cấp cao đã đẩy trách nhiệm ứng phó cho các đơn vị tuyến đầu – một hành động có tính rủi ro cao và thiếu trách nhiệm. Từ đầu đến cuối, sự ứng phó chiến lược của quân đội Đài Loan đều ở trong tình trạng “không nắm được tình hình”. Continue reading “Quân đội Đài Loan bộc lộ điểm yếu lớn trong cuộc tập trận của Trung Quốc”

Tác động không đồng đều từ các biện pháp trả đũa Nhật Bản của Trung Quốc

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Xi’s Takaichi retribution has less impact on eastern Japan,” Nikkei Asia, 04/12/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Khu vực bị ảnh hưởng bởi trận động đất năm 2011 vẫn đón hàng loạt du khách từ Đài Loan và các nước khác trong khi Kansai chịu ảnh hưởng.

Chính quyền của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vừa thực hiện một loạt biện pháp trả đũa mạnh mẽ đối với Nhật Bản sau phát biểu của Thủ tướng Sanae Takaichi về khả năng xảy ra tình huống khẩn cấp ở Đài Loan.

Dù họ đã tăng cường áp lực lên Nhật Bản và phát động một cuộc chiến tuyên truyền chống lại Nhật Bản ở cả trong và ngoài nước, nhưng chính quyền Tập cho đến nay vẫn chưa thực hiện các biện pháp mạnh mẽ có thể phản tác dụng đối với nền kinh tế Trung Quốc. Continue reading “Tác động không đồng đều từ các biện pháp trả đũa Nhật Bản của Trung Quốc”

Người Okinawa lo chiến tranh sau phát ngôn gây tranh cãi của Sanae Takaichi

Nguồn: Lâm Bá Diệu, Osamu Ogata, Kunio Aragaki, 林伯耀&绪方修&新垣邦雄：如果日本同中国爆发战争，日本将被毁灭, Guancha, 16/11/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Gần đây, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã phát biểu tại Quốc hội về vấn đề Đài Loan với những lời lẽ hung hăng, đe dọa can thiệp bằng vũ lực, đồng thời từ chối rút lại phát ngôn của mình sau khi phía Trung Quốc lên tiếng phản đối mạnh mẽ. Điều này đã vấp phải sự phản đối và lên án từ cộng đồng quốc tế yêu chuộng hòa bình, cũng như những người tôn trọng và ủng hộ trật tự hậu Thế chiến II, bao gồm cả những Hoa kiều đang sinh sống tại Nhật Bản và người dân Okinawa. Continue reading “Người Okinawa lo chiến tranh sau phát ngôn gây tranh cãi của Sanae Takaichi”

Tranh cãi trực tuyến về Đài Loan gây nguy hiểm cho quan hệ Trung-Nhật

Nguồn: Katsuji Nakazawa, “Online skirmish over Taiwan imperils Japan-China relations,” Nikkei Asia, 13/11/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Hội nghị thượng đỉnh đầu tiên giữa Tập Cận Bình và Sanae Takaichi đã không kết thúc bằng một “kỳ trăng mật.”

Chính sách ngoại giao đối với Trung Quốc của tân Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi dường như đã có khởi đầu suôn sẻ ngoài mong đợi khi bà vui vẻ bắt tay Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Hàn Quốc.

Tuy nhiên, ngay sau khi các cuộc đàm phán kết thúc, quan hệ giữa hai nước láng giềng châu Á bất ngờ chuyển biến xấu: Takaichi thông báo trên mạng X về cuộc gặp gỡ của bà với một quan chức Đài Loan tại cùng sự kiện ở Hàn Quốc, châm ngòi cho một cuộc khẩu chiến dữ dội về Đài Loan. Continue reading “Tranh cãi trực tuyến về Đài Loan gây nguy hiểm cho quan hệ Trung-Nhật”

Một cuộc chiến ở Đài Loan sẽ kết thúc như thế nào?

Nguồn: Zack Cooper, “How War in Taiwan Ends”, Foreign Affairs, 06/11/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong những năm gần đây, nhiều người ở Washington đã tập trung vào việc răn đe Trung Quốc xâm lược Đài Loan. Trước khi nhậm chức vào đầu năm nay, Elbridge Colby, Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách về chính sách, đã khẳng định rằng Đài Loan nên “tập trung cao độ vào việc triển khai chiến lược phòng thủ chống xâm nhập trước các cuộc xâm lược”. Thực vậy, một loạt các hệ thống vũ khí hạng nhẹ, rẻ tiền rất có tiềm năng trong việc đẩy lùi một cuộc đổ bộ đường biển của Trung Quốc. Do đó, Chiến lược Quốc phòng mới của chính quyền Trump đã đúng khi chấp nhận một chiến lược chống xâm nhập để ngăn chặn một cuộc xâm lược Đài Loan. Continue reading “Một cuộc chiến ở Đài Loan sẽ kết thúc như thế nào?”

