Nguồn: The Economist | Biên dịch: Nguyễn Thị Kim Phụng
Các quan chức cho biết rằng người đàn ông bị cáo buộc thực hiện vụ xả súng tại bữa tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng hôm thứ Bảy sẽ bị buộc tội vào hôm nay. Cole Tomas Allen, 31 tuổi, được cho là đã viết một bản tuyên ngôn, trong đó hắn thề sẽ nhắm mục tiêu vào các quan chức chính quyền Trump, “được ưu tiên từ cấp cao nhất đến thấp nhất.” Donald Trump – tuy không được nêu tên, nhưng có khả năng là mục tiêu của cuộc tấn công thất bại này – cho biết thủ phạm là một kẻ “chống Thiên Chúa” và “khá bệnh hoạn.”
Ngoại trưởng Iran, Abbas Araghchi, đã đến Nga, nơi ông dự kiến sẽ gặp Vladimir Putin để thảo luận về cuộc chiến ở Iran. Trump nói rằng nếu các nhà lãnh đạo Iran muốn đạt được một thỏa thuận, họ chỉ cần gọi điện. Trong một diễn biến khác, các quan chức Lebanon cho biết một cuộc không kích của Israel đã giết chết 14 người; đây là cuộc tấn công đẫm máu nhất kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Giá dầu tăng nhẹ khi triển vọng hòa bình dần tan biến. Dầu thô Brent – tiêu chuẩn toàn cầu – tăng khoảng 2,5% trong phiên giao dịch sớm, trước khi giảm nhẹ. Nhưng cổ phiếu châu Á lại tăng, với các chỉ số ở Nhật Bản và Hàn Quốc đạt mức cao kỷ lục. Trong khi đó, lợi nhuận tại các công ty công nghiệp lớn của Trung Quốc cũng tăng 15,8% trong tháng 3, so với cùng kỳ năm trước, mức tăng lớn nhất trong sáu tháng.
Naftali Bennett và Yair Lapid, hai cựu thủ tướng Israel, quyết định sáp nhập đảng của họ trong một nỗ lực nhằm lật đổ Benjamin Netanyahu trong các cuộc bầu cử sắp tới. Chính trị gia cánh hữu Bennett sẽ lãnh đạo đảng thống nhất mang tên “Together” (Cùng nhau). Về phần mình, Lapid, nhà lãnh đạo phe đối lập trung dung, cho biết liên minh này sẽ “chấm dứt sự chia rẽ nội bộ.” Cả hai người này đều từng chỉ trích sự lãnh đạo của Netanyahu trong các cuộc chiến của Israel.
Một vụ đánh bom dường như là tự sát đã giết chết Bộ trưởng Quốc phòng Mali, Sadio Camara, tại nhà riêng của ông gần thủ đô Bamako. Vụ ám sát diễn ra trong một trong những cuộc tấn công phối hợp lớn nhất của các nhóm phiến quân Hồi giáo trong những năm gần đây. Các cuộc tấn công này bao gồm cả việc tấn công một sân bay quốc tế và các thị trấn xa hơn về phía bắc. Chính phủ vẫn chưa công bố số người thiệt mạng, nhưng đã tuyên bố quốc tang hai ngày.
Thom Tillis – một thành viên Đảng Cộng hòa thuộc Ủy ban Ngân hàng của Thượng viện – cho biết ông sẽ ủng hộ việc bổ nhiệm Kevin Warsh làm chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang. Tillis từng đe dọa sẽ ngăn chặn quá trình bổ nhiệm Warsh chừng nào Bộ Tư pháp còn tiếp tục cuộc điều tra vô căn cứ đối với Jerome Powell, chủ tịch sắp mãn nhiệm. Tillis xem đó là mối đe dọa đối với tính độc lập của ngân hàng trung ương. Bộ Tư pháp vừa hủy bỏ cuộc điều tra này vào thứ Sáu.
Sabastian Sawe trở thành người đầu tiên chạy marathon dưới hai giờ trong điều kiện thi đấu. Vận động viên 31 tuổi người Kenya đã hoàn thành giải marathon London trong 1 giờ 59 phút 30 giây. Yomif Kejelcha, người Ethiopia về đích thứ hai, cũng hoàn thành trong chưa đầy hai giờ. Năm 2019, Eliud Kipchoge, một người Kenya khác, đã đạt được thành tích tương tự, nhưng vì anh sử dụng một đội dẫn tốc nên kỷ lục này không được công nhận chính thức.
Con số trong ngày: 150.000 USD, là mức giá đấu giá của một con búp bê Labubu cao hơn một mét, món đồ chơi đang là trung tâm của một bong bóng đầu cơ kỳ lạ.
TIÊU ĐIỂM
Elon Musk và Sam Altman đối đầu trước tòa
Một phiên tòa gay cấn như phim Hollywood sắp bắt đầu ở California. Người giàu nhất thế giới, Elon Musk, sẽ đối đầu với Sam Altman, ông chủ của công ty AI nổi tiếng nhất thế giới. Musk đã giúp thành lập OpenAI, công ty đứng sau ChatGPT, dưới dạng một dự án phi lợi nhuận vào năm 2015, nhưng lại rời đi vào năm 2018. Ông lập luận rằng Altman (và nhiều người khác) đã đi ngược lại nguyên tắc sáng lập khi chuyển sang cơ cấu chạy theo lợi nhuận. Ông muốn OpenAI và Microsoft, một trong những bên hậu thuẫn, phải bồi thường hơn 134 tỷ USD – số tiền này sẽ được chuyển đến bộ phận từ thiện của OpenAI, theo lời Musk – và loại bỏ Altman cùng Greg Brockman, một người đồng sáng lập khác. OpenAI cho rằng đây là một nỗ lực vô căn cứ của một đối thủ yếu hơn (Musk hiện sở hữu xAI với tư cách là một phần của SpaceX, công ty tên lửa của ông) nhằm làm suy yếu công ty dẫn đầu ngành.
