Rủi ro đối với châu Á dưới thời của Trump

Print Friendly

Nguồn: Brahma Chellaney, “Asia’s American Menace”, Project Syndicate, 25/04/2017.

Biên dịch: Đỗ Thị Thu Trang | Hiệu đính: Lê Hồng Hiệp

Cách tiếp cận chính sách đối ngoại của Tổng thống Mỹ Donald Trump – dựa trên các chiến thuật và giao dịch (mang tính ngắn hạn), hơn là theo tầm nhìn chiến lược – đã tạo ra một loạt  “giật cục” bất ngờ. Thiếu tầm nhìn định hướng, chứ chưa nói tới những ưu tiên rõ ràng, Trump đã gây bối rối cho các đồng minh và các đối tác chiến lược của Mỹ, đặc biệt là ở Châu Á – qua đó đe dọa an ninh khu vực.

Rõ ràng là, một số những đảo chiều chính sách đột ngột của Trump đã đưa ông tới gần hơn những quan điểm truyền thống của Mỹ. Đặc biệt, Trump tuyên bố NATO “không còn lạc hậu”, ngược với nhận định của chính ông trong chiến dịch tranh cử. Thay đổi đó đã xoa dịu một số căng thẳng trong quan hệ Mỹ – Âu.

Nhưng ở châu Á, nơi đang phải đối mặt với những thách thức an ninh, chính trị, kinh tế nghiêm trọng, những đảo ngược chính sách của Trump chỉ làm trầm trọng thêm sự biến động của khu vực này. Với quá nhiều điểm nóng chính trị đe dọa châm ngòi xung đột bạo lực, điều cuối cùng mà các lãnh đạo châu Á cần là một sự bất định chiến lược mới.

Nhưng, đó chính là điều mà họ nhận được từ Trump – một Tổng thống Mỹ tỏ ra thất thường hơn cả vị Tổng thống hay vạ miệng Rodrigo Duterte của Philippine hay vị Chủ tịch nước độc đoán Tập Cận Bình của Trung Quốc. Thậm chí nếu đem so sánh thì nhà độc tài nổi tiếng bốc đồng của Bắc Triều Tiên Kim Jong-un dường như còn dễ dự đoán hơn.

Có lẽ điểm nhất quán nhất trong chính sách đối ngoại của Trump chính là nỗi ám ảnh đạt được các lợi ích ngắn hạn. Trong một tweet gần đây, ông ta đặt câu hỏi tại sao lại phải coi Trung Quốc là quốc gia thao túng tiền tệ trong khi nước này đang hợp tác với Mỹ để kiềm chế Bắc Triều Tiên. Chỉ vài ngày trước đó, Trump đã gọi Trung Quốc là kẻ thao túng tiền tệ “vô địch thế giới”.

Dòng tweet đó có lẽ đem đến cái nhìn sâu sắc hơn về chính sách của Trump đối với Châu Á. Trước tiên, nó cho thấy sự nổi lên đột ngột của Bắc Triều Tiên trở thành một thử thách đối ngoại chính của Trump, gợi ý rằng chính sách kiên nhẫn chiến lược mà cựu Tổng thống Barack Obama theo đuổi có thể bị thay thế bằng một chính sách chiến lược nóng nảy dễ gây sự cố hơn.

Cách hiểu này được củng cố thêm với tuyên bố của Phó Tổng thống Mike Pence rằng các cuộc tấn công quân sự ít mạo hiểm – ít mục tiêu gần đây của Mỹ tại Syria và Afghanistan thể hiện “quyết tâm” và “sức mạnh” của Mỹ nhằm chống lại Bắc Triều Tiên. Những tuyên bố như vậy chứng tỏ một sự thiếu hiểu biết rằng, đối với vấn đề Bắc Triều Tiên, Mỹ không có lựa chọn quân sự đáng tin nào, bởi bất cứ cuộc tấn công nào của Mỹ cũng sẽ dẫn tới sự tàn phá ngay lập tức những trung tâm dân cư lớn của Nam Hàn.