Chính phủ Đài Loan đang sợ gã khổng lồ bán dẫn của chính họ

Nguồn: Hồng Phi Phi (Feifei Hung), “Taiwan’s Government Is Scared of Its Own Semiconductor Giant,” Foreign Policy, 03/11/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đài Bắc cần phải học cách sử dụng “lá chắn silicon” tốt hơn.

Cuối tháng 9, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đã khiến Đài Bắc chấn động khi tuyên bố rằng Washington không thể đảm bảo sẽ bảo vệ Đài Loan trừ phi hòn đảo này đồng ý chia sản lượng bán dẫn với Mỹ theo tỷ lệ 50-50. Khái niệm “lá chắn silicon” – ý tưởng cho rằng sự phụ thuộc toàn cầu vào chip của Đài Loan sẽ giúp tăng cường an ninh của hòn đảo – từ lâu đã định hình nhận thức về giá trị chiến lược của Đài Loan đối với thế giới. Nhưng tuyên bố thẳng thừng của Lutnick lại đảo ngược logic đó: Sự thống trị của Đài Loan trong lĩnh vực sản xuất chất bán dẫn không phải là lá chắn, mà còn là gánh nặng đối với Mỹ. Continue reading “Chính phủ Đài Loan đang sợ gã khổng lồ bán dẫn của chính họ”

Liệu Trump có sẵn lòng bảo vệ Đài Loan lúc này?

Nguồn: Nathan Attrill, “Trump’s US can still defend Taiwan. But will it?”, The Strategist, 28/10/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Khi nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Mỹ Donald Trump bắt đầu, Đài Loan nhận thấy mình đang phải lèo lái đối phó với một đối tác an ninh quen thuộc nhưng khó đoán hơn. Mỹ vẫn là người bảo đảm an ninh chính của Đài Loan nhờ vào tiềm lực và nhu cầu chiến lược, bán vũ khí, huấn luyện và có khả năng can thiệp đáng tin cậy nếu Trung Quốc dùng vũ lực để thực hiện việc thống nhất. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Trump, sự khả tín—tức sự sẵn lòng hành động, không chỉ là khả năng—đang trở nên ngày càng không chắc chắn. Continue reading “Liệu Trump có sẵn lòng bảo vệ Đài Loan lúc này?”

Hướng tới một ‘thỏa thuận đình chiến’ ở Đài Loan

Nguồn: Stephen Wertheim, “Toward a Taiwan Truce,” Foreign Affairs, 28/10/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Trump và Tập có thể rút lui khỏi bờ vực chiến tranh như thế nào?

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình gặp nhau vào thứ Năm ngày 30/10, họ nên hành động mạnh mẽ để giảm thiểu nguy cơ chiến tranh tại Đài Loan. Nguy cơ này đã lên đến mức báo động trong những năm gần đây. Trung Quốc, bên nguy hiểm nhất, đã quân sự hóa Eo biển Đài Loan, tiến hành cả các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn mô phỏng các cuộc phong tỏa hòn đảo lẫn các cuộc xâm nhập hàng ngày qua đường trung tuyến. Về phần mình, Đài Loan, dưới thời Tổng thống Lại Thanh Đức, đã khẳng định chủ quyền theo những cách thức mới và gây bất ổn, tuyên bố rằng hệ thống chính trị của mình là độc lập và đang bị đại lục đe dọa. Trong khi đó, Mỹ ngày càng thiên vị trong việc ủng hộ Đài Loan, làm xói mòn những thỏa thuận trước đây đã đạt được với Bắc Kinh về các vấn đề xuyên eo biển. Continue reading “Hướng tới một ‘thỏa thuận đình chiến’ ở Đài Loan”

Kế hoạch hòa bình thông qua sức mạnh của Đài Loan

Nguồn: Lâm Phi Phàm (Lin Fei-fan), “Taiwan’s Plan for Peace Through Strength,” Foreign Affairs, 09/10/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Đầu tư vào khả năng phục hồi có thể ngăn chặn Bắc Kinh như thế nào?

