Trung Quốc đang thắng thế Mỹ về quyền lực mềm?

Nguồn: Kyle Chan, “China Is Winning by Waiting”, Foreign Affairs, 27/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Một trong những lợi thế lớn nhất của Mỹ so với Trung Quốc chính là quyền lực mềm—khả năng thuyết phục các quốc gia khác, đặc biệt là các đồng minh và đối tác, đồng thuận với mong muốn của mình mà không cần viện đến biện pháp cưỡng ép. Trong nhiều thập kỷ, các quốc gia khác đã chấp nhận chịu thiệt thòi vì lợi ích của Mỹ bởi họ tin rằng về lâu dài, việc hợp tác với Washington sẽ tốt hơn so với hợp tác với Bắc Kinh. Đây là kịch bản đôi bên cùng có lợi kinh điển cho Mỹ và các đối tác. Cùng nhau, họ trở nên thịnh vượng nhờ lá chắn phòng thủ tập thể, thị trường tích hợp và những bước đi phối hợp nhịp nhàng trước các thách thức toàn cầu, bao gồm cả việc kìm chế Trung Quốc. Continue reading “Trung Quốc đang thắng thế Mỹ về quyền lực mềm?”

“Hai Trung Đông” và 6 thách thức địa chính trị năm 2026

Nguồn: Lưu Trung Dân, 刘中民:“两个中东”分化加剧,美伊冲突规模和持续性仍将受限, Guancha, 23/02/2026.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Hiệu ứng lan tỏa của vòng xung đột Israel-Palestine mới tiếp tục lan rộng; mức độ an ninh trên các tuyến hàng hải Biển Đỏ và Vịnh Ba Tư biến động trái chiều; cuộc đối đầu Mỹ-Iran và vai trò khu vực của Israel đồng thời gia tăng; Trung Đông đang đẩy nhanh sự phân hóa giữa lằn ranh biến động và tái cấu trúc. Ảnh hưởng của các cường quốc truyền thống lên xuống thất thường, các lực lượng khu vực cạnh tranh đa điểm, sự “phân mảnh” và “tái tích hợp” đan xen cùng tồn tại, trở thành gam màu nổi bật của tình hình Trung Đông kể từ đầu năm 2026.

Trong bối cảnh đó, cần hiểu như thế nào về sự phân hóa cấu trúc của cái gọi là “Hai Trung Đông”? Liệu Syria và Yemen có phản ánh một trạng thái bình thường mới của cạnh tranh đa trung tâm trong khu vực? Liệu Israel và Thổ Nhĩ Kỳ có hình thành một trục đối đầu mới trong vấn đề Syria? Liệu diễn biến rủi ro tại Biển Đỏ và Vịnh Ba Tư có tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu? Và dưới bóng đen của xung đột, liệu Trung Đông có còn không gian cho chuyển đổi và phát triển? Trang Guancha đã có cuộc đối thoại với Giáo sư Lưu Trung Dân – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Trung Đông tại Đại học Ngoại Ngữ Thượng Hải, nhằm giải mã các động lực sâu xa và xu hướng tương lai của cục diện Trung Đông. Continue reading ““Hai Trung Đông” và 6 thách thức địa chính trị năm 2026”

Làm thế nào để ngăn chặn bi kịch của chính trị cường quyền?

Nguồn: Friedrich Merz, “How to Avert the Tragedy of Great-Power Politics”, Foreign Affairs, 13/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Châu Âu, như triết gia người Đức Peter Sloterdijk đã viết gần đây, vừa khép lại một kỳ “nghỉ dưỡng lịch sử” dài. Chúng ta đã bước vào một kỷ nguyên u tối hơn, nơi một lần nữa được đặc trưng bởi các màn phô trương sức mạnh và chính trị cường quyền. Vị thế lãnh đạo toàn cầu của Mỹ đang bị thách thức, thậm chí có nguy cơ bị lãng phí. Và trật tự quốc tế vốn dựa trên các quyền và luật lệ, dù chưa bao giờ hoàn hảo ngay cả trong thời kỳ hoàng kim nhất, giờ đây cũng đã không còn.