Chiến lược hiện tại của chính quyền Trump – dựa vào Trung Quốc để xử lý vấn đề Bắc Triều Tiên – cũng sẽ không hiệu quả. Rốt cuộc, gần đây Bắc Triều Tiên đang tìm cách thoát khỏi nanh vuốt của Trung Quốc và theo đuổi sự can dự trực tiếp với Mỹ.

Nếu xét mối quan hệ không suôn sẻ giữa Tập và Kim, có vẻ như cú đặt cuộc chắc ăn nhất của Trump lại là một phiên bản nào đó của đề xuất ông ta đã đưa ra trong chiến dịch tranh cử: Mời Kim đi ăn hamburger để gặp gỡ. Một khi vị thần hạt nhân của Bắc Triều Tiên đã chui ra khỏi đèn thì việc phi hạt nhân hóa có lẽ không còn là một lựa chọn hợp lý nữa. Nhưng một giải pháp đóng băng chương trình hạt nhân có thể vẫn còn đàm phán được.

Việc Trump dựa vào Trung Quốc để xử lý vấn đề Bắc Triều Tiên không những không hiệu quả mà trên thực tế còn có thể gây ra nhiều bất ổn hơn cho châu Á. Trump, thoạt tiên tỏ ra hào hứng trong việc thách thức tham vọng bá quyền của Trung Quốc, giờ đây dường như đã sẵn sàng nhún nhường hơn với quốc gia này, làm nghiêm trọng hơn một sai lầm đối ngoại lớn từ thời chính quyền Obama.

Trong số những sự đảo chiều chính sách của Trump thì thay đổi này có tầm quan trọng địa chiến lược lớn nhất, bởi Trung Quốc chắc chắn sẽ tận dụng tối đa lợi thế đó để thúc đẩy các mục tiêu của mình. Từ sự đàn áp ngày càng lớn đối với bất đồng chính trị và các nhóm dân tộc thiểu số tới những nỗ lực để đảo lộn hiện trạng lãnh thổ tại châu Á, Trung Quốc liên tục thăm dò xem mình có thể vươn xa đến đâu. Dưới thời Obama, nước này đã tiến khá xa. Dưới thời Trump, họ thậm chí có thể tiến xa hơn nữa.

Trump bây giờ lại gọi Trung Quốc là một người bạn và đối tác của chính phủ mình – và dường như ngày càng yêu mến ông Tập. “Chúng tôi thật sự rất tâm đầu ý hợp,” ông nói. “ Chúng tôi quý mến nhau. Tôi rất quý ông ấy.”

Sự yêu mến vượt ra ngoài những lời nói: Các hành động của Trump đã củng cố thêm vị thế cho Tập – nhưng lại hạ thấp vị thế của chính ông– cho dù có lẽ Trump không nhận thức được điều đó. Thoạt tiên, Trump rút lại lời đe dọa không tôn trọng chính sách “một Trung Quốc”. Gần đây hơn, Trump đã tiếp đón Tập tại khu nghỉ dưỡng Florida của ông mà không đòi hỏi Trung Quốc phải gỡ bỏ bất cứ hoạt động đầu tư, thương mại không công bằng nào mà ông đã lên án trong chiến dịch tranh cử.

Cuộc gặp thượng đỉnh với Trump đã nâng cao hình ảnh của Tập tại quê nhà trước thềm Đại hội 19 của Đảng Cộng sản Trung Quốc diễn ra vào cuối năm nay, sự kiện mà Tập muốn phá vỡ quy tác lãnh đạo tập thể đã được thể chế hóa để tập trung quyền lực một cách độc đoán hơn bất cứ nhà lãnh đạo Trung Quốc nào khác kể từ thời Mao Trạch Đông. Nó cũng cho thấy thái độ đồng ý ngầm của chính quyền Trump đối với những hoạt động chiếm đoạt lãnh thổ của Trung Quốc tại Biển Đông. Điều này sẽ khuyến khích Trung Quốc không chỉ quân sự hóa toàn bộ bảy đảo nhân tạo trên vùng biển này, mà còn theo đuổi chủ nghĩa xét lại lãnh thổ ở những khu vực khác, từ vùng biển Hoa Đông tới vùng tây Himalayas.