Cả hai tỷ phú dự kiến sẽ ra làm chứng. Phán quyết có thể mất vài tuần. Các thị trường cá cược không đánh giá cao cơ hội của Musk. Bồi thẩm đoàn – được lựa chọn vào hôm nay – có lẽ sẽ được chứng kiến một số kịch tính trong quá trình làm nhiệm vụ của mình.
Bế tắc ở Eo biển Hormuz
Bahrain – hiện là chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc – sẽ chủ trì một cuộc họp về an ninh hàng hải vào hôm nay. Vấn đề này rất quan trọng đối với cả vương quốc này cũng như các quốc gia láng giềng ở Vùng Vịnh, nhưng cuộc họp sẽ chỉ làm nổi bật sự bất lực của họ. Eo biển Hormuz vẫn đang bị cả Mỹ và Iran phong tỏa. Trung bình mỗi ngày chỉ có 4 tàu đi qua (giảm từ khoảng 125 tàu như bình thường). Các quốc gia Vùng Vịnh muốn các đồng minh gửi tàu chiến đến để hộ tống, nhưng điều đó có vẻ khó xảy ra trước khi chiến tranh kết thúc.
Và hồi kết có lẽ sẽ không đến sớm. Abbas Araghchi, Ngoại trưởng Iran, đã dành những ngày gần đây ở Pakistan, quốc gia đang cố gắng làm trung gian cho một thỏa thuận, nhưng ông từ chối gặp người Mỹ. Còn phái đoàn Mỹ thì hoàn toàn không xuất hiện – các nhà ngoại giao của nước này nói rằng họ vẫn không hài lòng với đề xuất chấm dứt chiến tranh mới nhất của Araghchi. Chúng ta có thể sẽ chứng kiến một vòng đàm phán mới trong vài ngày tới. Nhưng cho đến lúc đó, bế tắc vẫn tiếp diễn.
Chuyến thăm hoàng gia khó xử
Thời điểm lý tưởng cho một chuyến thăm cấp nhà nước không phải là ngay sau một nỗ lực ám sát tiềm tàng nhắm vào chủ nhà. Nhưng từ trước khi tay súng xông vào bữa tối của các phóng viên Nhà Trắng hôm thứ Bảy, thì chuyến đi tới Mỹ của Vua Charles III – bắt đầu vào hôm nay – đã khiến các nhà ngoại giao phải lo lắng. Chuyến thăm, dường như là vì lễ kỷ niệm 250 năm độc lập của Mỹ, đã trở thành một sứ mệnh để cứu vãn “mối quan hệ đặc biệt.”
Donald Trump đã tỏ ra phẫn nộ khi Anh phản đối các cuộc can thiệp ở nước ngoài của ông, đặc biệt là ở Iran. Trong khi đó, Ngài Keir Starmer, Thủ tướng Anh, đã “chán ngấy” tác động kinh tế từ các hành động của Tổng thống Mỹ. Và các cuộc thăm dò cho thấy công chúng Mỹ và Anh cũng đang có ác cảm với đất nước của nhau. Trump là một người hâm mộ hoàng gia Anh: ông từng mô tả việc lưu trú tại Lâu đài Windsor cùng Vua Charles hồi tháng 9 là “một trong những vinh dự cao nhất” của đời mình. Nhưng sự hào nhoáng và các nghi lễ rình rang không thể hàn gắn rạn nứt hoàn toàn.
Tiến bộ bấp bênh của Nam Phi
Hôm nay là “Ngày Tự do,” thời điểm người dân Nam Phi kỷ niệm cuộc bầu cử đầu tiên mà tất cả các chủng tộc đều có thể bỏ phiếu vào năm 1994. 32 năm kể từ đó đến nay, đã có nhiều cải thiện. Đất nước này hiện có một nhà nước phúc lợi cơ bản và tầng lớp trung lưu da đen lớn hơn. Nhiều người Nam Phi cũng giao lưu xuyên qua các ranh giới chủng tộc hơn; hai phần ba cho biết họ sẽ ủng hộ nhân vật tốt nhất làm Tổng thống, bất kể chủng tộc nào. Nền kinh tế – vốn đã đình trệ trong ít nhất một thập kỷ – gần đây vừa cho thấy dấu hiệu khởi sắc, một phần nhờ vào những cải cách muộn màng đối với các doanh nghiệp nhà nước như Công ty Điện lực Eskom.
Nhưng chiến tranh Vùng Vịnh đã làm chậm lại đà tăng trưởng đó; sự phụ thuộc của Nam Phi vào nhiên liệu nhập khẩu khiến nước này dễ bị tổn thương trước tình trạng giá cả leo thang. Dù đã được xoa dịu phần nào bởi một chính phủ liên minh kể từ năm 2024, Đảng Đại hội Dân tộc Phi cầm quyền vẫn đang chật vật vì nạn tham nhũng và sự kém cỏi. Vào ngày 23/04, Tổng thống quyết định đình chỉ công tác của người đứng đầu lực lượng cảnh sát, nhân vật quyền lực mới nhất vướng vào cáo buộc nhận hối lộ. Nam Phi đã tiến được một chặng đường dài, nhưng vẫn còn một chặng đường dài hơn nữa phải đi.
