05/04/1774: Benjamin Franklin viết “Thư ngỏ gửi đến Lord North”

Nguồn: Benjamin Franklin writes “An Open Letter to Lord North”, History.com

Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng

Vào ngày này năm 1774, từ quán cà phê Smyrna ở London, Benjamin Franklin đã viết một bức thư ngỏ gửi tới Thủ tướng Anh, Frederick North, hay Lord North. Lá thư sau đó đã được đăng trên tờ Public Advertiser, một tờ báo của Anh, vào ngày 15/04/1774.

Bức thư dí dỏm của Franklin gợi ý rằng người Anh nên áp đặt thiết quân luật lên các thuộc địa và chỉ định một “Phó vương của Nhà vua trên toàn Bắc Mỹ.” Franklin tiếp tục châm biếm rằng quyền lực tập trung như vậy đối với bọn “Yankee Doodles”(một cách gọi mỉa mai người Mỹ) – những người đã “thoái hóa đáng kể” so với tổ tiên người Anh của họ, “đến mức một người sinh ra ở Anh bằng hai mươi người Mỹ” – sẽ cho phép hoàng gia thu thuế, sau đó bán các thuộc địa và dân cư nghèo khổ của họ cho Tây Ban Nha.

Kể từ thế kỷ 17, quán cà phê Smyrna trên phố St. James ở London đã là nơi gặp gỡ của những thành viên Đảng Whig hoặc những người theo chủ nghĩa tự do chính trị. Việc Franklin ký tên “Một người bạn của Chính phủ Quân sự” ở Smyrna trong bức thư này rõ ràng là có ý chế giễu. Các chi tiết trong “kế hoạch” của ông về một chính phủ quân sự, bao gồm việc sử dụng độc quyền tòa án quân sự tại các thuộc địa nổi tiếng với cam kết xét xử bằng bồi thẩm đoàn, và phạt “Một trăm đến một nghìn roi trong một buổi sáng giá lạnh” dành cho những người phạm tội đã cho thấy sự khinh thường của Franklin đối với Lord North và các chiến thuật cứng rắn của ông ta.

Nhưng sau cùng, bức thư của Franklin đã trở thành lời tiên tri khi Lord North áp đặt thiết quân luật lên Massachusetts một tháng sau, với việc thông qua Đạo luật Chính phủ Massachusetts. Tướng Thomas Gage được bổ nhiệm để thành lập chính phủ quân sự với tư cách là thống đốc hoàng gia của thuộc địa. Franklin đã mỉa mai trong lá thư của mình rằng “chỉ huy vĩ đại G – –l G – -e” (ám chỉ General Gage, tức Tướng Gage) chỉ cần một vài người đàn ông là đủ để “đe dọa người Mỹ đến mức Tướng Quân có thể hành quân qua toàn bộ lục địa Bắc Mỹ, và chẳng cần làm gì khác ngoài việc chấp nhận sự đầu hàng của một số thị trấn khi ông đi qua.”

Tất nhiên, Franklin chỉ thấy những đề xuất của chính mình thật nực cười. Nhưng Lord North dường như lại thấy một kế hoạch như vậy là khả thi, và đã theo đuổi nó với cái giá của nhiều sinh mạng và, cuối cùng, là 13 thuộc địa của Anh.