Trump tin tưởng rằng “nhiều vấn đề tệ hại tiềm ẩn sẽ biến mất” nhờ có mối quan hệ của ông với một ông Tập “tuyệt vời”. Trên thực tế, lời hứa “Khiến nước Mỹ vĩ đại trở lại” của ông mâu thuẫn với chính “Giấc mơ Trung Hoa” của Tập nhằm “làm trẻ hóa dân tộc Trung Quốc”.

Ý tưởng của Tập, mà Trump đang vô tình hưởng ứng, là hai quốc gia nên đoàn kết lại trong một “mô hình quan hệ cường quốc kiểu mới”. Nhưng khó có thể hình dung làm thế nào mà hai quốc gia với thế giới quan đối lập như vậy – chưa nói tới điều mà Giáo sư Graham Allison của Đại học Harvard gọi là “những mặc cảm tự tôn cực đoan” của hai nước – có thể giúp họ giám sát các vấn đề thế giới một cách hiệu quả.

Có thể hiểu rằng Trump vẫn có khả năng đảo ngược chính sách một lần nữa về vấn đề Trung Quốc (hay Bắc Triều Tiên). Quả thực là những thay đổi chính sách đột ngột của Trump hoàn toàn có thể trở nên nguy hiểm hơn những chính sách thực tế của ông ta. Việc cần điều chỉnh chính sách liên tục sẽ chỉ bồi thêm vào những lo lắng của các đồng minh và đối tác của Mỹ, những nước đang gặp rủi ro khi lợi ích cốt lõi của họ sẽ bị sử dụng như những con bài mặc cả. Nếu những lo lắng đó thúc đẩy một số quốc gia phát triển lực lượng quân sự của mình, tình hình chiến lược của châu Á sẽ bị thay đổi một cách cơ bản.

Brahma Chellaney, Giáo sư ngành Nghiên cứu chiến lược tại Trung tâm Nghiên cứu Chính sách tại New Delhi và Nghiên cứu viên tại Viện Robert Bosch tại Berlin, là tác giả của 9 cuốn sách, trong đó có các cuốn Asian Juggernaut; Water: Asia’s New Battleground; và cuốn Water, Peace,and War: Confronting the Global Water Crisis.

Copywright: Project Syndicate 2017 – Asia’s American Menace.


This entry was posted in An ninh CA-TBD, Bình luận, Hoa Kỳ and tagged , , . Bookmark the permalink.
  • Thanh Pham