Vào tháng 07/2025, Đài Loan đã tiến hành một trong những cuộc tập trận quân sự quy mô lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, lần này, cuộc tập trận không diễn ra tại các bãi tập biệt lập mà tại trung tâm các thành phố của Đài Loan. Xe tăng di chuyển qua các đường phố đô thị, hơn 20.000 lính dự bị được huy động, và binh lính vận chuyển vũ khí thông qua hệ thống tàu điện ngầm và các cuộc tấn công mô phỏng nhắm vào cơ sở hạ tầng trọng yếu, bao gồm cả các điểm giao cắt sông nối liền trung tâm đô thị của Đài Bắc. Là một phần của cuộc tập trận, các nhà hoạch định đã thử nghiệm khả năng ứng phó của các cơ quan dân sự trong các tình huống khẩn cấp cực đoan, trong khi còi báo động không kích vang lên khiến đường phố vắng lặng. Các bãi đậu xe ngầm và nhà ga tàu điện ngầm được sử dụng làm hầm trú bom, còn trường học và trung tâm dân sự trở thành nơi trú ẩn cứu trợ và trung tâm y tế khẩn cấp. Cuộc tập trận cũng huy động các tổ chức phi chính phủ, lực lượng cứu hỏa và cảnh sát để hỗ trợ công tác hậu cần phân phối vật tư và nỗ lực bảo vệ cộng đồng. Chính phủ thậm chí còn ban hành các hướng dẫn phòng thủ dân sự được cập nhật liên tục, cung cấp cho công chúng các hướng dẫn về nơi trú ẩn và hướng dẫn an toàn trong các cuộc không kích. Continue reading “Kế hoạch hòa bình thông qua sức mạnh của Đài Loan”

Mỹ đã hiểu sai Trung Quốc như thế nào?

Nguồn: David C. Kang, Jackie S.H. Wong, và Zenobia T. Chan, “What China Doesn’t Want,” Foreign Affairs, 19/09/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Mục tiêu cốt lõi của Bắc Kinh là rõ ràng – và hạn chế.

Hiện nay, trong giới hoạch định chính sách ở Washington, nhiều người cho rằng Trung Quốc muốn thay thế Mỹ trở thành siêu cường thống trị toàn cầu và muốn mở rộng lãnh thổ một cách hung hăng. Cả Đảng Dân chủ và Đảng Cộng hòa đều đồng thuận với suy nghĩ này. Elbridge Colby, cố vấn cho Lầu Năm Góc với tư cách là Thứ trưởng Quốc phòng phụ trách chính sách của Tổng thống Donald Trump, viết rằng: nếu Trung Quốc kiểm soát Đài Loan, đó sẽ là bàn đạp để mở rộng tầm ảnh hưởng sang Philippines và Việt Nam. Rush Doshi, quan chức cấp cao phụ trách Trung Quốc và Đài Loan tại Hội đồng An ninh Quốc gia dưới thời Tổng thống Joe Biden và là một trong những kiến trúc sư của chính sách đối với Trung Quốc thời Biden, lập luận rằng Trung Quốc đã và đang chơi đường dài để thay thế Mỹ trở thành nhà lãnh đạo thế giới. Sự đồng thuận lưỡng đảng này đã góp phần định hình chính sách Trung Quốc của Mỹ, hiện tập trung vào chiến tranh, răn đe quân sự, và phân tách. Continue reading “Mỹ đã hiểu sai Trung Quốc như thế nào?”

Đài Loan vẫn chưa bị bỏ rơi

Nguồn: Philip H. Gordon và Ryan Hass, “Nobody Lost Taiwan”, Foreign Affairs, 22/09/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong những năm gần đây, có lẽ không có chủ đề nào trong quan hệ quốc tế thu hút nhiều sự chú ý hơn khả năng Trung Quốc tấn công Đài Loan. Điều này là hoàn toàn có cơ sở: Trung Quốc chưa bao giờ từ bỏ tuyên bố chủ quyền đối với hòn đảo, họ đang tiến hành một trong những đợt tăng cường quân sự lớn nhất trong lịch sử, thường xuyên xâm nhập không phận và vùng biển của Đài Loan, và Chủ tịch Tập Cận Bình đã chỉ đạo quân đội phát triển năng lực để chinh phục Đài Loan vào năm 2027, nếu ông ra lệnh. Đối với bất kỳ ai hoài nghi về một cuộc tấn công như vậy trong thế kỷ 21, cuộc xâm lược Ukraine của Nga vào tháng 2 năm 2022 là một lời nhắc nhở rõ ràng rằng một cuộc chiến tranh lớn để giành lãnh thổ không phải là chuyện của quá khứ. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nắm lấy cơ hội để lấy lại một vùng lãnh thổ mà ông cho là đã đi chệch hướng và đang tuột khỏi tay mình. Sớm hay muộn, ông Tập cũng có thể sẽ cố gắng làm điều tương tự. Continue reading “Đài Loan vẫn chưa bị bỏ rơi”

Mối nguy lớn nhất ở Eo biển Đài Loan

Nguồn: Joel Wuthnow, “The Greatest Danger in the Taiwan Strait,” Foreign Affairs, 12/09/2025

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Ngay cả khi Trung Quốc tránh được một cuộc chiến lựa chọn, thì tính toán sai lầm vẫn có thể châm ngòi cho một cuộc chiến ngẫu nhiên.