Chủ nghĩa xét lại đầy bạo lực của Nga trong cuộc chiến tàn khốc tại Ukraine chỉ là biểu hiện nhức nhối nhất của kỷ nguyên mới này. Trung Quốc cũng đang khẳng định vị thế cường quốc, với sự kiên trì mang tính chiến lược, tạo dựng nền tảng cho nỗ lực gây ảnh hưởng lên các vấn đề toàn cầu trong suốt nhiều thập kỷ. Bắc Kinh đang xây dựng các mối quan hệ lệ thuộc một cách có hệ thống và tìm cách tái định nghĩa trật tự quốc tế. Trong một tương lai không xa, thực lực quân sự của họ có thể sánh ngang với Mỹ. Nếu khoảnh khắc đơn cực từng thực sự tồn tại sau khi Bức tường Berlin sụp đổ, thì kỷ nguyên đó đã không còn từ lâu. Continue reading “Làm thế nào để ngăn chặn bi kịch của chính trị cường quyền?”

Những hiểm họa thực sự từ cuộc đối đầu giữa Ả Rập Saudi và UAE

Nguồn: Jonathan Panikoff, “The Real Risks of the Saudi-UAE Feud”, Foreign Affairs, 06/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Sự rạn nứt giữa Ả Rập Saudi và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) hiện đã lộ rõ cho cả thế giới thấy. Căng thẳng đã gia tăng vào năm ngoái khi hai chế độ quân chủ vùng Vịnh đụng độ về vấn đề Yemen, nhưng sự thù địch tiềm ẩn đã bùng phát công khai vào tháng Giêng, khi các phương tiện truyền thông Ả Rập Saudi cáo buộc UAE “thêm dầu vào lửa” khắp khu vực Bắc Phi và Sừng châu Phi, đồng thời đóng vai trò là tay sai của Israel trong khu vực. Về phần mình, UAE đã hạn chế đưa ra những bình luận công khai như vậy, nhưng sự bất hòa mới nhất này chỉ là phần nổi của tảng băng chìm. Continue reading “Những hiểm họa thực sự từ cuộc đối đầu giữa Ả Rập Saudi và UAE”

Thế lưỡng nan của các cường quốc tầm trung

Nguồn: Eswar Prasad, “The Middle-Power Dilemma”, Project Syndicate, 02/02/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Bài phát biểu gần đây của Thủ tướng Canada Mark Carney tại Davos đã nhận được sự tán dương nhiệt liệt lần thứ ba trong lịch sử Diễn đàn Kinh tế Thế giới, sau hai lần trước đó dành cho Nelson Mandela và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Bài phát biểu đã tạo được tiếng vang lớn bởi nó đã chỉ rõ và không mập mờ một thực tế đang dần hiện hữu ở khắp mọi nơi: Trật tự dựa trên luật lệ thời hậu chiến vốn là nền tảng duy trì sự ổn định và thúc đẩy thịnh vượng chung đang dần tan rã.

Mỹ, quốc gia trở thành cường quốc thống trị sau khi Liên Xô tan rã, giờ đây không còn mặn mà với việc dẫn dắt thế giới một cách tích cực hay duy trì các định chế mà chính mình từng tiên phong gây dựng. Đồng thời, Trung Quốc đang khao khát tiếp quản vai trò lãnh đạo mà Mỹ đang từ bỏ, nhưng một hệ thống pháp quyền còn lỏng lẻo cùng mô hình kinh tế trọng thương của Bắc Kinh đã khiến cộng đồng quốc tế khó lòng đặt trọn niềm tin. Continue reading “Thế lưỡng nan của các cường quốc tầm trung”

Khái niệm vùng ảnh hưởng và những ngộ nhận về nó

Nguồn: Stephen M. Walt, “What Spheres of Influence Are—and Aren’t”, Foreign Policy, 19/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Thời gian gần đây, khái niệm “vùng ảnh hưởng” (spheres of influence) đang được bàn luận sôi nổi, phần lớn xuất phát từ Chiến lược An ninh Quốc gia mới của Mỹ, những động thái của chính quyền Trump tại Venezuela và những nỗ lực mới của Trump nhằm chiếm Greenland. Tư tưởng cho rằng các cường quốc nên chi phối tuyệt đối tại các “khu vực lân cận” cũng hoàn toàn ăn khớp với niềm tin của Tổng thống Donald Trump rằng những nhà lãnh đạo quyền lực của các quốc gia hùng mạnh nên là bên định đoạt trật tự thế giới thông qua các thỏa thuận trực tiếp với nhau, thay vì phải bận tâm đến luật pháp quốc tế, các giá trị đạo đức phổ quát hay những khái niệm mang tính lý tưởng khác. Continue reading “Khái niệm vùng ảnh hưởng và những ngộ nhận về nó”

Năm 2026 đặt ra nhiều thách thức cho Liên Hợp Quốc

Nguồn: J. Alex Tarquinio, “2026 Is Already Challenging the U.N”, Foreign Policy, 09/01/2026

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đầu tháng 12 vừa qua, khi bảng kết quả bỏ phiếu hiển thị tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, những lời đồn đoán cuối cùng đã trở thành hiện thực: Mỹ đã về cùng phe với một nhóm các quốc gia độc tài để bác bỏ nghị quyết của Ukraine về thảm họa hạt nhân Chernobyl. Động thái này được xem là một chỉ dấu cho bước chuyển mình đầy toan tính của Washington ngay trong tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh này.