    Chúng tôi VIETNAMESE FOR FREEDOM IN THE VIETNAM Chúng tôi cám ơn Ủy Ban nghiên cứu cùng biên tập chương trình Nghiên cứu Quốc tế với đề tài “RỦI RO ĐỐI VỚI CHÂU Ạ́ DƯỚI THỜI CỦA TRUMP” .Đối với chúng tôi nhận định mối quan ngai khối Nhân-quyền theo hiệ̣n trường phải có sự chọn vai trò,để chơi Công-bằng bác ái trong quyền “Human Right First” sau đó xếp đặc lại theo khung hình trong xã-hội có sư công bằng của nền Dân-Pháp trong hệ thông lãnh đạo chủ quyền con ngươi tự vệ chống cái độc tài mang đến cho xã-hội bất binh đăng của chủ nghĩa đối tác qua Thiên-tả hay Thiên hửu thống tri lạm quyền Phi pháp để khống chế từ ngữ Dân-Chủ,Tư-do mang lai sự mất mát quyền bình đẳng trong Xã-hội chia rể giai cấp không cân bằng sự giàu và Ngheo sai biệt đã mang lại sự Sinh sống cùng trí tuế đây đưa con ngươi chịu đưng sa thải Lao-đông kiếm sôńg ra nước ngoài tạo công ăn việc làm mơi bất chấp đổi lấy sinh mạng khi gặp sự cá biệt môi trương Luật phap chấp nhận cách ứng xử, chinh bản thân không đươc chế taì luật pháp của nước nhập cư ứng xử hay trã về nguyên quán theo chủ trương cương quôc bảo vệ nước nhỏ bi ưc hiêp hay xâm lươc của bạo quyền như Vietnam bi Mafia Red China Communist National mở ra chiến lươc bành tướng trên chủ trương Quân-sự khủng bố kết hợp Kinh-tế thị trương Xã-hội Chù Nghĩa theo con đương Communist National Committee các nươc còn lai do thủ lánh giàu manh bóp sư sống của Hunan hay cướp sư sông Xã-hội cùa các nươc nhỏ không có cơ sơ trong đó có Red Vietnam communist đang gańh sư đôc tài.?Chúng tôi American of the AMERICA’S là thaǹh viên National Committed in the World đã thất bai mang lại Dân-chủ Hoa Toàn câu trong qua trinh của các vi Tông Thống Dân-chủ vừa qua, càng mang lai không tốt đẹp chiến lươc Dân-Chủ Hoá Toàn cầu càng thêm nhiều mối đe dọa khung bố trên chính sách quân binh, ngươc lại phản hồi đúng theo Công ươc cung Luật pháp UN nhiều sư phê pháng đầy sư phảng ưng phia Thiên-tả cung công luận các hệ thống truyên vận theo sư sao chép bản củ Chiến lược củ cùng làm lơi phe đôi lập Quốc tế nhăm vào nươc Hoa-ky có công dân là con bò sưa để văt thuế đem vải Toàn cầu cùng hứơng dân sư thiệt chỉ đem ngươi dân HK để định ước, dù là dân HK mât Công ăn việt lam ,đàng bóp bụng nhịn ăn để nuôi các làng sóng xâm nhập,để nuôi họ,cùng sẻ thịt chết mà không hay biết.?.may “GOD WE TRUST” cho một ngươi Lãnh đạo, chấp nhận sư xấu xí nhất của con ngươi trên thế giơi co thế lưc chỉ trich không hề biết tôn kinh hay đe dọa như Mr.Prsd. TRUMP đang gánh vat sứ mạng Human Right for Freedom hay đang kêu gọi Dân-Pháp cho nhân loại quyền Dân-chủ trong Xã-hôi có Công-ăn trong Lao-đông theo công bằng trong xã hôi Toàn câu do Red China Communist National committee trổi dây sưc manh Quân-sư hổ trơ Kinh tế vận hành thi trương Xã-hội Chủ-nghĩa hầu tiếng tơi Toàn cầu Chủ Nghĩa Comunist đang diển biến mối đe dọa trên biển đông hầu xâm nhập đương Biên Toàn cầu trên con đường Tơ lụa xuyên Biên Đông sang Tây trên trái đất không có ai là bình tỉnh nhìn cho thấu để tạo nền Kinh-tế Tự tồn không lệ thuôc hay bi đe dọa khủng bố thiếu Tư vệ cứ kêu đòai nơi HK cho bú bớm.Chung tôi chấp nhận sư thử thách trong chính sach của TT.TRUMP củng như chúng tôi đã thấy TT/HK mới nầy, là một nhà mưu lươc của thơi đại “KHƯƠNG-TƯ-NHA” đang cầm cần câu trên sông không có mồi để câu cá lớn, đang xuất hiên mắt bẩy tới đây,do nối khinh thương để đến quậy dòng sông.Chúng tôi không có gì lạ không riêng với Châu-A nhưng phải là các khôi Tòan cầu của Nhân-lọai đang có trách nhiêm bảo vệ chung nhăm an-toàn cho Human Right Frist trong lãnh địa của minh không phai của AMERICA’C ma của National Committed tao Ôn-đinh Hoa-Binh An ninh chung đông sông.?.Chúng tôi Hết trích tuy nghi nhận xét và Thành thật cám ơn xem bài đóng góp của chúng tôi../- Thank’s