Căng thẳng trên Eo biển Đài Loan đã làm dấy lên lo ngại rằng Bắc Kinh và Đài Bắc có thể sớm lâm vào chiến tranh. Hầu hết các nhà quan sát đều hình dung hai hướng có thể dẫn đến xung đột. Trong cái gọi là “chiến tranh do lựa chọn”  (war of choice), Bắc Kinh có thể tìm cách chiếm Đài Loan bằng vũ lực sau khi cân nhắc kỹ lưỡng các rủi ro kinh tế, quân sự, và chính trị. Một hành động hung hăng mà không có sự khiêu khích rõ ràng như vậy sẽ phản ánh nhận định của các nhà lãnh đạo Trung Quốc rằng hòn đảo này có thể bị chiếm với cái giá tối thiểu. Mặt khác, Bắc Kinh có thể phát động cái gọi là “chiến tranh bắt buộc” (war of necessity) nếu họ cảm thấy Đài Loan đã vượt qua ranh giới chính trị, đủ để đe dọa vĩnh viễn quyền kiểm soát của Trung Quốc đối với hòn đảo này. Ví dụ, một tuyên bố độc lập chính thức ở Đài Bắc có thể kích hoạt phản ứng quân sự từ Bắc Kinh bất kể cái giá là bao nhiêu. Continue reading “Mối nguy lớn nhất ở Eo biển Đài Loan”

Bộ phim đánh thức nỗi sợ chiến tranh của Đài Loan

Nguồn: Jane Rickards, “As Taiwanese finally begin imagining war, a TV series depicts it for them”, The Strategist, 26/08/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thật kỳ lạ khi hầu hết người dân Đài Loan, những người đã phải sống chung với mối đe dọa chiến tranh từ Trung Quốc trong nhiều thập kỷ để giành lấy họ và hòn đảo của họ, lại không mấy bận tâm đến khả năng đó. Trong nhiều thập kỷ, đây dường như chỉ là điều không thể tưởng tượng được.

Tuy nhiên, vài năm gần đây, một số người đã bắt đầu nghĩ về viễn cảnh đó và thảo luận với bạn bè. Và giữa chuyển biến văn hóa này, một bộ phim truyền hình đã xuất hiện, khắc họa chính những điều họ đang tưởng tượng. Continue reading “Bộ phim đánh thức nỗi sợ chiến tranh của Đài Loan”

Trung Quốc tấn công mạng thử thách khả năng chống chịu của Đài Loan

Nguồn: Nathan Attrill, “Digital siege puts Taiwan’s resilience to the test”, The Strategist, 13/08/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Xung đột kéo dài nhất giữa Trung Quốc và Đài Loan không diễn ra trên biển hay trên không mà là trên không gian mạng.

Trong hai năm qua, Trung Quốc đã tăng cường một chiến dịch chiến tranh mạng toàn diện chống lại Đài Loan. Chiến dịch này dai dẳng, tinh vi về mặt kỹ thuật và được cân nhắc kỹ lưỡng về mặt chính trị. Nó kết hợp gián điệp được nhà nước hậu thuẫn, các hoạt động tâm lý, xâm nhập cơ sở hạ tầng quan trọng và thông tin sai lệch, đồng thời được tích hợp sâu rộng vào nỗ lực rộng lớn hơn của Bắc Kinh nhằm gây bất ổn cho Đài Loan bằng các hành động dưới ngưỡng chiến tranh. Continue reading “Trung Quốc tấn công mạng thử thách khả năng chống chịu của Đài Loan”

Năng lượng: Điểm yếu chí tử của Đài Loan

Nguồn: Jim Ellis và Steven Chu, “Taiwan’s Achilles’ Heel”, Foreign Affairs, 30/07/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Vào tháng 5, Đài Loan đã đóng cửa lò phản ứng hạt nhân cuối cùng của mình, hoàn thành quá trình phi hạt nhân hóa đã diễn ra trong hơn bốn thập kỷ. Giữa những năm 1980, hòn đảo này tạo ra một nửa năng lượng điện từ năng lượng hạt nhân, một dự án được thực hiện bởi nhà độc tài Tưởng Giới Thạch để đối phó với cú sốc dầu mỏ những năm 1970. Nhưng một khi chế độ quân sự kết thúc vào năm 1987, quan điểm phản đối hạt nhân bắt đầu hình thành. Các nhà hoạt động dân chủ sơ khai của Đài Loan lo sợ rằng họ có thể gặp một thảm họa Chernobyl của riêng mình và liên kết năng lượng hạt nhân với quá khứ độc tài của Đài Loan. Continue reading “Năng lượng: Điểm yếu chí tử của Đài Loan”