Nghị quyết này đưa ra lời “cảnh báo rất nghiêm trọng” về cuộc tấn công của Nga vào tháng 2 năm ngoái, một hành động mà theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) là đã đe dọa đến các hệ thống an toàn cốt lõi của nhà máy. (Văn bản này cũng chính thức chuẩn hóa tên gọi địa danh theo cách viết của Ukraine là “Chornobyl”). Với 97 phiếu thuận, nghị quyết đã được thông qua bất chấp 8 lá phiếu chống, trong đó Mỹ gây kinh ngạc khi đứng chung hàng ngũ phản đối cùng với Nga, Belarus, Trung Quốc, Cuba, Triều Tiên, Nicaragua và Niger; trong khi đó có 39 quốc gia bỏ phiếu trắng. Continue reading “Năm 2026 đặt ra nhiều thách thức cho Liên Hợp Quốc”

Đừng để Trump phá nát G-20

Nguồn: Binaifer Nowrojee, “Don’t Let Trump Destroy the G-20”, Foreign Policy, 18/12/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong suốt một phần tư thế kỷ qua, nhóm G-20 có lẽ đã trở thành diễn đàn quan trọng nhất về quản trị toàn cầu trong một thế giới ngày càng chia rẽ. Từ một cuộc họp cấp bộ trưởng tài chính nhằm ứng phó với khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997, nhóm đã phát triển thành không gian then chốt để 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới cùng giải quyết các thách thức toàn cầu.

Khi tầm ảnh hưởng của Liên Hợp Quốc suy giảm và Hội đồng Bảo an rơi vào bế tắc, vị thế của G-20 càng trở nên có sức nặng. Bất chấp những khiếm khuyết nội tại—một tổ chức thiếu tính đại diện, hoạt động dựa trên sự đồng thuận và các quyết định không mang tính ràng buộc—G-20 đã thành công trong việc kết nối những quốc gia chủ chốt từ cả hai khối Bắc và Nam bán cầu. Continue reading “Đừng để Trump phá nát G-20”

Các yếu tố cần thiết để tiến hành thay đổi chế độ Venezuela thành công

Nguồn: Orlando J. Pérez, “The Day After: What Successful Regime Change in Venezuela Would Really Take”, War on the Rocks, 17/11/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Điều gì sẽ xảy ra nếu các cuộc tấn công “chống ma túy” nhắm vào các tàu bị nghi ngờ vận chuyển ma túy thực chất không phải là về cocaine, mà là nhằm lật đổ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro?

Những diễn biến hiện tại ở Caribe—bao gồm các cuộc không kích liên tiếp, việc chuyển giao tù nhân sang nước thứ ba, những gợi ý công khai về quyền lực ngầm, và sự tăng cường lực lượng quân sự—dường như đang làm nền cho một chiến dịch quy mô lớn hơn. Việc lực lượng Mỹ tập kết ở Caribe trong nhiều tuần cho thấy một nỗ lực lật đổ Tổng thống Maduro có thể sắp xảy ra. Continue reading “Các yếu tố cần thiết để tiến hành thay đổi chế độ Venezuela thành công”

Cách các nhà nước chuyên chế thao túng thông tin trên mạng xã hội

Nguồn: Aiden Hoyle, “How authoritarian states sculpt a warped alternative reality in our news feeds”, The Conversation, 07/11/2025

Biên dịch: Tạ Kiều Trang

Khi nói về thông tin sai lệch – hành vi cố ý lan truyền thông tin gây hiểu lầm – chúng ta thường hình dung về những lời bịa đặt trắng trợn và “tin giả” do chính phủ nước ngoài tung ra. Đôi khi mục đích là để tác động đến cử tri trong các cuộc bầu cử, hoặc đôi khi là để gieo rắc hoang mang trong thời điểm khủng hoảng.