  • Hàn Vinh Quang

    Như tôi đã phân tích trước đây, trước khi Trump trở thành tổng thống Hoa Kỳ, Trump xuất thân là nhà kinh doanh bất động sản với một quá khứ lẫy lừng trong các mối quan hệ với phụ nữ, thích chơi nổi, chơi ngông để được nổi tiếng, đặc biệt rất hám lợi như một con buôn … không mang bản chất một nhà chính trị tầm cỡ và có kinh nghiệm,việc Trump trở thành tổng thống Hoa Kỳ là điều ngoài sức tưởng tượng của mọi người trong nước Hoa Kỳ và cả thế giới, vì đã thấy rõ bản chất của Trump không thể đủ yếu tố là một nhà lãnh đạo lớn của Hoa Kỳ và thế giới trên lãnh vực chính trị, phải nói là Trump đắc cử do may mắn nhiều hơn và chủ yếu là do đối thủ Bà Clinton tự làm suy yếu, mất uy tín của mình trước các chính khách và một số người am hiểu về chính trị, khi bà để lộ ra các sơ hở bí mật quốc gia, đối sách hai mặt vụ lợi khi đối phó với Bắc Kinh về vấn đề Đài Loan, và đối với nội bộ… dẫn đến phút chót bị sụp đổ hoàn toàn trước Trump… phân tích điều này để Trump thấy rằng không phải do tài năng bản thân mà chiếm được uy tín của người dân Mỹ, để Trump cần khiêm tốn, biết lắng nghe và tôn trọng các đối thủ cũng như các đồng minh của mình trên thế giới. sau đây là các vấn đề của Trump mà bản thân ông ta và mọi người cần lưu ý :
    1)- Bản chất con buôn trong con người Trump : mọi người phê phán Trump khó đoán, khó tiên liệu, khó nắm bắt được vấn đề, thay đổi chóng mặt về chiến lược và chính sách… với tôi không có gì là khó đoán cả, tất cả bắt nguồn từ bản chất con buôn, hám lợi, đặt lợi ích, lợi nhuận trong các quan hệ lên trên hết mà không lập trường chính trị rõ ràng, cứ thấy có lợi, có lãi là chơi hết mình, thay đổi biến hình chạy theo lợi nhuận… và Trung Cộng đã nắm được cái thóp này của Trump, chịu nhún mình, chia sẽ bớt những lợi ích kinh tế, chưa kể đến biết cài cắm người đến lấy lòng vợ con, thân hữu của Trump để biến Trump trở thành một con chốt trên bàn cờ đối phó tại biển đông và thế giới có lợi cho Trung Cộng…. đây là lời cảnh báo của tôi dành cho Trump, Bắc Kinh lên giỏi trong việc mua chuộc các lãnh đạo đứng đầu quốc gia để biến thành tay sai, con chốt cho trung quốc bành trướng, Nixon đã từng bị như thế ! và trump sẽ thảm bại như Nixon, thậm ch1 hơn cả Nixon nếu bắt tay với Trung quốc trong giai đoạn này để gây khó cho thế giới và an ninh biển đông, để trung cộng rảnh tay bành trướng ở Đông nam Á và thế giới dưới sự im lặng, đồng tình của Trump phát xuất từ những quyền lợi đã bí mật chia sẻ ! đừng vì lợi ích cá nhân, lợi ích tập đoàn của Trump, lợi ích riêng của Hoa Kỳ để gây họa cho thế giới trong tương lai vì sự bành trướng lớn mạnh của trung Cộng, Hoa Kỳ sẽ đánh mất vai trò lãnh đạo, anh cả của thế giới, tự hạ mình cuối đầu trước Trung Cộng đó là sự nhục nhã mà Nixon đã làm, đã mang lại thảm họa cho Hoa kỳ thất bại tại VN cay đắng trong khi trung Cộng uy tín và ngày một lớn mạnh hơn trên quốc tế !