Nhưng đây là một phiên bản mà sự việc đã phần nào được đơn giản hoá. Trên thực tế, các nhà nước chuyên chế như Nga và ngày càng chuyên chế như Trung Quốc đang tham gia vào các dự án liên tục nhau và ngày một bành trướng với mục đích tạo nên một thực tại chính trị lệch lạc. Họ tìm cách âm thầm làm suy yếu hình ảnh của các nền dân chủ phương Tây, đồng thời giới thiệu bản thân và khối đối tác chuyên chế ngày càng lớn mạnh của mình là tương lai. Continue reading “Cách các nhà nước chuyên chế thao túng thông tin trên mạng xã hội”

Hệ lụy từ gia tăng tranh chấp nguồn nước ở Nam Á

Nguồn: South Asia’s water wars”, The Economist, 06/11/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Hiếm khi được yên bình, tình hình chính trị xuyên biên giới của các con sông lớn ở Nam Á gần đây đã trở nên sôi sục. Cuối tháng 10, Afghanistan công bố kế hoạch xây đập trên sông Kabul, khiến Pakistan tức giận, nhất là khi hai nước vừa xảy ra giao tranh biên giới vài ngày trước đó. Cũng trong tháng trước, hàng ngàn người Bangladesh đã biểu tình phản đối việc Ấn Độ kiểm soát dòng chảy của sông Teesta, một nhánh của sông Brahmaputra (gọi là Jamuna ở Bangladesh). Ấn Độ vẫn chưa khôi phục Hiệp ước Nguồn Nước Indus (ký năm 1960) với Pakistan, một thỏa thuận chia sẻ nguồn nước đã bị đình chỉ vào tháng 4 sau một cuộc tấn công khủng bố ở Kashmir. Continue reading “Hệ lụy từ gia tăng tranh chấp nguồn nước ở Nam Á”

Tổ chức Hợp tác Thượng Hải chỉ là một diễn đàn không thực chất?

Nguồn: Yun Sun, “Is the Shanghai Cooperation Organization Just a Talking Shop?”, War on the Rocks, 08/10/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) đã tiến hành Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ 25 tại Thiên Tân vào ngày 1 tháng 9, một cuộc họp mặt lãnh đạo lớn nhất trong lịch sử của tổ chức. Hơn 20 nhà lãnh đạo quốc gia và người đứng đầu 10 tổ chức quốc tế đã tham dự hội nghị, bao gồm chuyến thăm chưa từng có kéo dài bốn ngày của Tổng thống Nga Vladimir Putin và sự tham gia của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, điều gây bất ngờ cho đến khi mối quan hệ Mỹ-Ấn gần đây hạ nhiệt. Hội nghị thượng đỉnh đã thông qua một số tài liệu và cơ chế hợp tác, bao gồm chiến lược phát triển cho thập kỷ tới và bắt đầu quá trình thành lập một ngân hàng phát triển. Lãnh đạo của tất cả các quốc gia thành viên ngoại trừ Ấn Độ đã tham dự cuộc diễu binh ngày 3 tháng 9, chiếm một phần ba trong số 26 nguyên thủ quốc gia chứng kiến màn phô diễn sức mạnh của Trung Quốc trước thế giới. Continue reading “Tổ chức Hợp tác Thượng Hải chỉ là một diễn đàn không thực chất?”

Cái giá cho sự khó đoán của Trump

Nguồn: Keren Yarhi-Milo, “The Price of Unpredictability”, Foreign Affairs, 02/10/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong nhiều thập kỷ, chính sách đối ngoại của Mỹ đã phụ thuộc vào sự uy tín: niềm tin rằng Washington sẽ tôn trọng các cam kết của mình và rằng hành động trong quá khứ của Mỹ là dự báo cho cách họ sẽ hành xử trong tương lai. Ví dụ, Mỹ có thể phát triển một mạng lưới đồng minh rộng lớn vì các đối tác của họ tin tưởng rằng, trong trường hợp bị tấn công, Washington sẽ bảo vệ họ. Mỹ có thể ký kết các thỏa thuận thương mại tự do với các quốc gia trên thế giới và đàm phán các hiệp định hòa bình bởi vì, nhìn chung, Washington được xem là một bên trung gian hòa giải đáng tin cậy. Điều đó không có nghĩa là Mỹ chưa bao giờ gây bất ngờ, hoặc chưa bao giờ nuốt lời hứa. Nhưng trong phần lớn lịch sử hiện đại của mình, họ đã là một quốc gia đáng tin cậy. Continue reading “Cái giá cho sự khó đoán của Trump”

Liên Hợp Quốc ở tuổi 80: Khủng hoảng tài chính, tê liệt, nhưng vẫn không thể thay thế

Nguồn: Izabela Pereira Watts, “The UN at 80: Broke, blocked and still indispensable”, The Interpreter, 19/09/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Đại hội đồng Liên Hợp Quốc sẽ triệu tập phiên họp thứ 80 vào tuần tới tại New York. Tuy nhiên, không khí hân hoan lại trở nên xa vời, kể cả với Ngày Quốc tế Hòa bình, được đánh dấu vào Chủ nhật, ngày 21 tháng 9. Thay vào đó, sự bất ổn sâu sắc trên toàn cầu ngày càng rõ rệt, với tỷ lệ xung đột vũ trang, thảm họa nhân đạo, biến đổi khí hậu, xói mòn dân chủ và việc các thể chế ngày càng kiệt sức.

Mặc dù có những điểm yếu về cơ cấu, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vẫn là cơ quan đa phương duy nhất có đại diện phổ quát, nơi mỗi quốc gia trong số 193 thành viên đều có một phiếu bầu. Chủ đề năm nay, “Better Together: 80 Years and More for Peace, Development and Human Rights” (Cùng nhau tốt hơn: 80 năm và hơn thế nữa vì Hòa bình, Phát triển và Nhân quyền), cũng đầy tham vọng, cấp bách và là lời kêu gọi đoàn kết trong bối cảnh tê liệt. Điều này xảy ra trong bối cảnh các cuộc chiến tranh ở Ukraine, Gaza và Sudan. Continue reading “Liên Hợp Quốc ở tuổi 80: Khủng hoảng tài chính, tê liệt, nhưng vẫn không thể thay thế”

Tại sao thế giới lại quay lưng với các tổ chức phi chính phủ?

Nguồn: Suparna Chaudhry, “Why the World Turned on NGOs”, Foreign Policy, 08/09/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Chỉ trong chín tháng, chính quyền Trump đã tàn phá bối cảnh ngành viện trợ phát triển, giải tán Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) và cắt giảm gần như toàn bộ ngân sách viện trợ nước ngoài của Mỹ. Điều này đã gây ra một vấn đề cho các tổ chức phi chính phủ (NGO) làm việc trong lĩnh vực phát triển trên toàn thế giới, làm trật bánh hàng thập kỷ nỗ lực để tăng cường tiếp cận y tế, thực phẩm, giáo dục và quản trị tốt hơn. Ảnh hưởng này tác động không đồng đều ở khắp khu vực Nam bán cầu, nơi các đợt cắt giảm này chắc chắn sẽ làm xói mòn kiến thức tích lũy của các tổ chức và phá vỡ tiến trình phát triển. Continue reading “Tại sao thế giới lại quay lưng với các tổ chức phi chính phủ?”

Năm thay đổi lớn tái định hình xã hội toàn cầu trong tương lai

Nguồn: Jeffrey Sachs, 杰弗里·萨克斯:五大变化将激进重塑全球格局, Guancha, 27/08/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Vào ngày 23/8, Hội nghị Quốc tế lần thứ 12 của Viện Chính sách Công (IPP) thuộc Đại học Công nghệ Hoa Nam, với chủ đề “Tái định hình Hiện đại hóa: Trung Quốc và phương Nam toàn cầu”, đã được tổ chức tại cơ sở Ngũ Sơn của trường. Giáo sư Jeffrey Sachs – nhà kinh tế học nổi tiếng, Giám đốc Trung tâm Phát triển Bền vững thuộc Đại học Columbia – đã có bài phát biểu quan trọng với chủ đề “Thế giới năm 2050: Một số góc nhìn định lượng”. Continue reading “Năm thay đổi lớn tái định hình xã hội toàn cầu trong tương lai”

Rạn nứt đáng báo động trong quan hệ Ấn Độ – Mỹ

Nguồn: Happymon Jacob, “The Shocking Rift Between India and the United States”, Foreign Affairs, 14/08/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Trong 25 năm qua, Ấn Độ và Mỹ đã trở nên gắn bó hơn bao giờ hết, xây dựng mối quan hệ kinh tế và chiến lược vững chắc. Quan hệ đối tác của họ dựa trên các giá trị và lợi ích chung: cả hai đều là những nền dân chủ lớn nhất thế giới, là nơi sinh sống của các quần thể đa văn hóa rộng lớn, và cả hai đều lo ngại về sự trỗi dậy của Trung Quốc, nước láng giềng phía bắc của Ấn Độ. Nhưng trong bốn tháng qua, mối quan hệ được vun đắp cẩn thận đó đã đột ngột trật bánh. Sự trở lại của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào Nhà Trắng đe dọa làm tiêu tan những thành tựu của một phần tư thế kỷ. Continue reading “Rạn nứt đáng báo động trong quan hệ Ấn Độ – Mỹ”

Klaus Larres: “Trump vừa không hiểu rõ vừa không ưa thích châu Âu”

Nguồn: Klaus Larres, 克劳斯·拉雷斯:谈论中美关系时,永远要记住丘吉尔的这句名言, Guancha, 10/07/2025.