    2)- Trump cần ghi nhớ một điều bất di bất dịch đó là : CÁC CHẾ ĐỘ ĐỘC TÀI- ĐỘC ĐẢNG LUÔN LÀ KẺ THÙ KHÔNG ĐỘI TRỜI CHUNG VỚI HOA KỲ, VÌ BẢN CHẤT CỦA NÓ LÀ HỦY DIỆT NỀN DÂN CHỦ TỰ DO ĐỂ NÓ ĐỘC QUYỀN BÀNH TRƯỚNG RA THẾ GIỚI, ĐÓ LÀ LÝ DO NÓ PHẢI HỦY DIỆT HOA KỲ KHI NÓ ĐỦ LỚN MẠNH, VÌ HOA KỲ ĐẠI DIỆN CHO THẾ GIỚI DÂN CHỦ TỰ DO, NẾU CHƯA ĐỦ MẠNH, NÓ SẼ HÒA HOÃN, NHÚN NHƯỜNG, CHIA SẺ QUYỀN LỢI ĐỂ TỪNG BƯỚC BIẾN LÃNH ĐẠO HOA KỲ ĐỒNG LÕA VỚI NÓ TRONG CÁC ÂM MƯU ĐEN TỐI, ĐẾN KHI ĐỦ MẠNH SẼ ĂN THỊT CHÍNH HOA KỲ NHƯ HITLER ĐÃ TỪNG LÀM GÂY THẢM HỌA CHO THẾ GIỚI MÀ CÓ SỰ GÓP SỨC CỦA CÁC TẬP ĐOÀN TƯ BẢN HOA KỲ ĐÃ NUÔI SỐNG , ỦNG HỘ HITLER TRONG GIAI ĐOẠN ĐẦU NẮM QUYỀN LỰC Ở ĐỨC VÀ GÂY CHIẾN TRANH THẾ GIỚI VÌ LỢI NHUẬN KINH TẾ, BUÔN BÁN, TRAO ĐỔI LÀM GIÀU NHANH CHÓNG CHO MỘT SỐ TÊN TƯ BẢN HOA KỲ HƯỞNG LỢI TỪ CHIẾN TRANH. đừng dẫm lại bước chân của những người đi trước, bắt tay chơi với Trung Cộng là chơi với lửa sẽ thiêu cháy Hoa Kỳ và thế giới trong tương lai khi chế độ độc tài cộng sản vẫn tồn tại trên đất nước Trung quốc !
    3)- Trump cần chấm dứt thói ngạo mạn, khinh thường đồng minh, các quốc gia nhỏ bé, xem mình như kẻ ban phát, ban ơn…. nên nhớ rằng một quốc gia nhỏ bé, yếu ớt như VN đã từng đánh Mỹ tới cùng vì những sai lầm trong đường lối chống cộng của các tổng thống Mỹ trước đây, đã làm mất uy tín hoàn toàn nước Mỹ trên thế giới trước sự lớn mạnh của Bắc Kinh, việc Liên Xô và Đông Âu sụp đổ không phải do bàn tay Hoa Kỳ giúp sức, mà do chính chế độ CS thối nát phải tự sụp đổ để đi theo các nước văn minh dân chủ tự do, để khẳng định rằng vai trò chống cộng của Hoa Kỳ không có tác dụng tại các quốc gia đang bị cộng sản cai trị, mà chỉ mượn gió bẻ măng ra tay cứu giúp khi mọi việc đã rồi, đã tự xử trong lòng chế độ CS, để từ đó Hoa Kỳ có những chính sách sáng suốt, đúng đắn hơn, phù hợp hơn với thời đại hiện nay trong việc đối phó với sự bành trướng lớn mạnh của Bắc Kinh, đừng tạo cơ hội cho bắc Kinh bành trướng, đứng vững để rồi sẽ đưa cả thế giới vào thảm họa chiến tranh bạo lực, Việt Nam là một bài học sâu sắc cho thế giới học tập kinh nghiệm đối phó với bắc Kinh như thế nào khi đã bị làm con chốt thí đánh Pháp, đánh Mỹ dưới sự che chở, giúp sức, viện trợ toàn diện của Trung Cộng…để VN tự hủy hoại mình trước thế giới, và cuối đầu lệ thuộc vào Trung Quốc đến hôm nay.
    TRUMP HÃY NHÌN LẠI MÌNH VÀ THẾ GIỚI TỪ TRONG QUÁ KHỨ ĐẾN HÔM NAY, ĐỂ CÓ CÁC SÁCH LƯỢC, CHIẾN LƯỢC TỐT NHẤT VÌ HÒA BÌNH- BỀN VỮNG THỊNH VƯỢNG- PHÁT TRIỂN TRONG TƯƠNG LAI KHÔNG CHỈ CHO HOA KỲ MÀ CẢ THẾ GIỚI ĐỐI PHÓ VỚI CÁC CHẾ ĐỘ ĐỘC TÔN- ĐỘC ĐẢNG- ĐỘC TÀI LUÔN LÀ THẢM HỌA CHO DÂN TỘC VÀ NHÂN LOẠI !