Biên dịch: Lê Thị Thanh Loan

Lời giới thiệu: “Thuế quan đối ứng” của Tổng thống Mỹ Donald Trump lại một lần nữa bị hoãn lại.

Vào ngày 8/7, sau khi ra lệnh gia hạn thời gian tạm hoãn“thuế quan đối ứng” trong 90 ngày (hạn chót là ngày 9/7) đến ngày 1/8, Trump tuyên bố mốc thời gian này “sẽ không thay đổi nữa”, đồng thời sẽ áp dụng mức thuế mới 50% đối với tất cả các loại đồng nhập khẩu vào Mỹ. Chỉ một ngày trước đó, ông tuyên bố với hai đồng minh châu Á là Nhật Bản và Hàn Quốc rằng, Mỹ sẽ áp dụng mức thuế 25% đối với hàng nhập khẩu từ hai nước này kể từ ngày 1/8. Continue reading “Klaus Larres: “Trump vừa không hiểu rõ vừa không ưa thích châu Âu””

Bàn về khái niệm chủ quyền của các quốc gia tầm trung

Tác giả: Phạm Vũ Thiều Quang

Với bản đồ quyền lực toàn cầu ngày càng phân mảnh, các quốc gia tầm trung – không đủ lớn để áp đặt luật chơi, nhưng cũng không nhỏ đến mức phải chấp nhận – đang trở thành những nhân vật chính của thế kỷ 21. Từ hành lang Liên Hợp Quốc, các vòng đàm phán đa phương, tới các tuyến hàng hải tấp nập, các quốc gia tầm trung thường xuất hiện trong vai trò nhà điều phối, cầu nối, thỉnh thoảng là kẻ phá bĩnh – song hiếm khi vắng mặt.

Khái niệm “quốc gia tầm trung” vốn linh hoạt – nó có thể bao gồm một Indonesia hơn 200 triệu dân với ba thập kỷ liên tiếp tăng trưởng trên 5% và được dự báo sẽ bước vào nhóm bảy nền kinh tế lớn nhất thế giới; một Singapore là đảo quốc chỉ 6 triệu dân nhưng là trung tâm hàng hải và tài chính của Châu Á; một Hàn Quốc đã “hoá rồng”, đồng thời xếp thứ hai về sản xuất chip và thứ chín về chi tiêu quốc phòng hàng đầu; hay một Việt Nam đang trở thành công xưởng mới của thế giới với tham vọng vươn lên. Điểm chung không nằm ở quy mô lãnh thổ hay dân số, mà ở cách các quốc gia này sở hữu “đòn bảy” đủ mạnh – kinh tế đủ lớn để khiến các nước lớn phải lắng nghe, năng lực ngoại giao đủ dày để tham gia hợp tác đa phương, và có lẽ quan trọng nhất – tham vọng vượt xa khỏi vị thế phụ thuộc. Continue reading “Bàn về khái niệm chủ quyền của các quốc gia tầm trung”

Trang phục thể hiện quyền lực trong chính trị thế giới như thế nào?

Nguồn: Clare Caldwell, “No jacket required? Power dressing in world politics”, 03/06/2025

Biên dịch: Viên Đăng Huy

Từ áo kurta đến bộ suit ba mảnh, trang phục mà các nhà lãnh đạo thế giới mặc nói lên rất nhiều điều.

Trong chính trị thế giới, mọi cử chỉ đều quan trọng, bao gồm cả trang phục và phụ kiện mà các nhà lãnh đạo thế giới lựa chọn. Một phụ kiện được đặt đúng chỗ hoặc một bộ suit được cắt may tinh xảo không chỉ thể hiện quyền lực mà còn thể hiện hệ tư tưởng – chúng là những tín hiệu trực quan và đôi khi là sự khẳng định không quá tinh tế về tình bạn, sự đoàn kết hoặc thách thức. Continue reading “Trang phục thể hiện quyền lực trong chính trị thế giới như thế nào?”